Orzeczenie · 2009-11-04

Kp 1/08

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2009-11-04
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
opłaty abonamentowemedia publiczneradiofonii i telewizjiKonstytucjaprocedura legislacyjnaTrybunał Konstytucyjnyzasada bezpieczeństwa prawnegozasada pewności prawainteres publiczny

Wniosek Prezydenta RP dotyczył zbadania zgodności ustawy z dnia 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych z Konstytucją. Prezydent zarzucił, że przepisy rozszerzające krąg podmiotów zwolnionych z opłat abonamentowych, uchwalone w trakcie roku budżetowego bez zapewnienia rekompensaty dla mediów publicznych, naruszają zasadę bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa (art. 2 Konstytucji) oraz interes publiczny w radiofonii i telewizji (art. 213 ust. 1 Konstytucji). Dodatkowo, upoważnienie do wydania rozporządzenia przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji miało nie spełniać konstytucyjnych standardów (art. 92 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, analizując przebieg prac legislacyjnych, stwierdził, że część poprawek wprowadzonych przez Senat wykraczała poza dopuszczalny zakres, naruszając tym samym zasady tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 w związku z art. 121 ust. 2 Konstytucji). W konsekwencji, Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zakresie dodania punktu 7 lit. f-g do art. 4 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, a także art. 2 ust. 3 i art. 3 tej ustawy, z powodu naruszenia procedury legislacyjnej. Pozostałe przepisy zostały uznane za zgodne z Konstytucją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad tworzenia prawa w procesie legislacyjnym, w szczególności roli Senatu w zakresie wprowadzania poprawek do ustaw.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki kontroli prewencyjnej i relacji między Sejmem a Senatem w procesie legislacyjnym.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepisy ustawy nowelizującej ustawę o opłatach abonamentowych, rozszerzające krąg podmiotów zwolnionych z opłat, uchwalone w trakcie roku budżetowego bez zapewnienia rekompensaty dla mediów publicznych, naruszają zasadę bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa (art. 2 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, Trybunał uznał, że ustawodawca ma swobodę w wyborze sposobu finansowania mediów publicznych, a rozszerzenie zwolnień z opłat abonamentowych, dokonane w formie ustawy, spełnia wymogi art. 217 Konstytucji.

Uzasadnienie

Ustawodawca ma swobodę w wyborze formy finansowania mediów publicznych, w tym ustalania zasad opłat abonamentowych i zwolnień. Rozszerzenie zwolnień z opłat abonamentowych, dokonane w formie ustawy, nie narusza zasady bezpieczeństwa prawnego, gdyż mieści się w granicach swobody ustawodawcy.

Czy przepisy ustawy nowelizującej ustawę o opłatach abonamentowych, rozszerzające krąg podmiotów zwolnionych z opłat, naruszają interes publiczny w radiofonii i telewizji (art. 213 ust. 1 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, art. 213 ust. 1 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu rozszerzającego zwolnienia z opłat abonamentowych, ponieważ zadania KRRiT nie obejmują ustalania wysokości opłat ani zwolnień.

Uzasadnienie

Art. 213 ust. 1 Konstytucji określa ustrojową pozycję KRRiT, ale nie obejmuje kompetencji do ustalania wysokości opłat abonamentowych czy zwolnień. Wnioskodawca nie przedstawił argumentów uzasadniających naruszenie tego przepisu przez zakwestionowaną regulację.

Czy upoważnienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do wydania rozporządzenia określającego sposób zwrotu opłat abonamentowych spełnia konstytucyjne standardy (art. 92 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten został uchwalony z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa, ponieważ Senat wprowadził poprawkę wykraczającą poza dopuszczalny zakres.

Uzasadnienie

Senat, wprowadzając poprawkę dotyczącą upoważnienia KRRiT do określenia sposobu zwrotu opłat, przekroczył dopuszczalny zakres poprawek do ustawy uchwalonej przez Sejm, naruszając tym samym zasady tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym.

Czy przepisy ustawy nowelizującej ustawę o opłatach abonamentowych, wprowadzone przez Senat jako poprawki, zostały uchwalone z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 w związku z art. 121 ust. 2 Konstytucji)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niektóre przepisy zostały uchwalone z naruszeniem tych zasad, ponieważ Senat wprowadził poprawki wykraczające poza dopuszczalny zakres.

Uzasadnienie

Senat, wprowadzając poprawki dotyczące rozszerzenia kręgu zwolnionych z opłat abonamentowych (lit. f i g) oraz art. 2 ust. 3 i art. 3 ustawy, przekroczył dopuszczalny zakres poprawek do ustawy uchwalonej przez Sejm, co stanowi naruszenie zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie wniosku
Strona wygrywająca
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowywnioskodawca
Sejmorgan_państwowyuczestnik
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (11)

Główne

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa, zasada przyzwoitej legislacji.

Konstytucja art. 92 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymogi dotyczące upoważnienia do wydania rozporządzenia.

Konstytucja art. 121 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres poprawek Senatu do ustawy uchwalonej przez Sejm.

ustawa zmieniająca art. 1 § pkt 1 lit. b

Ustawa o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych

Rozszerzenie kręgu podmiotów zwolnionych z opłat abonamentowych.

ustawa zmieniająca art. 2 § 3

Ustawa o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych

Upoważnienie KRRiT do wydania rozporządzenia w sprawie zwrotu opłat abonamentowych.

ustawa zmieniająca art. 3

Ustawa o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych

Obowiązek KRRiT do nowego podziału środków z abonamentu na lata 2008 i 2009.

ustawa o opłatach art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

Katalog podmiotów zwolnionych z opłat abonamentowych.

Pomocnicze

Konstytucja art. 213 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rola Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) w zakresie interesu publicznego w radiofonii i telewizji.

Konstytucja art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wyłączna materia ustawowa podatków i innych danin publicznych.

ustawa o radiofonii art. 21 § 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Misja publiczna jednostek radiofonii i telewizji.

ustawa o radiofonii art. 26 § 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Finansowanie jednostek radiofonii i telewizji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Poprawki Senatu do ustawy zmieniającej wykraczały poza dopuszczalny zakres, naruszając tym samym zasady tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym.

Odrzucone argumenty

Rozszerzenie kręgu podmiotów zwolnionych z opłat abonamentowych, dokonane w formie ustawy, nie narusza zasady bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa (art. 2 Konstytucji). • Art. 213 ust. 1 Konstytucji jest nieadekwatnym wzorcem kontroli dla przepisu rozszerzającego zwolnienia z opłat abonamentowych.

Godne uwagi sformułowania

naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym • Senat, uchwalając je, przekroczył dopuszczalny zakres poprawek do ustawy uchwalonej przez Sejm • nie są nierozerwalnie związane z całą ustawą

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Stanisław Biernat

członek

Zbigniew Cieślak

członek

Mirosław Granat

członek

Marian Grzybowski

członek

Wojciech Hermeliński

członek

Adam Jamróz

członek

Marek Kotlinowski

sprawozdawca

Teresa Liszcz

członek

Ewa Łętowska

członek

Marek Mazurkiewicz

członek

Janusz Niemcewicz

członek

Andrzej Rzepliński

członek

Mirosław Wyrzykowski

protokolant

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad tworzenia prawa w procesie legislacyjnym, w szczególności roli Senatu w zakresie wprowadzania poprawek do ustaw."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli prewencyjnej i relacji między Sejmem a Senatem w procesie legislacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy finansowania mediów publicznych i zasad tworzenia prawa, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania państwa i jego instytucji.

Trybunał Konstytucyjny: Senat przekroczył swoje uprawnienia przy zmianie ustawy abonamentowej!

Zdanie odrębne

Teresa Liszcz

Sędzia Teresa Liszcz zgłosiła zdanie odrębne, nie zgadzając się z uznaniem art. 1 pkt 1 lit. b ustawy za zgodny z art. 2 Konstytucji i nieuzgodny z art. 213 ust. 1 Konstytucji. Uważała, że przepisy te naruszają zasadę poprawnej legislacji (art. 2 Konstytucji) ze względu na skomplikowane kryteria zwolnień oraz art. 213 ust. 1 Konstytucji, gdyż znaczące uszczuplenie wpływów z abonamentu godzi w realizację misji publicznej. Nie zgodziła się również z uznaniem za niekonstytucyjny trybu uchwalenia przepisów wprowadzonych poprawkami Senatu (lit. f i g), argumentując, że Senat ma szersze uprawnienia do wprowadzania poprawek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst