II SA/LU 528/03

Naczelny Sąd Administracyjny2005-08-03
NSAnieruchomościŚredniansa
wywłaszczenienieruchomośćzwrot nieruchomościdecyzja prawomocnazasada trwałości decyzjipostępowanie administracyjneNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że ponowne rozpatrzenie wniosku było niedopuszczalne z uwagi na prawomocność wcześniejszej decyzji.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, który został umorzony przez organ administracji z uwagi na prawomocność wcześniejszej decyzji odmawiającej zwrotu w tej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku było niedopuszczalne z powodu zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Sprawa wywodzi się z wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, który został częściowo uwzględniony decyzją Prezydenta Miasta L. z 2000 r. Strony nie odwołały się od tej decyzji, która stała się prawomocna. Następnie złożono ponowny wniosek o zwrot pozostałej części nieruchomości, który został umorzony przez Prezydenta Miasta L., a następnie utrzymany w mocy przez Wojewodę L. Organ administracji uzasadnił umorzenie zasadą trwałości decyzji administracyjnych, wskazując, że kwestionowana decyzja stała się prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na te decyzje, powołując się na art. 105 § 1 Kpa i zasadę powagi rzeczy osądzonej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2005 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia art. 7 i 107 § 1 Kpa za bezzasadne, ponieważ przepisy te nie miały zastosowania w postępowaniu sądowym przed WSA, a NSA sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń WSA, a nie postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku jest niedopuszczalne, gdy sprawa została rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem organu administracji, które korzysta z powagi rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Zasada trwałości decyzji administracyjnych i powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) wykluczają ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, która została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 173 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy sprawa została rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem organu administracji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne rozpoznanie wniosku o zwrot nieruchomości było niedopuszczalne z uwagi na prawomocność wcześniejszej decyzji. Przepisy Kpa dotyczące wykładni pisma strony i określenia stron nie miały zastosowania w postępowaniu przed WSA.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7 Kpa polegający na uznaniu pisma wnioskodawców jako wniosku o zwrot nieruchomości, zamiast jako pisma mającego na celu wzruszenie decyzji. Zarzut naruszenia art. 107 § 1 Kpa poprzez błędne określenie stron w decyzji Wojewody L.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie takie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania NSA sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący sprawozdawca

Irena Kamińska

członek

Wojciech Chróścielewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady trwałości decyzji administracyjnych i niedopuszczalności ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej prawomocnie, a także zakres kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem i zwrotem nieruchomości oraz stosowania przepisów Kpa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą trwałości decyzji administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest dość typowy.

Prawomocna decyzja administracyjna to klamka – sąd nie wzruszy jej ponownie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1860/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Kamińska
Wojciech Chróścielewski
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Lu 528/03 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-07-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 173 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.), Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Irena Kamińska, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Danuty S. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lipca 2004r. sygn. akt II SA/Lu 528/03 w sprawie ze skargi Danuty S., Sabiny G. i Heleny S. na decyzję Wojewody L. z dnia 18 marca 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 11 października 1984 r., (...) wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o nr 15/1 o pow. 1,4216 ha stanowiącą współwłasność Stanisława G. i innych, położoną w L. w osiedlu "C.". Wywłaszczenie nastąpiło zgodnie planami gospodarczymi miasta L. uwzględniającymi lokalizację osiedla mieszkaniowego "G." ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego. Byli właściciele i spadkobiercy współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości złożyli wniosek o zwrot niezagospodarowanej części wywłaszczonej nieruchomości.
Decyzją z dnia 1 marca 2000 r. Prezydent Miasta L. orzekł o zwrocie części wywłaszczonej działki nr 15/1, oznaczonej w dokumentacji geodezyjnej jako działka nr 117/4 o pow. 5.380 m2 na rzecz Sabiny G., Danuty S., Stanisława G., Andrzeja B., Janusza B. i Anny S., odmawiając jednocześnie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, w tym działki o pow. 3.234 m2, oznaczonej jako działka nr 15/3a. Strony postępowania nie odwołały się od powyższej decyzji i tym samym stała się ona prawomocna. W dniu 27 listopada 2001 r. złożyły ponowny wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej nr 15/3 o pow. 3.234 m2 Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 31 października 2002 r. umorzył postępowanie w przedmiocie powyższego wniosku, zaś Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego działający z upoważnienia Wojewody L. po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 18 marca 2003 r., utrzymał ją w mocy. Uzasadniając swoją decyzję organ podkreślił, że kwestionowana decyzja w przedmiocie zwrotu nieruchomości stała się prawomocna wobec jej niezaskarżenia przez strony i tym samym jej zmiana naruszałaby zasadę trwałości decyzji administracyjnych.
W dniu 28 kwietnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wpłynęła skarga Danuty S., Sabiny G., Heleny S., Janusza B., Andrzeja B., Anny S., Barbary G. i Anny Sł. na decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 31 października 2002 r. o umorzeniu postępowania oraz na następującą po niej decyzję Wojewody L. z dnia 18 marca 2003 r. W skardze strony zarzuciły obu decyzjom nieważność, wskazując że nie zostały one oparte na przepisach prawa, gdyż nie zachodziły przesłanki warunkujące umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący utrzymują, że pomimo wydania prawomocnej decyzji o częściowym zwrocie przedmiotowej nieruchomości mogły one złożyć wniosek o zwrot pozostałej części inicjując tym samym odrębne postępowanie w sprawie. Niezależnie od wspomnianych wyżej zarzutów w skardze wskazano uchybienie polegające na wymienieniu w sentencji decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości jedynie Danuty S. podczas gdy skarżących było ośmiu, a także podkreśliły, że sporna działka została przeznaczona pod parking, a więc niezgodnie z celem wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 27 czerwca 2003 r. odrzucił skargę Janusza B., Andrzeja B., Anny S., Barbary G. i Anny Sł. wobec uchybienia przez skarżących terminu na złożenie skargi decyzję administracyjną, przewidzianego w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r., II SA/Lu 528/03, Sąd oddalił skargę Danuty S., Sabiny G. i Heleny S. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na treść art. 105 par. 1 Kpa, zgodnie z którym decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe. W szczególności dotyczy to sytuacji gdy sprawa została rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem organu administracji /decyzją bądź postanowieniem/ orzekającym co do istoty sprawy. W konsekwencji uprawomocnienia się orzeczenia rozstrzygającego co do istoty sprawy nie można ponownie rozpoznać merytorycznie wniosku w tym zakresie - orzeczenie takie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej, a postępowanie wszczęte w tym przedmiocie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta L. decyzją z dnia 1 marca 2000 r. rozstrzygnął w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jednocześnie odmawiając zwrotu nieruchomości w pozostałym zakresie. Pomimo prawidłowego pouczenia o sposobie oraz terminie zaskarżenia, strony nie wniosły odwołania od decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Tym samym jako niedopuszczalne należy uznać ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku z dnia 30 listopada 2001 r. złożonego przez Danutę S., Annę S., Annę Sł., Sabinę G., Janusza B., Andrzeja B., Barbary G. oraz Reginy S. o zwrot pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości.
W dniu 10 listopada 2004 r. Danuta S., reprezentowana przez radcę prawnego Krzysztofa B., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 lipca 2004 r., II SA/Lu 528/03. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia art. 7 Kpa polegającego na uznaniu pisma wnioskodawców jako wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, zamiast potraktowania go zgodnie z intencją stron jako pisma mającego na celu wzruszenie decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 1 marca 2000 r. w części odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a także naruszenie art. 107 par. 1 Kpa poprzez błędne określenie stron w decyzji Wojewody L. z dnia 18 marca 2003 r., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania. W skardze kasacyjnej powołano wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że żądanie strony należy rozpoznać w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie treści pisma oraz na wyrok, w którym sąd zajął stanowisko, że nas stronie spoczywa ciężar wskazania faktów i zdarzeń, z których wyprowadza ona określone skutki prawne, a jeśli twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero, gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, natomiast zarzuty skargi kasacyjnej mogą dotyczyć wyłącznie zaskarżonego wyroku, a nie postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu orzeczeń.
Zarzut zgłoszony w skardze kasacyjnej naruszenia art. 7 i art. 107 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezzasadny. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, która reguluje postępowanie przed sądami administracyjnymi i brak jest w niej odesłania do stosowania przed sądami przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro brak odesłania do stosowania przed sądem administracyjnym przepisów art. 7 i 107 par. 1 Kpa, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł stosować tych przepisów w postępowaniu sądowym. Jak już zostało wyżej powiedziane Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną nie bada sam prawidłowości decyzji organów administracyjnych orzekających w sprawie, wbrew wywodom skargi. Stosownie bowiem do art. 173 par. 1 powołanej ustawy, skargę kasacyjną wnosi się od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kończącego postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zgodności z prawem orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniesiona natomiast w niniejszej sprawi skarga kasacyjna nie podnosi zarzutów naruszenia przepisów przed sądem pierwszej instancji.
Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI