KIO 945/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez wykonawcę IDS-BUD S.A. przeciwko decyzji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) o wyborze oferty firmy Porr S.A. jako najkorzystniejszej w przetargu na projekt i rozbudowę węzła drogowego S17/S2. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 90 ust. 1 Prawa zamówień publicznych (Pzp) poprzez zaniechanie wezwania Porr S.A. do wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na jej cenę, która zdaniem odwołującego była rażąco niska. Odwołujący podnosił, że cena oferty Porr S.A. (ok. 190 mln zł netto) była znacznie niższa od średniej arytmetycznej wszystkich ofert (ok. 257 mln zł netto) oraz od wartości szacunkowej zamówienia (ok. 198 mln zł brutto), a także że ograniczone możliwości optymalizacji w formule „projektuj i buduj” uniemożliwiały realizację zamówienia po tak niskiej cenie. Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) oddaliła odwołanie. Izba uznała, że odwołujący nie sprostał ciężarowi udowodnienia przesłanek obligujących zamawiającego do wszczęcia procedury wyjaśniającej. Stwierdzono, że cena oferty Porr S.A. nie była niższa o 30% od wartości szacunkowej ani od średniej arytmetycznej ofert, a twierdzenia o braku możliwości optymalizacji pozostały gołosłowne. KIO podkreśliła, że sama matematyczna rozbieżność cen nie jest wystarczająca do stwierdzenia naruszenia art. 90 ust. 1 Pzp, zwłaszcza gdy wartość szacunkowa zamówienia nie została zakwestionowana przez odwołującego w terminie. W konsekwencji, Izba uznała, że zamawiający nie naruszył przepisów Pzp, a odwołanie podlegało oddaleniu. Kosztami postępowania obciążono odwołującego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązku zamawiającego do badania rażąco niskiej ceny oferty zgodnie z art. 90 Pzp, rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu odwoławczym, znaczenie wartości szacunkowej zamówienia i dowodów w kontekście zarzutu rażąco niskiej ceny.
Orzeczenie dotyczy specyfiki Prawa zamówień publicznych i procedury odwoławczej przed KIO. Interpretacja art. 90 Pzp może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zamawiający ma obowiązek wezwać wykonawcę do wyjaśnienia ceny oferty, jeśli cena ta wydaje się rażąco niska i budzi wątpliwości, nawet jeśli nie przekracza ustawowych progów 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen ofert?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający ma obowiązek wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w każdym przypadku, gdy cena oferty wydaje się rażąco niska i budzi wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia, niezależnie od przekroczenia progów procentowych.
Uzasadnienie
Przepis art. 90 ust. 1 Pzp nakłada na zamawiającego obowiązek wezwania do wyjaśnień, gdy cena oferty wydaje się rażąco niska i budzi wątpliwości. Progi procentowe (30%) są jedynie przykładem (w "szczególności"), a nie jedynym kryterium. Wykonawca może skutecznie podnieść zarzut naruszenia tego przepisu, nawet jeśli progi nie zostały przekroczone, jeśli udowodni, że cena budziła wątpliwości.
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia, że cena oferty jest rażąco niska i budzi wątpliwości zamawiającego, gdy zarzut dotyczy zaniechania wszczęcia procedury wyjaśniającej z art. 90 ust. 1 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek z art. 90 ust. 1 Pzp spoczywa na odwołującym.
Uzasadnienie
W przypadku zarzutu naruszenia art. 90 ust. 1 Pzp przez zaniechanie wszczęcia procedury wyjaśniającej, obowiązuje klasyczny rozkład ciężaru dowodu (art. 6 KC w zw. z art. 14 Pzp). Odwołujący musi wykazać sporne okoliczności faktyczne, z których wywodzi skutki prawne.
Czy sama matematyczna rozbieżność ceny oferty najkorzystniejszej z cenami innych ofert, przy braku zakwestionowania wartości szacunkowej zamówienia, jest wystarczająca do uznania ceny za rażąco niską i nakazania wezwania do wyjaśnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama matematyczna rozbieżność cen nie jest wystarczająca, jeśli cena nie odbiega znacząco od niekwestionowanej wartości szacunkowej zamówienia, a odwołujący nie wykazał braku możliwości optymalizacji.
Uzasadnienie
Wartość szacunkowa zamówienia, jeśli nie została zakwestionowana, jest miarodajnym punktem odniesienia. Twierdzenia o braku możliwości optymalizacji muszą być poparte dowodami. Sama różnica procentowa w stosunku do średniej ofert lub innych cen nie przesądza o rażącym zaniżeniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| IDS-BUD S.A. | spółka | odwołujący |
| Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie | instytucja | zamawiający |
| Porr S.A. | spółka | przystępujący |
Przepisy (7)
Główne
Pzp art. 90 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający ma obowiązek wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień, gdy cena oferty wydaje się rażąco niska i budzi wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia. Progi procentowe są jedynie przykładem.
Pomocnicze
Pzp art. 192 § 7
Ustawa Prawo zamówień publicznych
KIO nie może orzekać co do zarzutów, które nie zostały przedstawione w odwołaniu.
Pzp art. 192 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
KIO orzeka w wyroku o meritum sprawy (oddalenie/uwzględnienie odwołania).
Pzp art. 192 § 9
Ustawa Prawo zamówień publicznych
KIO rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego w wyroku lub postanowieniu kończącym postępowanie.
Pzp art. 192 § 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Strony ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje rozkład ciężaru dowodu.
u.o.m.w.p. art. 2 § 3-5
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
Dotyczy ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę, jako elementu kosztów pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołujący nie wykazał, że cena oferty była rażąco niska i budziła wątpliwości zamawiającego. • Brak dowodów na niemożność poczynienia znacznych optymalizacji przez wykonawcę. • Wartość szacunkowa zamówienia nie została zakwestionowana przez odwołującego w terminie. • Sama matematyczna rozbieżność cen nie jest wystarczająca do wszczęcia procedury wyjaśniającej.
Odrzucone argumenty
Zamawiający naruszył art. 90 ust. 1 Pzp zaniechając wezwania do wyjaśnienia ceny oferty Porr S.A. • Cena oferty Porr S.A. była rażąco niska ze względu na znaczną różnicę w stosunku do innych ofert i ograniczone możliwości optymalizacji.
Godne uwagi sformułowania
cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego • zamawiający ma obowiązek wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w każdym przypadku • progi procentowe są tylko jednym z przypadków, kiedy obowiązek się aktualizuje • ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek z art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nie spoczywał na zamawiającym, lecz na odwołującym • twierdzenia odwołującego o braku możliwości znacznych optymalizacji pozostały lakoniczne i gołosłowne • sam ten fakt był niewystarczający aby stwierdzić naruszenie art. 90 ust. 1 Pzp • KIO nie może orzekać co do zarzutów, które nie zostały przedstawione w odwołaniu
Skład orzekający
Przemysław Dzierzędzki
przewodniczący
Agata Dziuban
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku zamawiającego do badania rażąco niskiej ceny oferty zgodnie z art. 90 Pzp, rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu odwoławczym, znaczenie wartości szacunkowej zamówienia i dowodów w kontekście zarzutu rażąco niskiej ceny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki Prawa zamówień publicznych i procedury odwoławczej przed KIO. Interpretacja art. 90 Pzp może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu przetargów publicznych – badania rażąco niskiej ceny, co jest częstym źródłem sporów. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie swoich racji przez odwołującego i jakie pułapki proceduralne czy dowodowe mogą go spotkać.
“Czy niska cena oferty w przetargu zawsze oznacza problem? KIO wyjaśnia, kiedy zamawiający musi badać ceny.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.