KIO/UZP 434/09

Krajowa Izba OdwoławczaWarszawa2009-04-21
SAOSinnezamówienia publiczneŚredniainne
zamówienia publiczneprawo zamówień publicznychprzetargelektryczne zespoły trakcyjnewspólne wózkiwarunki udziałudoświadczeniekonkurencjaKIO

Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie firmy NEWAG S.A. dotyczące warunków przetargu na dostawę elektrycznych zespołów trakcyjnych, uznając wymóg stosowania "wspólnych wózków" za uzasadniony.

NEWAG S.A. złożył odwołanie od rozstrzygnięcia przetargu na dostawę elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT), kwestionując wymóg stosowania "wspólnych wózków" oraz wysokość wymaganego doświadczenia. Odwołujący argumentował, że wymóg ten ogranicza konkurencję i nie jest uzasadniony technicznie ani ekonomicznie. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie, uznając, że wymóg "wspólnych wózków" jest uzasadniony potrzebami zamawiającego (komfort, bezpieczeństwo, koszty eksploatacji) i nie narusza zasady uczciwej konkurencji, gdyż co najmniej trzech producentów oferuje takie rozwiązania. Izba uznała również, że wymóg doświadczenia w wysokości 96 mln zł jest adekwatny do wartości zamówienia.

Krajowa Izba Odwoławcza rozpatrzyła odwołanie firmy NEWAG S.A. od rozstrzygnięcia protestu dotyczącego przetargu na dostawę 8 elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT) dla Województwa Śląskiego. NEWAG S.A. zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (pzp) poprzez określenie warunków udziału w postępowaniu, które miały uniemożliwić mu udział. Główne zarzuty dotyczyły wymogu stosowania "wspólnych wózków" w konstrukcji EZT oraz warunku wykazania się doświadczeniem w dostawach o łącznej wartości nie mniejszej niż 96 000 000 zł. Odwołujący argumentował, że konstrukcja na "wspólnych wózkach" jest przestarzała, trudniejsza w serwisowaniu i niekoniecznie tańsza w eksploatacji, a także że wymóg doświadczenia jest nadmiernie wygórowany. Zamawiający (Województwo Śląskie) oraz przystępujący do postępowania Stadler Bussnang AG bronili przyjętych rozwiązań, wskazując na zalety "wspólnych wózków" w zakresie komfortu jazdy, bezpieczeństwa, zmniejszenia masy pojazdu i kosztów eksploatacji. Podkreślono, że co najmniej trzech czołowych producentów taboru kolejowego oferuje takie konstrukcje, co nie ogranicza konkurencji. W odniesieniu do wymogu doświadczenia, zamawiający wskazał, że jego wartość stanowi ok. 51% wartości szacunkowej zamówienia i jest adekwatna do jego przedmiotu. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. Izba uznała, że wymóg stosowania "wspólnych wózków" jest uzasadniony obiektywnymi potrzebami zamawiającego i nie narusza zasady uczciwej konkurencji, a odwołujący nie przedstawił dowodów podważających twierdzenia zamawiającego. Wniosek dowodowy o opinię biegłego został oddalony jako zbędny i zmierzający do przewlekłości postępowania. Izba stwierdziła również, że wymóg doświadczenia finansowego jest adekwatny do wartości zamówienia i nie jest nadmiernie wygórowany. Kosztami postępowania obciążono NEWAG S.A.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg stosowania "wspólnych wózków" jest uzasadniony obiektywnymi potrzebami zamawiającego (komfort, bezpieczeństwo, koszty eksploatacji) i nie narusza zasady uczciwej konkurencji, gdyż co najmniej trzech producentów oferuje takie rozwiązania.

