KIO 820/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez Integrated Solutions Sp. z o.o. do Krajowej Izby Odwoławczej w postępowaniu przetargowym prowadzonym przez Prokuraturę Krajową na dostawę licencji oprogramowania Microsoft i usług stowarzyszonych. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 90 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp) poprzez zaniechanie wezwania wykonawców A.P.N. Promise S.A. i Comparex Poland Sp. z o.o. do udzielenia wyjaśnień dotyczących elementów ich ofert mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności rażąco niskiej ceny. Odwołujący argumentował, że zaoferowane przez tych wykonawców wysokie upusty na usługi (65,12% i 53,51%) w porównaniu do jego własnej oferty (17,36%) budziły wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia zgodnie z wymaganiami. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie, uznając, że zaoferowane upusty były na tyle wysokie, że uzasadniały przeprowadzenie procedury wyjaśniającej z art. 90 ust. 1 Pzp. Izba podkreśliła, że zaniechanie tej procedury przez zamawiającego mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W konsekwencji Izba nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz wezwanie wskazanych wykonawców do złożenia wyjaśnień. Kosztami postępowania obciążono zamawiającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 90 Pzp w kontekście rażąco niskiej ceny, zwłaszcza w postępowaniach, gdzie kryterium oceny jest upust procentowy. Podkreślenie obowiązku zamawiającego do przeprowadzenia procedury wyjaśniającej.
Dotyczy specyfiki zamówień publicznych, w szczególności przetargów na oprogramowanie i usługi IT.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaniechanie wezwania wykonawców do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oferty, w sytuacji gdy zaoferowane upusty budzą wątpliwości, stanowi naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie wezwania do wyjaśnień w sytuacji, gdy cena oferty wydaje się rażąco niska i budzi wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia, stanowi naruszenie art. 90 ust. 1 Pzp i może mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Uzasadnienie
Izba uznała, że przepis art. 90 ust. 1 Pzp nakłada na zamawiającego obowiązek wezwania do wyjaśnień, gdy cena oferty wydaje się rażąco niska. Zaoferowane przez wykonawców wysokie upusty na usługi, odbiegające od realiów rynkowych i ofert innych wykonawców, uzasadniały wątpliwości zamawiającego i konieczność przeprowadzenia procedury wyjaśniającej. Zaniechanie tej procedury mogło wpłynąć na wynik postępowania, prowadząc do wyboru oferty, która mogłaby zostać odrzucona.
Czy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w którym kryterium oceny ofert jest upust procentowy od cen producenta, można stosować przepisy dotyczące rażąco niskiej ceny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli kryterium oceny jest upust procentowy, cena jest nadal elementem oferty, a jej wysokość może być przedmiotem badania pod kątem rażąco niskiej ceny, zwłaszcza gdy obejmuje ona wszelkie koszty związane z realizacją zamówienia.
Uzasadnienie
Izba odrzuciła argumentację zamawiającego o braku możliwości zastosowania art. 90 Pzp. Stwierdzono, że cena jest obowiązkowym kryterium oceny ofert, a w tym przypadku wartość upustu wyznacza cenę, jaką zapłaci zamawiający. Specyfika postępowania nie wyłącza stosowania przepisów o rażąco niskiej cenie, a opis przedmiotu zamówienia i wzór umowy przewidywały wymogi dotyczące kalkulacji ceny, w tym uwzględnienia wszystkich kosztów.
Czy zarzut naruszenia art. 90 Pzp musi być połączony z zarzutem odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 90 Pzp, polegający na zaniechaniu wezwania do wyjaśnień, jest wystarczający i prawidłowy na etapie postępowania odwoławczego, bez konieczności jednoczesnego formułowania zarzutu odrzucenia oferty.
Uzasadnienie
Izba uznała, że łączenie zarzutu naruszenia art. 90 Pzp z zarzutem naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp nie jest konieczne. Postawienie zarzutu dotyczącego konieczności przeprowadzenia procedury wyjaśniającej jest wystarczające, a żądanie odrzucenia oferty przed przeprowadzeniem tej procedury byłoby przedwczesne. Ciężar dowodu, że cena nie jest rażąco niska, spoczywa na wykonawcy po wezwaniu do wyjaśnień, a nie na odwołującym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Integrated Solutions Sp. z o.o. | spółka | Odwołujący |
| Prokuratura Krajowa | instytucja | Zamawiający |
| A.P.N. Promise S.A. | spółka | Wykonawca (zgłaszający przystąpienie do postępowania po stronie Zamawiającego) |
| Comparex Poland Sp. z o.o. | spółka | Wykonawca (zgłaszający przystąpienie do postępowania po stronie Zamawiającego) |
Przepisy (13)
Główne
Pzp art. 90 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
Pomocnicze
Pzp art. 192 § 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Legitymację do wniesienia odwołania posiada wykonawca, który ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przepisów ustawy.
Pzp art. 89 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera ona braki w postaci rażąco niskiej ceny.
Pzp art. 90 § 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Pzp art. 7 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający jest obowiązany do zapewnienia uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 7 § 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamówienie udziela się wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy.
Pzp art. 190 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
Pzp art. 190 § 1a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Ciężar dowodowy w postępowaniu przed Izbą spoczywa na stronach.
Pzp art. 192 § 9
Ustawa Prawo zamówień publicznych
O kosztach postępowania orzeka się stosownie do wyniku.
Pzp art. 192 § 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
W związku z uwzględnieniem odwołania Izba zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego uzasadnione koszty postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 3
Określa zasady rozliczania kosztów postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 5 § 2
Określa zasady zwrotu wpisu od odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaoferowane przez wykonawców upusty na usługi (65,12% i 53,51%) były rażąco niskie i budziły wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia. • Zamawiający naruszył art. 90 ust. 1 Pzp poprzez zaniechanie przeprowadzenia procedury wyjaśniającej. • Zaniechanie procedury wyjaśniającej mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Odrzucone argumenty
Zamawiający argumentował, że odwołujący nie wykazał materialnoprawnych przesłanek odwołania i nie udowodnił rażąco niskiej ceny ofert. • Zamawiający twierdził, że samo zaniechanie wezwania do wyjaśnień nie wpływa na wynik postępowania. • Zamawiający podnosił, że art. 90 Pzp nie może mieć zastosowania, gdyż w postępowaniu nie występuje cena w rozumieniu Pzp, a jedynie upust procentowy. • Zamawiający argumentował, że zarzut naruszenia art. 90 Pzp powinien być połączony z zarzutem odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp.
Godne uwagi sformułowania
cena wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego • zaniechanie tego obowiązku – gdy okoliczności sprawy wskazują o istnieniu uzasadnionych podstaw do zastosowania art. 90 ust. 1 Pzp – może być podnoszone w ramach środków ochrony prawnej • przepis ten stanowi, że „zamawiający zwraca się” o udzielenie wyjaśnień i złożenie dowodów, a nie, że „zamawiający może zwrócić się” • próba przeniesienia przez Odwołującego środka ciężkości na wykazywanie, iż cena tych ofert jedynie wydaje się rażąco niska, nie może zasługiwać na uwzględnienie
Skład orzekający
Grzegorz Matejczuk
przewodniczący
Paweł Puchalski
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 90 Pzp w kontekście rażąco niskiej ceny, zwłaszcza w postępowaniach, gdzie kryterium oceny jest upust procentowy. Podkreślenie obowiązku zamawiającego do przeprowadzenia procedury wyjaśniającej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych, w szczególności przetargów na oprogramowanie i usługi IT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur dotyczących rażąco niskiej ceny w zamówieniach publicznych, nawet w skomplikowanych przypadkach, gdzie kryterium jest upust procentowy. Pokazuje też, jak Izba Odwoławcza interpretuje obowiązki zamawiającego.
“Czy wysoki upust w przetargu to zawsze okazja? KIO wyjaśnia, kiedy cena może być rażąco niska.”
Sektor
IT/technologie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.