Kp 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prezydenta RP dotyczył zbadania zgodności z Konstytucją nowelizacji ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, która została uchwalona przez Sejm, a następnie zmodyfikowana przez Senat. Główny zarzut dotyczył przekroczenia przez Senat zakresu materii ustawy uchwalonej przez Sejm, co narusza zasady procesu legislacyjnego określone w Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, analizując przebieg procesu legislacyjnego, stwierdził, że poprawki wprowadzone przez Senat do art. 5a i art. 23 ust. 10a ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, a także przepis przejściowy, stanowiły nowość normatywną wykraczającą poza zakres ustawy uchwalonej przez Sejm. W szczególności, Senat wprowadził szczegółowy katalog praw i obowiązków posła lub senatora podlegających zawieszeniu, a także regulacje dotyczące wypłaty zaległego uposażenia i diety w przypadku umorzenia postępowania lub uniewinnienia, co nie było objęte pierwotnym projektem Sejmu. Trybunał uznał, że takie działania Senatu naruszają art. 7 (zasada legalizmu), art. 118 ust. 1 (inicjatywa ustawodawcza), art. 119 ust. 1 (zasada trzech czytań) i art. 121 ust. 2 (zakres poprawek Senatu) Konstytucji. W związku z tym, Trybunał orzekł o niezgodności zakwestionowanych przepisów z Konstytucją i stwierdził ich nierozerwalny związek z całą ustawą, co skutkuje obowiązkiem Prezydenta odmowy podpisania ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad procesu legislacyjnego, zakresu uprawnień Senatu w procesie ustawodawczym oraz konstytucyjnych podstaw kontroli prewencyjnej ustaw.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z pracami legislacyjnymi nad konkretną ustawą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zakres uchwalonych przez Senat poprawek do ustawy wykracza poza materię ustawy uchwalonej przez Sejm?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakres uchwalonych przez Senat poprawek wykroczył poza materię ustawy uchwalonej przez Sejm.
Uzasadnienie
Senat wprowadził nowe regulacje normatywne, które nie były objęte pierwotnym projektem ustawy uchwalonym przez Sejm, naruszając tym samym zasady procesu legislacyjnego.
Czy poprawki Senatu do ustawy nowelizującej naruszają zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji), inicjatywy ustawodawczej (art. 118 ust. 1 Konstytucji), zasadę trzech czytań (art. 119 ust. 1 Konstytucji) oraz zakres dopuszczalnych poprawek Senatu (art. 121 ust. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszają.
Uzasadnienie
Przekroczenie przez Senat dopuszczalnego zakresu poprawek stanowi naruszenie zasady legalizmu, ponieważ wyklucza domniemanie kompetencji organów władzy publicznej. Wprowadzenie nowych regulacji przez Senat, które nie były przedmiotem prac Sejmu, narusza również zasady inicjatywy ustawodawczej i trzech czytań, a także ograniczenia wynikające z art. 121 ust. 2 Konstytucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (12)
Główne
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu; organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja art. 118 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi i Radzie Ministrów.
Konstytucja art. 119 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach.
Konstytucja art. 121 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Senat w ciągu 30 dni może przyjąć ustawę bez zmian, uchwalić poprawki albo uchwalić jej odrzucenie.
Ustawa z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 1 § pkt 1
Nadaje nowe brzmienie art. 5a ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora.
Ustawa z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 2
Przepisy nowelizacji stosuje się także do posła lub senatora, wobec którego wydano postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przed dniem wejścia w życie ustawy.
Pomocnicze
Konstytucja art. 122 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przed podpisaniem ustawy Prezydent może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z Konstytucją.
Konstytucja art. 122 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prezydent odmawia podpisania ustawy uznanej przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją lub zwraca ją Sejmowi.
u.o.t.p.TK art. 67 § 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Trybunał Konstytucyjny jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku.
u.o.t.p.TK art. 68
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Trybunał bada treść ustawy, kompetencję oraz dochowanie trybu jej wydania.
u.o.m.p.i.s. art. 5a
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Reguluje sytuację posła lub senatora w czasie pozbawienia wolności.
u.o.m.p.i.s. art. 23 § 10a
Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Reguluje przejście praw i obowiązków posła/senatora dotyczących biura na Marszałka Sejmu/Senatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres uchwalonych przez Senat poprawek wykroczył poza materię ustawy uchwalonej przez Sejm. • Poprawki Senatu wprowadziły nową materię normatywną, która nie była przedmiotem prac Sejmu. • Naruszenie zasad legalizmu, inicjatywy ustawodawczej, trzech czytań i dopuszczalnego zakresu poprawek Senatu.
Godne uwagi sformułowania
zakres uchwalonych przez Senat poprawek wykroczył poza materię ustawy uchwalonej przez Sejm • nie można apriorycznie zakładać, że w sytuacji, gdy możliwa jest prokonstytucyjna wykładnia ustawy, będzie ona stosowana w sposób niezgodny z Konstytucją • przekroczenie przez Senat ram poprawek wnoszonych w trybie art. 121 ust. 2 Konstytucji należy zakwalifikować jako naruszenie zasady legalizmu • poprawki Senatu mają wyraźnie ograniczony zakres • nieodrzucenie poprawki Senatu przez Sejm nie powoduje konwalidacji takiego uchybienia • rozwiązania ad hoc, wobec których można podnosić wątpliwości, czy w istocie ich głównym celem jest jedynie pogorszanie sytuacji aktualnych oponentów politycznych
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
sprawozdawca
Bartłomiej Sochański
członek
Jakub Stelina
członek
Wojciech Sych
członek
Michał Warciński
członek
Rafał Wojciechowski
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad procesu legislacyjnego, zakresu uprawnień Senatu w procesie ustawodawczym oraz konstytucyjnych podstaw kontroli prewencyjnej ustaw."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z pracami legislacyjnymi nad konkretną ustawą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad procesu legislacyjnego i relacji między Sejmem a Senatem, co ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania państwa prawa. Wskazuje na potencjalne nadużycia proceduralne w procesie tworzenia prawa.
“Senat przekroczył swoje uprawnienia? Trybunał Konstytucyjny bada proces legislacyjny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.