Kp 4/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dotyczył zbadania zgodności ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o kuratorach sądowych z art. 121 ust. 3 oraz art. 122 ust. 1 w związku z art. 7 i art. 95 ust. 1 Konstytucji. Główny zarzut dotyczył naruszenia konstytucyjnych standardów procedury ustawodawczej w zakresie trybu rozpatrzenia przez Sejm poprawek senackich. Prezydent wskazał na błędną formułę językową poddaną pod głosowanie oraz na błędną interpretację wyniku głosowania przez Marszałka Sejmu, co skutkowało przedstawieniem Prezydentowi do podpisu tekstu ustawy, który nie uwzględniał przyjętych przez Sejm poprawek Senatu. Prokurator Generalny początkowo uznał ustawę za zgodną z art. 121 ust. 3 Konstytucji, ale później zmodyfikował stanowisko, wnosząc o stwierdzenie niezgodności z wszystkimi wskazanymi przepisami. Sejm, reprezentowany przez Marszałka, również wniósł o stwierdzenie niezgodności ustawy z Konstytucją, wskazując na omyłkę językową Marszałka Sejmu podczas głosowania. Trybunał Konstytucyjny, analizując przebieg prac legislacyjnych, uznał, że choć obowiązek rozpatrzenia poprawek Senatu został dochowany, to błędna interpretacja wyniku głosowania przez Marszałka Sejmu stanowiła istotne uchybienie proceduralne. W konsekwencji, ustawa została przedstawiona Prezydentowi do podpisu w kształcie niezgodnym z tym, co faktycznie uchwalono. Trybunał orzekł o niezgodności ustawy z dnia 9 lipca 2015 r. z art. 122 ust. 1 w związku z art. 121 ust. 3 Konstytucji. Postępowanie w zakresie kontroli z art. 7 i art. 95 ust. 1 Konstytucji zostało umorzone jako zbędne lub bezprzedmiotowe. Wyrok skutkuje obowiązkiem Prezydenta odmowy podpisania ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja procedury legislacyjnej, w szczególności głosowania nad poprawkami Senatu i przedstawiania ustawy do podpisu Prezydentowi. Znaczenie prawidłowego przebiegu procesu legislacyjnego dla konstytucyjności ustawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury legislacyjnej na etapie rozpatrywania poprawek Senatu. Interpretacja art. 121 ust. 3 Konstytucji w kontekście formuły głosowania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustawa z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o kuratorach sądowych jest zgodna z art. 121 ust. 3 Konstytucji RP, uwzględniając sposób przeprowadzenia głosowania nad poprawkami Senatu przez Marszałka Sejmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doszło do naruszenia art. 121 ust. 3 Konstytucji RP z powodu błędnej interpretacji wyniku głosowania nad poprawkami Senatu.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że choć obowiązek rozpatrzenia poprawek Senatu został dochowany, to błędna interpretacja wyniku głosowania przez Marszałka Sejmu stanowiła istotne uchybienie proceduralne, skutkujące przedstawieniem Prezydentowi do podpisu tekstu ustawy niezgodnego z tym, co faktycznie uchwalono.
Czy ustawa z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o kuratorach sądowych, przedstawiona Prezydentowi do podpisu w kształcie nieuwzględniającym poprawek Senatu, jest zgodna z art. 122 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doszło do naruszenia art. 122 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Konsekwencją naruszenia art. 121 ust. 3 Konstytucji (błędna interpretacja wyniku głosowania) było przedstawienie Prezydentowi do podpisu tekstu ustawy w innej wersji niż uchwalona przez Sejm, co stanowi naruszenie art. 122 ust. 1 Konstytucji.
Czy naruszenie procedury ustawodawczej w zakresie rozpatrzenia poprawek Senatu stanowi naruszenie art. 7 Konstytucji RP (zasada legalizmu)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako zbędne.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że analiza zgodności z art. 7 Konstytucji jest zbędna, ponieważ wyrok oparto na szczegółowych przepisach dotyczących postępowania ustawodawczego, co zrealizowało cel kontroli konstytucyjności.
Czy naruszenie procedury ustawodawczej w zakresie rozpatrzenia poprawek Senatu stanowi naruszenie art. 95 ust. 1 Konstytucji RP (władza ustawodawcza Sejmu i Senatu)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 95 ust. 1 Konstytucji nie ma związku ze sprawą, ponieważ zarówno Sejm, jak i Senat brały udział w postępowaniu ustawodawczym, a żaden z organów nie został pominięty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (18)
Główne
Konstytucja art. 121 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis ten nakłada na Sejm obowiązek rozpatrzenia poprawek Senatu. Głosowanie powinno być negatywne (nad odrzuceniem poprawki), a w razie nieuzyskania bezwzględnej większości głosów do odrzucenia, poprawka jest uważana za przyjętą. Błędna interpretacja wyniku głosowania stanowi naruszenie tego przepisu.
Konstytucja art. 122 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Marszałek Sejmu przedstawia uchwaloną ustawę do podpisu Prezydentowi. Naruszenie tego przepisu następuje, gdy przedstawiony tekst ustawy jest inny niż uchwalony przez Sejm, co miało miejsce w tej sprawie z powodu błędnej interpretacji wyniku głosowania nad poprawkami Senatu.
ustawa z 9 lipca 2015 r. art. 42
Ustawa z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o kuratorach sądowych
Przepis, którego dotyczyła ustawa zmieniająca, regulujący kwestię sekretariatów w zespołach kuratorskich.
Pomocnicze
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu, która nakłada na organy władzy publicznej obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa. Naruszenie procedury ustawodawczej może być rozpatrywane w kategoriach naruszenia art. 7.
Konstytucja art. 95 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat. W przypadku, gdy oba organy brały udział w procesie ustawodawczym, przepis ten nie jest naruszony.
uoTK art. 59 § ust. 1 pkt 2 i pkt 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w pozostałym zakresie.
uoTK art. 68
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Kompetencja Trybunału do badania zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, w tym dochowania trybu jego wydania.
uoTK art. 37 § ust. 1 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Właściwość pełnego składu Trybunału do rozpoznania sprawy z wniosku Prezydenta RP o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją przed jej podpisaniem.
uoTK art. 37 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Minimalna liczba sędziów wymagana do rozpoznania sprawy w pełnym składzie.
uoTK art. 106 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do zgłoszenia zdania odrębnego.
ustawa o kuratorach sądowych art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych
Przepis, którego dotyczył wyrok TK U 2/14, wskazujący na przekroczenie granic ustawowego upoważnienia w rozporządzeniu.
k.k.w.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy
Przepis, którego dotyczył wyrok TK U 2/14, wskazujący na niezgodność rozporządzenia z kodeksem.
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
Przywołany w kontekście zmiany tekstu ustawy przez Kancelarię Sejmu, która spowodowała merytoryczną zmianę przepisu.
regulamin Sejmu art. 54 § ust. 1
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Marszałek Sejmu kieruje uchwałę Senatu do rozpatrzenia przez komisje.
regulamin Sejmu art. 54 § ust. 3
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Komisje przedstawiają Sejmowi sprawozdanie z wnioskiem o odrzucenie lub przyjęcie poprawek Senatu.
regulamin Sejmu art. 54 § ust. 6
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Marszałek Sejmu poddaje pod głosowanie wnioski o odrzucenie poszczególnych poprawek, chyba że ze sprawozdania komisji wynika celowość głosowania łącznego.
regulamin Sejmu art. 56
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Marszałek Sejmu przesyła Prezydentowi tekst ustawy po ustaleniu jej ostatecznego brzmienia.
regulamin Sejmu art. 54 § ust. 3
Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu przedkładają Sejmowi sprawozdanie z wnioskiem o odrzucenie lub przyjęcie poprawek senackich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna formuła językowa poddana pod głosowanie poprawek Senatu. • Błędna interpretacja wyniku głosowania przez Marszałka Sejmu. • Przedstawienie Prezydentowi do podpisu tekstu ustawy nieuwzględniającego przyjętych poprawek Senatu. • Naruszenie art. 121 ust. 3 i art. 122 ust. 1 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Argument Prokuratora Generalnego (początkowy) o zgodności ustawy z art. 121 ust. 3 Konstytucji. • Argument Sejmu (początkowy) o braku wpływu omyłki językowej Marszałka Sejmu na wynik głosowania.
Godne uwagi sformułowania
„Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawek 1. i 2.?” • „Sejm odrzucił poprawki bezwzględną większością głosów, co nie odzwierciedlało rzeczywistego wyniku głosowania, zestawionego z jego przedmiotem.” • „Podstawowy zarzut Prezydenta dotyczy nieprawidłowości na etapie procesu legislacyjnego opisanego w art. 121 ust. 3 Konstytucji, to jest podczas rozpatrywania przez Sejm poprawek do ustawy z 9 lipca 2015 r. zaproponowanych w uchwale Senatu.” • „Nie można bowiem przyjąć, że powołany przepis bezwzględnie przesądza o formule językowej, jaka może być użyta podczas poddawania pod głosowanie poprawek senackich.” • „Pierwszorzędne znaczenie na tle art. 121 ust. 3 Konstytucji ma intencja posłów wyrażona w akcie głosowania, nie zaś sama forma głosowania.” • „Konsekwencją naruszenia art. 121 ust. 3 Konstytucji w aspekcie błędnej interpretacji wyniku głosowania jest naruszenie art. 122 ust. 1 Konstytucji.”
Skład orzekający
Mariusz Muszyński
przewodniczący
Henryk Cioch
członek
Grzegorz Jędrejek
członek
Zbigniew Jędrzejewski
członek
Leon Kieres
członek
Justyn Piskorski
członek
Julia Przyłębska
sprawozdawca
Piotr Pszczółkowski
członek
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Michał Warciński
członek
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
członek
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja procedury legislacyjnej, w szczególności głosowania nad poprawkami Senatu i przedstawiania ustawy do podpisu Prezydentowi. Znaczenie prawidłowego przebiegu procesu legislacyjnego dla konstytucyjności ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury legislacyjnej na etapie rozpatrywania poprawek Senatu. Interpretacja art. 121 ust. 3 Konstytucji w kontekście formuły głosowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad procedury legislacyjnej i roli poszczególnych organów państwa w procesie tworzenia prawa, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów państwa prawa. Dodatkowo, obecność zdań odrębnych sygnalizuje kontrowersje wokół składu orzekającego.
“Błąd Marszałka Sejmu podważał konstytucyjność ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, jak tworzy się prawo.”
Zdanie odrębne
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Sędzia Pyziak-Szafnicka zgłosiła zdanie odrębne dotyczące składu orzekającego, kwestionując sposób jego ukształtowania i wyłączenie trzech sędziów, co uważa za niezgodne z prawem i wpływające na legitymizację orzeczenia.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.