KSP 10/06

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  21  GRUDNIA  2006  R. 
KSP  10/06 
 
Obowiązkiem sądu odwoławczego jest takie prowadzenie postępo-
wania przedkasacyjnego, aby nie miało ono cech przewlekłości, w tym po-
dejmowanie działań, które skutecznie eliminują przeszkody do jego zakoń-
czenia, mające wyłącznie charakter trudności organizacyjnych, w szcze-
gólności związanych z potrzebą przekazania sprawy sądowi pierwszej in-
stancji w celu ponownego jej rozpoznania, co do części zarzutów lub nie-
których oskarżonych. 
 
Przewodniczący: sędzia SN A. Siuchniński (sprawozdawca). 
Sędziowie SN: P. Kalinowski, R. Sądej. 
 
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi Artura L. na przewlekłość po-
stępowania przed Sądem Apelacyjnym w W. w Izbie Karnej, na posiedze-
niu, w dniu 21 grudnia 2006 r., na podstawie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 
17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania 
sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 
179, poz. 1843) 
 
p o s t a n o w i ł: 
1) zwolnić Artura L. od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi, 
2) stwierdzić, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w W., (...) 
nastąpiła przewlekłość, 
3) przyznać Arturowi L. od Skarbu Państwa kwotę 3 000 zł. 
 

 
 
2 
U Z A S A D N I E N I E 
 
Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi Artura L. na przewle-
kłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w W. należało rozstrzygnąć 
o zasadności jego wniosku o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia sto-
sownej opłaty od tej skargi. 
Otóż, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o 
skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowa-
niu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1849), skar-
ga podlega stałej opłacie w wysokości 100 zł. Artur L. wniósł o zwolnienie 
go od obowiązku uiszczenia tej opłaty. Przebywa on w Zakładzie Karnym, 
a z pisma Głównej Księgowej tego Zakładu z dnia 19 grudnia 2006 r. wyni-
ka, że skazany nie pracuje odpłatnie, nie posiada żadnych środków finan-
sowych. W tej sytuacji należało uznać, że wyłożenie przez niego kwoty 100 
zł tytułem opłaty od wniosku o stwierdzenie przewlekłości postępowania nie 
byłoby możliwe i w konsekwencji zwolnić Artura L. od obowiązku uiszcze-
nia opłaty od skargi. 
Po rozpoznaniu skargi, Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Analiza akt sprawy potwierdza bezspornie okoliczności faktyczne 
przedstawione w piśmie Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. W przedmioto-
wej sprawie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 29 lipca 2004 r. uchylił czę-
ściowo wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 września 2003 r., a to co 
do pkt. I części skazującej w stosunku do oskarżonych Stanisława G., Paw-
ła S. i Rafała M. i co do pkt. II części skazującej w stosunku do oskarżo-
nych Pawła S. i Artura L., i sprawę w tym zakresie przekazał do ponowne-
go rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W pozostałym zakresie (m. in. 
co do jednego czynu popełnionego przez Artura L.) wyrok ten został utrzy-
many w mocy. 

 
 
3 
Akta sprawy – po uchyleniu wyroku z dnia 16 września 2003 r. – 
zwrócono Sądowi Okręgowemu w W. w dniu 5 października 2004 r. w celu 
ponownego przeprowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego we 
wskazanym wyżej zakresie (określonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 
dnia 29 lipca 2004 r.). 
W dniach 10 i 15 listopada 2004 r. wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w 
W. kasacje obrońców Artura L. i Piotra S. dotyczące tej części wyroku Są-
du odwoławczego, w której orzeczono o częściowym utrzymaniu w mocy 
wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 września 2003 r. Akta sprawy 
nie zostały jednak przekazane Sądowi Najwyższemu wraz ze wspomnia-
nymi kasacjami z uwagi na toczące się w tej sprawie ponowne postępowa-
nie pierwszoinstancyjne. 
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy w W. wydał wyrok 
w dniu 31 stycznia 2006 r. 
Akta tej sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w W. w dniu 8 
czerwca 2006 r., wraz z apelacjami obrońców oskarżonych Stefana G., Ra-
fała M. i Artura L. 
W dniu 31 sierpnia 2006 r. Sąd Apelacyjny w W. utrzymał w mocy ten 
wyrok Sądu Okręgowego, a w dniu 26 września 2006 r. akta zwrócono do 
Sądu Okręgowego w W., w celu wykonania orzeczenia. Od wyroku Sądu 
Apelacyjnego wpłynęły w dniach 31 października 2006 r., 2 listopada 2006 
r. i 15 listopada 2006 r. kasacje obrońców skazanych Artura L., Stanisława 
G., Pawła S. i Rafała M. 
W związku ze złożonymi kasacjami akta sprawy zostały przekazane 
przez Sąd Okręgowy w W. do Sądu Apelacyjnego w W. w dniu 15 listopada 
2006 r., po czym przekazano je do Sądu Najwyższego w dniu 24 listopada 
2006 r. 
Rozstrzygając na tle tych okoliczności, o zasadności skargi, w pierw-
szej kolejności należało rozważyć, czy wniesiona przez Artura L. skarga 

 
 
4 
jest dopuszczalna, skoro złożona została po wydaniu prawomocnego wy-
roku w postępowaniu odwoławczym przez Sąd Apelacyjny, zaś skargę – 
zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie 
prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieu-
zasadnionej zwłoki – wnosi się w toku postępowania w sprawie. Postępo-
wanie zmierzające do skorzystania z nadzwyczajnego środka zaskarżenia 
toczące się po prawomocnym zakończeniu sprawy nie jest ani postępowa-
niem jurysdykcyjnym, ani postępowaniem kasacyjnym. Jest to tzw. postę-
powanie przedkasacyjne, toczące się jednak w zasadniczej części przed 
sądem drugiej instancji, przy czym wszczyna je wniosek o doręczenie wy-
roku sądu odwoławczego z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji. Jest 
rzeczą dyskusyjną, czy kończy je przekazanie akt sprawy wraz z kasacją 
Sądowi Najwyższemu, jeśli kasacja spełnia warunki formalne, czy też za-
kończenie postępowania wywołanego kasacją, a zatem, czy skutecznie 
można złożyć skargę na przewlekłość postępowania przedkasacyjnego w 
części toczącej się przed sądem odwoławczym do momentu przekazania 
akt sprawy Sądowi Najwyższemu, czy aż do momentu procesowego roz-
strzygnięcia co do tej kasacji przez Sąd Najwyższy. W tej sprawie jednak 
wątpliwość w tej ostatniej kwestii nie ma znaczenia, ponieważ Artur L. zło-
żył swoją skargę w dniu 22 listopada 2006 r., a zatem jeszcze przed prze-
kazaniem akt z kasacją Sądowi Najwyższemu, bowiem to nastąpiło dopiero 
w dniu 24 listopada 2006 r. 
W tej sytuacji jego skarga, w części dotyczącej postępowania przed-
kasacyjnego podlega rozpoznaniu, jako złożona jeszcze w toku tego po-
stępowania. 
Jest bezspornym, że kasacja obrońcy oskarżonego L., zaskarżająca 
wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 29 lipca 2004 r., w części utrzymu-
jącej w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 września 2003 r., 
wpłynęła dnia 10 listopada 2004 r. i nie była ona dotknięta brakami formal-

 
 
5 
nymi, zaś przekazana do rozpoznania Sądowi Najwyższemu została w dniu 
24 listopada 2006 r.. a więc po okresie przekraczającym 2 lata. 
Prezes Sądu Apelacyjnego w W. w swoim piśmie z dnia 11 grudnia 
2006 r. stwierdził, że wcześniejsze przekazanie całości akt Sądowi Naj-
wyższemu z kasacjami od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 29 lipca 
2004 r. było niemożliwe z uwagi na to, że akta te przekazano Sądowi 
Okręgowemu w W., w celu ponownego rozpoznania sprawy w zakresie, w 
jakim nastąpiło uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 16 wrze-
śnia 2003 r. 
Nie ulega jednak wątpliwości, że nie da się usprawiedliwić ponad 
dwuletniego okresu, przez jaki nie przekazywano wniesionej skutecznie 
kasacji do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, wobec czego należy stwier-
dzić przewlekłość postępowania przedkasacyjnego toczącego się przed 
Sądem Apelacyjnym w W., zainicjowanego wniesioną przez obrońcę 
oskarżonego kasacją z dnia 10 listopada 2004 r. Wprawdzie Prezes tego 
Sądu uznał za niemożliwe wcześniejsze przekazanie tej kasacji do rozpo-
znania Sądowi Najwyższemu, ale jako jedyną przyczynę tej „niemożliwości” 
wskazał fakt przedstawienia akt sprawy w celu ponownego jej rozpoznania 
Sądowi Okręgowemu w W. (w części uchylonej). 
Tymczasem, ta okoliczność nie może usprawiedliwiać tak długiego 
okresu, przez jaki nie przekazywano wniesionej kasacji do rozpoznania 
Sądowi Najwyższemu. Wiadomo było bowiem od początku, że zakres w 
jakim uchylono wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 18 września 2003 r., 
w powiązaniu ze skomplikowanym charakterem zarzutów stawianych 
oskarżonym oraz jej podmiotowo – przedmiotową złożonością spowoduje, 
iż czas jej ponownego rozpoznania będzie długi i tym samym, z istoty rze-
czy doprowadzi do przewlekłości w rozpoznaniu kasacji wniesionej przez 
obrońcę oskarżonego w dniu 10 listopada 2004 r. W tej sytuacji, obowiąz-
kiem Sądu Apelacyjnego w W. było niedopuszczenie do wystąpienia wy-

 
 
6 
raźnie rysującej się możliwości powstania przewlekłości w jej rozpoznaniu, 
przez podjęcie takich działań o charakterze organizacyjnym, które by temu 
zapobiegły. Należało zatem rozważyć możliwość wyłączenia z akt sprawy 
tej części, która byłaby niezbędna Sądowi Najwyższemu do rozpoznania 
kasacji lub sporządzenia uwierzytelnionych kserokopii tej części akt, której 
nie można byłoby wyłączyć z uwagi na jej niezbędność w postępowaniu 
rozpoznawczym przed Sądem Okręgowym. Alternatywnie, można było, po 
stosownych uzgodnieniach z Przewodniczącym odpowiedniego Wydziału 
Izby Karnej Sądu Najwyższego, przekazać kasację wraz z tą częścią akt 
(oryginalną lub w postaci uwierzytelnionych kserokopii), która jest niezbęd-
ną dla przyjęcia i wyznaczenia terminu rozprawy kasacyjnej przez Sąd 
Najwyższy, a następnie po uzgodnieniu tego terminu i określeniu czasu, 
przez jaki Sądowi Najwyższemu akta sprawy będą niezbędne do rozpo-
znania kasacji, przesłać akta na ten czas (bez wątpienia możliwe w tej mie-
rze byłyby takie uzgodnienia, które w efekcie nie spowodowałyby przewle-
kłości w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w W.). 
W każdym razie, co trzeba stanowczo podkreślić, obowiązkiem każ-
dego sądu odwoławczego jest takie prowadzenie postępowania przedka-
sacyjnego, aby nie miało ono cech przewlekłości, w tym podejmowanie 
działań, które skutecznie eliminują przeszkody do jego zakończenia mające 
wyłącznie charakter trudności organizacyjnych, w szczególności związa-
nych z potrzebą przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji w celu po-
nownego jej rozpoznania, co do części zarzutów lub niektórych oskarżo-
nych. 
W świetle powyższego rzeczą jasną jest, że postępowanie przedka-
sacyjne, toczące się przed Sądem Apelacyjnym w W., a zainicjowane 
wniesioną przez obrońcę oskarżonego Artura L. kasacją z dnia 10 listopa-
da 2004 r., dotknięte jest poważną i nieuzasadnioną przewlekłością. 

 
 
7 
Zasadne jest także żądanie oskarżonego, na podstawie art. 12 ust. 3 
ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do 
rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwło-
ki, przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej, z tym że wygórowane jest 
żądanie przyznania kwoty 10 000 zł, tj. maksymalnej jaką przewiduje powo-
łana ustawa. Suma pieniężna przyznawana od Skarbu Państwa jako za-
dośćuczynienie za krzywdę, jakiej zawsze doznaje osoba, co do której po-
stępowanie karne toczy się przewlekle z przyczyn nieusprawiedliwionych, 
musi być odpowiednia, co nie znaczy, że w maksymalnej wysokości prze-
widzianej przez ustawę. Oskarżony w skardze nie wskazał na okoliczności, 
które usprawiedliwiałyby przyznanie sumy pieniężnej w wysokości żądanej 
przez niego, a zauważyć trzeba, że stopień pokrzywdzenia oskarżonego 
nie jest aż tak poważny, skoro w związku ze stawianym mu zarzutem roz-
boju kwalifikowanego rozpoznawanym ponownie przez Sąd Okręgowy w 
W., stosowano wobec niego i tak tymczasowe aresztowanie, a aktualnie 
nadal pozostaje pozbawiony wolności odbywając tę karę na podstawie 
prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 31 sierpnia 2006 r. 
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 stycznia 
2006 r. W tych okolicznościach, za odpowiednią sumę pieniężną uznać na-
leżało kwotę 3 000 zł i taką też kwotę przyznano oskarżonemu Arturowi L. 
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postano-
wieniu.