OSK 1129/04

OSK 1129/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Barbara Adamiak
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
SA/Rz 2887/01 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-05-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Barbara Adamiak, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt SA/Rz 2887/01 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody P. z dnia[...]listopada 2001 r. (...) w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 maja 2004 r., SA/Rz 2887/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi S. K. na decyzję Wojewody (...) z dnia [...] listopada 2001 r., (...) w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty S. z dnia 12 września 2001 r., (...).
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach sprawy:
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2001 r., (...), Starosta S., działając na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5, art. 147, art. 149 par. 1 i art. 150 Kpa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone własnymi decyzjami ostatecznymi z [...] grudnia 2000 r., (...) i z dnia [...] lutego 2001 r., (...) w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego dla S. K. oraz ustalenia jego wysokości. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że S. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy 12 grudnia 2000 r. i od następnego dnia nabył prawo do świadczenia przedemerytalnego, które zostało przyznane na podstawie przedłożonych dokumentów między innymi świadectwa pracy z PHU "K." Sp. z o.o. w L. Z tego świadectwa wynikało, że w okresie od 15 marca 1993 r. do 30 listopada 2000 r. S. K. był zatrudniony w ww. przedsiębiorstwie na stanowisku specjalisty ds. eksportu. Natomiast na podstawie odpisu z Rejestru Handlowego wystawionego przez Sąd Rejonowy Wydział V Gospodarczy w P., który wpłynął do Urzędu 6 sierpnia 2001 r. ustalono, że od 1991 r. co najmniej do 20 czerwca 2001 r. S. K. pełnił w Spółce "K." funkcję Prezesa Zarządu- Dyrektora Generalnego. Rozbieżność, pomiędzy treścią świadectwa pracy, a wypisem z Rejestru Handlowego stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania o wznowienie. Następnie Starosta S. decyzją (...) z dnia 12 września 2001 r. na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa uchylił własne decyzje z dnia [...] grudnia 2000 r., (...) w sprawie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13 grudnia 2000 r., decyzję z dnia [...] lutego 2001 r., (...) w sprawie ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego od dnia 13 grudnia 2000 r., w kwocie 1.550,50 zł. brutto miesięcznie oraz decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r., (...) o zawieszeniu S.owi K. prawa do świadczenia przedemerytalnego od 16 marca 2001 r., jednocześnie na podstawie par. 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1999 r. w sprawie ustalania świadczeń przedemerytalnych dla osób zwalnianych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu obronnego i wsparcia w zakresie modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP /Dz.U. 1999 nr 38 poz. 363 ze zm./, art. 37k i art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. "b" i art. 6c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13 grudnia 2000 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu rejestracji zostało przedłożone przez S. K. świadectwo zatrudnienia w spółce "K." na stanowisku specjalisty ds. eksportu oraz świadectwo zatrudnienia od 2 grudnia 2000 r. do 7 grudnia 2000 r. w "H." sp. z o.o. i udokumentowano 35 letni okres uprawniający do emerytury zgodnie z rozporządzeniem RM z dnia 28 kwietnia 1999 r. i na tej podstawie zostało przyznane prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 13 grudnia 2000 r. Natomiast na podstawie wypisu z Rejestru Handlowego wystawionego przez Sąd Rejonowy Wydział V Gospodarczy w P. ustalono, że S. K. od 1991 r. do co najmniej 20 czerwca 2001 r. pełnił w spółce "K." funkcję prezesa zarządu- dyrektora generalnego, w której posiada 60% udziałów. Zgodnie z art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jednym z warunków niezbędnych do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego było spełnianie określonych warunków niezbędnych do uzyskania statusu bezrobotnego. Organ ustalił, że w dniu rejestracji S. K. sprawował funkcję prezesa spółki i posiadał jej udziały, a tym samym nie spełniał warunków określonych w art. 2 dotyczących statusu bezrobotnego. Natomiast organ przyjął, że zatrudnienie na stanowisku specjalisty technologa w "H." sp. z o.o. było czynnością zmierzającą do obejścia przepisów ustawy i umożliwienia nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na preferencyjnych warunkach przewidzianych dla pracowników tzw. "zbrojeniówki", na co wskazuje fakt równoczesnego pozostawania na stanowisku prezesa w spółce, w której był głównym udziałowcem jak i 6-dniowy okres zatrudnienia /w tym 4 dni na urlopie bezpłatnym/ w "H." L. sp. z o.o.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdził, że jest zdolny do podjęcia zatrudnienia, nie wykonuje innej pracy zarobkowej od daty rejestracji w Urzędzie Pracy, nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, nie podjął pozarolniczej działalności, nie został tymczasowo aresztowany, nie uzyskiwał żadnych dochodów, nie pobierał żadnych zasiłków, nie pobierał nauki w systemie dziennym, ani żadnym innym. Równocześnie poinformował, że jest prezesem i większościowym udziałowcem w spółce "K." w L., ale z tego tytułu nie otrzymywał żadnych dochodów. Umowa spółki została tak skonstruowana, że nie można odwołać prezesa bez zgody 2/3 udziałów, a sam odwołujący takiej ilości udziałów nie posiada. Umowę o pracę w spółce rozwiązał z dniem 30 listopada 2000 r. za 3 miesięcznym okresem wypowiedzenia. Spółka "K." na skutek złych decyzji handlowych popadła w kłopoty finansowe, a posiadanie udziałów czy akcji nie jest równoznaczne z osiąganiem dochodów. Dodatkowo wskazał, że jako współzałożyciel Fundacji [...], wiceprzewodniczący, jak również właściciel udziałów w "H." nie osiągał i z tych tytułów również żadnych dochodów.
Wojewoda P. decyzją z [...] listopada 2001 r., (...) działając na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ oraz par. 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM z 28 kwietnia 1999 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu obronnego i wsparcia w zakresie modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP /Dz.U. nr 38 poz. 363 ze zm./ i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że materialnoprawną przesłanką do rozpatrywania wniosku o przyznanie S.owi K. zasiłku przedemerytalnego był par. 1 ust. 1 pkt 1 zacytowanego wyżej rozporządzenia RM z 28 kwietnia 1999 r., oraz przedłożone świadectwa pracy oraz wliczona do okresu zatrudnienia praca w gospodarstwie rolnym i okres zasiłku chorobowego.
Podstawą do wznowienia postępowania był art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydawał decyzję. Za taką okoliczność organ uznał fakt pełnienia przez S. K. funkcji Prezesa Zarządu w Spółce "K." w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy tj. 12 grudnia 2000 r. Organ odwoławczy nie podważył twierdzeń skarżącego, iż z tego tytułu nie uzyskiwał żadnych dochodów. Dla rozstrzygnięcia sprawy, jak zauważono, należało ustalić, czy zdarzenia prawne kształtujące sytuację skarżącego pozwalały uznać, iż nie wykonywał innej pracy zarobkowej oraz był gotowy do podjęcia pracy. Pojęcie "innej pracy zarobkowej" na gruncie przepisów ustawy o zatrudnieniu zostało określone w art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, stosownie do którego przez taką pracę należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych /usług rolniczych/. Powołując się na orzecznictwo i literaturę przedmiotu /wyrok SA z 10 sierpnia 2000 r., I ACa 482/00 oraz J. Iwulski - Prawo Pracy 1995 nr 8 str. 20/ organ zakwalifikował stosunek łączący S. K. ze spółką, jako stosunek nieodpłatnego zlecenia. Taka konstrukcja zlecenia została określona w art. 735 par. 1 Kc zgodnie, z którym jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonywać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Ustawa o zatrudnieniu jako negatywną przesłankę uznania za bezrobotnego wiąże z umową zlecenia bez względu na to, czy była odpłatna czy też nieodpłatna.
Przepisy obowiązującego do 31 grudnia 2000 r. Kodeksu handlowego, przewidywały w art. 198, jako kompetencję zarządu reprezentację spółki, przy czym prawo reprezentowania rozumieć należy, jako dokonywanie czynności prawnych w imieniu spółki, zarówno materialnoprawnych /zawierania umów, składania i przyjmowania oświadczeń woli/, jak i czynności z zakresu postępowania cywilnego, administracyjnego itp. Z kolei art. 201 Kodeksu handlowego stanowił o prawie i obowiązku każdego członka zarządu do prowadzenia spraw spółki. Organ odwoławczy nie wykluczył, różnego uregulowania zakresu obowiązków dla poszczególnych członków zarządu, jednak za mało prawdopodobne uznał, aby na prezesie zarządu spółki nie ciążyły żadne obowiązki, chociażby natury organizacyjnej. Przeczą temu również dane zawarte w rejestrze handlowym, w którym wśród osób uprawnionych do reprezentowania spółki wskazano prezesa jako uprawnionego do jednoosobowego składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków o charakterze majątkowym.
Wyjaśniono także, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymaga wykazania przez osobę ubiegającą się o uznanie za osobę bezrobotną gotowości do podjęcia zatrudnienia. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji za prawidłową przyczynę do wznowienia postępowania uznał fakt wykonywania obowiązków związanych z pełnieniem funkcji Prezesa Zarządu Spółki "K." i z tego względu wznowienie postępowania było w pełni uzasadnione. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji, dotyczącego niezgodności treści świadectwa pracy z dnia 30 listopada 2000 r. w zakresie ustalenia zajmowanego stanowiska pracy - specjalisty ds. eksportu z treścią rejestru handlowego, w którym S. K. został uwidoczniony jako prezes zarządu spółki, gdyż przepisy nie zabraniały łączenia funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego z równoczesnym pozostawaniem w tej spółce w stosunku pracy.
Organ odwoławczy podzielił natomiast stanowisko organu I instancji, iż zatrudnienie S. K. w "H." w L. w okresie od dnia 2 grudnia 2000 r. do dnia 7 grudnia 2000 r. miało jedynie na celu uzyskanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, tym bardziej, że z dokumentacji wynika, że po 6 dniach stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że postanowieniem o wznowieniu nie została objęta decyzja Starosty [...]ego z dnia [...] kwietnia 2001 r. dot. zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego, ale uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem postanowienie o wszczęciu postępowania jest jedynie aktem procesowym, nierozstrzygającym sprawy o wznowienie postępowania, stronie został zapewniony czynny udział w postępowaniu, a decyzja o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego i tak musiałaby być wyeliminowana z obrotu prawnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody (...) S. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzję Starosty [...]ego oraz zarzucił rażące naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa przez nieuprawnione przyjęcie zaistnienia podstawy do wznowienia postępowania oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i 16 ustawy z zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez rozszerzającą i błędną wykładnię.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2001 r. o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego, chociaż w tej sprawie postępowania nie wznowił. Skarżący stwierdził, że jego zdaniem w ogóle nie wystąpiły ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania, albowiem nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, ani nowe dowody, a za taką okoliczność nie mógł być uznany fakt pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w Spółce "K." w dniu rejestracji 12 grudnia 2000 r. w PUP w L., albowiem nie spowodowało to utraty statusu bezrobotnego zgodnie z ustawowymi przesłankami. Doktrynalne rozważania organu nie znajdują potwierdzenia w ustawowej definicji bezrobotnego, gdyż w dacie rejestracji nie był związany żadną umową zlecenia ze spółką "K.". Bezpodstawne usunięcie prawomocnych decyzji, na podstawie których, nabył prawo do zasiłku przedemerytalnego jest naruszeniem praw nabytych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie z przyczyn jak wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oddalając skargę S. K. podkreślił, iż z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone /a do takich należy sprawa niniejsza/ podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując kontroli legalności zakwestionowanych decyzji Sąd podkreślił, iż zakres tej kontroli określa art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie, Sąd doszedł do konkluzji, że decyzje obydwu organów zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wywiedziono, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Starosty [...]ego o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, wydaną w postępowaniu wznowieniowym.
Kodeks postępowania administracyjnego opiera wznowienie postępowania na dwóch przesłankach: a/ rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną, b/ wystąpienia jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 par. 1 Kpa podstaw prawnych wznowienia.
Wznowienie postępowania następuje w formie postanowienia, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Postępowanie zmierzające do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej może być prowadzone tylko po wydaniu przez organ i doręczeniu wszystkim stronom wymaganego postanowienia
W rozpoznawanej sprawie Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie o wznowienie postanowieniem z dnia 17 lipca 2001 r., (...) w stosunku do własnych decyzji z [...] grudnia 2000 r., (...) i z dnia [...] lutego 2001 r., (...).
Uznano, iż dołączone do akt administracyjnych sprawy wyżej wymienione decyzje nie zawierają stwierdzenia przez organ, że są decyzjami ostatecznymi, a zatem istnieją wątpliwości, co do tego, czy decyzje objęte postępowaniem o wznowienie są ostateczne.
Jako podstawę wznowienia postępowania organ I instancji wskazał art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa., tj., jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Wznowienie postępowania na tej podstawie następuje wtedy, gdy spełnione są łącznie następujace przesłanki. Ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, które w konsekwencji wpłynie na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W wyroku z 25 czerwca 1985 r. NSA przyjął, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy /art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa/ należy rozumieć taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy /I SA 198/85- ONSA 1985 Nr 1 poz. 35/.
Powyższe uwagi, zdaniem Sądu, prowadzą do wniosku, że nie wszystkie nowe okoliczności i dowody, będą miały istotne znaczenie dla sprawy w tym sensie, aby obligowałoby organ do zmiany decyzji, w stosunku, do której prowadzone byłoby postępowanie w sprawie wznowienia.
W uzasadnieniu wyżej wymienionego postanowienia o wznowieniu postępowania organ I instancji wskazał, że wznowienie postępowania nastąpiło z tej przyczyny, że na podstawie wypisu Rejestru Handlowego wystawionego przez Sąd Rejonowy w P. ustalono, że w okresie od 1991 r., do co najmniej 20 czerwca 2001 r., skarżący pełnił funkcję Prezesa w spółce "K.", w następstwie tego organy przyjęły, że skarżący utracił status bezrobotnego, a jego zatrudnienie w "H." sp. z o.o. w L. na okres 6 dni było czynnością zmierzającą do obejścia prawa i umożliwienia nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego i z tych też względów w wyniku decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu organy odmówiły przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od następnego dnia po dokonaniu rejestracji.
Stosownie do art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli również zostały spełnione kryteria wiekowe dla kobiet i mężczyzn oraz okresu zatrudnienia, z którymi łączy się nabycie prawa do emerytury /pkt 1-3 ust. 1 tego artykułu/.
Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, ma zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, definicja bezrobotnego. W myśl tego przepisu, bezrobotnym jest osoba, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g /dotyczy osób niepełnosprawnych/, nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zamieszkania /stałego lub czasowego/ powiatowym urzędzie pracy oraz spełniająca wszystkie warunki wymienione od lit. "a-j" tego przepisu.
Sąd przyjął, iż bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt pełnienia przez S. K. funkcji prezesa zarządu - dyrektora generalnego i posiadania większościowego pakietu akcji w PPHU "K." sp. z o.o. w L.
Kwestionowaną przez organy okolicznością w prowadzonym postępowaniu jest wykonywania przez skarżącego "innej pracy zarobkowej". Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 "inna praca zarobkowa" oznacza wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych /usług rolniczych/. Ustawodawca zakreślił bardzo szerokie granice przedmiotowe dla rozumienia pojęcia wykonywania innej pracy, włączając w to również umowy o charakterze cywilnym, których regulacje zostały zawarte w Kodeksie cywilnym.
Odnosząc się do wyjaśnienia pojęcia "inna praca zarobkowa" zauważono, że wprowadzony w tym pojęciu przymiotnik "zarobkowa" wskazuje jednoznacznie, że bez względu na podstawie jakiego aktu prawnego w szerokim tego słowa znaczeniu jest wykonywana praca, to utrata statusu bezrobotnego następuje wówczas, gdy za pracę tę podmiot otrzyma zarobek. Ustawa o zatrudnieniu nie zawiera definicji zarobku. W "Słowniku języka polskiego" /PWN Warszawa 1989 r., t. III, str. 952/ zarobkowy należy rozumieć, jako związany z zarobkiem, przynoszący, dający zarobek, zyski, korzyści materialne.
Z tego też względu Sąd nie podzielił stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji, iż przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie uzależniają następstw prawnych w przypadku ustalenia, czy strona spełnia warunki do uznania za osobę bezrobotną od faktu odpłatnego bądź nieodpłatnego zlecenia, przyjmując, że wyłącznie umowa zlecenia stanowi negatywną przesłankę uznania za osobę bezrobotną. Pogląd ten nie zasługuje również na aprobatę w kontekście przywołanej w uzasadnieniu tej decyzji literatury oraz orzecznictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego w B., że skoro z treści umowy spółki, jak również uchwały wspólników poprzedzającej powołanie zarządu, wreszcie umowy o pracę nie wynika, iż realizacja wiążących się z członkostwem w zarządzie szeregu powinności związanych z reprezentacją spółki, prowadzeniem jej spraw - następować ma w ramach stosunku pracy, to przyjmuje się istnienie zlecenia odpłatnego lub nieodpłatnego w rozumieniu art. 734 i nast. Kc /wyrok SA w B. z 10 sierpnia 2000 r., I ACa 482/00 - OSA 2001 nr 4 poz. 24/.
Mając na względzie wyżej przedstawione argumenty, na gruncie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak wywiódł Sąd, decydującym wyróżnikiem uznania bądź też nie danej osoby za bezrobotnego przy wykonywaniu umowy zlecenia będzie pobieranie za wykonywaną pracę zarobku. Na tę okoliczność organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Swoje stanowisko oparł na treści art. 735 par. 1 Kc, który stanowi, że jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. W przepisie tym zostało przewidziane roszczenie dla przyjmującego zlecenie bez wyraźnego określenia odpłatnego czy też nieodpłatnego wykonywania umowy zlecenia.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się karta rejestracyjna bezrobotnego, zawierająca między innymi oświadczenie skarżącego, który został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i własnoręcznym podpisem w dniu 12 grudnia 2000 r. potwierdził, że nie wykonuje innej pracy zarobkowej. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie skarżącego z dnia 24 sierpnia 2001 r. złożone przed organem I instancji, w którym również stwierdził, że nie pobiera wynagrodzenia ani innych świadczeń pieniężnych w okresie, kiedy pobierał zasiłek przedemerytalny. Otóż organy I i II instancji w żaden sposób nie odniosły się do tych oświadczeń, które są dowodami w rozumieniu art. 75 par. 1 Kpa. W związku z tym, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, to zgodnie z zasadą oficjalności organy obydwu instancji były zobligowane do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania oceny zebranych dowodów, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 Kpa. Zgodnie z tym artykułem organ administracji publicznej ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym właśnie znaczeniu organy obydwu instancji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa, której realizacji służy art. 77 Kpa, stosownie do którego organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i obligowało Sąd do uchylenia decyzji wymienionych w sentencji wyroku.
Odnosząc się natomiast do drugiej kwestii, to jest, że krótkotrwałe zatrudnienie skarżącego w "H." Sp. z o.o. w L. na podstawie umowy o pracę można uznać za czynność pozorną w rozumieniu art. 83 par. 1 Kc, bądź też, jak to sformułował organ I instancji, za czynność zmierzającą do obejścia prawa /art. 58 Kc/, Sąd wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje zagadnień związanych z wadami oświadczeń woli i ich skutków.
Sąd zwrócił także uwagę na unormowania zawarte w art. 37k ust. 2, 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stosownie do których wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 90% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego. Decyzję ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego organ rentowy wydaje na wniosek powiatowego urzędu pracy /ust. 3 art. 37k/, a do postępowania w sprawie ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące postępowania w sprawie świadczeń emerytalnych. Decyzją z dnia 13 lutego 2001 r., (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. ustalił dla skarżącego wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego na dzień 13 grudnia 2000 r.
Udokumentowane przez skarżącego świadectwami pracy okresy zatrudnienia zostały zatem również ocenione przez organ rentowy na podstawie przepisów dotyczących postępowania w sprawie świadczeń emerytalnych, co znalazło wyraz w wyżej powołanej decyzji.
Sąd pominął natomiast uwagi organu II instancji odnośnie wyjaśnienia zawartego w piśmie Prezesa Krajowego Urzędu Pracy, albowiem pisma takie nie są przepisami prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w skardze dotyczącego uchylenia decyzji Starosty [...]ego z [...] kwietnia 2001 r., (...) o zawieszeniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od 16 marca 2001 r., która nie została wymieniona w postanowieniu o wznowieniu postępowania, Sąd uznał, iż ze względu na skutki, jakie wywołuje ta decyzja nie było to uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jednakże wobec uchylenia przez Sąd decyzji obydwu instancji, organ powinien zastosować również wobec wyżej wymienionej decyzji przepis art. 149 par. 1 Kpa, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronie zapoznanie się i wypowiedzenie co do zebranego materiału dowodowego stosownie do art. 10 Kpa. Sąd uznał również za nieuzasadnione zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 16 Kpa, podzielając w tym zakresie argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę.
Reasumując uwagi zawarte w uzasadnieniu stwierdzono, że w ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu będzie ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy i w tym celu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie z regułami określonymi w art. 77 i art. 80 Kpa oraz wykazanie, jakie nowe istotne dla sprawy okoliczności i dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania o wznowienie, kierując się w tym zakresie uwagami zawartymi w uzasadnieniu.
Tym samym Sąd uznał, że ze względu na istotne braki postępowania dowodowego, mogące mieć istotne znaczenie dla sprawy, wyeliminowano z obrotu prawnego zakwestionowane decyzje na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda P., zaskarżając go w całości i zarzucił temu wyrokowi:
1/ naruszenie prawa procesowego przez błędne przyjęcie, że przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia nowych, istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów nieznanych organowi, stanowiących podstawę do wszczęcia postępowania o wznowienie,
2/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514/ poprzez błędne przyjęcie, że decydującym wyróżnikiem uznania, bądź też nie, danej osoby za bezrobotnego przy wykonywaniu umowy zlecenia, będzie pobieranie za wykonywaną pracę zarobku,
3/ błędne przyjęcie, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W motywach skargi kasacyjnej podkreślono, iż stanowisko przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w przedmiotowej sprawie jest błędne.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnienie i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotnym jest osoba (...) niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy (...).
Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy, przez inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych /usług rolniczych/.
Jak wynika z cytowanego przepisu, istotne jest czy dana osoba wykonuje pracę w oparciu o powyższe umowy, natomiast nie ma znaczenia, czy z tego tytułu osiąga dochody.
Podjęcie, zatem i wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, w świetle przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzasadnia odmowę przyznania statusu bezrobotnego. Z kolei brak statusu bezrobotnego wyklucza przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a w konsekwencji prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Wobec powyższego stwierdzono, iż stanowisko zaprezentowane przez WSA w uzasadnieniu powyższego wyroku, że wyróżnikiem uznania danej osoby za bezrobotnego przy wykonywaniu umowy zlecenia, jest pobieranie za wykonywaną prace zarobku, nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa, a zwłaszcza w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, że bezrobotny to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowym, zdaniem Wojewody (...), przyjmuje się, że pozostawanie w zatrudnieniu lub wykonywanie innej pracy zarobkowej /w tym na podstawie umowy zlecenia/, stanowi negatywną przesłankę do nabycia i zachowania statusu bezrobotnego, niezależnie od tego, czy dana osoba otrzymała z ww. tytułów wynagrodzenie.
Podkreślono w skardze kasacyjnej, iż pełnienie funkcji Prezesa Zarządu- Dyrektora Generalnego w sp. z o.o. "K." i realizacja szeregu powinności związanych z reprezentacją spółki /jako jedynej osoby uprawnionej do jednoosobowego składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków o charakterze majątkowym zgodnie z odpisem z Rejestru Handlowego/ wskazuje, że S. K. nie jest osobą gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a tym samym nie może być uznany za osobę bezrobotną.
Zauważono także, iż w orzecznictwie i w literaturze przyjęty został pogląd, który zyskał również akceptację WSA w Rzeszowie i w zaskarżonym wyroku, że skoro z treści umowy spółki, jak również uchwały wspólników poprzedzającej powołanie zarządu bądź umowy o pracę nie wynika, że realizacja szeregu powinności związanych z reprezentacją spółki następować ma w ramach stosunku pracy, to przyjmuje się istnienie zlecenia odpłatnego lub nieodpłatnego w rozumieniu art. 734 Kc.
Skoro S. K., rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. pełnił jednocześnie funkcję prezesa w ww. wymienionej spółce, to z całą pewnością, w ocenie Wojewody (...), nie miał gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem nie spełniał przesłanek warunkujących przyznanie statusu bezrobotnego stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Wykonywanie bowiem licznych obowiązków wynikających z reprezentacji spółki stanowi przeszkodę do uznania za osobę bezrobotną.
Z kolei zarzut Sądu, że organy zatrudnienia nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego uznano za bezpodstawny, ponieważ organy orzekające oparły swoje twierdzenia na wypisie z rejestru handlowego, z którego wynika wprost, że S. K. od 1991 r. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki i był uprawniony do jednoosobowego składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków w imieniu tej spółki. W ocenie organów zatrudnienia powyższe okoliczności potwierdzają jednoznacznie, że skarżący nie miał gotowości do podjęcia pracy, a więc nie mógł być uznany w dacie rejestracji w organie zatrudnienia, za osobę uprawnioną do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Skoro jest to fakt, który znajduje swoje potwierdzenie w aktach sprawy, dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym stanie prawnym jest nieuzasadnione.
W sytuacji, bowiem braku gotowości do podjęcia pracy z powodu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki, badanie czy skarżący osiągał z tego tytułu zarobek jest bezprzedmiotowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadającą tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
W skardze kasacyjnej Wojewody (...) powołano się na obie podstawy skargi kasacyjnej określone w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgłoszony zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2003 nr 58 poz. 514 ze zm./ poprzez błędną wykładnię zasługuje na uwzględnienie.
W świetle okoliczności sprawy zasadnicza treść zagadnienia prawnego sprowadza się do kwestii czy osoba taka, jak skarżący S. K., pełniąc nieodpłatnie funkcję Prezesa Zarządu- Dyrektora Generalnego i posiadacza większościowego pakietu akcji w spółce z o.o. "K." w L. i po zarejestrowaniu się w organie zatrudnienia, mógł być uznany za bezrobotnego.
Definicję osoby bezrobotnej zamieszczono w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" cytowanej ustawy bezrobotnym pozostaje ten, spełniając inne warunki przedmiotowe, nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej.
Jak wynika z akt sprawy strona dokonała rejestracji w organie zatrudnienia w dniu 12 grudnia 2000 r., a więc w okresie obowiązywania Kodeksu handlowego /Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r., - Dz.U. nr 57 poz. 502 ze zm./.
Przepisy dotyczące spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pomieszczone zostały w Dziale 11 Kodeksu handlowego. Władzami tejże spółki kapitałowej pozostawał, w szczególności, jej zarząd. Zarząd składa się z jednego lub większej liczby członków /art. 195 par. 1 Kh/ i reprezentuje spółkę w sądzie i poza sądem /art. 198 par. 1 Kh/. Reprezentowanie spółki z o.o. przez zarząd i działanie na jej rzecz jest bowiem nie tylko prawem, lecz również obowiązkiem członka zarządu. Natomiast art. 201 Kodeksu handlowego stanowił o praw i obowiązku każdego członka zarządu do prowadzenia spółki.
W świetle wyżej wskazanych regulacji prawnych nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż S. K. jako Prezes Zarządu- Dyrektor Generalny spółki z o.o. "K." w L., posiadacz większościowego pakietu akcji tej spółki, a przede wszystkim uprawniony do jednoosobowego składania oświadczeń w zakresie praw o charakterze majątkowym, zobowiązany był w okresie pełnienia ww. funkcji uczestniczyć w podejmowaniu strategicznych decyzji przez Spółkę, a tym samym, w istocie upoważniony był w zakresie działalności gospodarczej do prowadzenia tej działalności.
Niespornym pozostaje to, iż umowa spółki ma cel gospodarczy, a więc zarobkowy, chyba, że inny cel wynika ze statutu. Spółka z o.o. "K." w L. miała niewątpliwie cel gospodarczy, co wynika z przedmiotowego odpisu Rejestru Handlowego.
Działalność gospodarcza prowadzona jest na własne ryzyko podmiotu gospodarczego podejmującego tę działalność.
Strona, co już wcześniej zauważono, uprawniona oraz zobowiązana była do podejmowania decyzji w zakresie bytu spółki lub pełnionej funkcji w jej organach.
Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, której celem jest, między innymi łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej bezrobotnych, wiąże ustawową definicję bezrobotnego zawartą w jej art. 2 ust. 1 pkt 2 z wieloma przesłankami pozytywnymi i negatywnymi, jednakże istotą tej definicji jest założenie, iż chodzi tu o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem i gotowością jej podjęcia. Oznacza to, że już w samej istocie "bycia bezrobotnym" tkwi, iż osoba, która ma uzyskać status prawny bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Wyjątki od tej zasady, które dopuszcza sama ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, muszą być interpretowane ściśle, co ma istotne znaczenie dla wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" tej ustawy /porównaj uchwała 7 sędziów NSA z 16 grudnia 1996 r., OPS 5/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 47/.
Dlatego też, mając powyższe na uwadze, przyjąć należy, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem osoba ta nie spełniła podstawowej przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy. Tożsame stanowisko zajęto w wyroku NSA z dnia 5 lutego 2002 r., II SA 2902/01 - Lex nr 81919.
Dodatkowo zauważyć należy, iż wprawdzie strona rozwiązała umowę o pracę w spółce z o.o. "K." w L., lecz stosunek łączący ją z tą spółką należy określić jako umowa zlecenia, co nie jest kwestionowane w tej sprawie. W art. 2 ust. 2 pkt 16 omawianej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wyjaśniono pojęcie innej pracy zarobkowej, co oznacza wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło (...).
W ocenie Sądu wymienienie, jako innej pracy zarobkowej, pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia, nie pozwala na wyprowadzenie jednoznacznego wniosku, iż musi to być zlecenie odpłatne, bowiem brak jest podstaw do zacieśnienia umowy zlecenia wyłącznie do umów odpłatnych. Niedopuszczalna jest bowiem wykładnia rozszerzająca wskazanego wyżej przepisu ponad zakres wynikający z gramatycznej jego wykładni.
Umowa zlecenia, jako umowa cywilna /art. 734 i następne Kc/ może być bowiem wykonywana bez wynagrodzenia. Zasada odpłatności zlecenia nie przesądza, w sytuacji braku odpowiednich zapisów w tym zakresie w umowie, o innym jej charakterze, lecz wymaga ustalenia czy jest to zlecenie nieodpłatne poprzez zbadanie okoliczności sprawy, a przede wszystkim układu stosunków między stronami mogącego przemawiać za uznaniem, że zlecenie nie było odpłatne.
Jednakże w rozpoznawanej sprawie, charakter przedmiotowego zlecenia nie ma istotnego znaczenia dla bytu tej sprawy, albowiem już fakt pełnienia nieodpłatnie funkcji Prezesa Zarządu- Dyrektora Generalnego przez S. K. w spółce z o.o. "K." powodował brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem tenże nie spełniał przesłanki uznawania go za "osobę bezrobotną". Tym samym wadliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uchylając zaskarżoną decyzję, nakazał prowadzić ustalenia w zakresie odpłatności umowy zlecenia wykonywanej przez stronę w spółce z o.o. "K.".
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wniesioną skargę kasacyjną i w oparciu o przepis art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
Sąd nie zawarł, w swym rozstrzygnięciu, orzeczenia o kosztach, albowiem strona skarżąca była, z mocy prawa, zwolniona z kosztów sądowych i to zwolnienie rozciąga się na postępowanie kasacyjne, stąd też brak było podstaw do zasądzenia w trybie art. 203 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy kosztów postępowania kasacyjnego od S. K.