OSK 1386/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-09
NSAtransportoweWysokansa
drogi publicznepojazd nienormatywnykara pieniężnanacisk na ośpomiarwaga samochodowazezwolenie na przejazdprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidowodyopinie biegłych

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, uznając prawidłowość pomiaru nacisku osi mimo przedstawienia opinii rzeczoznawcy.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś. WSA uchylił decyzję w części przekraczającej 7.560 zł, uznając wadliwą interpretację przepisów dotyczącą wysokości kary dodatkowej. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA pominięcie dowodu z opinii rzeczoznawcy, która kwestionowała prawidłowość pomiarów. NSA oddalił skargę, uznając, że opinia rzeczoznawcy, jako dowód z opinii biegłego, nie mogła być przeprowadzona na etapie postępowania sądowego, a sąd orzeka na podstawie akt sprawy zebranych przez organ administracji.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Marka G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który częściowo uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i z przekroczeniem dopuszczalnego nacisku na oś. WSA uznał, że kara została błędnie obliczona w części dotyczącej dodatkowej opłaty za przekroczenie nacisku osi. Skarżący kasacyjnie zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodu z opinii rzeczoznawcy, która miała wykazać wadliwość pomiarów nacisku osi. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy zebranych przez organ administracji. Zgodnie z art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale nie z opinii biegłego, zwłaszcza gdy taka opinia nie została przedstawiona organowi administracji w toku postępowania. NSA podkreślił, że opinia rzeczoznawcy, ze względu na swoją treść, stanowi dowód z opinii biegłego, który powinien być przeprowadzony na etapie postępowania administracyjnego, a nie sądowego. Ponadto, skarżący dysponował opinią już w postępowaniu odwoławczym, ale nie przedstawił jej organowi. W związku z tym, sąd uznał, że WSA prawidłowo postąpił, nie przeprowadzając dowodu uzupełniającego z tej opinii i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie może przeprowadzić dowodu z opinii rzeczoznawcy złożonej wraz ze skargą, jeśli nie została ona przedstawiona organowi administracji w toku postępowania. Opinia rzeczoznawcy, ze względu na swoją treść, stanowi dowód z opinii biegłego, który powinien być przeprowadzony na etapie postępowania administracyjnego, a nie sądowego. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy zebranych przez organ administracji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zgodnie z art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale nie z opinii biegłego. Opinia rzeczoznawcy stanowi dowód z opinii biegłego, który powinien być przeprowadzony na etapie postępowania administracyjnego. Ponadto, skarżący dysponował opinią już w postępowaniu odwoławczym, ale nie przedstawił jej organowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.d.p. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13 § 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 13 § 2b

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40b § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40b § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

rozp. MTiGM art. 5 § 5 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

rozp. RM

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.m.

Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach

u.t.d. art. 99

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.NSA art. 52 § 2

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

p.o.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.o.u.s.a. art. Dz.U. nr 153 poz. 1269

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. nr 153m poz. 1271 art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Pominięcie przez WSA dowodu z opinii rzeczoznawcy. Niewłaściwe obliczenie kary pieniężnej w części dotyczącej dodatkowej opłaty za przekroczenie nacisku osi.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić - tylko - dowody uzupełniające z dokumentów. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie art. 106 par. 3 omawianej ustawy z innych niż dokumentu środków dowodowych jest niedopuszczalne. Opinia rzeczoznawcy jest innym środkiem dowodowym niż dokument o jakim mowa w art. 106 par. 3 cyt. ustawy.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący

Izabella Kulig-Maciszewska

członek

Zbigniew Rausz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Granice dopuszczalności przeprowadzania dowodów uzupełniających z dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście opinii biegłych i rzeczoznawców."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i dopuszczalności dowodów na tym etapie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności dowodów w postępowaniu sądowym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące kar za naruszenia drogowe.

Czy opinia rzeczoznawcy może zmienić wyrok? NSA wyjaśnia granice dowodów w sądzie.

Dane finansowe

WPS: 14 280 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1386/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska
Janina Antosiewicz /przewodniczący/
Zbigniew Rausz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 696/02 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-01-20
Skarżony organ
Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Zbigniew Rausz ( spr. ), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marka G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 696/02 w sprawie ze skargi Marka G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11 kwietnia 2002 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej 1.oddala skargę kasacyjną; 2.zasądza od Marka G. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. kwotę 180 zł. /sto osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2004 r. II SA/Lu 696/02 uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11 kwietnia 2002 r. (...) w części wymierzonej kary pieniężnej ponad kwotę 7.560 zł, w pozostałej części skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 13 ust. 2 pkt 3, ust. 2a i ust. 2b art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ oraz par. 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1.04.1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. nr 44 poz. 432/ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w B. z 7.02.2002 r. (...). Organ odwoławczy podał, że podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika z naczepą numer rejestracyjny (...), należącego do firmy "Usługi Transportowe w Kraju i Zagranicą" G. Marek wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeprowadzonej w dniu 7.02.2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w B., dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu i jego masy całkowitej, w wyniku czego stwierdzono, iż nacisk na piątą oś przekracza dopuszczalną normę, zaś organowi celnemu nie przedstawiono zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. W związku z powyższym decyzja z dnia 7.02.2002 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. ustalił i pobrał karę pieniężną w kwocie 14.280 zł za przejazd jednorazowy pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, w którym kwestionowała prawidłowość ważenia oraz sprawność urządzenia pomiarowego. Prezes Głównego Urzędu Ceł podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nie uiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne. Art. 40b ust. 2 powyższej ustawy stanowi, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty drogowe i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b. Pobór kar pieniężnych przez organy celne ma charakter obligatoryjny. Zgodnie z par. 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalny nacisk na oś składową osi wielokrotnej pojazdu, przy rozstawie osi 1,30 m, wynosi 80 KN. W sprawie tej nacisk na piątą oś wyniósł w trakcie ważenia 113,44 KN a więc 33,44 KN więcej niż wynosi dopuszczalna norma. Stosownie do treści art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2a określa załącznik do ustawy. Według tego załącznika, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 100 KN, w wypadku przekroczenia nacisku osi składowej osi wielokrotnej ponad 100 KN do 112 KN, przy rozstawie osi powyżej 1,30 m, kara pieniężna wynosi 7,560 zł, zaś za każe przekroczenie o 8 KN ponad 112 KN dodatkowo 6.720 zł. W wypadku nacisku 113,44 KN na oś pojazdu kara pieniężna wynosi łącznie 14.280 zł /7.560 zł + 6.720 zł/. Czynności ważenia dokonano wagą samochodową do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów, znak fabryczny ASM 4301, znak typu RPT 98 233 posiadającą ważne świadectwo legalizacji z 31.10.2001 r. wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w S. Wagi tego typu zostały zatwierdzone do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów przez Prezesa Głównego urzędu Miar na mocy decyzji (...) z dnia 14.09.1998 r. Urządzenie rejestrujące nie sygnalizowało błędów, w związku z czym należy uznać, że zarówno sam pomiar, jak i jego wynik są prawidłowe oraz zgodne ze stanem faktycznym. Nie było więc potrzeby wykonania powtórnego ważenia, zwłaszcza, że obecny przy czynnościach kontrolnych kierowca pojazdu nie wniósł uwag do sporządzonego w ich trakcie protokółu, a więc nie zakwestionował uzyskanych wyników. W ocenie organów nie można uznać za dowód w sprawie wyników ważenia dokonanego na terytorium Białorusi przez służby drogowe tego państwa. W chwili ważenia bowiem samochód znajdował się na terytorium innego kraju, proces ważenia odbywał się na podstawie przepisów prawnych tego państwa. Inne mogłyby być warunki atmosferyczne czy też stan techniczny pojazdu. Ważenia na terytorium Białorusi dokonano w dniu 8.02.2002 r. a więc dzień po czynnościach polskich organów celnych. Zaświadczenie o badaniach technicznych środka przewozowego dotyczy tylko jego stanu technicznego w związku z czym nie można ich w żaden sposób porównywać z wynikami ważenia dynamicznego przez organy celne w czasie kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z podobnych względów nie można uznać jako dowodu w sprawie oświadczenia kierowcy pojazdu podlegającego ważeniu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Marek G. domagając się jej uchylenia. Podniósł on, że organy orzekające w sprawie wbrew nakazom dotyczącym postępowania dowodowego rozpatrywały tylko własne ustalenia nie odnosząc się w ogóle do zarzutów skarżącego, których uwzględnienie miałoby istotny wpływ na podjęte decyzje. Skarżący kwestionował sprawność sprzętu używanego na przejściu granicznym do tego rodzaju pomiarów. W jego ocenie skoro dwa dni przed dokonaniem kwestionowanych pomiarów pojazd został poddany badaniom technicznym, które stwierdzają jego pełną sprawność, identyczne pomiary jak po stronie polskiej zostają przeprowadzone po stronie białoruskiej, gdzie nie stwierdza się różnic w nacisku na poszczególne osie, to ten sam fakt powinien wzbudzić wątpliwości co do rzetelności pomiarów po stronie polskiej. Dodatkowo 25.02.2002 r. Biuro Licencjonowanych Rzeczoznawców Polskiego Związku Motorowego wydaje orzeczenie dotyczące tylko i wyłącznie tego pojazdu, co do którego została wydana decyzja o wymierzeniu kary za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na jedną z osi, w której to opinii rzeczoznawca stwierdza, że rozwiązania konstrukcyjne zawieszenia pneumatycznego zastosowane w tym pojeździe wykluczają w ogóle możliwość wystąpienia różnic w nacisku na grunt poszczególnych osi pojazdu niezależnie od obciążenia pojazdu. Opinia ta wskazuje, że wagi używane przez celników na przejściu granicznym w K. są niesprawne. Podnoszone w uzasadnieniu decyzji okoliczności dotyczące nie sygnalizowania błędów pomiaru przez urządzenie rejestrujące nie może stanowić żadnego dowodu, ponieważ sygnalizator taki można wyłączyć. Natomiast twierdzenie organu, że nie może stanowić dowodu pomiar dokonany na terytorium innego państwa ponieważ dokonuje się tam pomiarów na podstawie innych przepisów prawnych jest w ocenie skarżącego dowolne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę stwierdził, że jest w sprawie bezspornym, iż proces ważenia pojazdu dokonany przez polskiego funkcjonariusza celnego został dokonany przy pomocy sprawnych technicznie i dopuszczonych do użytkowania urządzeń technicznych przez odpowiednie organy, które zostały powołane do realizacji ustawy z dnia 3.04.1993 r. - Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248 ze zm./. Są to więc kompetentne organy funkcjonujące w polskim systemie prawnym realizujące przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Taki charakter ww. przepisów obliguje zarówno organy państwowe jak i inne podmioty do stosowania tego prawa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych też przyczyn organ celny nie miał żadnych zasadnych zarzutów czy wątpliwości co do realizacji przepisów czy decyzji wydanych w oparciu o ww. ustawę - Prawo o miarach zwłaszcza, że legalizowane urządzenia ważące nie wykazały jakichkolwiek usterek czy uchybień czego potwierdzeniem jest wynik ważenia, który nie był również kwestionowany przez kierowcę pojazdu. Organy celne zdaniem sądu wydały decyzje po zebraniu niezbędnego materiału dowodowego. Ustosunkowały się również do twierdzeń strony oraz przedstawionych przez nią kserokopii wyników ważenia pojazdu przez organy białoruskie oraz oświadczenia kierowcy, dokonując oceny tych dowodów w sposób określony w art. 80 Kpa. W ocenie sądu słusznie organy nie dały wiary tym dowodom, bowiem brak jest w aktach jakichkolwiek informacji dotyczących najogólniej mówiąc stanu technicznego urządzeń wagowych oraz warunków i okoliczności w jakich dokonywane były te czynności. Były więc te czynności niesprawdzalne dla organów, które wydawały decyzje w tym przedmiocie. Twierdzenia strony skarżącej o niedoskonałości polskich urządzeń ważących nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami z tego też względu należy je traktować jako dowolne. Inne wyniki ważenia uzyskane na terenie Białorusi nie mogą świadczyć o tym, że polskie urządzenia ważące w chwili dokonywania pomiarów funkcjonowały wadliwie. Złożona razem ze skarga opinia sporządzona w dniu 25.02.2002 r. nie była przedmiotem oceny przez organy obu instancji, bowiem nie była złożona przez stronę w trakcie postępowania przed tymi organami. Pomimo tego, że strona dysponowała ta opinia przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy to jednak z nieznanych sądowi przyczyn nie zaprezentowała jej jako ewentualnego dowodu w sprawie. Oceniając zatem zarzuty skargi w tym przedmiocie nie można uznać je za zasadne. skoro organ odwoławczy nie dysponował tą opinią to oczywistym jest, że nie mógł się do niej ustosunkować. Art. 1 ustawy o drogach publicznych z 21.02.1985 r. /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ stanowi między innymi, iż z drogi publicznej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych. Ograniczenia od generalnej zasady dostępności do drogi publicznej ustawodawca wskazał w art. 13 ust. 1 i 2 tej ustawy. Ograniczenia powyższe dotyczą różnych podmiotów do których należy stosować również określone środki prawne w przypadku, gdy podmioty te nie będą stosować się do ustawowych ograniczeń w zakresie korzystania z drogi publicznej. W czasie wszczęcia postępowania w sprawie obowiązywała znowelizowana ustawa z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych, o treści nadanej m.in. art. 99 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371/ jak i wydane z jej upoważnienia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 stycznia 2002 r. w sprawie opłat drogowych /Dz.U. nr 8 poz. 60/. Od 1.01.2002 r. zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych mogą być pobierane opłaty między innymi za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunków, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów określonych w art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych należy wcześniej uiścić opłatę określoną ww. rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15.01.2002 r. a w przypadku naruszenia tego nakazu tzn. za nie uiszczenie opłat, o których mowa wyżej pobiera się kary pieniężne - art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych. Jednocześnie art. 13 ust. 2b tejże ustawy odsyła do załącznika do tej ustawy, w którym określona została wysokość kar. Użyte w tych przepisach sformułowanie "pobiera się kary pieniężne", "wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy", świadczą o obligatoryjnym charakterze tych kar i ich wysokości w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych. Organy obu instancji prawidłowo powołały podstawę prawną uzasadniającą pobranie kary pieniężnej, jednak wadliwie zinterpretowały przepisy dotyczące wysokości tej kary. Skoro powołane przez organ przepisy stanowią, że w przypadku przekroczenia nacisku osi składowej osi wielokrotnej ponad 100 KN do 112 KN przy rozstawie osi powyżej 1,30 m kara pieniężna wynosi 7560 zł, zaś za każde przekroczenie 8 KN ponad 112 KN dodatkowo pobiera się karę w wysokości 6720 zł, to oznacza, iż karę pieniężną "dodatkową" można pobrać dopiero w sytuacji gdy nacisk na tę oś przekroczyłby wartość 120 KN. W sprawie zaś nacisk ten wynosił 113,44 KN czyli przekroczył wartość 112 KN tylko o 1,44 KN a nie o 8 KN co nie uzasadniałoby pobrania dodatkowej kary pieniężnej w kwocie 6.720 zł. Z tych przyczyn w tej części zaskarżona decyzja według sądu wydana była z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia i dlatego na podstawie art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153m poz. 1271/ w zw. z art. 145 par. 1 ust. 1 lit., "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Sąd uchylił w tej części zaskarżoną decyzję natomiast uznał, że w stosunku do kary pieniężnej w wysokości do 7.560 zł skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Marek G. reprezentowany przez adwokata Lesława B. zaskarżając ten wyrok w części oddalającej skargę. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 106 par. 3 w zw. z art. 133 par. 1 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie dowodu ze złożonego przez stronę dokumentu obejmującego opinię licencjonowanego rzeczoznawcy techniki samochodowej i ruchu samochodowego z 25.02.2002 r. Wskazując na powyższy zarzut wnoszący skargę kasacyjną domagał się uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 106 par. 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowód z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podstawową wątpliwością w tej sprawie podnoszoną w skardze na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł była prawidłowość ważenia należącego do skarżącego środka przewozowego - ciągnika z naczepą dokonanego w dniu 7.02.2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w B. Skarżący kwestionował wynik tego ważenia i sprawność urządzeń służących do jego przeprowadzenia. Na poparcie swego stanowiska przedstawił dowód z opinii licencjonowanego rzeczoznawcy techniki samochodowej i ruchu drogowego dotyczącej pojazdu, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Dowód ten został złożony razem ze skargą na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Powyższa opinia stwierdza, że przy zastosowanym w badanym pojeździe rozwiązaniu konstrukcyjnym naciski poszczególnych osi pojazdu nie mogą różnić się między sobą niezależnie od obciążenia pojazdu. Stoi to w sprzeczności z dokonaną przez organy administracji i podtrzymaną przez Sąd Administracyjny oceną dowodu z wyniku ważenia przeprowadzonego w dniu 7.02.2002 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w B. Wynik tego ważenia wskazywał bowiem różne obciążenie poszczególnych osi pojazdu. Stosownie do dyspozycji art. 133 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Zgodnie z par. 3 tego artykułu rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Przepisy te w powiązaniu z normami zawartymi we art. 106 par. 3 i 5 tej ustawy jednoznacznie wskazują, że pojęcie "akta sprawy" użyte w jej art. 133 par. 1 nie może być rozumiane jako wyłączające z podstawy wyrokowania materiału zgromadzonego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wzięcie pod uwagę przez Sąd również złożonej przez stronę opinii rzeczoznawcy mogło w istotny sposób zmienić ocenę prawidłowości postępowania organów administracji w świetle uczynienia zadość obowiązkom podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego spoczywających na tych organach na podstawie art. 7 i 77 par. 1 Kpa.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Celnej w B. wnosząc o jej oddalenie. Wnoszący odpowiedź podniósł, że organ nigdy opinii, o której mowa w skardze kasacyjnej nie otrzymał w trakcie toczącego się postępowania w tej sprawie. Z odpisu skargi nie wynika również, by dołączono do niej jakiś załącznik. Strona zarzuca Sądowi, że pominął dowód "ze złożonego przez stronę dokumentu", który jej zdaniem obejmuje "opinię". Tym samym nie jest to dowód z dokumentu lecz dowód z opinii i to opinii prywatnej. Sąd zgodnie z art. 106 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Przeprowadzenie przez Sąd dowodu wskazanego przez stronę byłoby naruszeniem art. 106 par. 3 gdyż opinia rzeczoznawcy jest przede wszystkim dowodem z opinii, a nie dowodem z dokumentu. nadto skoro strona dysponowała nią w dniu 25.02.2002 r., to nie było przeszkód aby taki "dokument" przedłożyć organowi do oceny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez pełnomocnika Marka G. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20.01.2004 r. stwierdzić należy, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w par. 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 par. 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną zarzucił w podstawie kasacyjnej naruszenie przez Sąd I instancji przepisów art. 106 par. 3 w związku z art. 133 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie dowodu ze złożonego przez stronę dokumentu obejmującego opinie licencjonowanego rzeczoznawcy techniki samochodowej i ruchu samochodowego z 25.02.2002 r. Zarzut ten w świetle materiału dokumentacyjnego uznać należy za chybiony. Zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 133 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Jest to spowodowane specyfika postępowania sądowoadministracyjnego. Sądy administracyjne bowiem w myśl art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. To powoduje, że Sąd kontrolując zaskarżony akt administracyjny wydany przez organ administracji publicznej opiera się głównie na materiale dowodowym zebranym przez ten organ i przedstawionym Sądowi w aktach sprawy. Stąd też w postępowaniu wszczętym skargą sąd administracyjny nie prowadzi w zasadzie postępowania dowodowego, a jeżeli już to nie w pełnym zakresie. Według art. 106 par. 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić - tylko - dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i - pod warunkiem że - nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tak więc gdyby przeprowadzenie takiego dowodu miało doprowadzić do znacznego przedłużenia postępowania wówczas, mimo iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu byłoby konieczne dla usunięcia istotnych wątpliwości, Sąd dowodu takiego nie przeprowadzi lecz rozstrzygnie sprawę w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Podkreślić trzeba, że przeprowadzenie postępowania dowodowego w trybie art. 106 par. 3 omawianej ustawy z innych niż dokumentu środków dowodowych jest niedopuszczalne. Przepis art. 106 par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nawiązuje do uregulowania zawartego w art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który to przepis także przewidywał możliwość przeprowadzenia przez Sąd z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania dowodów uzupełniających z dokumentów. Na tle stosowania art. 52 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd - np. wyrok składu Siedmiu Sędziów NSA z 25.09.2000 r. FSA 1/00 - że przepis ten nie daje podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowym dowodu z dokumentu mającego charakter opinii biegłego. Stanowisko to jest również aktualne pod rządami obecnie obowiązującego w tej materii przepisu wzmiankowanego art. 106 par. 3. Granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów, które nie zostały objęte zakresem zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały wyznaczone właśnie w ww. art. 106 par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten przewiduje wyjątek od zasady, że Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, stanowiąc, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów ale też tylko tego rodzaju dowody.
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego bo w skardze na decyzję prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 11.04.2002 r. powołała się na dowód z dokumentu w postaci opinii rzeczoznawcy Polskiego Związku Motorowego sporządzonej na blankiecie Polskiego Związku Motorowego Biuro Licencjonowanych Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego, która miała stanowić potwierdzenie wadliwości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Przedstawiony dokument ma charakter dowodu z dokumentu prywatnego ale ze względu na swą treść zawierającą wiadomości specjalne stanowi faktycznie dowód z opinii biegłego, który powinien być przeprowadzony na etapie postępowania administracyjnego. Opinia biegłego jest innym środkiem dowodowym niż dokument o jakim mowa w art. 106 par. 3 cyt. ustawy. Skarżący mimo, iż opinią tą dysponował w postępowaniu odwoławczym nie przedstawił jej organowi administracyjnemu II instancji. Powołał się na nią dopiero w skardze sądowoadministracyjnej. Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie naruszył art. 106 par. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przeprowadzając dowodu uzupełniającego z przedłożonej mu wraz ze skargą na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł opinii licencjonowanego rzeczoznawcy techniki samochodowej i ruchu samochodowego z dnia 25.02.2002 r.
Z tych względów skargę kasacyjną Marka G. należało jako niezasadną na podstawie art. 184 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI