KSP 18/12

Sąd Najwyższy2013-03-12
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
przewlekłość postępowaniasąd najwyższysąd apelacyjnywznowienie postępowaniapostępowanie karneskargaterminy procesowezwłoka

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania nie wszczął formalnie postępowania karnego.

M. D. złożył skargę na przewlekłość postępowania, twierdząc, że Sąd Apelacyjny przez 17 miesięcy nie rozpoznał jego wniosku o wznowienie postępowania karnego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sam wniosek, który nie doprowadził do wszczęcia formalnego postępowania karnego (a jedynie do negatywnej decyzji przewodniczącego wydziału), nie stanowi podstawy do rozpoznania skargi na przewlekłość w postępowaniu karnym. W konsekwencji skarga została pozostawiona bez rozpoznania.

Skarżący M. D. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, domagając się stwierdzenia przewlekłości w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym (sygn. akt II AKo …/11) dotyczącym wznowienia postępowania karnego oraz zasądzenia od Skarbu Państwa 20 000 zł. Skarżący argumentował, że od złożenia wniosku o wznowienie postępowania minęło 17 miesięcy, a sprawa nie została rozstrzygnięta. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdził, że skarga przysługuje w postępowaniu karnym. Jednakże, samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania z urzędu, który nie doprowadził do wszczęcia formalnego postępowania karnego (a jedynie do negatywnego ustosunkowania się przez przewodniczącego wydziału), nie jest równoznaczne z rozpoczęciem postępowania karnego. W związku z tym, że wniosek skarżącego nie wywołał skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania karnego, Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną i pozostawił ją bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie stanowi podstawy do wniesienia skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli nie doprowadził do wszczęcia formalnego postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postępowanie karne w rozumieniu ustawy o skardze na przewlekłość rozpoczyna się od czynności procesowej organu uwzględniającego wniosek strony, a nie od samego złożenia wniosku. W analizowanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został jedynie rozpatrzony negatywnie przez przewodniczącego wydziału, co nie wszczęło formalnego postępowania karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie skargi bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (6)

Główne

u.s.n.p.z. art. 3

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Określa rodzaje postępowań, w których przysługuje skarga na przewlekłość, wskazując w pkt. 4 na postępowanie karne.

u.s.n.p.z. art. 8 § 2

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Podstawa do pozostawienia skargi bez rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o podjęcie przez organ procesowy czynności z urzędu.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne powody odwoławcze.

k.p.k. art. 430

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skutków uwzględnienia lub oddalenia środka odwoławczego.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy pozostawienia środka odwoławczego bez rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania, który nie doprowadził do wszczęcia formalnego postępowania karnego, nie jest podstawą do skargi na przewlekłość. Samo wpisanie wniosku do repertorium i nadanie sygnatury nie przesądza o fakcie trwania postępowania karnego.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny nie rozpoznał wniosku o wznowienie postępowania przez 17 miesięcy, co stanowi naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez zwłoki.

Godne uwagi sformułowania

Mianem postępowania karnego określa się prawnie uregulowaną działalność zmierzającą do realizacji prawa karnego materialnego, na którą składa się ogół czynności, dokonywanych przez uczestników procesu. Samo wystąpienie strony lub innej zainteresowanej osoby z wnioskiem o podjęcie przez organ procesowy czynności z urzędu nie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania karnego, o którym można mówić dopiero wówczas, gdy taka inicjatywa zostanie przez organ uwzględniona i zapoczątkuje bieg postępowania karnego. To, że wniosek został zapisany w repertorium i nadano sprawie sygnaturę, nie przesądza o fakcie trwania postępowania karnego, a związane jest jedynie względami techniczno-biurowymi.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący, sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być podstawą do skargi na przewlekłość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wszczęcia postępowania karnego po złożeniu wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do szybkiego rozpoznania sprawy, choć jej rozstrzygnięcie jest techniczne i opiera się na ścisłej interpretacji przepisów.

Czy wniosek o wznowienie postępowania może być podstawą do skargi na przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt KSP 18/12
POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Roman Sądej
Protokolant : Anna Kuras
w sprawie
M. D.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 12 marca 2013 r.,
skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki
w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym /…/, w sprawie o wznowienie postępowania z urzędu, sygn. akt II AKo …/11
p o s t a n o w i ł :
pozostawić skargę bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
M. D. pismem z dnia 7 grudnia 2012 roku wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, w której wniósł o stwierdzenie przewlekłości w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o sygn. akt II AKo …/11 oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 20 000 złotych.
Uzasadniając swoją skargę M. D. wskazał, że w dniu 4 lipca 2011 r. złożył do Sądu Najwyższego zawiadomienie o przyczynie wznowienia z urzędu postępowania karnego w sprawie Sądu Rejonowego w W., zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 1 grudnia 2006 r. Przewodniczący Wydziału V Izby Karnej Sądu Najwyższego przekazał pismo według właściwości do Sądu Apelacyjnego, gdzie wpisano je do repertorium akt II Wydziału Karnego pod sygnaturą II AKo …/11. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny do dnia dzisiejszego „nie rozpoznał i nie rozstrzygnął” wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, pomimo upływu 17 miesięcy od jego złożenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przepis art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2004 r. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm.) określa rodzaje postępowań, w których ich stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania i w pkt. 4 wskazuje na postępowanie karne.
Mianem postępowania karnego określa się prawnie uregulowaną działalność zmierzającą do realizacji prawa karnego materialnego, na którą składa się ogół czynności, dokonywanych przez uczestników procesu (zob. T. Grzegorczyk, J. Tylman,
Polskie postępowanie karne
, Warszawa 2007, s. 44 i cyt. tam literatura). Z kolei pod pojęciem czynności procesowych należy rozumieć określone przez prawo karne procesowe zachowanie się uczestnika postępowania, wywołujące przewidziane przez to prawo skutki prawne (
ibidem
, s. 383). Uprawnia to do stwierdzenia, że samo wystąpienie strony lub innej zainteresowanej osoby z wnioskiem o podjęcie przez organ procesowy czynności z urzędu nie jest równoznaczne ze wszczęciem postępowania karnego, o którym można mówić dopiero wówczas, gdy taka inicjatywa zostanie przez organ uwzględniona i zapoczątkuje bieg postępowania karnego. W przeciwnym razie, a zatem, jeżeli wniosek złożony w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie wywoła żadnego skutku prawnego, brak jest podstaw, by traktować go jako choćby tylko pierwszą czynność procesową w ramach postępowania karnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2012 r., KSP 8/12, LEX nr 1228604).
Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Złożony przez M. D. wniosek o wznowienie postępowania z urzędu został przeanalizowany przez Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego, który pismem z dnia 27 lipca 2011 r. nie stwierdził sugerowanego przez wnioskodawcę bezwzględnego powodu odwoławczego, określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wbrew temu, co twierdzi skarżący jego wniosek został zatem rozpoznany, ale wobec wyniku negatywnego ustosunkowanie się do niego nie wymagało podjęcia przez Przewodniczącego Wydziału czynności procesowej. To, że wniosek został zapisany w repertorium i nadano sprawie sygnaturę, nie przesądza o fakcie trwania postępowania karnego, a związane jest jedynie względami techniczno-biurowymi.
Z tych względów skargę M. D., jako odnoszącą się do sprawy, w której nie prowadzi się procesu karnego, należało uznać za niedopuszczalną w świetle art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, co skutkowało pozostawieniem jej bez rozpoznania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 430 § k.p.k. i w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI