KIO/UZP 1734/09

Krajowa Izba OdwoławczaWarszawa2009-12-22
SAOSinnezamówienia publiczneŚredniainne
zamówienia publiczneKIOodwołanieprotestuczciwa konkurencjaopis przedmiotu zamówieniawarunki udziałulokalizacja produkcjikoszty postępowania

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie ISS Facility Services Sp. z o.o. od rozstrzygnięcia protestu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego, nakazując modyfikację zaproszenia do negocjacji w zakresie wymogu produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna.

ISS Facility Services Sp. z o.o. wniosła protest i odwołanie dotyczące warunków postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na usługi żywienia pacjentów. Zarzucono naruszenie zasad uczciwej konkurencji poprzez wymóg produkcji posiłków na terenie Olsztyna oraz nadmierne wymagania finansowe. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie w części dotyczącej wymogu lokalizacji produkcji, uznając go za nieuzasadniony i ograniczający konkurencję, jednocześnie oddalając zarzuty dotyczące warunków finansowych z uwagi na brak interesu prawnego odwołującego.

Sprawa dotyczy odwołania ISS Facility Services Sp. z o.o. od rozstrzygnięcia protestu w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi kompleksowego żywienia pacjentów. Zamawiający, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie, wymagał m.in. produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna oraz posiadania zdolności kredytowej na kwotę 1 mln zł. Protestujący zarzucił naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Krajowa Izba Odwoławcza, rozpoznając odwołanie, uznała, że wykonawca legitymuje się interesem prawnym w kwestionowaniu opisu przedmiotu zamówienia, ale nie w zakresie warunków udziału dotyczących zdolności finansowej, gdyż sam je spełniał. Izba podzieliła zarzuty dotyczące wymogu produkcji posiłków na terenie Olsztyna, uznając go za nieuzasadniony i naruszający art. 29 ust. 2 Pzp, ponieważ nie miał związku z terminowością dostaw i temperaturą posiłków, a mógł być osiągnięty poprzez odpowiednie postanowienia umowne. Nakazano zamawiającemu usunięcie tego ograniczenia. Izba nie uwzględniła również wymogu przedstawiania opinii sanitarnych wyłącznie przez Inspektora Sanitarnego w Olsztynie, wskazując, że powinny być one wydawane przez właściwe miejscowo organy. Kosztami postępowania obciążono zamawiającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wymóg produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna narusza art. 29 ust. 2 Pzp, ponieważ jest nieuzasadniony obiektywnymi potrzebami zamawiającego i nadmiernie ogranicza konkurencję.

Uzasadnienie

Izba uznała, że ograniczenie geograficzne miejsca przygotowywania posiłków nie ma związku lub ma związek niewielki z koniecznością zapewnienia terminowości dostaw i temperatury posiłków. Zamawiający powinien osiągnąć te cele poprzez odpowiednie postanowienia umowne, a nie poprzez niedopuszczalne ograniczenia rzutujące na sytuację wykonawców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uwzględnia odwołanie i nakazuje dokonanie modyfikacji treści zaproszenia do negocjacji.

Strona wygrywająca

ISS Facility Services Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
ISS Facility Services Sp. z o.o.spółkaodwołujący
Wojewódzki Szpital Specjalistycznyinstytucjazamawiający

Przepisy (11)

Główne

Pzp art. 7 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający ma obowiązek zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Pzp art. 29 § ust. 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zakaz dokonywania opisu przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję.

Pzp art. 191 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Podstawa orzekania przez Izbę.

Pomocnicze

Pzp art. 22 § ust. 1 pkt 1-3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Określanie warunków udziału w postępowaniu.

Pzp art. 22 § ust. 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Określanie warunków udziału w postępowaniu.

Pzp art. 179 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Przysługiwanie środków ochrony prawnej wykonawcom, których interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku.

Pzp art. 25 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Żądanie dokumentów potwierdzających, że oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego.

Pzp art. 191 § ust. 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Brak możliwości nakazania unieważnienia postępowania przez Izbę.

Pzp art. 191 § ust. 6 i 7

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Rozstrzyganie o kosztach postępowania.

u.PISan art. 20a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Możliwość legitymowania się opinią Wojskowej Inspekcji Sanitarnej.

rozp. PRM art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania

Zasady zasądzania kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna narusza zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wymóg przedstawienia opinii sanitarnych wyłącznie przez Inspektora Sanitarnego w Olsztynie jest nieadekwatny i narusza przepisy.

Odrzucone argumenty

Warunek posiadania zdolności kredytowej na kwotę nie mniejszą niż 1 mln zł jest wygórowany. Wymóg przedstawienia opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie potwierdzającej spełnienie wymogów przez pomieszczenia kuchni i środki transportu.

Godne uwagi sformułowania

nieuzasadnione ograniczenie geograficzne miejsca przygotowywania posiłków nie ma związku lub ma związek niewielki z koniecznością i realną możliwością zapewnienia terminowości dostaw i temperatury posiłków zamawiający powinien osiągnąć te cele poprzez odpowiednie postanowienia umowne wykonawca nie legitymuje się interesem prawnym w kwestionowaniu tego typu czynności zamawiającego

Skład orzekający

Sylwester Kuchnio

przewodniczący

Agata Mikołajczyk

członek

Magdalena Grabarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opisu przedmiotu zamówienia i warunków udziału w postępowaniu, w szczególności w kontekście ograniczeń geograficznych i wymogów dotyczących opinii sanitarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych w sektorze medycznym, ale zasady mogą być stosowane w innych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak precyzyjne sformułowanie warunków zamówienia publicznego może wpływać na konkurencję i jak Krajowa Izba Odwoławcza interpretuje zasady uczciwej konkurencji w praktyce.

Czy wymóg produkcji posiłków w Olsztynie był legalny? KIO wyjaśnia zasady konkurencji w zamówieniach publicznych.

Dane finansowe

koszty postępowania (zaliczono na rzecz UZP): 4462 PLN

koszty postępowania (zasądzono od zamawiającego na rzecz odwołującego): 8062 PLN

zwrot kosztów (z rachunku dochodów własnych UZP na rzecz odwołującego): 10 538 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: KIO/UZP 1734/09 WYROK z dnia 22 grudnia 2009 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Sylwester Kuchnio Członkowie: Agata Mikołajczyk Magdalena Grabarczyk Protokolant: Wioleta Wasilewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez ISS Facility Services Sp. z o.o., 02-247 Warszawa, ul. Flisa 2 od rozstrzygnięcia przez zamawiającego Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, 10-561 Olsztyn, ul. śołnierska 18 protestu z dnia 30 października 2009 r. orzeka: 1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje dokonanie modyfikacji treści zaproszenia do negocjacji w zakresie wskazanym w uzasadnieniu wyroku. 2. Kosztami postępowania obciąża Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, 10-561 Olsztyn, ul. śołnierska 18 i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4 462 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące czterysta sześćdziesiąt dwa złote zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez ISS Facility Services Sp. z o.o., 02-247 Warszawa, ul. Flisa 2; 2) dokonać wpłaty kwoty 8 062 zł 00 gr (słownie: osiem tysięcy sześćdziesiąt dwa złote zero groszy) przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, 10-561 Olsztyn, ul. śołnierska 18 na rzecz ISS Facility Services Sp. z o.o., 02-247 Warszawa, ul. Flisa 2 stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wniesionego wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika; 3) dokonać zwrotu kwoty 10 538 zł 00 gr (słownie: dziesięć tysięcy pięćset trzydzieści osiem złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz ISS Facility Services Sp. z o.o., 02-247 Warszawa, ul. Flisa 2. U z a s a d n i e n i e Zamawiający, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie, prowadzi w trybie negocjacji bez ogłoszenia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" lub "Pzp" – postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na usługi kompleksowego żywienia pacjentów w systemie tacowym i wydawania posiłków regeneracyjnych. Szacunkowa wartość zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11. ust 8 Pzp. PROTEST W dniu 20.10.2009 zamawiający przekazał zaproszenie do udziału w negocjacjach wybranym wykonawcom, w tym ISS Facility Services Sp. z o.o. z Warszawy, która w dniu 30.10.2009 wniosła protest dotyczący warunków udziału w postępowaniu i opisu przedmiotu zamówienia. Protestujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy, poprzez nie zapewnienie zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w związku z (1) naruszeniem art. 22 ust. 1 pkt 1-3 w zw. z art. 22 ust. 2 Pzp w zakresie opisu warunków udziału w postępowaniu oraz (2) naruszeniem art. 29 ust. 2 Pzp w zakresie opisu przedmiotu zamówienia. Protestujący wniósł o: − zmianę warunku udziału w postępowaniu opisanego w pkt. VI.7.1 i w pkt. VI.7.2 Zaproszenia, w sposób, który nie będzie naruszał przepisów ustawy, tj. będzie dopuszczał opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego również spoza Olsztyna; − zmianę warunku udziału w postępowaniu, opisanego w pkt. VI.4.1 zaproszenia poprzez ograniczenie żądania posiadania środków własnych lub zdolności kredytowej na kwotę nie mniejszą niż 1 mln zł, wyłącznie do niezbędnych dla prawidłowej realizacji usługi z uwzględnieniem maksymalnych wartości dla miesięcznych terminów płatności, tj. w wysokości do 200 tys. zł; − prawidłową redakcję opisu przedmiotu zamówienia poprzez wyeliminowanie konieczności produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna; − przedłużenie terminu składania ofert o czas niezbędny na wprowadzenie zmian w ofertach. W uzasadnieniu protestu, odnośnie warunków udziału w postępowaniu protestujący podniósł, iż fundamentalnymi zasadami udzielania zamówień są zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Pozwalają one na realizację celów ustawowych, tj. efektywnego i gospodarnego dysponowania środkami publicznymi oraz zapewnienia dostępu do zamówień wszystkim podmiotom zdolnym do ich wykonania. Na etapie określania przez zamawiającego podmiotowych warunków udziału w postępowaniu może dojść do próby ograniczenia konkurencji przez zawężenie kręgu wykonawców ponad potrzebę zapewnienia, że zamówienie będzie wykonywać wykonawca wiarygodny i zdolny do jego realizacji. Precyzując warunki udziału w postępowaniu, zamawiający powinien opierać się na obiektywnych przesłankach, tak aby do udziału w postępowaniu był dopuszczony każdy wykonawca zdolny do wykonania zamówienia. Jak wskazuje się w doktrynie, celem unormowania nie jest jakiekolwiek zawężenie kręgu potencjalnych wykonawców, lecz wyłącznie ochrona interesów publicznych. Tymczasem zamawiający w odniesieniu do warunku przestawienia opinii Inspektora Sanitarnego z Olsztyna przez sformułowane postanowienia Zaproszenia do negocjacji pomimo braku: − jakichkolwiek obiektywnych przesłanek, który mogłyby wskazywać na potrzebę uzależnienia przedkładanych opinii wyłącznie od faktu ich wystawienia przez Inspektora w Olsztynie; − brzmienia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności przepisów w zakresie żywienia, wskazanych w treści Zaproszenia, które nie formułują żadnych wymogów i obowiązków w zakresie odległości czy lokalizacji ) kuchni, w której przygotowywane byłyby posiłki; − obiektywnie stwierdzalnego faktu, iż opinia dotycząca środka transportu nie wskazuje lokalizacji/obszaru jego wykorzystania, albowiem taki środek transportu może być wykorzystywany na terenie całego kraju, co potwierdza brak przesłanek dla wymogu wystawienia opinii przez Inspektora Sanitarnego w Olsztynie; − brzmienia art. 20a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, z którego treści bezsprzecznie wynika możliwość i kompetencja legitymowania się opinią Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, w sytuacji gdy wykorzystywana byłaby kuchnia podległa Ministrowi Obrony Narodowej zlokalizowana na terenie Olsztyna; nadmiernie ograniczył możliwość zrealizowania zamówienia przez wykonawcę, który jest w stanie należycie wykonać zamówienie. W zakresie zarzutów związanych z nadmiernymi warunkami dotyczącymi zdolności finansowej, protestujący wskazał, że warunek znajdowania się w odpowiedniej sytuacji ekonomicznej i finansowej ma za zadanie potwierdzenie zdolności wykonawcy do wykonania zamówienia w wyznaczonym przez zamawiającego terminie i sfinansowania go do czasu dokonania płatności przez zamawiającego. Sytuacja finansowa odnosi się przy tym do wykazania, iż wykonawca jest w stanie dysponować środkami finansowymi (własnymi lub pochodzącymi z innych źródeł) w wymaganej wysokości do realizacji zamówienia. Przykładem nieprawidłowego sformułowania (skonkretyzowania) warunku tego typu jest żądanie przez zamawiającego wykazania się posiadaniem środków własnych lub zdolnością kredytową w kwocie nie mniejszej niż 1 mln zł, nie biorąc jednocześnie pod rozwagę przewidzianych płatności miesięcznych i wysokości tych płatności, które będą oscylować w granicach kwoty 200 tys. zł miesięcznie. W zakresie zarzutów dotyczących nieprawidłowego opisania przedmiotu zamówienia protestujący wskazał, iż ustawa w art. 29 ust. 2 zawiera wyraźny zakaz dokonywania opisu przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Zakazane jest więc dokonywanie opisu przedmiotu zamówienia nie tylko takiego, który utrudnia uczciwą konkurencję wskazując na konkretny produkt, ale i taki, który potencjalnie mógłby wpłynąć na konkurencję na rynku. Protestujący podniósł, iż wskazany w rozdz. III pkt 4 Zaproszenia opis przedmiotu zamówienia wskazujący rygorystyczne i nieuzasadnione wymaganie, aby produkcja posiłków odbywała się na terenie miasta Olsztyna, jest ściśle związane z postawionymi analogicznymi warunkami podmiotowymi i tym samym należy odnieść doń wszystkie argumenty przedstawione w odniesieniu do warunków udziału. ROZSTRZYGNIĘCIE PROTESTU W dniu 10.11.2009 r. zamawiający protest wykonawcy w całości oddalił wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, iż podtrzymuje wymóg przedstawienia opinii wystawionej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie nadzorującym pod względem sanitarno - epidemiologicznym obiekty na terenie miasta Olsztyn. Zamawiający umotywował powyższe potrzebą uniknięcia przypadku z wcześniejszego, unieważnionego postępowania, gdzie Protestujący był również uczestnikiem i przedstawił opinię Inspektora z Warszawy na pomieszczenia kuchni znajdującej się w Warszawie przy ul. Banacha tłumacząc, że w zaproszeniu nie sprecyzowano miejsca przygotowania posiłków. W związku z zaistniałą sytuacją Zamawiający chcąc uniknąć nieporozumień określił miejsce produkcji posiłków i związane z tym wymagania. Zamawiający podtrzymał również warunek dotyczący zdolności finansowej zwracając uwagę na fakt, że zamierza zawrzeć umowę na okres 4 lat. Zamawiający przy określaniu warunku dotyczącego sytuacji ekonomicznej i finansowej potencjalnego oferenta brał pod uwagę konieczność inwestycji jaka z pewnością miałaby zaistnieć aby realizować usługę. Na usługę składa się nie tylko przygotowanie posiłku ale również jego transport i dostarczenie do łóżka pacjenta. Aby sprostać wymaganiom Zamawiającego oferent musi ponieść koszty a dopiero później otrzyma wynagrodzenie. Zabezpieczenie środków w wysokości 1 000000,00 złotych nie jest w żadnej mierze warunkiem wygórowanym. Zamawiający nadmienia, że jest to postępowanie prowadzone w trybie negocjacji bez ogłoszenia i na etapie formułowania warunków Zamawiający wiedział, jakie firmy zostaną zaproszone do negocjacji. Dziwnym jest, że warunek ten został oprotestowany, gdyż protestujący przedstawił w dniu 29 październiku 2009 r. podczas negocjacji, opinię bankową potwierdzającą, że firmie została udzielona linia wielocelowa wielowalutowa w wysokiej kwocie siedmiocyfrowej w pełnych PLN. Ponadto opinia przedstawia saldo na rachunku bieżącym w wysokości 5 161 627,68 tym samym Protestujący spełnia warunek i protest w tym zakresie pozostaje niezasadny. Powołując się na dobro pacjenta zamawiający podtrzymał również wymagania co do produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna. Wskazując przy tym na położenie oraz sytuację dojazdową do miasta Olsztyn, zamawiający podniósł, iż umożliwienie produkcji posiłków poza jego granicami mogłoby narazić pacjentów na nieterminowe otrzymywanie posiłków. Za terminowość i ciepłe dostarczanie posiłków odpowiada wykonawca a w przypadku wykonywania usługi niezgodnie z zawartą umowa przewidziane są kary, z tym, że kara nie jest adekwatna do zaistniałej sytuacji, tj. braku posiłku czy jego dostarczenia ze znaczącym opóźnieniem. Bezpieczeństwo pacjentów (proces leczenia), a także całego szpitala nie może być w żadnym przypadku zagrożone. Kara wypłacona zamawiającemu nie będzie miała bezpośredniego przełożenia na zaspokojenie potrzeby pacjenta jaką jest posiłek. Prawem i obowiązkiem zamawiającego jest dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w sposób zgodny z jego obiektywnymi potrzebami, które w rozstrzygnięciu protestu oraz w trakcie negocjacji wykazał. ODWOŁANIE W dniu 19.11.2009 r. protestujący wniósł odwołanie od rozstrzygnięcia jego protestu podtrzymując wszystkie zarzuty, wnioski i argumentację protestu wnosząc dodatkowo o unieważnienie postępowania w przypadku gdy odwołanie rozpatrywane będzie po terminie składania ofert. Uwzględniając dokumentację postępowania oraz stanowiska i oświadczenia stron przedstawione w trakcie rozprawy Izba ustaliła, co następuje. W pkt III.4 Zaproszenia do negocjacji określając przedmiot zamówienia, zamawiający podał, iż posiłki muszą być przygotowywane na terenie miasta Olsztyna. Według pkt VI.7 Zaproszenia do negocjacji w celu potwierdzenia, że oferowane dostawy usługi, usługi odpowiadają wymogom zamawiającego należało przedłożyć, co następuje: • Zamawiający w pkt VI.7.1 Zaproszenia do negocjacji wymagał przedstawienia opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie potwierdzająca, że pomieszczenia kuchni Wykonawcy spełniają wymogi dotyczące żywienia zbiorowego lub przedstawienie projektu technologicznego kuchni, zaopiniowanego pozytywnie przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie - w przypadku przedstawienia projektu technologicznego Wykonawca przestawi pozytywna opinię sanitarną przed przystąpieniem do realizacji umowy. • Natomiast w pkt VI.7.2 Zaproszenia do negocjacji zamawiający wymagał opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie potwierdzającej, że środki transportu Wykonawcy spełniają wymogi do transportu żywności -wymagana przed przystąpieniem do realizacji umowy. Dla potwierdzenia podmiotowego warunku odpowiedniej zdolności ekonomicznej wykonawcy w pkt VI.4.1 Zaproszenia do negocjacji wymagano posiadania przez wykonawcę środków własnych lub zdolności kredytowej na kwotę nie mniejszą niż 1 000 000 zł W odpowiedziach z dnia 23.10.2009 r. na pytanie wykonawcy zamawiający dopuścił w zakresie produkcji (kuchni) opinie sanitarne Inspekcji Sanitarnych Resortowych funkcjonujących w kraju. Jednocześnie wymagając aby opinia sanitarna akceptowała środek transportu do przewozu żywności. (dwa ostatnie zdania odpowiedzi – przyp. KIO) Uwzględniając powyższe, Izba zważyła, co następuje. Na wstępie Krajowa Izba Odwoławcza stwierdza, że odwołujący legitymuje się interesem prawnym w korzystaniu ze środków ochrony prawnej, o których stanowi art. 179 ust. 1 Pzp w zakresie zarzutów i żądań dotyczących ograniczenia konkurencji poprzez niezgodny z ustawą opis przedmiotu zamówienia, nie legitymuje się natomiast tego typu interesem w zakresie kwestionowania warunków udziału w postępowaniu. Zgodnie z powołanym przepisem środki ochrony prawnej określone w ustawie przysługują wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także innym osobom, jeżeli ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Wskazany przepis wiąże możliwość korzystania ze szczególnych środków ochrony prawnej przewidzianych przepisami ustawy z ochroną interesu prawnego wykonawcy w uzyskaniu zamówienia, tj. statuuje ochronę przed bezprawnymi czynnościami zamawiającego uniemożliwiającymi (mogącymi uniemożliwić) uzyskanie danego zamówienia. Powyższe w żadnym razie nie odnosi się do jakichkolwiek innych, np. majątkowych interesów wykonawców, które mogą doznać szkody w związku z działaniami zamawiającego, czy tym bardziej korzystania ze środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie nie można sprowadzić do ochrony ogólnie pojętej praworządności i korygowania wszystkich nieprawidłowości, których zamawiający dopuścił się w trakcie postępowania (nieprawidłowości nierelewantynych w stosunku do możliwości uzyskania konkretnego zamówienia przez danego wykonawcę). Rozszerzająca interpretacja wyraźnych i jasnych norm prawych obowiązujących w tym zakresie wyrażonych w przepisie art. 179 ust. 1 byłaby działaniem nie do pogodzenia z przyjętymi regułami wykładni prawa przyznającymi prymat jego dosłownemu brzmieniu oraz w związku z wyjątkowym i szczególny charakterem środków ochrony prawej przewidzianych w Pzp. Izba wskazuje, iż jedynym zarzutem odwołania kwestionującym warunki udziału w postępowaniu rzeczywiście materialnie takich warunków dotyczącym, jest zarzut co do wymogu posiadania środków własnych lub zdolności kredytowej na poziomie min. 1 000 000 zł (pkt VI.4.1 Zaproszenia). Tymczasem, co potwierdził odwołujący na rozprawie, w trakcie niniejszego postępowania spełniał ww. warunek udziału w postępowaniu oraz prawidłowo udokumentował jego spełnianie (co przyznał zamawiający w rozstrzygnięciu protestu). Z powyższego jednoznacznie wynika, iż warunek tego typu w żaden sposób nie rzutował na sferę interesów prawnych wykonawcy związanych z możliwością uzyskania niniejszego zamówienia. Ergo – wykonawca nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu tego typu czynności zamawiającego. W związku z powyższym poza zakresem orzekania w niniejszej sprawie pozostawiono kwestię rozstrzygnięcia w przedmiocie zgodności z przepisami ustawy warunku udziału w postępowaniu dotyczącego tzw. kondycji finansowej określonego przez zamawiającego i związanego z tym naruszenia art. 7 i 22 ust. 1 pkt 1-3 i ust. 2 Pzp. Izba podzieliła natomiast zarzuty odwołującego wskazujące na naruszenie art. 29 ust. 2 Pzp poprzez sformułowanie wymogu aby produkcja posiłków dostarczanych w systemie tacowym do szpitala odbywała się jedynie na terytorium miasta Olsztyna. Jak wynika z powoływanych wyżej postanowień Zaproszenia do negocjacji zamawiający wymagał aby posiłki stanowiące przedmiot dostawy przygotowywano w granicach miasta w oparciu o pomieszczenia kuchni już posiadanej lub pozyskanej przed rozpoczęciem realizacji zamówienia przez wykonawcę, dla której wykonawca posiada/uzyska stosowne opinie i dopuszczenia. Szeroko pojęte wymagania zamawiającego (w tym również dotyczące miejsca czy sposobu jego realizacji) składające się na opis przedmiotu zamówienia mogą naruszać konkurencję, o której stanowi art. 29 ust. 2 Pzp, nie tyko poprzez eliminację niektórych wykonawców z możliwości zaoferowania swoich usług czy produktów, ale również w sposób nadmiernie utrudniający przygotowanie i złożenie korzystnej ekonomicznie i racjonalnej oferty. Jakkolwiek wszystkie opisy przedmiotu zamówienia muszą, niejako ex definitione, tego typu ograniczenia wprowadzać – nie jest możliwa sytuacja, w którym szanse na uzyskanie danego zamówienia są w znaczeniu faktycznym dla wszystkich uczestników równe – postanowienia tego typu nie mogą wprowadzać wymogów, które zróżnicują sytuację wykonawców obecnych na rynku w sposób nadmierny a nie uzasadniony racjonalnymi i obiektywnymi potrzebami zamawiającego, które dany opis przedmiotu zamówienia ma zaspokoić. W ocenie Izby tego typu sytuacja nie występuje w mniejszym przypadku, tj. geograficzne ograniczenie miejsca przygotowywania posiłków nie ma związku lub ma związek niewielki z koniecznością i realną możliwością zapewnienia terminowości dostaw i temperatury posiłków. Nawet w przypadku gdyby związek pomiędzy odległością a powyższymi wymaganiami dałoby jasno wykazać, to nie byłoby to wystarczające dla uzasadnienia arbitralnego wyznaczenia limitacji w sposób, który przyjął zamawiający. Np. sytuacja dojazdowa poszczególnych dzielnic miasta może diametralnie różnić się od możliwości dojazdowych do określonego punktu miasta z miejscowości przyległych. Ponadto w ocenie Izby nie budzi wątpliwości, że zarówno transport posiłków z miejscowości ościennych czy nawet oddalonych, jak i transport posiłków z odległych punktów miasta wymagał będzie zastosowania urządzeń i rozwiązań podtrzymujących ich temperaturę (urządzenia tego typu występują i są masowo stosowane na rynku). Natomiast zabezpieczenie jakości i terminowości dostaw zamawiający może i powinien osiągnąć nie poprzez niedające się pogodzić z zasadą konkurencji ograniczenia rzutujące na sytuację wykonawców, którzy mogą i chcą realizować niniejsze zamówienie w oparciu o urządzenie umiejscowione gdzie indziej niż przewidział zamawiający, ale poprzez odpowiednie postanowienia umowne (np. dotyczące kar czy możliwości odstąpienia od umowy), które wymuszą na wykonawcy odpowiednią kalkulację ryzyk i zarządzenie nimi w trakcie realizacji zamówienia, które wykluczy czy znacząco ograniczy możliwość wystąpienia tego typu opóźnień czy przestojów… etc. Niedookreślone szacowanie wielkości prawdopodobieństwa wystąpienie negatywnych zjawisk w trakcie realizacji umowy ze względu na zwiększoną odległość miejsca powstawiania przedmiotu dostawy jest niewystarczające dla arbitralnego takiej odległości ograniczenia wobec występowania na rynku wykonawców, którzy deklarują chęć i możliwość pojęcia określonych zobowiązań i spełnienie wszystkich wymagań zamawiającego, co do przedmiotu dostawy, gdy zamawiający nie jest w stanie wykazać, że przekroczenie zakładanego progu odległości im to faktycznie uniemożliwi lub uczyni realizację umowy nieracjonalną. W związku z powyższym zasadne stało się nakazanie zamawiającemu usunięcie z Zaproszenia do negocjacji wymogów ograniczających możliwość produkcji posiłków tylko do granic administracyjnych miasta jego siedziby. Izba podkreśla, iż żądanie przez zamawiającego opinii sanitarnych w stosunku do pomieszczeń czy urządzeń, przy pomocy których wykonawca realizował będzie przedmiot zamówienia, wbrew supozycjom odwołującego, nie jest warunkiem udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1-3 ustawy. Powyższy wymóg zamawiającego jest natomiast żądaniem dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy, potwierdzających, iż oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego, których zasadność żądania należy oceniać w świetle art. 25 ust 1 Pzp. Powyższemu dał wyraz zamawiający w pkt VI.7 Zaproszenia do negocjacji gdzie jasno określił cel żądania tego typu dokumentów oraz moment ich składania (przed przystąpieniem do realizacji umowy). Wymaganie opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie, a więc organu o skonkretyzowanej właściwości miejscowe jest pochodną wymogów odnośnie przedmiotu zamówienia sformułowanych w pkt III.4 Zaproszenia, tj. produkcji posiłków na terenie miasta Olsztyna, i jako takie powinno zostać zakwalifikowane jako naruszające zarówno zasady udzielania zamówień publicznych wyrażone w art. 7 ust. 1 Pzp, jak naruszające dyspozycję art. 25 ust. 1 ustawy jako żądnie dokumentów nieadekwatnych dla możliwości potwierdzenia, że pomieszczenia, które będą używane do realizacji przedmiotu zamówienia spełniają odpowiednie standardy higieniczne. Dodatkowo w tym zakresie Izba wskazuje, iż w szczególności, nawet niezależnie od oceny ograniczeń dotyczących miejsca czy sposobu wykonywania zamówienia, ograniczenie możliwości legitymowania się opiniami właściwych organów sanitarnych, co do środków transportu przy pomocy, których realizowane będzie zamówienie, należy w świetle ww. przepisów ocenić jako niedopuszczalne samo w sobie, tj. w ocenie Izby w przedmiotowym kontekście nie sposób przewidzieć i uzasadnić sytuacji, w której do transportu na terenie miasta Olsztyna dopuszczone zostaną jedynie pojazdy podpadające pod właściwość miejscową organów sanitarnych tego miasta. Odnośnie argumentacji odwołującego powołującej się na ograniczenie możliwości przedstawiania opinii sanitarnych odpowiednich służb resortowych (MON, MSWiA), które w niektórych przypadkach będą również właściwe miejscowo również na terytorium miasta Olsztyna, Izba wskazuje, iż zamawiający tego typu opinie we wskazanej odpowiedzi na pytania wykonawców dopuścił. Odpowiedź na pytanie stanowiła tu wyraźną i wystarczającą manifestację woli zamawiającego w przedmiocie żądań objętych Zaproszeniem do negocjacji i dla swej ważności i skuteczności nie wymagała żadnych nominalnych modyfikacji treści zaproszenia, sporządzania tekstów jednolitych, oddzielnych deklaracji w tym przedmiocie zmian jednostek redakcyjnych… etc. Reasumując, w związku z powyższym zasadne jest nakazanie zamawiającemu usuniecia ograniczenia możliwości przedłożenia opinii właściwych służb sanitarnych tylko do Państwowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie zarówno w odniesieniu do pomieszczeń jak i środków transportu używanych do realizacji zamówienia – o powyższej właściwości powinny przesądzać jedynie adekwatne przepisy prawa, z których zarówno właściwość miejscowa i rzeczowa organów wynika (np. ze względu na położenie pomieszczeń służących do przygotowywania posiłków). Izba nie uwzględniła i nie wzięła pod uwagę dowodów przedkładanych przez odwołującego w trakcie rozprawy jako zbędnych dla wydania niniejszego rozstrzygnięcia. W dyspozycji art. 191 ust. 3 ustawy brak jest możliwości nakazania unieważnienia postępowania przez Izbę. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy, orzeczono jak w sentencji. O kosztach Izba orzekła stosownie do wyniku postępowania na podstawie art. 191 ust. 6 i 7 Pzp. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 128, poz. 886 ze zm.), zasądzono na rzecz odwołującego koszty zastępstwa na podstawie przedstawionego rachunku w kwocie 3600 zł. Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do Sądu Okręgowego w Olsztynie. Przewodniczący: ……………………………… Członkowie: ……………………………… ………………………………

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI