OSK 1004/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-02-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnesamorząd powiatowyzakłady opieki zdrowotnejlikwidacjainteres prawnyroszczenia cywilnoprawneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że nie posiada ona interesu prawnego do żądania likwidacji lub zmiany formy organizacyjnej SPZOZ w celu zaspokojenia swojego roszczenia cywilnoprawnego.

Spółka akcyjna domagała się likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (SPZOZ) ze względu na swoje niezaspokojone roszczenie cywilnoprawne. Zarówno Rada Powiatu, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że spółka nie ma interesu prawnego do takiego żądania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że interes prawny musi wynikać z prawa materialnego, a nie z samego faktu posiadania wierzytelności cywilnoprawnej.

Spółka Akcyjna [...] Polska w Poznaniu wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Powiatu dotyczącą likwidacji Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (SPZOZ). Spółka argumentowała, że SPZOZ nie uregulował jej zaległych zobowiązań, a postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, co w jej ocenie obligowało organ założycielski do zmiany formy organizacyjnej lub likwidacji zakładu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie posiadała interesu prawnego do skutecznego domagania się takich działań, ponieważ posiadanie wierzytelności cywilnoprawnej nie stanowi podstawy do przeniesienia obowiązku spłaty na organ publiczny. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził brak interesu prawnego spółki, podkreślając, że przepis art. 60 ust. 3 i 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej normuje relacje między organem założycielskim a zakładem, a nie daje podstaw do zaspokojenia roszczeń cywilnoprawnych poprzez zmianę formy organizacyjnej lub likwidację. Sąd zaznaczył również, że sąd administracyjny nie może nakazać organom samorządu terytorialnego podjęcia uchwały o określonej treści.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wierzyciel SPZOZ nie ma interesu prawnego do żądania od Rady Powiatu zmiany formy organizacyjnej lub likwidacji SPZOZ w celu zaspokojenia swojego roszczenia cywilnoprawnego.

Uzasadnienie

Interes prawny musi wynikać z prawa materialnego i nie może być utożsamiany z samym faktem posiadania wierzytelności cywilnoprawnej. Sąd administracyjny nie jest właściwy do nakazania organowi samorządu terytorialnego podjęcia uchwały o określonej treści w celu zaspokojenia roszczeń cywilnoprawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.p. art. 87 § ust.1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 88 § ust.1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.z.o.z. art. 60 § ust.3

Ustawa z dnia 30 lipca 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

u.z.o.z. art. 60 § ust.4

Ustawa z dnia 30 lipca 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego skarżącej spółki do żądania zmiany formy organizacyjnej lub likwidacji SPZOZ w celu zaspokojenia roszczenia cywilnoprawnego.

Odrzucone argumenty

Posiadanie wierzytelności cywilnoprawnej wobec SPZOZ uzasadnia interes prawny do żądania działań organu założycielskiego. Cywilnoprawny charakter zobowiązania nie wyklucza możliwości skierowania skargi do Rady Powiatu jako podmiotu publicznoprawnego. Zaniechania podmiotu publicznoprawnego należy traktować jako naruszenie ustawowego obowiązku z zakresu administracji.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny musi wynikać z prawa materialnego sąd kasacyjny i nie może nakazać organom samorządu terytorialnego podjęcia uchwały o określonej treści

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Andrzej Gliniecki

członek

Małgorzata Stahl

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że posiadanie wierzytelności cywilnoprawnej wobec SPZOZ nie tworzy interesu prawnego do żądania jego likwidacji lub zmiany formy organizacyjnej przez organ założycielski."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z finansowaniem i organizacją SPZOZ oraz relacją wierzyciela do organu założycielskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem cywilnym a administracyjnym oraz kompetencjami sądów administracyjnych w kontekście działań organów samorządu terytorialnego.

Czy dług szpitala można odzyskać przez jego likwidację? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1004/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Andrzej Gliniecki
Małgorzata Stahl /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6202 Zakłady opieki zdrowotnej
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
OSK 1008/04 - Postanowienie NSA z 2004-12-07
III SA/Po 93/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2004-05-12
II SA/Łd 193/04 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2004-04-21
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA A. Gliniecki, M. Stahl (spr.), Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki Akcyjnej [...] Polska w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt III SA/Po 93/04 w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej [...] Polska w Poznaniu na uchwałę Rady Powiatu [...] z dnia 30 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie likwidacji Samodzielnego Publicznego ZOZ. oddala skargę kasacyjną i
Uzasadnienie
OSK 1004/04
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. (sygn.akt III SA/Po 93/04) oddalił skargę [...] Polska SA w Poznaniu na uchwałę Rady Powiatu [...] nr XIV/90/2003 w przedmiocie likwidacji Samodzielnego Publicznego ZOZ.W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że" [...]" S.A. z siedzibą w Poznaniu wystąpiła pismem z dnia 17 listopada 2003 r. do Rady Powiatu [...] z wezwaniem do podjęcia uchwały w sprawie zmiany formy gospodarki finansowej Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], ze względu na posiadane przez nią istniejące wymagalne roszczenie w stosunku do niego. Ponieważ egzekucja prowadzona wobec Zakładu okazała się bezskuteczna, utracił on przymiot samodzielności, który ma się przejawiać w zdolności do pokrywania we własnym zakresie ujemnego wyniku finansowego. W tej sytuacji Rada powinna podjąć działania określone w przepisie art.60 ust.3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Rada Powiatu [...] uchwałą nr [...] z dnia 2 grudnia 2003 r. zachowała Powiatowy Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] w dotychczasowej strukturze organizacyjnej, nie stawiając go w stan likwidacji. W uzasadnieniu tej uchwały Rada stwierdziła, że sytuacja finansowa Zakładu nie może stanowić podstawy do zmiany formy jego prowadzenia lub likwidacji bo dalsze istnienie Zakładu uzasadnione jest tym , że jego zadań nie może przejąć żaden inny podmiot w sposób zapewniający nieprzerwane sprawowanie specjalistycznej opieki zdrowotnej nad ludnością powiatu. W razie likwidacji powiat nie byłby w stanie spłacić długów Zakładu.
Spółka wezwała Radę Powiatu [...] do usunięcia naruszenia jej uprawnień dokonanego przedmiotową uchwałą .W odpowiedzi Rada uchwałą nr XIV/90/2003 z dnia 30 grudnia 2003r. podtrzymała swoje stanowisko.
Na te uchwały "[...] Polska" S.A. wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia ich nieważności. Podniosła, że Zakład nie uregulował zaległych zobowiązań (potwierdzonych nakazem płatności z dnia 1 lutego 2002 r.) a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Ponieważ Zakład nie jest w stanie spłacić długów, organ założycielski miał obowiązek zmienić jego formę organizacyjną. Stanowisko Rady pozbawiło skarżącą możliwości realnego zaspokojenia swojego roszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę stwierdził , że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie miała interesu prawnego do skutecznego domagania się podjęcia przez Radę Powiatu [...] uchwały o zmianie formy gospodarki finansowej lub o jego likwidacji. Sąd powołał przepis art. 87 ust.l i art. 88 ust.l ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym(Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz.1592 ze zm.)wywodząc że warunkiem wniesienia skargi jest obiektywne naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia danego podmiotu na skutek wydania uchwały z zakresu administracji publicznej. Interes ten powinien wynikać z prawa materialnego. W ocenie Sądu fakt posiadania wierzytelności wynikającej z zobowiązania cywilnoprawnego w stosunku do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] jako podmiotu publicznoprawnego nie stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącej Spółki i nie uzasadnia żądania podjęcia uchwały w trybie art.60 ust.3 ustawy z dnia 30 lipca 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91,poz.408 ze zm.). Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r. (sygn.akt V CK 160/03) uznał że istnienie interesu faktycznego, wynikającego z niemożności zaspokojenia się z majątku zakładu opieki
zdrowotnej na skutek bezskuteczności egzekucji, nie stanowi podstawy do przeniesienia tego obowiązku na organ publiczny -radę powiatu.
[...] Polska S.A. z siedzibą w Poznaniu wniosła skargę kasacyjną. W skardze pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię. Stanowisku Sądu o braku interesu prawnego po stronie skarżącej Spółki, zdaniem skarżącej, przeczy orzecznictwo NSA (wyrok z dnia 9 czerwca 1995 r.,IV SA 346/93 , wyrok z dnia 4 września 2001 r.,II SA 1410/01) i orzeczenie SN z 22 listopada 2002 r.,IV CKN 1519/00).Zaniechania przeciwnika procesowego jednoznacznie oddziaływają na sferę prawną skarżącej Spółki a jego interes polega w istocie na obiektywnej tj. wywołanej rzeczywistym naruszeniem, potrzebie uzyskania wyroku o określonej treści. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem Sądu jakoby cywilnoprawny charakter stosunku prawnego łączącego skarżącą z SPZOZ w [...] przesądzał o bezzasadności skargi skierowanej do Rady Powiatu jako podmiotu publicznoprawnego. Niewątpliwie cywilnoprawny charakter zobowiązania kierowanego do innego podmiotu niż przeciwnik procesowy pozostaje poza ramami skargi.Brak zatem podstaw do przypisywania żądaniu kierowanemu do Rady charakteru cywilnoprawnego.Za przedmiot postępowania powinien być uznany brak stosownych działań podmiotu publicznoprawnego w sytuacji gdy aktualizacji uległa norma nakazująca podjęcie określonych działań. Stan taki należy traktować jako zaniechanie realizacji ustawowego obowiązku z zakresu administracji.
Na interes prawny skarżącego rzutuje podstawa normatywna z art.60 ust.3 i 4 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Konsekwencją niezrealizowania tej normy jest skorzystanie z uprawnienia określonego w art.87 ustawy o samorządzie powiatowym. Nie można także nie wskazać leżącego u podstaw roszczenia przysługującego Skarżącej Spółce art.353 k.c.
zgodnie z którym wierzyciel może żądać od dłużnika spełnienia świadczenia, które tenże ma obowiązek spełnić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jako podstawę normatywną interesu prawnego, którego brak legł u podstaw oddalenia skargi, Skarżąca w skardze kasacyjnej wskazała przepis art.60 ust.3 i 4 ustawy z dnia 30 lipca 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91,poz.408 ze zm.), który do tego interesu prawnego w żaden sposób się nie odnosi normując relacje pomiędzy organem założycielskim (w tym przypadku Radą Powiatu) a samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej. W istocie nawet w skardze kasacyjnej podniesiono, że u podstaw cywilnoprawnego roszczenia Spółki wobec SPZOZ w [...], leży przepis art.353 k.c. Ten interes prawny nie przekłada się jednak na interes materialnoprawny Skarżącej w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Powiatu [...] odmawiającej zmiany formy organizacyjnej Zakładu. Interes Spółki ma charakter interesu faktycznego i nie daje podstaw do domagania się przeniesienia obowiązku wykonania zobowiązania na Radę Powiatu w rezultacie zmiany formy organizacyjno-finansowej zakładu opieki zdrowotnej lub jego likwidacji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie że celem Skarżącej Spółki było uzyskanie zaspokojenia roszczeń finansowych przez Powiat a taki cel nie przekłada się automatycznie na interes prawny. Interes prawny określony w skardze kasacyjnej jako potrzeba uzyskania wyroku o określonej treści abstrahuje od ustawowych kompetencji sądu administracyjnego, który jest sądem kasacyjnym i nie może nakazać organom samorządu terytorialnego podjęcia uchwały o określonej treści.
W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. Nr 152,poz.1270)orzeczono jak w sentencji.
i

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI