Kp 1/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dotyczył zbadania zgodności z Konstytucją ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie Kodeksu karnego oraz niektórych innych ustaw. Prezydent zarzucił ustawie niezgodność z art. 7 i art. 112 w związku z art. 119 ust. 1 Konstytucji z powodu naruszenia procedury legislacyjnej, w tym pominięcia trybu właściwego dla zmian kodeksów i zbyt szybkiego tempa prac. Podniesiono również zarzuty dotyczące zakresu poprawek Senatu oraz niezgodności konkretnych przepisów z art. 32 ust. 1 i art. 42 ust. 1 Konstytucji. Prokurator Generalny i Marszałek Sejmu przedstawili stanowiska, w których częściowo zgadzali się z zarzutami Prezydenta, a częściowo je odrzucali. Trybunał Konstytucyjny, analizując procedurę ustawodawczą, stwierdził, że ustawa była procedowana w trybie niewłaściwym dla zmiany kodeksu karnego i z naruszeniem wymaganych terminów. W szczególności wskazano na zbyt szybkie tempo prac, co uniemożliwiło posłom dostateczne zapoznanie się z projektem i jego rozważenie. W konsekwencji Trybunał orzekł, że ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r. jest w całości niezgodna z art. 7 w związku z art. 112 oraz z art. 119 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Zgłoszono zdanie odrębne sędziego Mariusza Muszyńskiego, który krytycznie ocenił wyrok, zarzucając Trybunałowi błędy metodologiczne i argumentacyjne oraz instrumentalne podejście do kontroli trybu uchwalenia ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad procedury legislacyjnej w świetle Konstytucji RP, zwłaszcza w kontekście zmian kodeksów.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalania ustawy zmieniającej Kodeks karny w określonym czasie i okolicznościach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustawa o zmianie Kodeksu karnego została uchwalona zgodnie z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą legalizmu (art. 7), zasadą organizacji prac Sejmu (art. 112) oraz zasadą trzech czytań (art. 119 ust. 1)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa została uchwalona z naruszeniem procedury legislacyjnej, co skutkuje jej niezgodnością z art. 7 w związku z art. 112 oraz z art. 119 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że proces legislacyjny ustawy zmieniającej Kodeks karny był wadliwy. Ustawa była procedowana w trybie niewłaściwym dla zmian kodeksu, w zbyt szybkim tempie, z naruszeniem wymaganych terminów, co uniemożliwiło posłom dostateczne zapoznanie się z projektem i jego rozważenie. Naruszono tym samym zasadę legalizmu oraz zasadę trzech czytań.
Czy zakres uchwalonych przez Senat poprawek do ustawy zmieniającej Kodeks karny wykroczył poza materię ustawy uchwalonej przez Sejm?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako zbędne.
Uzasadnienie
Trybunał umorzył postępowanie w tym zakresie, ponieważ stwierdził niezgodność całej ustawy z Konstytucją z powodu wadliwej procedury legislacyjnej, co czyniło dalszą analizę merytoryczną zbędną.
Czy art. 115 § 19 pkt 4 lit. b Kodeksu karnego, w brzmieniu projektowanym przez ustawę zmieniającą, jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości wobec prawa)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako zbędne.
Uzasadnienie
Trybunał umorzył postępowanie w tym zakresie, ponieważ stwierdził niezgodność całej ustawy z Konstytucją z powodu wadliwej procedury legislacyjnej, co czyniło dalszą analizę merytoryczną zbędną.
Czy art. 115 § 19 pkt 4 lit. d Kodeksu karnego, w brzmieniu projektowanym przez ustawę zmieniającą, jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji (zasada określoności czynu zabronionego)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako zbędne.
Uzasadnienie
Trybunał umorzył postępowanie w tym zakresie, ponieważ stwierdził niezgodność całej ustawy z Konstytucją z powodu wadliwej procedury legislacyjnej, co czyniło dalszą analizę merytoryczną zbędną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja art. 112
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organizacja wewnętrzna i porządek prac Sejmu oraz tryb powoływania i działalności jego organów, jak też sposób wykonywania konstytucyjnych i ustawowych obowiązków organów państwowych wobec Sejmu określa regulamin Sejmu uchwalony przez Sejm.
Konstytucja art. 119 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach.
ustawa zmieniająca
Ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Ustawa uznana za niezgodną z Konstytucją RP.
Pomocnicze
regulamin Sejmu
Ustawa z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Określa procedurę uchwalania ustaw, w tym szczegółowe zasady dotyczące procedowania projektów kodeksów i ich zmian.
k.k. art. 115 § 19
Kodeks karny
Przepis dotyczący definicji osoby pełniącej funkcję publiczną, którego zgodność z Konstytucją była kwestionowana.
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja art. 42 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada określoności czynu zabronionego.
Konstytucja art. 118 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo inicjatywy ustawodawczej.
Konstytucja art. 121 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo Senatu do wnoszenia poprawek.
u.o.t.p.TK art. 59 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w zakresie zbędności wydania orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa została uchwalona z naruszeniem procedury legislacyjnej, w tym pominięto tryb właściwy dla zmian kodeksów i naruszono zasadę trzech czytań. • Zbyt szybkie tempo prac legislacyjnych uniemożliwiło posłom dostateczne zapoznanie się z projektem i jego rozważenie.
Odrzucone argumenty
Argumenty Prokuratora Generalnego i Marszałka Sejmu dotyczące dopuszczalności procedury legislacyjnej. • Argumenty dotyczące zgodności poszczególnych przepisów z art. 32 ust. 1 i art. 42 ust. 1 Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. • Sejm rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach. • nie każde uchybienie zasadom regulaminowym może być uznane za naruszenie Konstytucji. • naruszenie unormowań rangi niższej niż konstytucyjne w przypadku ustawy zmieniającej skutkuje jej niezgodnością z art. 7 Konstytucji.
Skład orzekający
Julia Przyłębska
przewodniczący
Leon Kieres
członek
Mariusz Muszyński
sprawozdawca
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
sprawozdawca
Piotr Pszczółkowski
członek
Bartłomiej Sochański
członek
Jakub Stelina
członek
Wojciech Sych
członek
Michał Warciński
członek
Rafał Wojciechowski
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Andrzej Zielonacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad procedury legislacyjnej w świetle Konstytucji RP, zwłaszcza w kontekście zmian kodeksów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwalania ustawy zmieniającej Kodeks karny w określonym czasie i okolicznościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad procedury legislacyjnej i kontroli konstytucyjności prawa, co jest kluczowe dla zrozumienia mechanizmów państwa prawnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma istotne znaczenie dla przyszłych procesów legislacyjnych.
“Trybunał Konstytucyjny: Ustawa zmieniająca Kodeks karny niekonstytucyjna z powodu wadliwej procedury legislacyjnej.”
Zdanie odrębne
Mariusz Muszyński
Sędzia Muszyński zgłosił zdanie odrębne, krytykując wyrok Trybunału za błędy metodologiczne i argumentacyjne, instrumentalne podejście do kontroli trybu uchwalenia ustawy oraz nadmierne rozszerzanie kompetencji Trybunału kosztem autonomii parlamentu. Podkreślił, że naruszenie przepisów regulaminowych nie zawsze musi oznaczać naruszenie Konstytucji, a wzorcem kontroli powinny być przepisy konstytucyjne, a nie regulaminy Sejmu.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.