Orzeczenie · 2019-07-17

Kp 2/18

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2019-07-17
tkinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
konstytucjavacatio legisprezydentproces legislacyjnyustawatrybunał konstytucyjnyzasada państwa prawnego

Wniosek Prezydenta RP dotyczył zgodności art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. (tzw. ustawa grudniowa) z Konstytucją RP. Ustawa ta miała wejść w życie 1 stycznia 2018 r., co zdaniem Prezydenta naruszało konstytucyjny 21-dniowy termin na podpisanie ustawy przez Prezydenta (art. 122 ust. 2 Konstytucji) oraz zasadę odpowiedniej vacatio legis (art. 2 Konstytucji). Prezydent argumentował, że takie ustalenie daty wejścia w życie ustawy uniemożliwiało mu skorzystanie z przysługujących mu konstytucyjnych uprawnień bez naruszenia prawa. Trybunał Konstytucyjny, analizując historyczne i obecne regulacje dotyczące procesu legislacyjnego, uznał, że określenie daty wejścia w życie ustawy z pominięciem konstytucyjnego terminu dla Prezydenta RP stanowi naruszenie art. 2 w związku z art. 122 ust. 2 i art. 126 ust. 2 Konstytucji. Postępowanie w zakresie zgodności z art. 142 ust. 2 i art. 144 ust. 3 pkt 6 Konstytucji zostało umorzone z powodu nieadekwatności tych przepisów jako wzorców kontroli. Trybunał stwierdził również, że art. 2 ustawy grudniowej jest nierozerwalnie związany z całą ustawą, co skutkuje tym, że cała ustawa nie może wejść w życie. W orzeczeniu wskazano, że Prezydent RP ma obowiązek odmówić podpisania ustawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnych terminów w procesie legislacyjnym, zasada odpowiedniej vacatio legis, rola Prezydenta RP w procesie ustawodawczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia daty wejścia w życie ustawy z pominięciem terminu dla Prezydenta RP.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. zmieniającej ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności jest zgodny z art. 2 w związku z art. 122 ust. 2 i art. 126 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 122 ust. 2 i art. 126 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadnienie

Określenie daty wejścia w życie ustawy z pominięciem konstytucyjnego terminu dla Prezydenta RP na jej podpisanie stanowi naruszenie zasady odpowiedniej vacatio legis i obowiązku czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji.

Czy art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. jest zgodny z art. 142 ust. 2 i art. 144 ust. 3 pkt 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?

Odpowiedź sądu

Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z powodu nieadekwatności wzorców kontroli.

Uzasadnienie

Przepisy te nie są adekwatnymi punktami odniesienia przy kontroli art. 2 ustawy grudniowej, ponieważ nie ma między nimi związku normatywnego.

Czy art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. jest nierozerwalnie związany z całą ustawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 2 jest nierozerwalnie związany z całą ustawą.

Uzasadnienie

Bez przepisu określającego wejście w życie ustawy, pozostałe przepisy stają się bezprzedmiotowe, co prowadzi do zmiany celu i sensu ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 122 ust. 2 i art. 126 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Strona wygrywająca
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowywnioskodawca
Sejm Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyuczestnik postępowania
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakaz zachowania odpowiedniej vacatio legis oraz zasada państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 122 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Termin 21 dni na podpisanie ustawy przez Prezydenta RP.

Konstytucja RP art. 126 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek Prezydenta RP czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2017 r. zmieniająca ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności art. 2

Przepis określający datę wejścia w życie ustawy.

Pomocnicze

u.o.a.n. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Podstawowy, czternastodniowy termin vacatio legis.

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa umorzenia postępowania w części.

Konstytucja RP art. 142 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prezydent RP wydaje postanowienia w zakresie realizacji swoich kompetencji.

Konstytucja RP art. 144 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prerogatywa Prezydenta RP do decyzji w sprawie podpisania albo odmowy podpisania ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Określenie daty wejścia w życie ustawy z pominięciem konstytucyjnego terminu dla Prezydenta RP narusza art. 122 ust. 2 Konstytucji. • Takie ustalenie daty wejścia w życie ustawy narusza zasadę odpowiedniej vacatio legis (art. 2 Konstytucji). • Prezydent RP został postawiony w sytuacji wyboru między naruszeniem vacatio legis a naruszeniem zasady lex retro non agit.

Godne uwagi sformułowania

określenie daty wejścia w życie ustawy z pominięciem zagwarantowanego Prezydentowi Rzeczypospolitej terminu podjęcia decyzji w przedmiocie podpisania ustawy stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że ustawodawca uchybił standardowi demokratycznego państwa prawnego w aspekcie nakazu zachowania odpowiedniej vacatio legis • ustawa grudniowa nie zawiera sformułowania wskazującego na to, iż ustawodawca dążył do nadania jej przepisom mocy wstecznej • takie działanie, polegające na stawianiu głowy państwa w sytuacji wyboru zachowań, z których każde jest naruszeniem prawa, Trybunał Konstytucyjny uznaje za niedopuszczalne

Skład orzekający

Mariusz Muszyński

przewodniczący

Andrzej Zielonacki

sprawozdawca

Grzegorz Jędrejek

członek

Zbigniew Jędrzejewski

członek

Leon Kieres

członek

Justyn Piskorski

członek

Piotr Pszczółkowski

członek

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

członek

Stanisław Rymar

członek

Wojciech Sych

członek

Piotr Tuleja

członek

Michał Warciński

członek

Jarosław Wyrembak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych terminów w procesie legislacyjnym, zasada odpowiedniej vacatio legis, rola Prezydenta RP w procesie ustawodawczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalenia daty wejścia w życie ustawy z pominięciem terminu dla Prezydenta RP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad procesu legislacyjnego i relacji między władzami, co jest kluczowe dla zrozumienia funkcjonowania państwa prawnego.

Prezydent RP kontra Sejm: Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga spór o datę wejścia w życie ustawy.

Zdanie odrębne

Mariusz Muszyński

Sędzia Muszyński nie zgadza się z orzeczeniem, argumentując, że określenie daty wejścia w życie ustawy z pominięciem terminu dla Prezydenta RP nie zawsze stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia naruszenia zasady vacatio legis. Uważa, że kwestia ta powinna być rozpatrywana odrębnie od problemu procesu legislacyjnego i że w tym konkretnym przypadku istniały uzasadnione powody odstąpienia od ustawowej 14-dniowej vacatio legis.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst