KIO/UZP 1356/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie Konsorcjum firm Berger Bau w sprawie zatrzymania wadium przez Gminę Oleśnica, uznając brak interesu prawnego odwołującego w kwestionowaniu tej czynności.
Konsorcjum firm Berger Bau wniosło odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej po tym, jak Gmina Oleśnica zatrzymała jego wadium. Konsorcjum zarzuciło naruszenie Prawa zamówień publicznych, twierdząc, że nie było podstaw do zatrzymania wadium, zwłaszcza że jego oferta nie miała szans na uzyskanie zamówienia. Izba oddaliła odwołanie, stwierdzając, że odwołujący nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu ustawy, ponieważ zatrzymanie wadium nie było związane z możliwością uzyskania zamówienia, a sama czynność zatrzymania wadium powinna być dochodzona na drodze cywilnej.
Gmina Oleśnica wszczęła postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na budowę kompleksu sportowo-rekreacyjnego. Konsorcjum firm Berger Bau złożyło ofertę, a następnie protest przeciwko zatrzymaniu przez zamawiającego wadium. Konsorcjum zarzuciło naruszenie art. 46 ust. 4a ustawy Prawo zamówień publicznych, twierdząc, że brak było podstaw do zatrzymania wadium, ponieważ nie wystąpiły przesłanki wskazujące na zmowy cenowe, a oferta odwołującego znajdowała się na odległej pozycji w rankingu. Dodatkowo, odwołujący uzupełnił dokumenty dotyczące osób wykonujących zamówienie, ale nie uzupełnił wykazu sprzętu. Zamawiający oddalił protest, uznając, że brak uzupełnienia wykazu sprzętu obligował go do zastosowania art. 46 ust. 4a ustawy. Konsorcjum wniosło odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej. Izba, po rozpoznaniu sprawy, oddaliła odwołanie, stwierdzając, że odwołujący nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Izba wyjaśniła, że interes prawny w kontekście środków ochrony prawnej oznacza możliwość uzyskania zamówienia lub przywrócenia do postępowania. W tej sytuacji, zatrzymanie wadium nie było związane z możliwością uzyskania zamówienia, a sama czynność zatrzymania wadium powinna być rozpatrywana jako roszczenie cywilnoprawne dochodzone przed sądem powszechnym. Ponadto, Izba wskazała, że nawet gdyby merytorycznie rozpoznać zarzut naruszenia art. 46 ust. 4a, to nie miałby on istotnego wpływu na wynik postępowania, zgodnie z art. 191 ust. 1a ustawy Pzp. W związku z tym, odwołanie zostało oddalone, a koszty postępowania obciążono Konsorcjum.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, jeśli zatrzymanie wadium nie jest związane z możliwością uzyskania zamówienia lub przywrócenia do postępowania.
Uzasadnienie
Interes prawny w kontekście środków ochrony prawnej oznacza możliwość uzyskania zamówienia lub przywrócenia do postępowania. Zatrzymanie wadium, które nie wpływa na możliwość uzyskania zamówienia, nie stanowi podstawy do wniesienia odwołania, a ewentualne roszczenia z tym związane powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Gmina Oleśnica
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o., Berger Bau GmbH | spółka | odwołujący |
| Gmina Oleśnica | instytucja | zamawiający |
Przepisy (8)
Główne
Pzp art. 46 § 4a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Nakłada na zamawiającego obowiązek zatrzymania wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3, nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub pełnomocnictw, chyba że udowodni, że wynika to z przyczyn nieleżących po jego stronie.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Środki ochrony prawnej przysługują wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także innym osobom, jeżeli ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy.
Pomocnicze
Pzp art. 191 § 1a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zezwala Izbie na uwzględnienie odwołania tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów ustawy przez Zamawiającego miało lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Pzp art. 191 § 6
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.
Pzp art. 191 § 7
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.
Pzp art. 194
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa termin i sposób wniesienia skargi do Sądu Okręgowego.
Pzp art. 195
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa termin i sposób wniesienia skargi do Sądu Okręgowego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 4 § 1 pkt 2 lit. b
Dotyczy kosztów wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołujący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 179 ust. 1 Pzp, gdyż zatrzymanie wadium nie jest związane z możliwością uzyskania zamówienia. Czynność zatrzymania wadium ma charakter cywilnoprawny i powinna być dochodzona przed sądem powszechnym. Naruszenie art. 46 ust. 4a Pzp nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 46 ust. 4a Pzp poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, tj. zatrzymanie wadium bez podstaw prawnych. Brak podstaw do zatrzymania wadium, gdyż nie wystąpiły sytuacje zmowy cenowej, a oferta odwołującego nie miała szans na uzyskanie zamówienia.
Godne uwagi sformułowania
Izba stwierdziła, że Odwołujący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, uprawniającego go do wniesienia środków ochrony prawnej. Interes prawny może być bowiem rozumiany jako możliwość uznania oferty złożonej przez wykonawcę za najkorzystniejszą w postępowaniu i zawarcia przez wykonawcę umowy w sprawie zamówienia publicznego. Działanie Zamawiającego polegające na zatrzymaniu wadium może być rozpatrywane wyłącznie w kategoriach roszczenia cywilnoprawnego, składanego do właściwego sądu powszechnego.
Skład orzekający
Małgorzata Rakowska
przewodniczący
Marzena Teresa Ordysińska
członek
Anna Packo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska KIO co do braku interesu prawnego w sprawach dotyczących zatrzymania wadium, gdy nie wpływa ono na możliwość uzyskania zamówienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście zatrzymania wadium w postępowaniu o zamówienie publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowań o zamówienia publiczne – zatrzymania wadium i procedury odwoławczej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w zamówieniach publicznych.
“Kiedy zatrzymanie wadium nie jest sprawą dla Krajowej Izby Odwoławczej? Analiza interesu prawnego w zamówieniach publicznych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: KIO/UZP 1356/09 WYROK z dnia 4 listopada 2009 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Małgorzata Rakowska Członkowie: Marzena Teresa Ordysińska Anna Packo Protokolant: Dorota Witak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o., ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław (lider konsorcjum); Berger Bau GmbH Aussere Spitalhofstrasse 19, 94036 Passau, Niemcy od rozstrzygnięcia przez zamawiającego Gminę Oleśnica, Rynek-Ratusz, 56-400 Oleśnica protestu z dnia 25 sierpnia 2009 r., orzeka: 1.oddala odwołanie, 2.kosztami postępowania obciąża Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o., ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław (lider konsorcjum); Berger Bau GmbH Aussere Spitalhofstrasse 19, 94036 Passau, Niemcy i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4 462 zł 00 gr (słownie: cztery tysiące czterysta sześćdziesiąt dwa złote zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o., ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław (lider konsorcjum); Berger Bau GmbH Aussere Spitalhofstrasse 19, 94036 Passau, Niemcy, 2) dokonać wpłaty kwoty 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) przez Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o., ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław (lider konsorcjum); Berger Bau GmbH Aussere Spitalhofstrasse 19, 94036 Passau, Niemcy na rzecz Gminy Oleśnica, Rynek-Ratusz, 56-400 Oleśnica stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika, 3) dokonać zwrotu kwoty 15 538 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy pięćset trzydzieści osiem złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o., ul. Szczecińska 11, 54-517 Wrocław (lider konsorcjum); Berger Bau GmbH Aussere Spitalhofstrasse 19, 94036 Passau, Niemcy. U z a s a d n i e n i e Gmina Oleśnica, zwana dalej „Zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t. j.: Dz. U. z 2007 r., Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, wszczęła, w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia na „Budowę kompleksu sportowo- rekreacyjnego w Oleśnicy – lodowiska z funkcją kortów, zapleczem socjalnym i fitness oraz przebudowę i rozbudowę basenu wraz z zagospodarowaniem terenu”. Ogłoszenie o przedmiotowym zamówieniu zostało Opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z dnia 25 czerwca 2009 r., nr 2009/S 119/172879. Pismem z dnia 18 sierpnia 2009 r. (wpływ do Odwołującego w tej samej dacie) Zamawiający poinformował wykonawcę Konsorcjum firm: Berger Bau Polska Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (lider konsorcjum), Berger Bau GmbH z siedzibą w Passau, Niemcy, zwanego dalej „Odwołującym” o zatrzymaniu wadium wraz z odsetkami. Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r. (wpływ do Zamawiającego w tej samej dacie) Odwołujący wniósł protest na czynność Zamawiającego polegającą na zatrzymaniu wadium, zarzucając Zamawiającemu naruszenie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, tj. zatrzymanie wadium w sytuacji, gdy brak było podstaw prawnych do dokonania takiej czynności. Jednocześnie Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności oraz zwrot wadium Odwołującemu. W uzasadnieniu do podniesionych w proteście zarzutów Odwołujący wskazał m.in., iż Zamawiający pismem z dnia 11 sierpnia 2009 r., wobec wskazania przez niego w ofercie dwóch różnych osób, wezwał go do sprecyzowania przy pomocy której z nich wykonywać będzie zamówienie, dodatkowo podnosząc, że o ile osobą tą jest Krzysztof Franciszek K. Odwołujący zobligowany jest także do dołączenia dokumentów potwierdzających posiadanie przez tę osobę stosownych uprawnień. Jednocześnie pismem tym zażądał uzupełnienia wykazu sprzętu niezbędnego do realizacji przedmiotowego zamówienia. W odpowiedzi na powyższe wskazał on Krzysztofa Franciszka K., jako osobę przy pomocy której wykonywać będzie zamówienie oraz dołączył dokumenty potwierdzające posiadanie przez tę osobę stosownych uprawnień. Nie uzupełnił natomiast wykazu sprzętu jakim dysponuje. Jednocześnie Odwołujący podkreślił, iż wprowadzenie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp miało na celu zapobieganie tzw. „zmowom cenowym”, czyli sytuacjom, gdy wykonawcy celowo nie załączając do swej oferty pewnych dokumentów wymuszali na Zamawiającym dokonania wyboru oferty z wyższą cenę. Natomiast w niniejszym stanie faktycznym taka sytuacja nie miała miejsca. Oferta Odwołującego znalazła się na dziesiątej pozycji listy rankingowej. Tym samym nie miał on szansy na uzyskanie niniejszego zamówienia. Mimo to zareagował na wezwanie Zamawiającego i uzupełnił dokumenty dotyczące osób uczestniczących w wykonywaniu zamówienia, dodając, iż nawet gdyby przyjąć, iż uzupełnienie to nie było kompletne, czy to wskutek zaniedbania czy zapomnienia pracownika Odwołującego, to i tak nie zostały spełnione przesłanki z art. 46 ust. 4a ustawy Pzp, gdyż z przedłożonego przez niego wykazu, zawierającego 38 pozycji, jednoznacznie wynika jakim sprzętem dysponował. W dniu 31 sierpnia 2009 r. (pismem z tej samej daty) Zamawiający rozstrzygnął protest przez jego oddalenie, podnosząc m.in., iż bezsporną pomiędzy stronami jest okoliczność, że Odwołujący nie uzupełnił żądanego przez Zamawiającego wykazu sprzętu i narzędzi. Tym samym Zamawiający zobowiązany był zastosować art. 46 ust. 4a ustawy Pzp. Pismem z dnia 8 września 2009 r. Odwołujący złożył odwołanie od ww. rozstrzygnięcia protestu (wpływ do Prezesa UZP w dniu 11 września 2009 r.; wpływ do Zamawiającego w dniu 9 września 2009 r.; data nadania do Prezesa UZP w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 9 września 2009 r.), podtrzymując zarzuty, argumenty oraz wnioski zawarte w proteście. Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności postanowienia SIWZ wraz z załącznikami, złożone oferty, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron złożone podczas rozprawy, skład orzekający Izby zważył co następuje: Izba nie znalazła podstaw do odrzucenia odwołania w związku z tym, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek negatywnych, uniemożliwiających merytoryczne rozpoznanie odwołania, wynikających z art. 187 ust. 4 ustawy Pzp. Izba stwierdziła, że Odwołujący nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp, uprawniającego go do wniesienia środków ochrony prawnej. Interes prawny może być bowiem rozumiany jako możliwość uznania oferty złożonej przez wykonawcę za najkorzystniejszą w postępowaniu i zawarcia przez wykonawcę umowy w sprawie zamówienia publicznego. W niniejszym stanie faktycznym nie można mówić o interesie prawnym wyrażającym się w możliwości uzyskania zamówienia. Taka okoliczność może wystąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 46 ust. 4a ustawy Pzp jest podnoszony łącznie z zarzutem nieuprawnionego wykluczenia wykonawcy z postępowania, a tym samym odrzucenia jego oferty. Wówczas wykonawca nie traci możliwości uzyskania zamówienia. Niemniej jednak w niniejszym stanie faktycznym oferta Odwołującego została skutecznie odrzucona, a zasadności dokonania tej czynności Odwołujący nie kwestionował, gdyż – jak sam przyznał na rozprawie – uważał, że złożony przez niego dokument jest prawidłowy. Nie kwestionował też decyzji Zamawiającego dotyczącej wyboru oferty najkorzystniejszej. Art. 46 ust. 4a ustawy Pzp nakłada na Zamawiającego obowiązek zatrzymania „wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3, nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub pełnomocnictw, chyba że udowodni, że wynika to z przyczyn nieleżących po jego stronie”. Jak już wyżej wskazano art. 179 ustawy Pzp stanowi, iż środki ochrony prawnej przysługują wykonawcom i uczestnikom konkursu, a także innym osobom, jeżeli ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Instytucja zatrzymania wadium nie jest związana z samym uzyskaniem zamówienia, dlatego też Izba nie ma podstaw prawnych do rozpoznawania sprawy w tym zakresie, a co możliwym jest wyłącznie wówczas, gdy zatrzymanie wadium związane jest z możliwością dalszego uczestniczenia wykonawców w postępowaniu, na skutek przywrócenia ich do udziału w postępowaniu w następstwie nieuprawnionego wykluczenia z postępowania, a więc dalszego ubiegania się o uzyskanie zamówienia. W niniejszym stanie faktycznym wykonawca nie zostanie już przywrócony do postępowania (nie zakwestionował on w terminie decyzji Zamawiającego o wykluczeniu go z postępowania), a zatrzymanie wadium nie jest związane z możliwością uzyskania przez niego zamówienia. Tym samym kwestia ta nie może być przedmiotem właściwym dla zastosowania środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie Pzp. Zatrzymanie wadium przez Zamawiającego w trybie art. 46 ust. 4a ustawy Pzp nie jest bowiem sensu stricto czynnością podejmowaną przez Zamawiającego w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zmierzającą do zakończenia tego postępowania, poprzez zawarcie umowy. Oznacza to więc, iż działanie Zamawiającego polegające na zatrzymaniu wadium może być rozpatrywane wyłącznie w kategoriach roszczenia cywilnoprawnego, składanego do właściwego sądu powszechnego. Zatrzymanie wadium stanowi bowiem uszczerbek w sferze majątkowej Odwołującego, co również uniemożliwia Izbie rozpoznanie sprawy w tym zakresie. Jednocześnie stwierdzić należy, iż nawet, gdyby doszło do rozpoznania merytorycznego podniesionego przez Odwołującego zarzutu (naruszenia art. 46 ust. 4a ustawy Pzp), z uwagi na treść art. 191 ust. 1a ustawy Pzp, zezwalającego Izbie na uwzględnienie odwołania tylko w przypadku, gdy naruszenie przepisów ustawy przez Zamawiającego miało lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania – a sytuacja taka nie zachodzi w niniejszym przypadku – przedmiotowe odwołanie nie mogłoby być uwzględnione. Jednocześnie należy podnieść, iż przedmiotowe roszczenie może być dochodzone odrębnie na drodze cywilnej. Izba nie stwierdziła naruszenia wskazanych przez Odwołującego przepisów ustawy Pzp. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 191 ust. 6 i 7 ustawy Pzp, czyli stosownie do wyniku postępowania, uwzględniając koszty wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego w wysokości 3 600,00 zł, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. z 2007 r., Nr 128, poz. 886 z późn. zm.). Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Przewodniczący: ……………………………… Członkowie: ……………………………… ………………………………