Orzeczenie · 2004-03-31

OSK 111/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2004-03-31

NSAnieruchomościWysokansa

nieruchomościdekret warszawskiwłasność czasowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneterminyforma wnioskuobjęcie w posiadanieprotokół oględzin

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła prawa własności czasowej do gruntu warszawskiego, uregulowanego dekretem z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 28 października 2002 r. oddalił skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która stwierdziła nieważność orzeczenia odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących terminu i formy zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy wniosek złożony ustnie do protokołu oględzin nieruchomości, przed faktycznym objęciem gruntu przez gminę, był skuteczny. NSA w niniejszym wyroku uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że wniosek złożony ustnie do protokołu oględzin był prawnie skuteczny i wszczął postępowanie administracyjne. Sąd podkreślił, że dekret nie wymagał szczególnej formy dla zgłoszenia wniosku, a ustne zgłoszenie do protokołu, zgodnie z ówczesnymi przepisami o postępowaniu administracyjnym, było dopuszczalne. Ponadto, NSA uznał, że termin do złożenia wniosku był zachowany, a jego bieg rozpoczynał się od momentu objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, co było związane z datą publikacji dziennika urzędowego. Sąd uchylił również decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, uznając je za wadliwe prawnie z powodu oparcia na błędnych przesłankach dotyczących skuteczności i terminu złożenia wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dekretu warszawskiego dotyczących prawa własności czasowej, formy i terminu składania wniosków, a także znaczenia protokołu oględzin i daty publikacji dziennika urzędowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z dekretami warszawskimi i może mieć ograniczone zastosowanie do innych sytuacji prawnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, złożony ustnie do protokołu oględzin przed objęciem gruntu przez gminę, jest skuteczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek złożony ustnie do protokołu oględzin przed objęciem gruntu przez gminę jest skuteczny i wszczyna postępowanie administracyjne.

Uzasadnienie

Dekret nie wymagał szczególnej formy wniosku, a ustne zgłoszenie do protokołu było dopuszczalne zgodnie z przepisami o postępowaniu administracyjnym. Protokół oględzin, sporządzony przez przedstawiciela gminy, mógł zawierać takie zgłoszenie.

Czy termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, liczony od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, został zachowany, jeśli wniosek został złożony przed faktycznym objęciem gruntu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, termin został zachowany. Uprawnienie do złożenia wniosku powstaje z dniem wejścia w życie dekretu, a termin sześciomiesięczny od objęcia gruntu przez gminę jest terminem końcowym jego realizacji.

Uzasadnienie

Analiza art. 7 ust. 1 dekretu wskazuje, że uprawnienie powstaje z wejściem w życie dekretu, a termin sześciomiesięczny od objęcia gruntu przez gminę jest terminem końcowym. Złożenie wniosku przed objęciem gruntu nie czyni go bezskutecznym.

Czy przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r., który wiąże objęcie gruntu w posiadanie przez gminę z dniem wydania dziennika urzędowego, jest zgodny z delegacją ustawową i Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Tak, taka regulacja nie jest sprzeczna z delegacją zawartą w art. 4 dekretu. Umożliwia ustalenie obiektywnie dającej się uchwycić daty zdarzenia prawnego jako początkowego biegu terminu.

Uzasadnienie

Niezbędny był zabieg legislacyjny dla ustalenia początku biegu terminu. Przyjęcie dnia wydania dziennika urzędowego jako dnia objęcia gruntu w posiadanie było uzasadnione w warunkach zniszczonej Warszawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok NSA oraz decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Minister Infrastruktury będzie ponownie rozpoznawał wniosek spadkobierców W. S.-B. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego.

Przepisy (17)

Główne

Dekret warszawski art. 7 § ust. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Uprawnienie dotychczasowego właściciela do żądania przyznania prawa własności czasowej powstaje z dniem wejścia w życie dekretu. Termin sześciomiesięczny od objęcia gruntu przez gminę jest terminem końcowym realizacji tego uprawnienia. Wniosek może być złożony ustnie do protokołu oględzin przed objęciem gruntu przez gminę.

rozp. Min. Odbudowy z 7.04.1946 r. art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy

Grunt uważa się za objęty w posiadanie przez gminę z dniem wydania dziennika urzędowego, w którym zamieszczono ogłoszenie o sporządzonym protokole oględzin. Ta regulacja nie jest sprzeczna z delegacją z art. 4 dekretu.

Pomocnicze

r. Pr. o post. adm. art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym

Podania (w tym wnioski) mogły być wnoszone do władz także w formie ustnego zgłoszenia do protokołu.

r. Pr. o post. adm. art. 16

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym

Organ sporządzał protokół z ustnego zgłoszenia podania.

r. Pr. o post. adm. art. 20 § ust. 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym

Protokół powinien zawierać informacje o zgłaszającym, żądaniu i adresie strony.

rozp. Min. Odbudowy z 7.04.1946 r. art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy

Zastrzeżenia do protokołu oględzin mogły dotyczyć realizacji roszczenia dotychczasowego właściciela o przyznanie własności czasowej.

rozp. Min. Odbudowy z 7.04.1946 r. art. 9

Rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy

Osoby, które nie zgłosiły zastrzeżeń do protokołu oględzin, nie tracą praw przewidzianych w art. 7 i 8 dekretu.

p.p.s.a. art. 174