KIO 942/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy odwołania wniesionego przez wykonawcę Solid Security Sp. z o.o. od decyzji Zamawiającego – Ośrodka Reprezentacyjnego Ministerstwa Obrony Narodowej – o wykluczeniu go z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na usługi ochrony. Zamawiający wykluczył wykonawcę na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp), powołując się na prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach (sygn. akt I ACa 330/11), który stwierdził, że Solid Security Sp. z o.o. wyrządził szkodę przez nienależyte wykonanie umowy. Odwołujący kwestionował zasadność wykluczenia, argumentując m.in. potrzebę wykładni przepisów Pzp zgodnie z dyrektywami UE oraz podnosząc, że szkoda nie była bezpośrednim następstwem nienależytego wykonania umowy, a jedynie odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. Izba uznała, że wykluczenie wykonawcy było zasadne, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające szkodę wynikającą z nienależytego wykonania umowy (na zasadzie ryzyka, zgodnie z postanowieniami umowy i art. 473 § 1 Kodeksu cywilnego) stanowi obligatoryjną podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp. Izba podkreśliła, że nie jest uprawniona do samodzielnego badania wywiązywania się przez wykonawcę z zobowiązań umownych, a jedynie do oparcia się na ustaleniach faktycznych i prawnych zawartych w prawomocnym orzeczeniu sądu. W ocenie Izby, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach, mimo że ograniczył wysokość zasądzonej szkody, potwierdził istnienie odpowiedzialności odszkodowawczej wykonawcy wynikającej z nienależytego wykonania umowy, co wypełniło hipotezę normy prawnej obligującej zamawiającego do wykluczenia wykonawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp w oparciu o prawomocne orzeczenia sądowe, nawet gdy dotyczą odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, oraz ograniczenia KIO w samodzielnej analizie umowy i odpowiedzialności wykonawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wykluczenia wykonawcy na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego szkodę wynikającą z nienależytego wykonania umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające szkodę wynikającą z nienależytego wykonania umowy (na zasadzie ryzyka) stanowi obligatoryjną podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające szkodę wynikającą z nienależytego wykonania umowy (na zasadzie ryzyka) stanowi podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Uzasadnienie
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp obliguje zamawiającego do wykluczenia wykonawcy, jeśli szkoda wynikająca z nienależytego wykonania zamówienia została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu. Izba podkreśliła, że nie jest uprawniona do samodzielnej analizy umowy i odpowiedzialności wykonawcy, lecz musi opierać się na ustaleniach sądu. W tym przypadku wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach potwierdził odpowiedzialność wykonawcy na zasadzie ryzyka za szkodę wynikającą z kradzieży, co wypełniło przesłankę wykluczenia.
Czy wykładnia art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych powinna uwzględniać przepisy dyrektyw UE, w szczególności w zakresie definicji "poważnego wykroczenia zawodowego"?
Odpowiedź sądu
Wykładnia art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp nie musi być zawężająca, jeśli polski ustawodawca prawidłowo zaimplementował przepisy dyrektywy, a wykonawca nie wykazał wadliwej implementacji.
Uzasadnienie
Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że wykonawca nie wykazał wadliwej implementacji art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp do prawa krajowego, w szczególności w kontekście art. 45 ust. 2 lit. d dyrektywy klasycznej. W związku z tym, polski przepis ma bezpośrednie zastosowanie, a jego interpretacja nie musi być zawężana w oparciu o argumenty dotyczące dyrektyw, zwłaszcza gdy nie wykazano sprzeczności z prawem unijnym.
Czy odpowiedzialność wykonawcy na zasadzie ryzyka za szkodę wynikającą z kradzieży może być utożsamiana z nienależytym wykonaniem zamówienia w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa przewiduje taką odpowiedzialność, a prawomocne orzeczenie sądu ją potwierdza.
Uzasadnienie
Izba uznała, że zgodnie z umową i art. 473 § 1 Kodeksu cywilnego, odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za szkodę wynikającą z kradzieży, potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, stanowi nienależyte wykonanie zobowiązania w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Solid Security Spółka z o.o. | spółka | Odwołujący |
| Ośrodek Reprezentacyjny Ministerstwa Obrony Narodowej | instytucja | Zamawiający |
| Konsorcjum Konsalnet Holding S.A., Konsalnet Security Spółka z o.o., Konsalnet Skorpion Spółka z o.o., Konsalnet Inowopol Spółka z o.o. | spółka | wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
Przepisy (16)
Główne
Pzp art. 24 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Zamawiający ma obowiązek wykluczenia wykonawcy, który wyrządził szkodę nie wykonując zamówienia lub wykonując je nienależycie, jeżeli szkoda ta została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, które uprawomocniło się w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 473 § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik może przez umowę przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności, za które na mocy ustawy odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
Pzp art. 24 § 4
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy uznania oferty wykonawcy za odrzuconą w przypadku jego wykluczenia.
Pzp art. 91 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy wyboru oferty najkorzystniejszej.
Pzp art. 198a
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy prawa do skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 198b
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy prawa do skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy interesu w uzyskaniu zamówienia.
Pzp art. 192 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy orzekania przez KIO w przypadku uwzględnienia odwołania.
Pzp art. 192 § 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy uwzględnienia odwołania przez KIO w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy.
Pzp art. 192 § 9
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Pzp art. 192 § 10
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Pzp art. 154 § 5a
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy listy wykonawców prowadzonej przez Prezesa UZP.
k.c. art. 472
Kodeks cywilny
Jeżeli ze szczególnego przepisu ustawy albo czynności prawnej nie wynika nic innego, dłużnik odpowiedzialny jest za zachowanie należytej staranności.
k.c. art. 366
Kodeks cywilny
Dotyczy powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 352
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wykładni orzeczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające szkodę wynikającą z nienależytego wykonania umowy (na zasadzie ryzyka) stanowi obligatoryjną podstawę do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp. • Krajowa Izba Odwoławcza nie jest uprawniona do samodzielnego badania wywiązywania się przez wykonawcę z zobowiązań umownych, lecz musi opierać się na ustaleniach faktycznych i prawnych zawartych w prawomocnym orzeczeniu sądu. • Odpowiedzialność wykonawcy na zasadzie ryzyka za szkodę wynikającą z kradzieży, potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, może być utożsamiana z nienależytym wykonaniem zamówienia w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp, jeśli umowa tak stanowi.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Odwołującego o potrzebie wykładni art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp zgodnie z dyrektywami UE, w tym o "poważnym wykroczeniu zawodowym", została odrzucona z uwagi na brak wykazania wadliwej implementacji przepisów UE do prawa krajowego. • Argumentacja Odwołującego, że szkoda nie była bezpośrednim następstwem nienależytego wykonania umowy, lecz jedynie odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka, została odrzucona, ponieważ umowa i orzeczenie sądu potwierdziły odpowiedzialność kontraktową na zasadzie ryzyka jako formę nienależytego wykonania. • Argumentacja Odwołującego dotycząca automatyzmu sankcji wykluczenia i naruszenia zasady proporcjonalności została odrzucona, ponieważ Izba nie jest uprawniona do samodzielnej analizy tych kwestii, a jedynie do stosowania przepisów Pzp w oparciu o ustalenia sądu.
Godne uwagi sformułowania
Izba rozpoznając zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp nie jest uprawniona do samodzielnego badania wywiązania się przez wykonawcę z przyjętych na siebie zobowiązań umownych, ani tym bardziej do wykładni postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego (ustalenia treści oświadczeń woli stron umowy). • Skoro przepis wymaga, aby wyrządzenie szkody skutkiem niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, Izba zobligowana jest do uwzględnienia przy badaniu zarzutu naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp ustaleń i ocen prawnych przyjętych przez sąd, który owo prawomocne orzeczenie wydał. • W ocenie Izby przyjąć bowiem należy, iż umowne rozszerzenie ustawowego zakresu odpowiedzialności dłużnika odnosi ten skutek, że okoliczności takie wchodzą w zakres jego odpowiedzialności kontraktowej i tym samym przekładają się na ocenę należytego wykonania zobowiązania.
Skład orzekający
Paweł Trojan
przewodniczący
Justyna Tomkowska
członek
Agnieszka Trojanowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp w oparciu o prawomocne orzeczenia sądowe, nawet gdy dotyczą odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, oraz ograniczenia KIO w samodzielnej analizie umowy i odpowiedzialności wykonawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykluczenia wykonawcy na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego szkodę wynikającą z nienależytego wykonania umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – wykluczenia wykonawcy z postępowania. Pokazuje, jak prawomocne orzeczenia sądowe wpływają na dalsze postępowania przetargowe i jakie są granice interpretacji przepisów Pzp.
“Prawomocny wyrok sądu o szkodzie może wykluczyć Cię z przetargu na lata – KIO wyjaśnia dlaczego.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.