Kp 1/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuTrybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta RP dotyczący zgodności z Konstytucją ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Prezydent zakwestionował zgodność przepisów tej ustawy, w szczególności art. 1 pkt 1 w związku z art. 2, z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Głównym zarzutem było naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ponieważ ustawa nowelizująca miała obowiązywać wstecz od 8 czerwca 2012 r., przedłużając stosowanie szczególnych, uproszczonych procedur administracyjnych związanych z inwestycjami Euro 2012, mimo że turniej już się zakończył. Prokurator Generalny oraz Sejm również zajęły stanowisko w sprawie. Prokurator Generalny wniósł o stwierdzenie niezgodności przepisów z Konstytucją, podzielając argumenty Prezydenta. Sejm natomiast argumentował, że art. 1 pkt 1 ustawy jest zgodny z Konstytucją, ale art. 2 (dotyczący wstecznego działania) jest niezgodny. Trybunał Konstytucyjny, analizując cel i charakter ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012 jako ustawy epizodycznej, stwierdził, że jej cel został zrealizowany wraz z zakończeniem turnieju. Wsteczne działanie przepisów ustawy kontrolowanej zostało uznane za niedopuszczalne, ponieważ naruszało prawa jednostek, nie było uzasadnione ochroną wartości konstytucyjnych ani koniecznością ochrony równowagi budżetowej czy finansowania z funduszy UE w sposób wskazany przez ustawę. Trybunał uznał, że przepisy te naruszają art. 2 Konstytucji, w szczególności zasadę lex retro non agit i zasadę zaufania do państwa. W związku z tym, Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy, a następnie umorzył postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na nierozerwalny związek tych przepisów z całą ustawą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście ustaw epizodycznych i ich przedłużania po realizacji celu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o przygotowaniu Euro 2012 i jej nowelizacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy nowelizującej ustawę o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012, które mają obowiązywać wstecz od 8 czerwca 2012 r., są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wsteczne działanie przepisów narusza prawa jednostek, nie jest uzasadnione ochroną wartości konstytucyjnych ani koniecznością ochrony równowagi budżetowej czy finansowania z funduszy UE w sposób wskazany przez ustawę. Cel ustawy przygotowawczej został zrealizowany wraz z zakończeniem turnieju.
Czy ustawa nowelizująca, która przedłuża stosowanie szczególnych procedur administracyjnych związanych z inwestycjami Euro 2012 po zakończeniu turnieju, narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza.
Uzasadnienie
Wsteczne działanie prawa i przedłużanie stosowania przepisów epizodycznej ustawy po realizacji jej celu podważa pewność prawa i możliwość planowania działań przez jednostki.
Czy przepisy ustawy nowelizującej, które mają zastosowanie do przedsięwzięć będących w toku w dniu rozpoczęcia turnieju, naruszają zasadę poprawnej legislacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszają.
Uzasadnienie
Sposób sformułowania przepisu przejściowego jest niejednoznaczny i zbyteczny, co podważa zasadę poprawnej legislacji i zaufania do państwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasada poprawnej legislacji.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i inne prawa majątkowe.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równa ochrona własności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny lub ochronę zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.
Ustawa z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 art. 1 § pkt 1
Dodanie art. 1 ust. 2a do ustawy o przygotowaniu turnieju Euro 2012, nakazującego stosowanie jej przepisów do przedsięwzięć niezrealizowanych przed rozpoczęciem turnieju.
Ustawa z dnia 31 sierpnia 2012 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 art. 2
Przepis o wejściu w życie ustawy z mocą od 8 czerwca 2012 r. (retroaktywność).
Pomocnicze
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 art. 1 § ust. 2a
Przepis dodany przez ustawę kontrolowaną, nakazujący stosowanie przepisów ustawy do przedsięwzięć niezrealizowanych przed rozpoczęciem turnieju.
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 art. 4 § ust. 1
Delegacja do wydania rozporządzenia określającego wykaz przedsięwzięć Euro 2012.
ustawa o TK art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Konstytucja RP art. 122 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Tryb składania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego przez Prezydenta RP.
Konstytucja RP art. 122 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Związek między przepisami ustawy a całą ustawą w kontekście orzekania o niekonstytucyjności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa nowelizująca ma obowiązywać wstecz, co narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. • Cel ustawy epizodycznej o przygotowaniu Euro 2012 został zrealizowany wraz z zakończeniem turnieju. • Wsteczne działanie prawa narusza prawa jednostek i zasadę zaufania do państwa. • Brak konstytucyjnego uzasadnienia dla wstecznego działania prawa w tej sytuacji.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sejmu o zgodności art. 1 pkt 1 ustawy z Konstytucją. • Argumenty Sejmu o tym, że ustawa o przygotowaniu turnieju Euro 2012 nadal obowiązuje formalnie. • Argumenty Sejmu o konieczności ochrony interesu publicznego i równowagi budżetowej jako uzasadnienie dla wstecznego działania prawa.
Godne uwagi sformułowania
ustawa epizodyczna • ratio legis została skonsumowana • naruszenie konstytucyjnej zasady lex retro non agit • nieproporcjonalna ingerencja w konstytucyjne prawo własności • nie można się doszukać zasad i wartości konstytucyjnych, które uzasadniałyby retroaktywne działanie ustawy • nie uzasadnia odstąpienia od zasady lex retro non agit konieczność ochrony równowagi budżetowej • nie uzasadnia odstąpienia od zasady lex retro non agit pragmatyczna konieczność ukończenia przedsięwzięć w oznaczonym czasie z uwagi na ich finansowanie ze środków Unii Europejskiej
Skład orzekający
Andrzej Rzepliński
przewodniczący
Stanisław Biernat
członek
Zbigniew Cieślak
członek
Maria Gintowt-Jankowicz
członek
Mirosław Granat
członek
Wojciech Hermeliński
członek
Leon Kieres
członek
Marek Kotlinowski
członek
Teresa Liszcz
członek
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
członek
Stanisław Rymar
sprawozdawca
Piotr Tuleja
członek
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz
członek
Andrzej Wróbel
członek
Marek Zubik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście ustaw epizodycznych i ich przedłużania po realizacji celu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o przygotowaniu Euro 2012 i jej nowelizacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady konstytucyjnej (lex retro non agit) i jej zastosowania do ustawy związanej z dużym wydarzeniem sportowym, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawem konstytucyjnym.
“Czy prawo może działać wstecz? Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga w sprawie Euro 2012.”
Sektor
sport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.