OSK 1063/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-01-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
straż granicznapomoc finansowadom jednorodzinnyprawo mieszkaniowefunkcjonariuszdecyzja administracyjnaskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, potwierdzając prawo funkcjonariusza Straży Granicznej do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, nawet jeśli definicja domu jednorodzinnego nie była jednoznacznie określona w przepisach.

Sprawa dotyczyła prawa funkcjonariusza Straży Granicznej do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji złożył skargę kasacyjną na wyrok WSA, który uchylił decyzje odmawiające przyznania tej pomocy. Minister argumentował, że ustawa o Straży Granicznej nie definiuje domu jednorodzinnego i powinny być stosowane przepisy dotyczące najmu lokali. NSA oddalił skargę, uznając, że prawo do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego jest zagwarantowane, a brak definicji w ustawie o Straży Granicznej nie wyklucza jej przyznania, zwłaszcza gdy pozwolenie na budowę zostało wydane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje odmawiające funkcjonariuszowi Straży Granicznej, Markowi J., pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w formie domu jednorodzinnego. Decyzje te opierały się na interpretacji przepisów ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, które zdaniem organów nie pozwalały na przyznanie pomocy w tej konkretnej sytuacji. Marek J. argumentował, że posiadane pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego powinno być wystarczające. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi błędną wykładnię przepisów materialnych i procesowych. Minister twierdził, że ustawa o Straży Granicznej nie definiuje domu jednorodzinnego, a sąd powinien był zastosować przepisy dotyczące najmu lokali. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustawa o Straży Granicznej przewiduje pomoc finansową na uzyskanie domu jednorodzinnego, a brak definicji w tej ustawie nie jest przeszkodą. NSA wskazał, że przepisy dotyczące najmu lokali nie miały zastosowania w tej sprawie, a kwestię definicji domu jednorodzinnego rozstrzygają organy budowlane w pozwoleniu na budowę. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy, a skarga kasacyjna nie miała podstaw prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, funkcjonariuszowi przysługuje pomoc finansowa na budowę domu jednorodzinnego, a brak definicji w ustawie o Straży Granicznej nie wyklucza tej możliwości, zwłaszcza gdy istnieje pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustawa o Straży Granicznej przewiduje pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Brak definicji w tej ustawie nie jest przeszkodą, ponieważ kwestię tę rozstrzygają organy budowlane w pozwoleniu na budowę, a przepisy dotyczące najmu lokali nie miały zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.o. Straży Granicznej art. 92 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

u.o. Straży Granicznej art. 98 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. najmie lokali art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych

Nie ma zastosowania do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.

u.o. najmie lokali art. 60

Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych

Nie można stosować do definicji domu jednorodzinnego w kontekście pomocy finansowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo funkcjonariusza Straży Granicznej do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego jest zagwarantowane. Brak definicji domu jednorodzinnego w ustawie o Straży Granicznej nie wyklucza przyznania pomocy finansowej. Przepisy ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych nie miały zastosowania w sprawie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.

Odrzucone argumenty

Ustawa o Straży Granicznej nie definiuje domu jednorodzinnego, co uniemożliwia przyznanie pomocy finansowej. Należy stosować przepisy ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych do interpretacji pojęcia domu jednorodzinnego.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa o Straży Granicznej nie zawiera co podkreślił zarówno organ wnoszący skargę kasacyjną jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnienia pojęcia domu jednorodzinnego. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną w sprawie niniejszej, w której przedmiotem jest kwestia pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego nie ma zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ponieważ odnosi się on do innej materii regulowanej tą ustawą.

Skład orzekający

Zbigniew Rausz

przewodniczący-sprawozdawca

Janina Antosiewicz

członek

Andrzej Gliniecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla funkcjonariuszy służb mundurowych na cele mieszkaniowe, zwłaszcza w kontekście braku definicji prawnych w specustawach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Straży Granicznej i przepisów obowiązujących w 2000 roku. Definicje prawne domów jednorodzinnych ewoluowały od tego czasu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak brak precyzyjnych definicji w ustawach może prowadzić do sporów prawnych i jak sądy interpretują przepisy, aby zapewnić realizację praw obywatelskich.

Funkcjonariusz Straży Granicznej walczy o pomoc finansową na dom. Czy brak definicji w ustawie to przeszkoda?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1063/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Janina Antosiewicz
Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Straż graniczna
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
I SA 1749/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-04-14
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
art. 92 ust. 1, art. 98 ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr), Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Andrzej Gliniecki, ;: Protokolant i Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA 1749/02 w sprawie ze skargi Marka J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
OSK 1063/04
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 r. I SA 1749/02 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2002 r. (...) oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 10 kwietnia 2002 r. Komendant a Głównego Straży Granicznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Oddziału Straży Granicznej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że Urząd Miejski w N. decyzją z dnia 21 stycznia 1993 r. (...) udzielił Alicji i Markowi J. pozwolenia na budowę małego domu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 211,40 m2. Decyzją z dnia 3.03.2000 r. (...) Naczelnik Wydziału Architektury Budownictwa Urzędu Miasta N. zmienił częściowo decyzję z dnia 21 stycznia 1993 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i przyjął projekt zamienny na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy 241 m2 oraz powierzchni użytkowej 211,40 m2 a powierzchni całkowitej 348,50 m2. W dniu 30.03.2000 r. Marek J. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w N. przy ulicy F., składającego się z 5 izb o powierzchni mieszkalnej 104,6 m2. Decyzją z dnia 27.04.2000 r. Komendant Oddziału Straży Granicznej powołując się na treść art. 98 ustawy z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej /Dz.U. nr 78 poz. 462 ze zm./, art. 60 ustawy z 2 lipca 1994 r., o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 120 poz. 787 ze zm./ w związku z par. 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.1987 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów Prawa lokalowego /Dz.U. nr 36 poz. 203 ze zm./, odmówił przyznania pomocy finansowej Markowi J. W dniu 11.11.2002 r. Marek J. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 27.04.2000 r., o której wyżej mowa. Decyzją z dnia 10.04.2002 r. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Oddziału Straży Granicznej, zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 8 lipca 2002 r. (...) utrzymał tę decyzję w mocy.
Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8.07.2002 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Marek J. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, że ustawa z dnia 17.10.1990 r. o Straży Granicznej nie definiuje pojęcia domu jednorodzinnego, a zatem organ administracji publicznej winien wziąć pod uwagę treść decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i uznać, że pomoc finansowa dotyczy domu jednorodzinnego. Brak jest przy tym zdaniem skarżącego podstaw do stosowania w tej sprawie przepisów ustawy z dnia 2.07.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Sąd podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie zadaniem organów administracji publicznej było ustalenie czy decyzja z dnia 27.04.2000 r. Komendanta Oddziału Straży Granicznej, jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1 Kpa oraz czy w sprawie nie zachodzi którakolwiek z przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 156 par. 2 Kpa.
Kwestie związane z prawem do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy straży granicznej reguluje ustawa z dnia 17.10.1990 r. o Straży Granicznej /Dz.U. nr 78 poz. 462 ze zm./ oraz akty wykonawcze wydane w oparciu o delegację wynikającą z ww. ustawy. Poza sporem pozostaje okoliczność, że Według brzmienia przepisów ustawy o Straży Granicznej na dzień wydania decyzji przez Komendanta Oddziału Straży Granicznej /27.04.2000 r./ funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługiwało prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów.
Ustawowe prawo do lokalu mieszkalnego może być zrealizowane poprzez przydział na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów. Jednocześnie przepisy ustawy wskazują kiedy funkcjonariuszowi nie można przydzielić na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego - art. 99 ustawy. Natomiast przepis art. 98 ustawy o Straży Granicznej odnosi się do sytuacji, w których funkcjonariusz nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej a nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 99 ustaw. Powołany przepis stanowi, że funkcjonariusz, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale otrzymuje pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Z ustawy nie wynika, iż przyznanie pomocy finansowej uzależnione jest od powierzchni lokalu mieszkalnego bądź domu jednorodzinnego. Istotne zdaniem Sądu jest by pomoc finansowa dotyczyła między innymi domu jednorodzinnego. Ustawa z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej nie zawiera definicji domu jednorodzinnego. Zarówno przepisy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30.09.1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariusza Straży Granicznej /M.P. nr 76 poz. 713/ jak i przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24.07.2000 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariusza Straży Granicznej /Dz.U. nr 65 poz. 779/, które uchyliły ww. zarządzenie, wskazywały, że do wniosku o pomoc finansową funkcjonariusz ma obowiązek dołączyć wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu /domu jednorodzinnego/ sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną albo w przypadku budowy domu jednorodzinnego aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu. Z przytoczonych przepisów prawa wynikałoby, że ustawodawca uznał, iż przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego decydujące znaczenie ma wyciąg z księgi wieczystej oraz pozwolenie na budowę wydane przez właściwy organ. O tym czy wnioskodawca ubiegający się o pomoc finansową będzie ją wykorzystywał na budowę domu jednorodzinnego, a tym samym czy będzie budował dom jednorodzinny decyduje organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę tegoż domu jednorodzinnego. W ocenie Sądu obowiązująca w dacie podejmowania decyzji przez Komendanta Oddziału Straży Granicznej ustawa z dnia 2.08.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. 1998 nr 120 poz. 787 ze zm./ dotyczyła regulacji najmu samodzielnych lokali mieszkalnych przeznaczonych w całości przez wynajmującego do wynajmowania oraz zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych. Przepis art. 2 ust. 2 tej ustawy zezwalał na stosowanie jej przepisów do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowiły inaczej. Oznacza to, że przepisy ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, w takim zakresie jaki wynika z art. 1 ust. 1 ustawy, mogły być stosowane do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a więc mogły dotyczyć regulacji najmu lokali mieszkalnych i to pod warunkiem, że przepisy odrębne nie stanowiły inaczej. Odnosząc się do przepisu art. 60 omawianej ustawy o najmie lokali ... Sąd stanął na stanowisku, że przepis ten odnosi się do istniejących domów mieszkalnych, a więc takich, które powstały pod rządami przepisów obowiązujących przed datą wejścia w życie ww. ustawy i potwierdza, że budynki uznane w oparciu o poprzednie przepisy za domy jednorodzinne pozostają, nadal domami jednorodzinnymi dla potrzeb ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Powołane w decyzji z dnia 27.04.2000 r., rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9.11.1987 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów prawa lokalowego /Dz.U. nr 36 poz. 203 ze zm./ wydane zostało w oparciu o delegację wynikającą, z ustawy z dnia 10.04.1974 r. - Prawo lokalowe, która z mocy art. 67 pkt 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych utraciła moc, a tym samym byt prawny utracił też akt wykonawczy do tej ustawy.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji reprezentowany przez radcę prawnego Roberta S. zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej w związku z art. 2 ust. 2 i art. 60 ustawy z dnia 2.07.1999 r.;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 par. 1 pkt la i e, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30.07.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec braku podstaw do ich zastosowania.
W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawy do ponownego rozpoznania albo uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
Według wnoszącego skargę kasacyjną Sąd dokonał błędnej wykładni Wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów. Przede wszystkim Sąd oparł swój wywód na metodzie wykładni zawężającej przyjmując, iż konstrukcja odesłania zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2.07.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych dotyczyła jedynie instytucji najmu lokali będących w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z uwagi na treść art. 1 ust. 1 tej ustawy. Sąd nie zwrócił jednak uwagi, iż przepis ten odnosi się również do zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych, które są już świadczeniami finansowymi. W swojej interpretacji sąd orzekający wykazał nadto inne luki. Przede wszystkim pominął metody wykładni systemowej, pomimo, iż w uzasadnieniu stwierdził, że “poza sporem pozostaje okoliczność, iż ustawa o Straży Granicznej nie zawiera definicji domu jednorodzinnego". Jednak zdanie to zostało urwane dalszym wywodem dotyczącym mało istotnego zakresu obowiązywania zarządzenia MSWiA z dnia 30.09.1997 r. Wydaje się, iż Sąd wobec braku definicji legalnej pojęcia domu jednorodzinnego w ustawie pragmatycznej powinien poszukiwać odesłania do tego pojęcia na gruncie innych obowiązujących przepisów. Pojęcie domu jednorodzinnego na gruncie systemu przepisów mieszkaniowych służb mundurowych powinno być rozumiane w sposób legalny to znaczy poprzez dyrektywę zawartą w art. 2 ust. 2 w związku z art. 60 ustawy o najmie ....
Przepis ten stanowi, iż do lokali mieszkalnych będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Sąd zastosował wykładnię zwężającą, zamiast systemowej, bowiem nie zwrócił uwagi na to, iż w ustawie o Straży Granicznej występuje rozdział pt. mieszkania funkcjonariuszy Straży Granicznej, który reguluje również instytucję pomocy finansowej /art. 98 ustawy/, która przyznawana jest między innymi na uzyskanie domu jednorodzinnego zdefiniowanego wyraźnie w art. 60 ustawy o najmie ... a nie jakiegokolwiek budynku czy budowli w rozumieniu norm prawa budowlanego.
Pojęcie normatywne domu jednorodzinnego czerpało swoje źródło z definicji określonej w już uchylonych przepisach. Konsekwencją powyższych naruszeń prawa materialnego były wskazane w podstawach kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania.
Odpowiedź na skargę kasacyjną, złożył Marek J. wnosząc w niej o odrzucenie skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Zdaniem Marka J. zarówno sentencja skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnienie zawierają oczywiste błędy logiczne. Nie jest prawdą, jakoby wykładnia art. 92 i art. 98 ustawy o Straży Granicznej dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była błędna ze względu na rzekomy ich związek z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2.07.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, bowiem ani art. 92, ani art. 98 ustawy o Straży Granicznej nie odsyłają do art. 2 ust. 2 ustawy o najmie .... Art. 98 ustawy nie warunkuje przysługiwania uprawnienia funkcjonariusza Straży Granicznej do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego od jakiegokolwiek przepisu ustawy o najmie ..., ponieważ obie ustawy dotyczą innych obszarów prawa i mogą mieć ze sobą związek tylko w przypadku przydzielenia funkcjonariuszowi Straży Granicznej i zajmowania prze niego lokalu będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a taka okoliczność w sprawie nie zachodzi. Skarżący organ twierdząc, że Sąd zawęża rozumienie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o najmie ... jednocześnie wskazuje, że przepis art. 1 ust. 1 tej ustawy odnosi się również do zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych, które są świadczeniami finansowymi. Z faktu, że dodatki mieszkaniowe są świadczeniami finansowymi z całą pewnością nie wynika, że każde świadczenie finansowe przysługujące funkcjonariuszowi Straży Granicznej ma oparcie w ustawie o najmie .... Nie jest też prawdą, jakoby art. 98 ustawy o Straży Granicznej odsyłał do art. 60 ustawy o najmie ..., od którego Według organu skarżącego jakoby uzależnione miałoby być przysługiwanie uprawnienia do pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Kwestię określenia czy budowla jest domem jednorodzinnym w budowie rozstrzyga organ nadzoru budowlanego, który w przedmiotowej sprawie bez żadnych Wątpliwości decyzją z dnia 3.03.2000 r. wydał pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego przez Alicję i Marka J. Nie istnieje oddzielna definicja domu jednorodzinnego “na gruncie systemu przepisów mieszkaniowych służb mundurowych", jak twierdzi organ skarżący i inna dla budowli wznoszonych przez osoby nie będące funkcjonariuszami służb mundurowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.04.2004 r. stwierdzić należy, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w par. 2 art. 183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w cyt. art. 183 par. 2 omawianej ustawy nic zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzucił w pierwszym rzędzie naruszenie przez Sąd w zaskarżonym wyroku przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię a to przepisu art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej w związku z art. 2 ust. 2 i art. 60 ustawy z dnia 2.07.1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych. Zarzut ten w świetle zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego uznać należy za błędny.
Artykuł 92 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1990 r. o Straży Granicznej /Dz.U. 2002 nr 171 poz. 1399/ statuuje prawo funkcjonariusza Straży Granicznej w służbie stałej do lokalu mieszkalnego. Prawo to realizowane jest głównie poprzez przydział funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Zastępczy formą realizacji prawa funkcjonariusza do przysługującego mu lokalu mieszkalnego jest przewidziana w art. 98 ust. 1 ustawy pomoc finansowa udzielana funkcjonariuszowi - który we własnym zakresie postanowił rozwiązać swe problemy mieszkaniowe - na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Rozpatrywana sprawa dotyczy właśnie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Ustawa o Straży Granicznej nie zawiera co podkreślił zarówno organ wnoszący skargę kasacyjną jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnienia pojęcia domu jednorodzinnego. Nie było to potrzebne w momencie uchwalenia tej ustawy w 1990 r. wówczas bowiem obowiązywała ustawa z dnia 10.04.1974 r. Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./, która w art. 3 ust. 1 zawierała definicję domu jednorodzinnego, którego wielkość została określona w wydanym w oparciu o delegację z tej ustawy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9.11.1987 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów Prawa lokalowego /Dz.U. 1987 nr 36 poz. 203 ze zm./. Ustawa Prawo lokalowe utraciła moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105 poz. 501 ze zm./, tym samym utraciło również moc i powołane rozporządzenie Rady Ministrów. Z tą chwilą przestała obowiązywać legalna definicja pojęcia domu jednorodzinnego. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną w sprawie niniejszej, w której przedmiotem jest kwestia pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego nie ma zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ponieważ odnosi się on do innej materii regulowanej tą ustawą, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Także za błędny należy uznać pogląd skarżącego, że art. 60 ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych dawał organom orzekającym w sprawie pomocy finansowej w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej do zastosowania w odniesieniu do domu jednorodzinnego budowanego przez funkcjonariusza definicji zawartej w nie obowiązującej już ustawie Prawo lokalowe i w jego przepisach wykonawczych odnoszącej się do pojęcia domu jednorodzinnego i jego wielkości. Przepis ten zamieszczony w rozdziale 7 ustawy z dnia 2.07.1994 r. zatytułowanym “Przepisy szczególne, przejściowe i końcowe" stanowił, że “Ilekroć w odrębnych przepisach wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy jest mowa o domach jednorodzinnych, domach mieszkalno-pensjonatowych lub letniskowych, rozumie się przez to budynki odpowiadające wymaganiom określonym w przepisach dotychczas obowiązujących". Przepis ten - co wynika z jego treści - mógł odnosić się co podkreślił Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tylko do już istniejących domów mieszkalnych, które powstały pod rządami przepisów obowiązujących przed datą wejścia w życie ww. ustawy i potwierdza on, że budynki uznane pod rządami poprzednio obowiązujących w tej materii przepisów za domy jednorodzinne pozostają nadal domami jednorodzinnymi. Po utracie mocy obowiązującej przez ustawę Prawo lokalowe i przepisy wykonawcze do niej o tym jaki wznoszony dom odpowiada cechom domu jednorodzinnego decydowały /w decyzjach o pozwoleniu na budowę/ organy budowlane posiłkując się definicją pojęcia “zabudowy jednorodzinnej" zawartą w par. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./, które zostało następnie zastąpione rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. /Dz.U. nr 75 poz. 690/. Jak to podkreślił Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 lipca 2002 r. P 11/01 określenie “zabudowa jednorodzinna", o którym mowa w par. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. ma znaczenie czysto techniczne i rozstrzyga wyłącznie o tym jakie rozwiązanie z zakresu techniki budowlanej należy stosować przy budowie domów o danych parametrach. Nie może ono natomiast służyć jako definicja legalna zabudowy jednorodzinnej w ramach całego systemu prawa, gdyż prawo obowiązujące /wówczas/ takiej definicji nie zawiera. Dalej Trybunał stwierdza, że oceny czy planowana zabudowa ma charakter jednorodzinny trzeba dokonać uwzględniając okoliczności faktyczne, mając na uwadze, że w znaczeniu potocznym zabudowa jednorodzinna oznacza przeznaczenie budynku dla jednej rodziny. To zaś oznacza, że oceny czy dom jaki zamierza budować ubiegający się o uzyskanie pomocy finansowej funkcjonariusz Straży Granicznej ma charakter domu jednorodzinnego organ orzekający w sprawach udzielenia tej pomocy nie może dokonywać - jak w tej sprawie w roku 2000 - w oparciu o przepisy prawa już nie obowiązującego. Tym bardziej, że ustawa o Straży Granicznej nie zawiera regulacji wskazującej, że dla potrzeb tej ustawy za dom jednorodzinny uznaje się dom odpowiadający wymogom określonym w nie obowiązującej już ustawie Prawo lokalowe. Obecnie obowiązuje definicja legalna pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która został wprowadzona do ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 109 poz. 1157 ze zm./ poprzez dodanie w art. 3 punktu 2a ustawą z dnia 27.03.2003 r. /Dz.U. nr 80 poz. 718/, która weszła w życie dnia 11.07.2003 r.
W świetle powyższego niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd zaskarżonym wyrokiem również przepisów postępowania, a to wymienionych w podstawie kasacji przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bowiem stwierdzając naruszenie przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie w trybie nadzoru przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy obowiązany był wyeliminować decyzje tych organów z obrotu prawnego.
Z uwagi na to, że zarzuty skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie potwierdziły się i zaskarżony wyrok uznać należy za zgodny z prawem, skargę kasacyjną na podstawie art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI