OSK 1361/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że opłata za gaz nie stanowi podstawy do obliczenia dodatku mieszkaniowego, zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem.
Sprawa dotyczyła prawa do dodatku mieszkaniowego, a konkretnie możliwości uwzględnienia opłaty za gaz w podstawie jego obliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że brak było danych o wydatkach na gaz. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając, że opłata za gaz, zgodnie z rozporządzeniem, nie jest podstawą do obliczenia dodatku mieszkaniowego, nawet jeśli jest ponoszona przez mieszkańca.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła prawa do dodatku mieszkaniowego i interpretacji przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia wykonawczego w zakresie wydatków uwzględnianych przy obliczaniu jego wysokości. Skarżący Dariusz O. domagał się uwzględnienia opłaty za gaz w podstawie obliczenia dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując na brak wystarczających danych dotyczących wydatków na gaz. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Dariusza O. Sąd kasacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni przepisów, zgodnie z którą opłata za gaz, mimo że stanowi świadczenie okresowe związane z zajmowaniem lokalu, nie została wymieniona w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jako wydatek stanowiący podstawę obliczenia dodatku. Sąd podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 lutego 2005 r. (U 12/02) uznał takie wyłączenie za zgodne z prawem. NSA stwierdził, że sposób naliczania opłaty za gaz (indywidualny licznik lub ryczałt) nie ma znaczenia dla jej charakteru prawnego w kontekście przepisów o dodatkach mieszkaniowych. W konsekwencji, opłata za gaz nie mogła być uwzględniona przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, a skarga Dariusza O. została uznana za nieuzasadnioną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, opłata za gaz nie stanowi podstawy do obliczenia dodatku mieszkaniowego, ponieważ nie została wymieniona w katalogu wydatków określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którymi opłata za gaz nie jest uwzględniana przy obliczaniu dodatku. Podkreślono, że Trybunał Konstytucyjny uznał takie wyłączenie za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.d.m. art. 6 § ust. 1
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 6 § ust. 3
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
u.d.m. art. 6 § ust. 4
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
r.d.m. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych
Określa katalog wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego dla członków spółdzielni, wyłączając opłatę za gaz.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.m. art. 4a § pkt 2
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Dodany ustawą z 8 października 2004 r., expressis verbis stanowi, że nie stanowią wydatków wydatki poniesione z tytułu opłaty za gaz na cele bytowe.
u.o.p.l. art. 9 § ust. 1, 5, 6 i 7
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za gaz nie została wymieniona w rozporządzeniu jako podstawa obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wyłączenie opłaty za gaz z podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego jest zgodne z prawem, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny.
Odrzucone argumenty
Opłata za gaz stanowi świadczenie okresowe związane z zajmowaniem lokalu i powinna być uwzględniona przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Sposób naliczania opłaty za gaz (indywidualny licznik lub ryczałt) powinien być brany pod uwagę.
Godne uwagi sformułowania
opłata za gaz nie może być przyjęta do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego i to wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym wyroku niezależnie od formy rozliczeń za dostawę tego czynnika energetycznego.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
członek
Elżbieta Stebnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych i wyłączenia opłat za gaz z podstawy ich obliczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy i rozporządzenia, choć Trybunał Konstytucyjny potwierdził zgodność przepisów z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej wykładni przepisów i odwołuje się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i socjalnym.
“Czy opłata za gaz wlicza się do dodatku mieszkaniowego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1361/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-05-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/ Elżbieta Stebnicka Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Sygn. powiązane II SA/Lu 1622/03 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-06-29 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 71 poz 734 art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 3, art. 6 ust. 4 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Dz.U. 2001 nr 156 poz 1817 par. 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Elżbieta Stebnicka, Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Lu 1622/03 w sprawie ze skargi Dariusza O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 października 2003 r. (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od Dariusza O. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania Dariusza O. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia 19 sierpnia 2003 r. (...) w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 137,51 zł miesięcznie w okresie od 1 września 2003 r. do 28 lutego 2004 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że wysokość dodatku mieszkaniowego ustalona została zgodnie z zasadami określonymi w art. 3-6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dariusz O. zajmuje mieszkanie spółdzielcze przy ul. Ż. w L. wyposażone w centralne ogrzewanie, ciepłą wodę i instalację gazu przewodowego. Z uwagi nas treść par. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. nr 156 poz. 1817/ za podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego należy przyjąć następujące wydatki: opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu. Wprawdzie skarżący w miesięcznych opłatach za mieszkanie uiszcza ryczałt za gaz, to jednak z uwagi na treść powyższego przepisu nie podlega on uwzględnieniu, przy wyliczeniu podstawy do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. W skardze złożonej do Sądu Dariusz O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o dodatkach mieszkaniowych i par. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych poprzez niezasadne pominięcie przy ustaleniu podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego opłaty za gaz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podnosiło, iż skarżącemu jako członkowi Spółdzielni Mieszkaniowej "C." w L. powinien być znany fakt, że budynek, w którym znajduje się jego lokal wyposażony jest w jeden licznik gazowy. Stąd też jak sam stwierdza w skardze, opłaty za gaz wnosi miesięcznie zaliczkowo w zależności od ilości osób mieszkających w lokalu. W takiej sytuacji końcowe faktyczne zużycie gazu Spółdzielnia rozlicza po otrzymaniu faktury od dostawcy gazu. Wnoszona przez niego opłata za gaz nie jest jakimkolwiek kosztem eksploatacyjnym czy też jak uważa skarżący czynszem. Nie może mu zostać zaliczona do wydatków związanych z eksploatacją lokalu i nie stanowi podstawy do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. 3 II SA/Lu 1622/03, po rozpoznaniu skargi Dariusza O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 27 października 2003 r. (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są: zasada praworządności określona w art. 6 Kpa oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej określona w art. 7 Kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie, obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Zaniechanie przez organy administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, powodującym wadliwość decyzji. W niniejszej sprawie wystąpiła tego rodzaju wadliwość postępowania. Zaskarżoną decyzją organy decyzyjne orzekły o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego w kwocie 137,51 zł. Stosownie do art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./ wydatkami ponoszonymi przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Katalog wydatków o których mowa w ww. przepisie określa art. 6 ust. 4 ustawy wymieniając m.in.: a/ czynsz, b/ opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, c/ opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej. Na podstawie upoważnienia wynikającego m.in. z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. nr 156 poz. 1817/, które określa szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. W sprawie zastosowanie ma par. 2 ust. 1 pkt 2 powyżej cytowanego rozporządzenia, gdyż skarżącemu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. W myśl tego przepisu podstawą obliczania dodatku mieszkaniowego w przypadku m.in. członków spółdzielni stanowią "... opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie". W materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy kwota obciążeń miesięcznych przypadających na to mieszkanie, wskazana została przez Spółdzielnię Mieszkaniową "C." w L. globalnie i wynosi ona 266,77 zł. Brak jest danych jakiego rodzaju wydatki na lokal i w jakiej wysokości organ administracji przyjął do ustalenia podstawy przy wyliczeniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Analizując par. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia należy stwierdzić, że "opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych" odpowiadają opłatom za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego /art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy/, zaś "koszty eksploatacji i remontów" /par. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia/ odpowiadają "opłatom eksploatacyjnym w spółdzielni mieszkaniowej /art. 6 ust. 4 pkt 3 cyt. ustawy/. Pierwsza z analizowanych grup wydatków stanowi zamknięty katalog, co oznacza, że jedynie określone opłaty ponoszone przez członków spółdzielni związane z eksploatacją konkretnego lokalu stanowią wydatki, które uwzględnia się przy ustalaniu postawy obliczania dodatku mieszkaniowego. Oczywiste jest zatem, że gdy np. lokal mieszkalny znajdujący się w budynku spółdzielni wyposażony jest w licznik wskazujący zużycie gazu służącego m.in. do ogrzewania wody lub do korzystania z kuchenki gazowej, to opłata ponoszona przez członka spółdzielni mieszkaniowej z tego tytułu nie stanowi wydatku w rozumieniu art. 6 ust. 3 i art. 4 pkt 2 ustawy. Druga grupa wydatków obejmuje wszelkie koszty eksploatacji i remontów w spółdzielni mieszkaniowej, w której partycypuje również członek spółdzielni z wyłączeniem jedynie ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Jeżeli zatem opłata za gaz, której uiszczeniem spółdzielnia mieszkaniowa obarcza swego członka należy do kategorii opłat eksploatacyjnych /np. za gaz wykorzystywany we wspólnej pralni/ i nie jest ustalona z eksploatacją konkretnego lokalu mieszkalnego członka, to tego rodzaju opłata jest wydatkiem stanowiącym podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego. Z uwagi na brak w aktach zestawienia świadczeń obciążających miesięcznie lokal mieszkalny skarżącego, nie wiadomo czy i jakiego rodzaju opłata za gaz stanowiła podstawę do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Ponownie rozpatrując sprawę należy poczynić powyższe ustalenia i w oparciu o nie prawidłowo zastosować przepisy prawa materialnego. Z tych względów na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a, c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ należało orzec jak w sentencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną wniesiono na podstawie naruszenia prawa materialnego - art. 6 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 2l czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata za gaz dostarczany do lokalu mieszkalnego na cele bytowe stanowi część opłaty eksploatacyjnej w spółdzielni mieszkaniowej, w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Na tej podstawie wnosiło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi /art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Wnosiło też o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że zaskarżone orzeczenie jest wynikiem błędnej interpretacji normy prawnej zawartej w treści art. 6 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 2l czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./. Stosownie do art. 6 ust. 3 powołanej ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W myśl dyspozycji art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy, które znajdują zastosowanie dla lokali w budynkach spółdzielni mieszkaniowych, wydatkami, o których mowa w ust. 3, są: - opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, - opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej. Na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 9 ustawy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. nr 156 poz. 1817/, w którym m.in. określono szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny. Zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych: opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Zasadnicza różnica pomiędzy opłatami za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych a opłatą za gaz na gruncie stosowania ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest taka, że opłata za gaz nie została wymieniona w par. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako wydatek będący podstawą obliczania dodatku mieszkaniowego. Odrębną kwestią jest, że taki sposób określenia wydatków w ww. rozporządzeniu został uznany przez Rzecznika Praw Obywatelskich za sprzeczny z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - wniosek Rzecznika z dnia 3 października 2002 r. (...) oczekuje na rozpatrzenie w Trybunale Konstytucyjnym /U 14/02/. Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim wystąpieniu podnosi, że rolą rozporządzenia było dokładne sprecyzowanie wydatków stanowiących podstawę obliczania dodatków mieszkaniowych, a tymczasem w rozporządzeniu pominięto niektóre z nich /między innymi opłatę za gaz/, zatem jego zdaniem rozporządzenie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego. Należy jednak podkreślić, że dla organów administracji publicznej, stosujących przepisy prawa do czasu ewentualnej utraty mocy przepisów na skutek wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny lub dokonania zmian w przepisach przez uprawniony organ, przepisy ww. rozporządzenia są wiążące. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ przy orzekaniu członkowie składów orzekających kolegium są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Konkludując rozważania na temat zarzutu naruszenia prawa materialnego i uwagi na przedstawioną wyżej argumentację należy uznać, że opłata za gaz dostarczany do lokalu mieszkalnego na cele bytowe należy do kategorii opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego /art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych/, jednak z uwagi na fakt, że opłata ta nie została wymieniona w par. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych - nie może być podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego. Podkreślono też w skardze kasacyjnej, że zaliczenie opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego /gdy mieszkanie ma zamontowany licznik gazu/ albo do opłat eksploatacyjnych w spółdzielni mieszkaniowej /gdy brak takiego licznika/ różnicuje w sposób nieuzasadniony lokatorów nawet tej samej spółdzielni mieszkaniowej. Według skarżącego zastosowana przez Sąd, w niniejszej sprawie, zasada różnicowania wydatków z tytułu opłat za gaz byłaby dopuszczalna, gdyby pozostawała w związku z celem i zasadnicza treścią ustawy oraz służyła realizacji owego celu, nie była dokonana na podstawie dokładnie ustalonego kryterium. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Ustawa z dnia 2l czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./ reguluje zasady ustalania wysokości dodatków mieszkaniowych i tryb przyznawania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości podanej w tej normie. Według art. 6 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Do tych wydatków art. 6 ust. 4 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych zalicza: 1/ czynsz, 2/ świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, 3/ opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, 4/ zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną, 5/ świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego, 6/ inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów. Powołane rozwiązania prawne przyjmują, że dla potrzeb ustalenia dodatków mieszkaniowych mogą być brane pod uwagę przez organ administracyjny tylko wydatki poniesione przez osobę składającą wniosek o przyznanie dodatku, które mają charakter świadczeń okresowych i wymienione są w ustawie. Szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny stanowiący podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U. nr 156 poz. 1817/. W odniesieniu do członków spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego rozporządzenie w par. 2 ust. 1 pkt 2 stwierdza, że podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków: opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. U 12/02 /Dz.U. 2005 nr 25 poz. 216/ stwierdził: "3. par. 2 pkt 1-5 rozporządzenia powołanego w punkcie 1 w zakresie, w jakim wyłącza z podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego, spośród opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, opłaty za energię elektryczną i gaz oraz w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem 23 listopada 2004 r.: a/ nie jest niezgodny z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy powołanej w punkcie 1a, b/ jest zgodny z art. 9 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy w punkcie 1a oraz art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji". Trybunał Konstytucyjny nie podzielił zatem stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie niezgodności powołanego rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych wyłączającego z podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego, spośród opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, opłaty za energię elektryczną i gaz. Dodany ustawą z 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 240 poz. 2406/ art. 4a pkt 2 expressis verbis stanowi, że nie stanowią wydatków wydatki poniesione z tytułu: opłaty za gaz, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego /domu jednorodzinnego/ na cele bytowe. Powołana ustawa o dodatkach mieszkaniowych, która w art. 6 ust. 4 pkt 2 do wydatków zalicza "opłaty eksploatacyjne" w spółdzielni mieszkaniowej oraz par. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, stanowiąc, że podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowią "koszty eksploatacji" nie definiują tych pojęć, zwłaszcza przez określenie ich zakresu przedmiotowego. Nie wyjaśnia też tego jednoznacznie ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Spółdzielniach mieszkaniowych /Dz.U. 2003 nr 119 poz. 1116/, z której przepisów wynika tylko, że członkowie spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale przez uiszczenie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Wątpliwości w tym zakresie pozwala usunąć ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. nr 71 poz. 733/. Ustawa ta odnosi się również do użytkowników lokali w spółdzielniach mieszkaniowych, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Z analizy przepisów tej ustawy a zwłaszcza art. 9 ust. 1, 5, 6 i 7 wynika, że opłaty za używanie lokali można podzielić na dwie kategorie. Te które są zależne od właściciela lokalu, którymi w zasobach mieszkaniowych tzw. czynszowych zajmowanych na podstawie umowy najmu jest czynsz a w spółdzielniach mieszkaniowych odpowiadająca mu przedmiotowa oplata /eksploatacyjna/ za używanie lokalu. Drugą kategorię opłat, które ponoszą użytkownicy mieszkań stanowią opłaty związane z korzystaniem z lokalu, które ustawodawca określił jako niezależne od właściciela. Są nimi w myśl art. 2 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego: opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór nieczystości stałych i płynnych, z tym, że zgodnie z art. 9 ust. 6 opłaty te mogą być pobierane przez właściciela tylko w wypadku, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług. Zawsze jednak niezależnie od formy uiszczania tej opłaty /bezpośrednio dostawy przez użytkownika lokalu lub za pośrednictwem właściciela/ będzie ona stanowiła opłatę, którą użytkownik lokalu wpłaca poza czynszem, jeżeli idzie o mieszkanie czynszowe lub poza odpowiadającą mu opłatą eksploatacyjną w spółdzielniach mieszkaniowych. Powołane rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych w par. 2 ust. 1 pkt 2 tylko niektóre rodzaje opłat związanych z eksploatacją lokalu mieszkalnego ponoszonych przez użytkowników lokali wymieniło jako podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego. Trybunał Konstytucyjny uznał takie rozwiązanie za zgodne z powołaną ustawą o dodatkach mieszkaniowych i z upoważnieniem ustawowym. Powołane rozporządzenie z katalogu opłat wyłączyło opłatę za dostawę gazu do lokali mieszkalnych, która jest niewątpliwie świadczeniem okresowym jak tego wymaga art. 6 ust. 3 i mieści się w kategorii opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu. To zaś oznacza, że opłata za gaz nie może być przyjęta do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego i to wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym wyroku niezależnie od formy rozliczeń za dostawę tego czynnika energetycznego. W przypadku kiedy, jak w rozpoznawanej sprawie lokale mieszkalne, do których, dla celów bytowych dostarczany jest gaz przewodowy nie są wyposażone w indywidualne urządzenia pomiarowe - liczniki to ma to tylko taki skutek, że opłaty za dostawę gazu pobiera od swych członków spółdzielnia mieszkaniowa, która zawiera umowę z dostawcą gazu, ale zawsze jest to opłata za dostarczenie gazu do lokalu mieszkalnego. Ta forma pobierania opłat tzw. niezależnych od właściciela jest zgodna z postanowieniami art. 9 ust. 6 powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i nie zmienia charakteru tej opłaty. Opłata za dostawę gazu zatem nie obciąża w tym przypadku kosztów eksploatacji spółdzielni mieszkaniowej w rozumieniu par. 2 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zgodzić się więc należy z wnoszącym skargę kasacyjną, że na charakter prawny opłaty za gaz nie wpływa sposób wyliczenia jej wysokości, czy według wskazań indywidualnego licznika w lokalu czy w formie ryczałtu lub w inny sposób, ale kryterium decydującym o zaliczeniu określonych opłat do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego jest tylko ich charakter prawny to znaczy wymienienie lub nie w przepisach rozporządzenia określonych rodzajów wydatków, które brane być mogą do podstawy obliczenia przedmiotowego dodatku. Z uwagi na to, że zaskarżonym wyrokiem naruszone zostały tylko przepisy prawa materialnego a to art. 6 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 i 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę Dariusza O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 27 października 2003 r. (...) dotyczącą przyznania dodatku mieszkaniowego. W świetle przedstawionych wywodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 w związku z art. 188 i art. 193 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją. Mając na uwadze przedmiot sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odstąpił od zasądzenia od Dariusza O. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. zwrotu kosztów postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI