Orzeczenie · 2009-12-03

KP 8/09

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2009-12-03

SAOSAdministracyjneprawo transportoweWysokakonstytucyjny

transport kolejowyprawo UEimplementacja dyrektywKonstytucja RPzasada określoności prawaźródła prawarównośćniedyskryminacjaPrezes UTKtrzeci pakiet kolejowy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wniosek Prezydenta RP dotyczył zbadania zgodności trzech przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym z Konstytucją RP. Pierwszy zarzut dotyczył art. 1 pkt 6 ustawy zmieniającej, w części dotyczącej dodawanego art. 14a ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym (u.t.k.), który miał naruszać zasadę określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji) poprzez zastosowanie klauzuli "w szczególności" przy określaniu uprawnień nadzorczych Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK). Drugi zarzut dotyczył art. 1 pkt 10 ustawy zmieniającej, w części dotyczącej art. 22 ust. 15 u.t.k., który miał naruszać zasadę skończonego zbioru źródeł prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji) przez powołanie się na "międzynarodowe porozumienia" i "umowy dwustronne" jako podstawę prawną. Trzeci zarzut dotyczył art. 1 pkt 12 ustawy zmieniającej, w części dotyczącej art. 29a ust. 1 u.t.k., który miał naruszać zasady równego traktowania i niedyskryminacji w życiu gospodarczym (art. 32 Konstytucji) poprzez rzekome ułatwienie dostępu do polskiej infrastruktury kolejowej dla zagranicznych przewoźników. Trybunał Konstytucyjny, po analizie stanowisk Prokuratora Generalnego i Marszałka Sejmu, uznał, że: 1) art. 1 pkt 6 ustawy zmieniającej jest zgodny z art. 2 Konstytucji, gdyż mimo użycia klauzuli "w szczególności", zakres nadzoru Prezesa UTK jest jasno określony przez cel (nadzór nad przestrzeganiem rozporządzenia 1371/2007/WE) i formę (decyzja administracyjna), a odniesienie do art. 15 u.t.k. wskazuje na konkretne uprawnienia w ramach tej procedury; 2) art. 1 pkt 10 ustawy zmieniającej nie jest niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji, ponieważ art. 87 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu, który nie tworzy samoistnie źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie odnosi się do istniejących lub przyszłych umów międzynarodowych, których charakter (ratyfikowane czy nieratyfikowane) będzie decydował o ich miejscu w systemie prawa; 3) art. 1 pkt 12 ustawy zmieniającej nie jest niezgodny z art. 32 Konstytucji, gdyż przepis ten nie wprowadza żadnego zróżnicowania sytuacji prawnej przewoźników, a kwestia dostępu do infrastruktury kolejowej jest nadal uregulowana przepisami wymagającymi uzyskania certyfikatu bezpieczeństwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasady określoności prawa (art. 2 Konstytucji) w kontekście klauzul otwartych, zasada skończonego zbioru źródeł prawa (art. 87 Konstytucji) w odniesieniu do umów międzynarodowych, oraz zasada równości (art. 32 Konstytucji) w kontekście dostępu do infrastruktury kolejowej i implementacji prawa UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej materii implementacji prawa UE w obszarze transportu kolejowego. Kontrola prewencyjna ma swoje ograniczenia w ocenie praktycznego stosowania przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 14a ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy zmieniającej, narusza zasadę określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji) przez zastosowanie klauzuli "w szczególności" przy określaniu uprawnień nadzorczych Prezesa UTK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis jest zgodny z art. 2 Konstytucji, ponieważ zakres nadzoru jest jasno określony przez cel (nadzór nad przestrzeganiem rozporządzenia 1371/2007/WE) i formę (decyzja administracyjna), a odniesienie do art. 15 u.t.k. wskazuje na konkretne uprawnienia w ramach tej procedury.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że mimo użycia klauzuli "w szczególności", zakres nadzoru Prezesa UTK jest precyzyjnie określony przez cel (nadzór nad przestrzeganiem rozporządzenia 1371/2007/WE) i formę (decyzja administracyjna). Odniesienie do art. 15 u.t.k. wskazuje na konkretne uprawnienia w ramach procedury kontrolnej, a sama forma nadzoru jest ograniczona do decyzji administracyjnej.

Czy art. 22 ust. 15 ustawy o transporcie kolejowym, dodany przez art. 1 pkt 10 ustawy zmieniającej, narusza zasadę skończonego zbioru źródeł prawa (art. 87 ust. 1 Konstytucji) przez powołanie się na "międzynarodowe porozumienia" i "umowy dwustronne"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 87 ust. 1 Konstytucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla tego przepisu, ponieważ nie tworzy on samoistnie źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie odnosi się do istniejących lub przyszłych umów międzynarodowych, których charakter (ratyfikowane czy nieratyfikowane) będzie decydował o ich miejscu w systemie prawa.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że art. 87 ust. 1 Konstytucji nie jest właściwym wzorcem kontroli, gdyż zakwestionowany przepis nie tworzy nowych źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie odnosi się do umów międzynarodowych. Charakter tych umów (ratyfikowane czy nieratyfikowane) decyduje o ich statusie prawnym, a nie samo ich powołanie w ustawie.

Czy art. 29a ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zmieniony przez art. 1 pkt 12 ustawy zmieniającej, narusza zasadę równego traktowania i niedyskryminacji w życiu gospodarczym (art. 32 Konstytucji) poprzez rzekome ułatwienie dostępu do polskiej infrastruktury kolejowej dla zagranicznych przewoźników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis jest zgodny z art. 32 Konstytucji, ponieważ nie wprowadza żadnego zróżnicowania sytuacji prawnej adresatów, a warunki dostępu do infrastruktury kolejowej (w tym wymóg uzyskania certyfikatu bezpieczeństwa) pozostają niezmienione dla wszystkich przewoźników.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zakwestionowany przepis nie dokonuje żadnego zróżnicowania sytuacji prawnej adresatów. Warunki dostępu do infrastruktury kolejowej, w tym wymóg uzyskania certyfikatu bezpieczeństwa, pozostają niezmienione dla wszystkich przewoźników, niezależnie od miejsca ich siedziby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Orzeczenie o zgodności

Strona wygrywająca

ustawodawca (ustawa uznana za zgodną z Konstytucją)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej	organ_państwowy	wnioskodawca
Sejm	organ_państwowy	uczestnik
Prokurator Generalny	organ_państwowy	uczestnik
Minister Infrastruktury	organ_państwowy	uczestnik

Przepisy (14)

Główne

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakaz określoności przepisów prawa.

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania i niedyskryminacji.

Konstytucja art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada skończonego zbioru źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Ustawa o zmianie ustawy o transporcie kolejowym art. 1 pkt 6

Dodanie art. 14a ust. 2 do u.t.k.

Ustawa o zmianie ustawy o transporcie kolejowym art. 1 pkt 10

Zmiana art. 22 ust. 15 u.t.k.

Ustawa o zmianie ustawy o transporcie kolejowym art. 1 pkt 12

Zmiana art. 29a ust. 1 u.t.k.

Pomocnicze

u.t.k. art. 14a § 2