OSK 1102/04

OSK 1102/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Henryk Ożóg
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
art. 78 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.), Sędziowie NSA Henryk Ożóg, Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Katarzyna Baran, po rozpoznaniu w 8 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Bogusława M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2004 r. sygn. akt II SA 4256/03 w sprawie ze skargi Bogusława M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 listopada 1999 r., (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2004 r. oddalił skargę Bogusława M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego - zawodowej służby wojskowej z powodu niewyrażenia pisemnej zgody na wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że przepis art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ stanowi, że wypowiedzenie stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy, może nastąpić w przypadku, o którym mowa w art. 36 ust. 6. Przepis art. 36 ust. 6 ustawy natomiast stanowi, że żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, który nie wyrazi pisemnej zgody na wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, gdy zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe, można wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
W sprawie niniejszej jest niesporne, że w chwili wypowiedzenia skarżący pełnił obowiązki Kierownika Pracowni Patomorfologii jako ppłk z zaszeregowaniem do etatu pułkownika z grupą uposażenia U-16. Posiadał specjalizację I stopnia w zakresie medycyny sądowej.
Stanowisko służbowe było przypisane do lekarza o specjalności patomorfologii i było oznaczone (...). Zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 grudnia 1998 r. w sprawie przeformowania wojskowych zakładów opieki zdrowotnej na samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, z dniem 1 stycznia 1999 r. został skreślony etat (...) szpitala z Przychodnią w Ż. Oznacza to, iż jednostka ta stała się samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, samodzielnym finansowo, którego organem założycielskim nadal pozostawał Minister Obrony Narodowej. Zmieniły się jednak zasady jego funkcjonowania. Minister Obrony Narodowej określił liczbę stanowisk służbowych w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej przewidzianych dla żołnierzy zawodowych (...), ich liczbę, stopnie wojskowe tych stanowisk, wykształcenie oraz grupy uposażenia.
Z wykazu tego wynika, iż w nowych strukturach szpitala przewidziano trzy stanowiska "kierownika pracowni" zaszeregowane do stopnia ppłk i 16 grupy uposażenia. Komendant Szpitala Wojskowego z Przychodnią Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Ż. nie utworzył stanowiska kierownika pracowni patomorfologii o specjalności wojskowej (...). Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 30 czerwca 1999 r. na wniosek komendanta szpitala przeniósł kpt. Roberta K. posiadającego specjalizację I stopnia w dziedzinie patomorfologii na stanowisko asystenta ze specjalnością wojskową (...). Stanowisko to zostało utworzone na Oddziale Anestezjologii - Intensywnej Terapii. Stanowisko służbowe Kierownika Pracowni Patomorfologii zajmowane przez skarżącego zostało zlikwidowane, a odmówił on wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, a zatem zaistniały przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dopuszczające wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Sąd podkreślił, że skarżącemu nie mogło został zaproponowane stanowisko asystenta, gdyż dla tego stanowiska przewidziany był stopień kapitana. Natomiast na stanowisko starszego asystenta zgodnie z ust. 2 pkt 11 taryfikatora kwalifikacyjnego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w publicznych zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 30 poz. 300/ wymagana była specjalizacja II stopnia w dziedzinie medycyny, a tego warunku skarżący mnie spełniał.
Skargę kasacyjną złożył Naczelnego Sądu Administracyjnego Bogusław M. za pośrednictwem swego pełnomocnika zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie wyroku i uwzględnienie w całości skargi kasacyjnej.
Skarżący podniósł, że zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej (...) w sprawie przeformowania wojskowych zakładów opieki zdrowotnej na samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej został z dniem 1 stycznia 1999 r. skreślony etat (...) Szpitala Wojskowego z Przychodnią w Ż. W tej sytuacji organ wojskowy był uprawniony do wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego ale na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 z dniem 1 stycznia 1999 r.
Wypowiedzenie stanowiska służbowego w sprawie niniejszej nastąpiło nie w oparciu o podany przepis i nie z dniem 1 stycznia 1999 r., kiedy zbiorczy etat został zlikwidowany. Dlatego analiza stanu faktycznego, może być dokonana na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. Bogusław M. przed przeformowaniem pełnił obowiązki kierownika jednoosobowej pracowni patomorfologii, a stanowisko to oznaczone było (...) - ekspert medycyny sądowo-lekarskiej. Skarżący mimo, że posiadał jedynie pierwszy stopień medycyny sądowej, otrzymał etat zaszeregowania do stopnia ppłk/płk i grupę uposażenia U-16.
Po reorganizacji szpitala, utrzymanie zostało stanowisko służbowe oznaczone (...). Uległo zmianie jego usytuowanie, gdyż zostało ono usytuowane przy Oddziale Anestezjologii - Intensywnej Terapii i zaszeregowano je do stopnia "Kapitan" i 20 grupy uposażenia. Dlatego stanowisko to objął kapitan Robert K. posiadający także I stopień specjalizacji. Stanowiska tego nie zaproponowano skarżącemu mimo, że spełniał warunki formalne i wyrażał zgodę jego objęcia.
Zdaniem skarżącego, nie zostało mu zaproponowane to stanowisko ze względu na konflikt z ówczesnym Komendantem Szpitala. Zdaniem skarżącego art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy wskazuje, iż zwolnienie żołnierza zawodowego z zajmowanego stanowiska służbowego możliwe jest jedynie w przypadku likwidacji danego stanowiska, a taka sytuacja nie miała miejsce. W nowych strukturach organizacyjnych szpitala przewidziano stanowisko służbowe kierownika Pracowni Patomorfologii zaszeregowane do stopnia ppłk i 16 grupy uposażenia oznaczone (...), a jedynie nie obsadzono je personalnie.
Notatka służbowa z dnia 5 lutego 2004 r. nie mogła stanowić wystarczającego dowodu do ustalenia przez Sąd, iż stanowisko zajmowane przez skarżącego zostało zlikwidowane. Sąd orzekający nie rozważył wszystkich okoliczności związanych z niewyrażeniem zgody przez skarżącego na objęcie niższego stanowiska służbowego, co stanowi warunek do zwolnienia ze służby wojskowej ze względu na treść art. 36 ust. 6 ww. ustawy. W myśl art. 36 ust. 7 pkt 1 przez niższe stanowisko służbowe rozumie się takie stanowisko, którego stopień etatowy jest niższy od stopnia etatowego poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego.
Skoro skarżący był w stopniu kapitana i zajmował etat zaszeregowania do stopnia ppłk/płk, to nie było przeszkód, by zajął stanowisko asystenta. Skarżący podnosi, że Sąd powinien ustalić przyczyny, dla których nie zaproponowano skarżącemu tego stanowiska służbowego.
Zaproponowane stanowisko Dowódcy Kompanii Medycznej 20 Pułku Artylerii Przeciwpancernej, nie zostało przez skarżącego przyjęte, z przyczyn formalnych. Mianowicie skarżący podlegałby bezpośrednio ppor. lekarzowi, tuż po odbytym stażu, bez jakiejkolwiek specjalizacji, co naruszałoby zasady zależności żołnierzy wynikające z regulaminu ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z regulaminu /pkt 10/ wynika, iż przełożony powinien być co najmniej równy stopniem wojskowym swoim podwładnym. Jedynie w szczególnych sytuacjach i w ramach danego korpusu osobowego, starszy może podlegać młodszemu, np. gdy jedynie młodszy stopniem ma odpowiednią wiedzę i kwalifikacje wymagane od przełożonego.
Przedstawione okoliczności - zdaniem skarżącego - uzasadniają wskazaną w skardze kasacyjnej podstawę i uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a bierze z urzędu tylko nieważność postępowania. Zasada zawarta w tym przepisie oznacza, że sąd jest związany wnioskiem określającym przedmiot zaskarżenia jak i podstawami zaskarżenia podanymi w skardze kasacyjnej.
Podstawą w niesionej skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego - art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./. Art. 78 ust. 2 pkt 3 stanowi, że właściwy organ wojskowy może dokonać wypowiedzenia stosunku służbowego w przypadku, o którym mowa w art. 36 ust. 6. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, który nie wyrazi pisemnej zgody na wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, gdy zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe, można wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.
Bezsporne w sprawie jest, iż zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 grudnia 1998 r. nastąpiło przeformowanie wojskowych zakładów opieki zdrowotnej na samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej z dniem 1 stycznia 1999 r. Minister Obrony Narodowej wykazem Nr 89/204 określił dla Szpitala Wojskowego z Przychodnią w Ż. w związku z przeformowaniem tego szpitala w zakład opieki zdrowotnej, stan osobowy dla żołnierzy zawodowych, z tym, że Komendanta szpitala upoważniono do określenia specjalności wojskowych określonych stanowisk. Komendant stosownie do powyższego upoważnienia stworzył dwie pracownie, choć przewidziano trzy i dwóch kierowników tych pracowni. Nie została utworzona pracownia patomorfologii dla kierownika której przewidziano stopień wojskowy ppłk, z grupą uposażenia 16, tj. stanowisko, które zajmował skarżący przed przeformowaniem.
Skarżącemu zostało zaproponowane stanowisko dowódcy kompanii medycznej 20 Pułku Artylerii Przeciwpancernej - stopień wojskowy mjr, którego to stanowiska skarżący nie przyjął.
W tym stanie faktycznym prawidłowo Sąd uznał, że organ wojskowy miał podstawy do wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy ma zastosowanie przy rozformowaniu jednostki wojskowej lub zmniejszeniu etatów, a brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko. Z treści tego przepisu wynika, że nie ma możliwości w ogóle wyznaczenie na inne stanowisko. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżącemu zostało zaproponowane inne stanowisko, choć w innej jednostce. Stosownie do art. 36 ust. 7 pkt 1 skarżący, który jest w stopniu kapitana, a zajmował etat w stopniu ppłk, organ mógł zaproponować stanowisko zaszeregowana na etacie majora. Wbrew wywodom skargi, wobec nieutworzenia pracowni patomorfologicznej, a jedynie utworzenie stanowiska dla patomorfologa przy pracowni Anestezjologii - intensywnej Terapii z zaszeregowaniem na etacie kapitan, a stanowiska z takim zaszeregowaniem nie można było zaproponować skarżącemu.
Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.