Kp 10/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta RP dotyczący zgodności ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (dalej: ustawa o SKOK) z Konstytucją RP. Po częściowym cofnięciu wniosku przez Prezydenta, Trybunał skupił się na dwóch głównych kwestiach: zgodności art. 17 pkt 1 ustawy z art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji, a także zgodności art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z art. 2 Konstytucji. W odniesieniu do art. 17 pkt 1, Trybunał uznał, że pominięcie walnego zgromadzenia jako organu kasy narusza wolność zrzeszania się (art. 58 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Podkreślono, że walne zgromadzenie jest kluczowym organem spółdzielni, zapewniającym demokrację wewnętrzną i wpływ członków na działalność organizacji, a jego obligatoryjne zastąpienie zebraniem przedstawicieli bez uzasadnienia stanowi niedopuszczalne ograniczenie samorządności. W kwestii art. 91 ust. 1 i 2, dotyczących okresu przejściowego w zakresie gwarantowania depozytów, Trybunał stwierdził ich niezgodność z art. 2 Konstytucji (zasada poprawnej legislacji). Przepisy te zostały uznane za 'puste' i nieracjonalne, ponieważ ze względu na czas ich wejścia w życie i okres obowiązywania (lata 2009-2010), nie mogły znaleźć zastosowania, co narusza zasady tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym. Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, zgodnie z postanowieniem z dnia 18 maja 2011 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 17 pkt 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, przez to, że pomija możliwość tworzenia walnego zgromadzenia jako organu kasy, jest zgodny z art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (wolność zrzeszania się i proporcjonalność ograniczeń) oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zasada równości)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 17 pkt 1 ustawy o SKOK jest niezgodny z art. 58 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Pominięcie walnego zgromadzenia jako organu kasy narusza wolność zrzeszania się, ograniczając samorządność spółdzielni i wpływ członków na jej działalność. Ponadto, odmienne traktowanie SKOK w porównaniu do innych spółdzielni w zakresie organów stanowi naruszenie zasady równości, gdyż nie znaleziono uzasadnienia dla takiego zróżnicowania.
Czy art. 91 ust. 1 i 2 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada poprawnej legislacji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 91 ust. 1 i 2 ustawy o SKOK jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Przepisy te, określające okres przejściowy na lata 2009-2010, w momencie wejścia w życie ustawy nie mogły już znaleźć zastosowania, co czyni je 'pustymi' i nieracjonalnymi. Uchwalanie takich przepisów narusza zasady poprawnej legislacji w demokratycznym państwie prawnym.
Czy art. 17 pkt 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada poprawnej legislacji)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w zakresie badania zgodności z art. 2 Konstytucji zostało umorzone ze względu na zbędność wydania orzeczenia.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził już niezgodność art. 17 pkt 1 z innymi wzorcami konstytucyjnymi, co czyni dalszą ocenę zgodności z art. 2 Konstytucji zbędną.
Czy art. 17 pkt 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych jest zgodny z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (społeczna gospodarka rynkowa, wolność działalności gospodarczej)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w zakresie badania zgodności z art. 20 i art. 22 Konstytucji zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Uzasadnienie
Wnioskodawca nie przedstawił żadnej argumentacji uzasadniającej zarzut niezgodności z tymi przepisami, co stanowi ujemną przesłankę procesową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
| Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa | instytucja | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
ustawa o SKOK art. 17 § pkt 1
Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
Pomija możliwość tworzenia walnego zgromadzenia jako organu kasy.
ustawa o SKOK art. 91 § ust. 1 i 2
Ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
Określa okres przejściowy dla gwarantowania depozytów w latach 2009-2010.
Konstytucja art. 58 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność zrzeszania się.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada poprawnej legislacji.
Pomocnicze
Prawo spółdzielcze art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze
Określa organy spółdzielni, w tym walne zgromadzenie.
Prawo spółdzielcze art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze
Możliwość zastąpienia walnego zgromadzenia zebraniem przedstawicieli.
ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania.
ustawa o TK art. 32 § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Wymogi wniosku do Trybunału Konstytucyjnego.
ustawa o skok z 1995 r. art. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
Kasa jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym stosuje się Prawo spółdzielcze.
ustawa o skok z 1995 r. art. 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
Warunki członkostwa w kasie.
ustawa o skok z 1995 r. art. 35 § pkt 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
Obowiązek przynależności do systemu gwarancji depozytów.
ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych art. 83
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Wyłączenie możliwości zastąpienia walnego zgromadzenia zebraniem przedstawicieli w spółdzielniach mieszkaniowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pominięcie walnego zgromadzenia jako organu kasy narusza wolność zrzeszania się i zasadę równości. • Przepisy przejściowe dotyczące gwarantowania depozytów są 'puste' i nieracjonalne, co narusza zasadę poprawnej legislacji.
Odrzucone argumenty
SKOK-i, ze względu na specyfikę działalności, nie powinny być porównywane ze spółdzielniami w ogóle w kontekście zasady równości. • Ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu organów zrzeszeń, a walne zgromadzenie nie jest jedyną dopuszczalną formą.
Godne uwagi sformułowania
przez to, że pomija możliwość tworzenia walnego zgromadzenia jako organu kasy, jest niezgodny • przepisy te stanowią, że • zasada poprawnej legislacji • norma pusta • nie można uznać podobieństwa SKOK-ów do ogółu spółdzielni • walne zgromadzenie jest klasycznym dla podmiotów typu korporacyjnego organem gwarantującym możliwość udziału w procedurach demokratycznych
Skład orzekający
Andrzej Rzepliński
przewodniczący
Stanisław Biernat
członek
Zbigniew Cieślak
członek
Maria Gintowt-Jankowicz
sprawozdawca
Mirosław Granat
członek
Wojciech Hermeliński
członek
Adam Jamróz
członek
Marek Kotlinowski
członek
Teresa Liszcz
członek
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Stanisław Rymar
członek
Piotr Tuleja
członek
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
członek
Andrzej Wróbel
członek
Marek Zubik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych zasad ustrojowych państwa, takich jak wolność zrzeszania się, równość wobec prawa oraz zasady poprawnej legislacji, a także ma bezpośrednie przełożenie na funkcjonowanie sektora finansowego i ochronę oszczędności obywateli.
“Trybunał Konstytucyjny: Ustawa o SKOK narusza Konstytucję! Brak walnego zgromadzenia i 'puste' przepisy pod lupą.”
Zdanie odrębne
Stanisław Biernat
Sędzia Biernat zgłosił zdanie odrębne do sentencji wyroku w części dotyczącej niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji, uznając porównanie SKOK ze spółdzielniami w ogóle za nieprawidłowe. Zgłosił również wątpliwości do uzasadnienia w części dotyczącej art. 58 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz niejasności w uzasadnieniu umorzenia postępowania w zakresie art. 17 pkt 1 ustawy o SKOK z art. 2 Konstytucji.
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.