Uzasadnienie

Izba uznała, że wymóg "wspólnych wózków" jest uzasadniony funkcjonalnie i ekonomicznie, a odwołujący nie przedstawił dowodów podważających te twierdzenia. Fakt, że nie wszyscy producenci oferują takie rozwiązania, nie przesądza o naruszeniu konkurencji, zwłaszcza gdy istnieją alternatywni dostawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zamawiający (Województwo Śląskie) i Stadler Bussnang AG

Strony

NazwaTypRola
NEWAG S.A.spółkaodwołujący
Województwo Śląskieinstytucjazamawiający
Stadler Bussnang AGspółkaprzystępujący do postępowania po stronie zamawiającego

Przepisy (11)

Główne

pzp art. 7

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zakaz opisu przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję poprzez uprzywilejowanie lub dyskryminowanie wykonawców.

pzp art. 22

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Warunki udziału w postępowaniu muszą być proporcjonalne do przedmiotu zamówienia i nie mogą ograniczać uczciwej konkurencji.

pzp art. 191 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Podstawa orzekania przez Izbę.

pzp art. 191 § 6

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Rozstrzyganie o kosztach postępowania odwoławczego.

Pomocnicze

pzp art. 29

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zakaz opisu przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudnić uczciwą konkurencję.

pzp art. 179 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Definicja interesu prawnego uprawniającego do złożenia odwołania.

pzp art. 188 § 4

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Możliwość przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, ale tylko wpisanego na listę biegłych sądowych.

pzp art. 188 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Obowiązek stron postępowania wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów.

pzp art. 194

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Termin i sposób wniesienia skargi do sądu okręgowego.

pzp art. 195

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Organ właściwy do przekazania skargi do sądu okręgowego.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane art. 1 § 2 pkt 2

Podstawa do żądania wykazania się doświadczeniem w realizacji zamówień o określonej wartości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg "wspólnych wózków" jest uzasadniony potrzebami zamawiającego (komfort, bezpieczeństwo, koszty eksploatacji). Istnienie co najmniej trzech producentów oferujących EZT na "wspólnych wózkach" zapewnia uczciwą konkurencję. Wymóg doświadczenia finansowego jest adekwatny do wartości zamówienia. Odwołujący nie przedstawił dowodów podważających twierdzenia zamawiającego. Brak możliwości wyprodukowania pojazdów na "wspólne wózki" w wymaganym terminie nie jest podstawą do stwierdzenia naruszenia konkurencji.

Odrzucone argumenty

Wymóg "wspólnych wózków" ogranicza konkurencję i nie jest uzasadniony technicznie ani ekonomicznie. Konstrukcja na "wspólnych wózkach" jest przestarzała, trudniejsza w serwisowaniu i niekoniecznie tańsza w eksploatacji. Wymóg wykazania się doświadczeniem w dostawach o wartości 96 mln zł jest nadmiernie wygórowany.

Godne uwagi sformułowania

Zamawiający ma prawo określić przedmiot zamówienia w taki sposób, aby uzyskać oczekiwany efekt, ponieważ "ustawodawca postawił zamawiającemu możliwość precyzowania cech przedmiotu zamówienia w sposób chroniący jego zobiektywizowany interes". Fakt, że nie wszystkie podmioty z danej branży mogą wziąć udział w postępowaniu nie przesądza o tym, że postępowanie narusza zasady uczciwej konkurencji. Obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi się skutki prawne spoczywa na stronach postępowania.

Skład orzekający

Dagmara Gałczewska-Romek

przewodniczący

Barbara Bettman

członek

Małgorzata Rakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów technicznych w przetargach, ocena naruszenia zasady uczciwej konkurencji, interpretacja warunków udziału w postępowaniu dotyczących doświadczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych na tabor kolejowy; interpretacja warunków może być różna w zależności od konkretnych okoliczności i przedmiotu zamówienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów zamówień publicznych, takich jak uczciwa konkurencja i uzasadnienie wymogów technicznych, co jest istotne dla firm uczestniczących w przetargach.

Czy wymóg "wspólnych wózków" w przetargu na pociągi był legalny? KIO wyjaśnia zasady konkurencji.

Dane finansowe

WPS: 189 000 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: KIO/UZP 434/09 WYROK z dnia 21 kwietnia 2009 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Dagmara Gałczewska-Romek Członkowie: Barbara Bettman Małgorzata Rakowska Protokolant: Magdalena Pazura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez NEWAG S.A., 33-300 Nowy Sącz, ul. Wyspiańskiego 3 od rozstrzygnięcia przez zamawiającego Województwo Śląskie, 40-037 Katowice, ul. Ligonia 46 protestu z dnia 17 marca 2009 r. przy udziale Stadler Bussnang AG, Industriestrasse 4, CH- 9565 Bussnang Szwajcaria zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego - po stronie zamawiającego orzeka: 1. Oddala odwołanie. 2. Kosztami postępowania obciąża NEWAG S.A., 33-300 Nowy Sącz, ul. Wyspiańskiego 3 i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4574 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt cztery złote zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez NEWAG S.A., 33-300 Nowy Sącz, ul. Wyspiańskiego 3, 2) dokonać wpłaty kwoty 00 zł 00 gr (słownie: XXX) przez XXX na rzecz XXX stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu XXX 3) dokonać wpłaty kwoty 00 zł 00 gr (słownie: XXX) przez XXX na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych na rachunek dochodów własnych UZP, 4) dokonać zwrotu kwoty 10 426 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy czterysta dwadzieścia sześć złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz NEWAG S.A., 33-300 Nowy Sącz, ul. Wyspiańskiego 3. U z a s a d n i e n i e Zamawiający - Województwo Śląskie prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest dostawa 8 elektrycznych Zespołów Trakcyjnych (EZT) do wykonywania pasażerskich przewozów regionalnych, jednoprzestrzennych, wieloczłonowych, na wspólnych wózkach, ze świadczeniem usług serwisowych w okresie trzech lat od daty przekazania każdego EZT oraz przeszkoleniem personelu użytkownika. Postępowanie jest prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo Zamówień Publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.) ( zwanej dalej ustawą pzp) Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 4.03.2009 roku pod nr 2009/ S 43- 062758. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia (dalej siwz) została opublikowana na stronie internetowej Zamawiającego w dniu 3.03.2009 roku. W dniu 16.03.2009 Odwołujący - Newag S.A. złożył protest na postanowienia siwz i ogłoszenia w zakresie warunku udziału w postępowaniu w postaci wymaganego doświadczenia oraz warunków technicznych zamawianych pojazdów, zarzucając naruszenie art. 7 i art. 22 ustawy pzp. Wykazując swój interes prawny, podniósł, że kwestionowane postanowienia siwz uniemożliwiają mu udział w przedmiotowym postępowaniu Odnośnie cech technicznych pojazdów i wymogu, aby pojazdy posiadały konstrukcję tzw „wspólnych wózków”, w ocenie Odwołującego wymóg ten nie znajduje uzasadnienia zarówno pod względem walorów użytkowych jak i eksploatacyjnych. Wskazał, że obecnie wszyscy producenci taboru kolejowego odchodzą od konstrukcji tego typu na rzecz nowocześniejszej i praktyczniejszej opartej na oddzielnych wózkach. Odwołujący podniósł, że pojazd oparty na wspólnych wózkach jest znacznie trudniejszy w serwisowaniu, bo wymaga bardziej rozwiniętych i kosztownych stanowisk serwisowych. Awaria jednego z wózków przy pojazdach o konstrukcji wózków wspólnych powoduje wyłączenie z eksploatacji całego składu, podczas gdy w przypadku awarii wózka w konstrukcji z oddzielnymi wózkami wyłączony zostaje tylko jeden człon, a pozostałe mogą nadal być eksploatowane. W ocenie Odwołującego konstrukcja oparta na wspólnych wózkach jest zdecydowanie bardziej kosztowna. Ponadto konstrukcja wspólnych wózków uniemożliwia dowolną konfigurację składu pojazdu, jak również skutkuje większym naciskiem osi. Odwołujący wskazał, że nie istnieją inne różnice eksploatacyjne a na rynku obydwa rozwiązania są powszechnie stosowane i uważane za równoważne (pod względem poprawności konstrukcyjnej, funkcjonalności, przeznaczenia). Dodatkowo podkreślił, że kwestia ewentualnej ceny zakupu (prawdopodobnie wózki wspólne są tańsze) nie ma znaczenia, skoro jedynym kryterium oceny ofert jest cena. Odnośnie warunku udziału w postępowaniu, określonego w pkt III.2.1 ogłoszenia, Odwołujący wskazał, że Zamawiający zastosował niedozwolone, subiektywne warunki. Odwołujący powołał się na uchwale SN z dnia 18 września 2002 roku III CZP 52/2002 oraz wyrok ZA z dnia 24.02.2006 roku (UZP/ ZO/ 0-946/06), zgodnie z którym „ustalone warunki nie mogą eliminować z postępowania tych wykonawców, którzy posiadają wystarczające doświadczenie do realizacji zamówienia, lecz nie mogą wykazać się zrealizowaniem zadania ustalonego o wartości jaką określa Zamawiający w specyfikacji istotnych warunków zamówienia". W ocenie Odwołującego wystarczającym wymogiem jest żądanie wykazania się przez wykonawców dostawami 8 sztuk EZT. Do postępowania wywołanego wniesieniem protestu, na wezwanie z dnia 17.03.2009 roku zgłosił swoje przystąpienie po stronie Zamawiającego Wykonawca – Stadler Bussnang AG – pismo z dnia 18.03.2009 roku. Pismem z dnia 23.03.2009 roku, Zamawiający powiadomił o oddaleniu protestu. W uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że w zakresie rozmieszczenia wózków i napędów w zespołach trakcyjnych ukształtowały się na rynku dwie powszechnie stosowane i równorzędne tendencje- pierwsza oparta na wózkach wspólnych – co zmniejsza masę składu i jest trendem dominującym w zespołach aglomeracyjnych, druga – każdy człon jest oparty na dwóch własnych wózkach jest stosowana w wagonach piętrowych i pociągach międzyregionalnych ciągniętych przez lokomotywę. W ocenie Zamawiającego trendem ostatnich lat jest tendencja do stosowania w przewozach aglomeracyjnych wózków wspólnych ( tzw. wózków Jacobsa). Zaletami stosowania takiej konstrukcji są: 1. komfort jazdy, ponieważ człony posadowione na wspólnym wózku mają mniejsze ruchy boczne. 2. bezpieczeństwo – elektryczny zespół trakcyjny spięty na stałe w przypadku wykolejenia pozostaje jako jednostka i prawdopodobieństwo przewrócenia członów na bok jest zminimalizowane. 3. zmniejszenie ilości wózków, co wpływa na koszt pojazdu oraz koszty eksploatacyjne (eksploatacja pojazdów o konstrukcji wspólnych wózków jest tańsza nawet o 30 % od pojazdów o konstrukcji wózków oddzielnych). Zalety te są istotne z punktu widzenia nie tylko ceny zakupu pojazdu, która jest kryterium oceny oferty ale także z punktu widzenia innych kryteriów takich jak: zużycie energii elektrycznej (lżejszy zespół trakcyjny zużywa mniej energii) oraz masa pociągu (mniej wózków - mniejsza masa a zatem mniejsze zużycie szyn przez pojazd i mniejszy koszt dostępu do infrastruktury). Zamawiający wskazał także, że dzięki modułowości elektrycznych zespołów trakcyjnych na wspólnych wózkach można skonstruować pojazd o dowolnej długości i ilości osi napędnych. Zespoły trakcyjne na wspólnych wózkach produkowane są przez czołowych producentów taboru kolejowego – Siemens Transportation Systems GmBH, Stadler Bussnang AG, pojazdy szynowe PESA Bydgoszcz S.A. Zamawiający stwierdził, że wymóg konstrukcji opartej na wspólnych wózkach znajduje uzasadnienie funkcjonalne i ekonomiczne oraz nie ogranicza konkurencji, gdyż co najmniej trzech czołowych producentów taboru kolejowego produkuje elektryczne zespoły trakcyjne na wspólnych wózkach. Odnośnie zarzutu dotyczącego wymaganej wartości doświadczenia, Zamawiający stwierdził że wymóg ten nie przekracza ilości i wartości przedmiotu umowy, nie jest nadmiernie wygórowany, zwłaszcza że wartość wykonywanych usług jest znacznie mniejsza niż wartość szacunkowa. Zamawiający powołał się na orzeczenie KIO z dnia 20 marca 20008 roku sygn. akt KIO/UZP/204/08 oraz Zespołu Arbitrów z dnia 7 marca 2007 roku sygn. akt UZP/ZO/0- 207/07), zgodnie z którym Zamawiający ma prawo określić przedmiot zamówienia w sposób odpowiadający jego indywidualnym potrzebom, a fakt, że nie wszystkie podmioty z danej branży mogą wziąć udział w postępowaniu nie przesądza o tym, że postępowanie narusza zasady uczciwej konkurencji. Nie zgadzając się z decyzją Zamawiającego, Odwołujący wniósł w dniu 1.04.2009 roku odwołanie do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, w którym podtrzymał argumentację i zarzuty zawarte w proteście, wskazując dodatkowo, że nie jest prawdą iż „wspólne wózki” są tańsze w eksploatacji. Konieczne jest bowiem poniesienie dodatkowych kosztów związanych z zapewnieniem wózków transportowych, niezbędnych do rozłączania poszczególnych wagonów. Przy wspólnych wózkach utrudnione są czynności serwisowe związane z wózkami, co wynika z konieczności jednoczesnego podnoszenia całego składu i wiąże się z koniecznością zakupu kosztowych podnośników. Pojazd posadowiony na wspólnych wózkach ma wyższe jednostkowe naciski kół na szyny, co jest powodem szybszego zużycia zestawów kołowych, co wiąże się z częstszą ich naprawą, czy wymianą niż przy wózkach oddzielnych. Pojazdy na wspólnych wózkach nie mogą być eksploatowane na wszystkich rodzajach linii kolejowych. W ocenie Odwołującego konstrukcja wspólnych wózków nie musi wpływać na wagę pojazdu, bo waga powinna być określana sumarycznie i mają na nią wpływ także pozostałe elementy konstrukcji pojazdu oraz materiały zastosowane do budowy pojazdu. W efekcie może okazać się że pojazd na wspólnych wózkach może być cięższy od pojazdu na wózkach oddzielnych. Jeśli istotnym dla Zamawiającego była kwestia wagi pojazdu, to mógł wprowadzić dodatkowe kryterium oceny ofert. Zdaniem Odwołującego komfort jazdy w pojazdach na oddzielnych wózkach nie odbiega od komfortu jazdy w pojazdach na wspólnych wózkach. Pojazdy przed dopuszczeniem do eksploatacji podlegają badaniom homologacyjnym, w tym testom komfortu jazdy. Odwołujący wniósł o zmianę pkt II.1 ogłoszenia oraz III.1 siwz przez wykreślenie słów „na wspólnych wózkach”, zmianę pkt III.2.1 ogłoszenia oraz X.4 siwz przez wykreślenia słów „o łącznej wartości nie mniejszej niż 96 000 000 zł” oraz złożył wniosek o przeprowadzenie opinii z dowodu biegłego – jednostki badawczo – rozwojowej Ministerstwa Infrastruktury Centrum Naukowo Technicznego Kolejnictwa w Warszawie na okoliczność wpływu zastosowanego typu wózków na wagę pojazdu EZT, koszty eksploatacji oraz komfort podróży. Kopia odwołania została doręczona Zamawiającemu w dniu 1.04.2009 roku, co Zamawiający potwierdził w trakcie posiedzenia. W dniu 14.04.2009 roku Wykonawca Stadler Bussnang AG, zgłosił swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania: treści ogłoszenia o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz zgłoszonych na rozprawie dowodów a także biorąc pod uwagę wyjaśnienia i stanowiska stron złożone w trakcie rozprawy skład orzekający Izby, ustalił i zważył co następuje: Przedmiotem zamówienia jest dostawa 8 elektrycznych Zespołów Trakcyjnych (EZT) do wykonywania pasażerskich przewozów regionalnych, jednoprzestrzennych, wieloczłonowych, na wspólnych wózkach, ze świadczeniem usług serwisowych w okresie trzech lat od daty przekazania każdego EZT oraz przeszkoleniem personelu użytkownika. W pkt III.2 .1 pkt 4 ogłoszenia o zamówieniu Zamawiający zamieścił warunek, że Wykonawca musi wykazać się wykonywaną dostawą w okresie ostatnich trzech lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, nie mniej niż 8 wykonanych przez siebie i dostarczonych Zamawiającym EZT (wieloczłonowych pojazdów do wykonywania pasażerskich przewozów regionalnych), odpowiadających swoim rodzajem przedmiotowi zamówienia, o łącznej wartości nie mniejszej niż 96 000 000 zł. Analogiczny co do treści warunek udziału w postępowaniu został zamieszczony w dziale X pkt 4 siwz. Izba ustaliła, że Zamawiający oszacował wartość zamówienia publicznego na kwotę 189 000 000 zł. Izba zważyła co następuje: Odwołanie polega oddaleniu. Na wstępie skład orzekający Izby stwierdził, że Odwołujący jako podmiot zainteresowany udziałem w przedmiotowym postępowaniu i zgłaszający zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy w opisie przedmiotu zamówienia oraz warunków udziału w postępowaniu, które, w jego ocenie, uniemożliwiają mu udział w postępowaniu i złożenie oferty, posiada interes prawny w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy pzp, uprawniający go do złożenia odwołania. Izba oddaliła, zgłoszony przez Odwołującego, wniosek dowodowy z opinii biegłego jednostki badawczo – rozwojowej Ministerstwa Infrastruktury Centrum Naukowo Technicznego Kolejnictwa w Warszawie na okoliczność wpływu zastosowanego typu wózków na wagę pojazdu EZT, koszty eksploatacji oraz komfort podróży. Izba uznała, że zgłoszony wniosek dowodowy jest zbędny a zebrany materiał dowodowy i przeprowadzona rozprawa dają wystarczające podstawy do wydania orzeczenia, zatem powołany wniosek dowodowy, zmierzałby jedynie do przewlekłości postępowania. Na marginesie należy wskazać, że zgodnie z treścią art.188 ust.4 ustawy pzp Izba ma prawo przeprowadzić dowód z opinii biegłego ale wyłącznie wskazanego spośród osób, wpisanych na listę biegłych sądowych ustanowionych przy sądach okręgowych. Zatem brak podstawy prawnej do powołania przez Izbę wskazanego przez Odwołującego biegłego. W ocenie Izby, opinia wskazanej jednostki badawczo- rozwojowej mogłaby być przedmiotem rozpoznania, gdyby została złożona przez stronę w toku postępowania dowodowego. Obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi się skutki prawne spoczywa na stronach postępowania, co wynika z treści art. 188 ust. 1 ustawy pzp a w rozpatrywanej sprawie taki obowiązek spoczywa na Odwołującym. Zgodnie z klasycznym rozkładem ciężaru dowodu ciężar udowodnienia faktu, że oferowane przez Odwołującego elektryczne zespoły trakcyjne (ETZ) oparte na konstrukcji wózków oddzielnych są produktami, które można uznać za równoważne tj. co najmniej porównywalne lub lepsze od wymaganych przez Zamawiającego w siwz spoczywa w całości na Odwołującym. Prawidłowe określenie przedmiotu zamówienia jest nie tylko obowiązkiem, ale i prawem Zamawiającego. Określenie przedmiotu zamówienia powinno być poparte obiektywnymi i uzasadnionymi potrzebami Zamawiającego. Ograniczenie w swobodzie określenia przedmiotu zamówienia wskazuje norma art. 29 ustawy pzp, która zakazuje takiego opisu przedmiotu zamówienia, który utrudnia uczciwą konkurencję poprzez użycie takich sformułowań, które powodują uprzywilejowanie określonych wykonawców lub dyskryminowanie innych, uniemożliwiając im złożenie oferty. Przejawem naruszenia zasady uczciwej konkurencji jest nie tylko opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem oznaczeń wskazujących na konkretnego producenta lub konkretny produkt albo z użyciem parametrów wskazujących na konkretnego producenta, dostawcę albo konkretny wyrób, ale także określenie na tyle rygorystycznych wymagań co do parametrów technicznych, które nie są uzasadnione obiektywnymi potrzebami zamawiającego i które uniemożliwiają udział niektórych wykonawcom w postępowaniu, ograniczając w ten sposób krąg podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia. Istotne jest jednak to, że Zamawiający ma prawo określić przedmiot zamówienia w taki sposób, aby uzyskać oczekiwany efekt, ponieważ „ustawodawca postawił zamawiającemu możliwość precyzowania cech przedmiotu zamówienia w sposób chroniący jego zobiektywizowany interes” (wyrok ZA z 4 kwietnia 2003 r., sygn. akt UZP/ZO/0-348/03, Analiza wyroków sądów okręgowych oraz analiza orzeczeń zespołów arbitrów, A. Kurowska, Warszawa 2006, s. 80). Odwołujący w treści protestu i odwołania wskazał na naruszenie zasady uczciwej konkurencji określonej w art. 7 ustawy pzp przez określenie parametrów technicznych co do wymogu dotyczącego rodzaju zastosowanych wózków (elementów jezdnych pojazdu), które w jego ocenie utrudniają uczciwą konkurencję. Przeprowadzona rozprawa wykazała, że istnieją różnice pomiędzy pojazdami, opartymi na konstrukcji „wózków wspólnych” a opartymi o konstrukcję wózków oddzielnych. Różnica sprowadza się do tego, że w przypadku zastosowania jako elementów jezdnych „wózków wspólnych”, dwa sąsiednie człony pojazdu są oparte na tym samym wózku, zaś w sytuacji zastosowania wózków oddzielnych każdy człon pojazdu ma dwa odrębne wózki (elementy jezdne). Zamawiający wskazał, konstrukcja „wózków wspólnych” zapewnia zastosowanie mniejszej liczy elementów jezdnych, co wpływa na koszty eksploatacji pojazdu i koszty dostępu do infrastruktury). Ponadto w sytuacji zastosowania konstrukcji „wózków wspólnych” brak jest sprzęgów, przejść pomiędzy wagonami. Zamawiający wskazywał, że konstrukcja „wózków wspólnych” wpływa na komfort jazdy, bezpieczeństwo, koszty pojazdu oraz koszty eksploatacji. W ocenie Izby, Odwołujący nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby podważyć skutecznie twierdzenia Zamawiającego co do wskazanych przez niego korzyści i zalet elektrycznych zespołów trakcyjnych opartych na „wspólnych wózkach”. W szczególności nie została przedstawiona żadna analiza kosztów eksploatacji, zużycia energii czy porównanie choćby masy pojazdów opartych na różnych konstrukcjach elementów jezdnych (wózków), która uzasadniałaby stanowisko Odwołującego. Zatem twierdzenia Odwołującego, na którym spoczywał ciężar dowodu, co do udowodnienia równoważności elektrycznych zespołów trakcyjnych opartych na konstrukcji wózków wspólnych oraz na konstrukcji wózków oddzielnych pozostały bez dowodu. Bezsporną między stronami jest okoliczność, że aktualnie na rynku istnieją co najmniej trzy podmioty, które dostarczają elektryczne zespoły trakcyjne oparte na konstrukcji wspólnych wózków. Istotna, w ocenie Izby jest również okoliczność, przyznana w trakcie rozprawy przez Odwołującego, że jako producent elektrycznych zespołów trakcyjnych posiada odpowiedni potencjał techniczny do wyprodukowania pojazdów opartych na konstrukcji „wózków wspólnych”, jednakże ze względu na czas wyznaczony na realizację przedmiotowego zamówienia, nie jest w stanie wyprodukować tych pojazdów na potrzeby przedmiotowego postępowania. Zdaniem Izby, fakt istnienia co najmniej kilku potencjalnych podmiotów, mogących zrealizować zamówienie spełniające wszystkie wymagania określone przez Zamawiającego, jak również przyznana przez Odwołującego okoliczność, że posiada on potencjał techniczny pozwalający na sprostanie wymaganiom siwz, w tym w szczególności jest zdolny do wyprodukowania pojazdu opartego o konstrukcje „wózków wspólnych”, świadczy dobitnie o tym, że nie została naruszona zasada uczciwej konkurencji podmiotów. O naruszeniu zasady uczciwej konkurencji można mówić w sytuacji, gdy opis przedmiotu zamówienia uniemożliwia zaoferowanie przez podmiot produktu, który będzie spełniał wszystkie wymagania zamawiającego, a niemożliwość ta ma charakter obiektywny i nieprzemijający. Nie może stanowić uzasadnienia do stwierdzenia naruszenia zasady uczciwej konkurencji fakt, że ze względów na czas nie jest możliwe aktualnie zaoferowanie przez wykonawcę produktu, spełniającego oczekiwania zamawiającego. W ocenie Izby, powołane przez Zamawiającego argumenty takie jak: większe bezpieczeństwo, komfort jazdy podróżnych czy mniejsze koszty eksploatacji stanowią obiektywne przesłanki, uzasadniające postawiony przez Zamawiającego wymóg co do dostarczenia elektrycznych zespołów trakcyjnych opartych na wspólnych wózkach i znajdują odzwierciedlenie w jego uzasadnionych potrzebach. Izba podziela w tym zakresie ugruntowane stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym fakt, że nie wszystkie podmioty z danej branży mogą wziąć udział w postępowaniu nie przesądza o tym, że postępowanie narusza zasady uczciwej konkurencji i nie powoduje dyskryminacji podmiotu. W odniesieniu do kwestionowanego przez Odwołującego warunku co do wartości wymaganego doświadczenia w realizacji zamówień o podobnym charakterze, Izba zważyła że postawienie warunku co do wartości wymaganego doświadczenia znajduje swoje oparcie w treści § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 roku w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. nr 188, poz. 1155). Zatem nie jest możliwe uwzględnienie żądania Odwołującego co do wykreślenia z treści warunku wymogu kwotowego określonego w wysokości 96 000 000 zł. Zgodnie z treścią ustawy o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie. Przy czym ustawodawca nie określił co rozumie pod pojęciem "niezbędne". W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że określenie warunków udziału w postępowaniu zależy od rodzaju prowadzonego postępowania, stopnia jego skomplikowania, zakresu wymaganych wiadomości, czy umiejętności specjalnych i jest konkretyzowane przez zamawiających w poszczególnych postępowaniach. Zatem warunki udziału w postępowaniu winny być formułowane w sposób odpowiadający co do wielkości, charakteru, złożoności oraz rodzaju przedmiotowi zamówienia, objętego postępowaniem W rozpatrywanym stanie faktycznym, warunek kwotowy co do wymaganego doświadczenia został określony w wysokości 96 000 000 zł, co stanowi ok. 51 % wartości szacunkowej przedmiotu zamówienia (wartość zamówienia wynosi 189 000 000 zł). Nie można zatem uznać, że warunek ten jest nieadekwatny, czy zbyt wygórowany w stosunku do przedmiotu objętego zamówieniem przez co narusza zasadę uczciwej konkurencji. Na marginesie należy zaznaczyć, że ustawa pzp wprost dopuszcza udział podmiotów wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (konsorcjum) a w przypadku udziału takich podmiotów dla oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu sumuje się potencjały poszczególnych podmiotów, również w zakresie wymaganego doświadczenia zawodowego. Zatem, również w kontekście możliwości udziału w postępowaniu konsorcjum należy uznać, że warunek co do wymaganego doświadczenia nie jest wygórowany. Biorąc pod uwagę powyższe Izba oddaliła zarzuty naruszenia art. 7 i art. 22 ustawy pzp. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 191 ust. 6 i 7 ustawy Pzp, czyli stosownie do wyniku postępowania. Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do Sądu Okręgowego w Katowicach. Przewodniczący: ……………………………… Członkowie: ……………………………… ……………………………… _________ * niepotrzebne skreślić

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI