KIO 799/15

Krajowa Izba OdwoławczaWarszawa2015-04-30
SAOSinnezamówienia publiczneWysokainne
prawo zamówień publicznychKIOodwołanierażąco niska cenawyjaśnienia ofertyodrzucenie ofertyprzetargdokumentacja projektowa

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie wykonawców i nakazała unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty, odrzucenie oferty GAZOPROJEKT S.A. z powodu rażąco niskiej ceny i nieprzekonujących wyjaśnień, oraz powtórzenie czynności badania ofert.

Wykonawcy wnieśli odwołanie od wyboru oferty GAZOPROJEKT S.A. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na opracowanie dokumentacji projektowej. Zarzucili naruszenie przepisów Pzp, w tym art. 90 ust. 3, wskazując na rażąco niską cenę oferty i brak należytych wyjaśnień. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie, uznając, że wyjaśnienia złożone przez GAZOPROJEKT S.A. były ogólnikowe i nieadekwatne do wezwania zamawiającego, co skutkowało koniecznością odrzucenia oferty.

W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na opracowanie dokumentacji projektowej dla inwestycji „Gazociąg Szczecin-Gdańsk Etap V Goleniów-Płoty”, wykonawcy Biuro Projektów „Nafta - Gaz” Sp. z o.o. i Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o. wnieśli odwołanie od czynności zamawiającego – Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. – polegającej na wyborze oferty Biura Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT S.A. we Wrocławiu. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp), w szczególności art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty GAZOPROJEKT S.A. z powodu rażąco niskiej ceny. Odwołujący argumentowali, że wynagrodzenia projektantów w ofercie GAZOPROJEKT S.A. były nieadekwatne do realiów rynkowych, a przedstawione wyjaśnienia nie wykazały, że cena nie jest rażąco niska. Krajowa Izba Odwoławcza uznała odwołanie za zasadne. Stwierdziła, że choć cena oferty GAZOPROJEKT S.A. była niższa od średniej arytmetycznej cen wszystkich ofert, kluczowe było badanie rzetelności obliczenia tej ceny. Izba podkreśliła, że wyjaśnienia złożone przez GAZOPROJEKT S.A. były ogólnikowe, nieadekwatne do wezwania zamawiającego, a w szczególności nie wykazały szczegółowo kosztów pracy poszczególnych osób ani łącznej kwoty przeznaczonej na wynagrodzenia. Brak rzetelnych wyjaśnień, mimo wezwania, skutkuje obowiązkiem odrzucenia oferty. W związku z tym Izba nakazała unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty GAZOPROJEKT S.A.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oferta wykonawcy podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3 Pzp, jeśli wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień nie przedstawił rzetelnych i szczegółowych informacji, które uzasadniałyby wysokość ceny ofertowej.

Uzasadnienie

Izba uznała, że wyjaśnienia złożone przez GAZOPROJEKT S.A. były ogólnikowe i nieadekwatne do wezwania zamawiającego, szczególnie w zakresie kosztów pracy. Brak wykazania rzetelności obliczenia ceny, mimo wezwania, skutkuje obowiązkiem odrzucenia oferty, co chroni zamawiającego przed nienależytym wykonaniem zamówienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnia odwołanie i nakazuje unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty Biura Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT S.A.

Strona wygrywająca

Biuro Projektów „Nafta - Gaz" Sp. z o.o. i Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
Biuro Projektów „Nafta - Gaz" Sp. z o.o.spółkaodwołujący
Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o.spółkaodwołujący
Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A.spółkazamawiający
Biuro Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT S.A.spółkaprzystępujący po stronie zamawiającego
Tractebel Engineering S.A.spółkaprzystępujący po stronie odwołującego

Przepisy (15)

Główne

Pzp art. 89 § 1 pkt 4

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Oferta podlega odrzuceniu, jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Pzp art. 90 § 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Jeżeli wyjaśnienia złożone przez wykonawcę wraz z dowodami nie usuwają wątpliwości zamawiającego co do rzetelności obliczenia ceny oferty, zamawiający odrzuca ofertę.

Pzp art. 192 § 1 i 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Orzekanie przez Izbę w przypadku uwzględnienia odwołania.

Pomocnicze

Pzp art. 90 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Jeżeli cena oferty złożonej w postępowaniu o udzielenie zamówienia jest niższa o więcej niż 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert lub średniej arytmetycznej ceny unieważnionego postępowania, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, o których mowa w ust. 1.

Pzp art. 7 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający w szczególności: (...) uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców.

Pzp art. 8 § 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający nie może udostępniać informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.), które zostały przekazane przez wykonawców w dokumentach składanych w postępowaniu.

Pzp art. 96 § 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający udostępnia protokół wraz z załącznikami, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 3, w miejscach publicznie dostępnych, w tym na stronie internetowej.

u.z.n.k. art. 11 § 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Informacjami stanowiącymi tajemnicę przedsiębiorstwa są informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w poszczególnych elementach nie są znane publicznie, chyba że ujawnienie ich następuje za zgodą podmiotu, którego dotyczą.

u.m.w.p. art. 2 § 3-5

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Przepisy dotyczące ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Pzp art. 198a

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Przepisy dotyczące skargi na orzeczenie KIO.

Pzp art. 198b

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Przepisy dotyczące skargi na orzeczenie KIO.

Pzp art. 179 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Uprawnienie do wniesienia odwołania.

Pzp art. 180 § 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Przedmiot oceny Izby w postępowaniu odwoławczym.

Pzp art. 190 § 1a

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Ciężar dowodu w zakresie rzetelności ceny oferty.

Pzp art. 192 § 9 i 10

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oferta GAZOPROJEKT S.A. zawiera rażąco niską cenę, która nie została należycie uzasadniona w złożonych wyjaśnieniach. Wyjaśnienia złożone przez GAZOPROJEKT S.A. były ogólnikowe i nieadekwatne do wezwania zamawiającego, szczególnie w zakresie kosztów pracy. Zamawiający zaniechał odrzucenia oferty GAZOPROJEKT S.A. mimo istnienia podstaw prawnych.

Odrzucone argumenty

Cena oferty GAZOPROJEKT S.A. jest ceną rynkową, uwzględniającą szereg czynników i pozwalającą na rzetelne wykonanie zamówienia. Wyjaśnienia złożone przez GAZOPROJEKT S.A. są wystarczające i potwierdzają, że cena oferty nie jest rażąco niska. Zastosowanie specjalistycznego oprogramowania i korzystne ubezpieczenie pozwalają na obniżenie kosztów realizacji zamówienia.

Godne uwagi sformułowania

za cenę rażąco niską należy uznać również taką cenę, co do której zaistniały wątpliwości dotyczące rzetelności jej obliczenia, które mimo wezwania dokonanego przez zamawiającego nie zostały wyjaśnione w sposób należyty brak złożenia wyjaśnień przekonujących o rzetelności obliczenia ceny zrównane jest bowiem w skutkach z niezłożeniem wyjaśnień ratio legis przepisów dotyczących badania ceny oferty jest bowiem nie tylko zapewnienie uczciwego konkurowania wykonawców o zamówienie publiczne, ale również ochrona zamawiających przed nienależytym wykonaniem zamówienia w przyszłości.

Skład orzekający

Magdalena Grabarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rażąco niskiej ceny oferty (art. 90 Pzp) oraz obowiązków wykonawcy w zakresie składania wyjaśnień. Podkreślenie znaczenia rzetelności obliczenia ceny i konsekwencji braku adekwatnych wyjaśnień."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych w Polsce, w szczególności w kontekście Prawa zamówień publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowań przetargowych – rażąco niskiej ceny oferty – i pokazuje, jak ważne jest rzetelne uzasadnienie ceny przez wykonawcę oraz skrupulatność zamawiającego w weryfikacji wyjaśnień. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów Pzp.

Czy niska cena zawsze oznacza wygraną? KIO wyjaśnia, kiedy oferta może zostać odrzucona mimo atrakcyjnej kwoty.

Dane finansowe

WPS: 2 057 722,35 PLN

wpis od odwołania: 15 000 PLN

koszty postępowania odwoławczego (wpis i wynagrodzenie pełnomocnika): 18 600 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt KIO 799/15 WYROK z dnia 30 kwietnia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Magdalena Grabarczyk Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 kwietnia 2015 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Biuro Projektów „Nafta - Gaz" Sp. z o.o. w Jaśle, Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o. w Krakowie w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. w Warszawie przy udziale Biura Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT S.A. we Wrocławiu zgłaszającej swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego oraz Tractebel Engineering S.A. w Katowicach zgłaszającej swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego orzeka: 1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Operatorowi Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. w Warszawie unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty, powtórzenie czynności badania i oceny ofert oraz odrzucenie oferty Biura Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT S.A. we Wrocławiu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych; 2. kosztami postępowania obciąża Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. w Warszawie i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Biuro Projektów „Nafta - Gaz" Sp. z o.o. w Jaśle, Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o. w Krakowie tytułem wpisu od odwołania; 2.2. zasądza od Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. w Warszawie na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Biuro Projektów „Nafta - Gaz" Sp. z o.o. w Jaśle, Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o. w Krakowie kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika; Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: ……………………… Sygn. akt KIO 799/15 Uzasadnienie Zamawiający - Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A. w Warszawie - prowadzi w trybie przetargu ograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.), dalej jako: „ustawa” lub „Pzp” postępowanie o udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest opracowanie dokumentacji projektowej dla inwestycji pn. „Gazociąg Szczecin-Gdańsk Etap V Goleniów- Płoty. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 12 listopada 2014 r. pod numerem 2014/S 218-386427. Wartość zamówienia jest większa niż kwota wskazana w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. W związku z przesłaniem przez zamawiającego 9 kwietnia 2015 r. informacji o wyniku postępowania odwołanie 17 kwietnia 2015 r. odwołanie wnieśli wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Biuro Projektów „Nafta - Gaz" Sp. z o.o. w Jaśle, Górnicze Biuro Projektów PANGAZ Sp. z o.o. w Krakowie. Zachowany został obowiązek przekazania zamawiającemu kopii odwołania. Odwołujący zarzucił zamawiającemu, że przez dokonanie wyboru oferty Biura Studiów i Projektów Gazownictwa GAZOPROJEKT S.A. we Wrocławiu (dalej również jako: GAZOPROJEKT S.A.), zaniechanie odrzucenia tej oferty oraz zaniechanie udostępnienia całości wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny oferty tego wykonawcy naruszył art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt 4 i 8, art. 90 ust. 2 i 3 oraz art. 96 ust. 3 Pzp. Wniósł o uwzględnienie odwołania oraz nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, udostępnienia odwołującemu w całości (wraz z załącznikami) wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, odrzucenia oferty wybranej i dokonania ponownej oceny ofert. W uzasadnieniu odwołujący stwierdził, że zaistnienie przesłanek zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa nie zostało wykazane przez odwołującego oraz, że wynagrodzenia projektantów będące kluczowym elementem kosztotwórczym dla przedmiotowego zamówienia został przyjęty przez GAZOPROJEKT S.A. całkowicie nieadekwatne to uwarunkowań rynkowych, gdyż zatrudnienie personelu za kwotę minimalnego wynagrodzenia jest nierealne. Podniósł, że już ten fakt nie pozwala zaakceptować wyjaśnień. GAZOPROJEKT S.A. oraz Tractebel Engineering S.A. w Katowicach zgłosili swoje przystąpienia do postępowania odwoławczego kolejno po stronie zamawiającego i po stronie odwołującego. Przystępujący wnieśli odpowiednio o oddalenie odwołania i o uwzględnienie odwołania.. Izba ustaliła, że odwołanie nie podlega odrzuceniu i przeprowadziła rozprawę. Izba ustaliła, co następuje: Zamawiający określił, że do wykonania zamówienia niezbędny jest zespół projektowy, w składzie: Kierownik Zespołu Projektowego, Projektant Technolog, Projektant Konstruktor, Projektant Elektryk, Projektant branży drogowej, Projektant Automatyk, Koordynator zespołu ds. oceny oddziaływania na środowisko i Koordynator zespołu ds. inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej. Wartość przedmiotu zamówienia zamawiający ustalił na kwotę 2 057 722,35 zł (2.530.998, 53 brutto) posługując się metodą historyczną. Na rozprawie wyjaśnił, że wycena została dokonania na podstawie wartości ofert w postępowaniach dotyczących gazociągu Lwówek-Odolanów i Pogórska Wola-Tworzeń. W postępowaniu złożono 5 ofert z cenami odpowiednio: GAZOPROJEKT S.A.- 3.075.000 zł; Odwołujący – 5.960.088 zł Tractebel Engineering S.A. w Katowicach – 5.964.270 zł; TEBODIN POLSKA – 6.022.080 zł; ILF CONSULTING ENGINEERS Polska S.A. w Warszawie – 6.222.570 zł; Pismem z 30 marca 2015 r. zamawiający wezwał GAZOPROJEKT S.A. trybie art. 90 ust. 1 Pzp do wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na jej cenę. Zamawiający wskazał, że średnia cena złożonych ofert wynosi 5.448.801,60 zł, a kwota niższa o 30% od średniej arytmetycznej cen wszystkich ofert to kwota poniżej 3.814.161,12 zł, a GAZOPROJEKT S.A. podał cenę o 30% od średniej wartości arytmetycznej wszystkich złożonych ofert. Zamawiający zwrócił się o udzielenie wyjaśnień w tym dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności w zakresie: 1) kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314) z wyszczególnieniem kosztów pracy dla poszczególnych osób biorących udział w projekcie wraz ze wskazaniem ilości godzin zaangażowania tych osób w projekcie; 2) kosztów usług, które zostaną zlecone podwykonawcom; 3) pozostałych kosztów, w tym m.in. kosztów materiałów administracyjnych itp.; 4) wysokości zysku; 5) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy; 6) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów. Pismem z dnia 2 kwietnia 2015 r. GAZOPROJEKT S.A. złożył wyjaśnienia. Podał, że jego cena jest ceną rynkową, w pełni uwzględniającą szereg czynników wypływających z realiów rynku właściwego oraz pozwalającą na rzetelne i terminowe wykonanie zamówienia bez strat i bez finansowania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, a nadto pozwalającą osiągnąć godziwy zysk. Wskazał, że cena w niniejszym postępowaniu nie odbiega w znaczący sposób od cen zaoferowanych w zbliżonych postępowaniach prowadzonych ostatnio przez zamawiającego a w szczególności w postępowaniu pn. „Budowa międzysystemowego gazociągu stanowiącego połączenie systemów przesyłowych Rzeczpospolitej Polskiej i Rep. Słowackiej wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi - gazociąg Strachocina -Granica RP - opracowanie dokumentacji projektowej", w którym oferta wykonawcy została wybrana. Uznał, że cena jego oferty nie odbiega również od cen zaoferowanych przez innych wykonawców w innych zbliżonych postępowaniach. Wyjaśnił, że przy sporządzaniu ofert uwzględnił nie ilość osób (które nie są zatrudnione przy jednym tylko projekcie przez cały okres wykonywania zamówienia), ale ilość szacowanych roboczogodzin w poszczególnych branżach, niezbędnych do rzetelnego i terminowego wykonania danego zamówienia. W tabeli 1 przedstawił godzinowe zaangażowanie pracowników różnych szczebli (kadry kierowniczej, kadry średniego szczebla, personelu pomocniczego) w realizację projektu, wskazującym na ilość roboczogodzin. Przy przyjęciu stawki minimalnego wynagrodzenia w roku 2015 r, (w kwocie 1.750 zł brutto, co oznacza faktyczny koszt pracodawcy na poziomie 2.112,95 zł) i stawce godzinowej wynikającej z tego wynagrodzenia (12,58 zł), obliczono łączny koszt pracy przy uwzględnieniu minimalnego wygrodzenia. GAZOPROJEKT S.A. załączył Tabelę nr 2 - Koszty netto usług, które zostaną zlecone podwykonawcom, wskazując że są to rynkowe ceny pozyskania usług, koniecznych dla prawidłowej realizacji przedmiotowego zamówienia. Złożył ponadto kilka przykładowych ofert podwykonawców obejmujących wycenę usług, tożsamych zakresem. W załączonej Tabelę nr 3 GAZOPROJEKT S.A. przedstawił pozostałe koszty: m.in. materiałów i opłat administracyjnych. Wyjaśnił, że wskazane kwoty zostały skalkulowane z uwzględnieniem poziomu urzędowych opłat za różnego rodzaju działania/czynności/wnioski/decyzje, a więc są to kwoty stałe, takie same dla wszystkich wykonawców oraz dodatkowo koszty delegacji pracowników. Koszty delegacji skalkulowano na podstawie obowiązujących przepisów prawa pracy (Kodeks pracy oraz rozporządzenia wykonawcze regulujące kwestie kosztów podróży, diet itp.). Planowany przez GAZOPROJEKT S.A. zysk został wskazany w Tabeli nr 4, zawierającej kalkulację ceny ofertowej przy założeniu minimalnego wynagrodzenia za pracę dla pracowników. GAZOPROJEKT S.A. Wyjaśnił, że jak wynika ze wskazanej kalkulacji, łączne koszty przy takiej kalkulacji, oscylują poniżej ceny, która została zaproponowana w samej ofercie oraz, że oznacza to, że zaoferowana cena jest realną ceną rynkową, przy której GAZOPROJEKT S.A. osiągnie rozsądny zysk, w szczególności przy uwzględnieniu faktu, że w rzeczywistości wynagrodzenia dla pracowników GAZOPROJEKT S.A. kształtują się na poziomie wyższym niż minimalne wynagrodzenie. GAZOPROJEKT S.A. podał również, że przy kalkulacji ceny ofertowej uwzględnił także okoliczności, które pozwalają na zmniejszenie kosztów jego realizacji: specjalistyczne oprogramowanie pn. URBANO. Jest to dedykowana „nakładka" na oprogramowanie AutoCivil 3D, która służy do kompleksowego projektowania gazociągu. Oprogramowanie na specjalne zamówienia GAZOPROJEKT S.A. jest wciąż rozbudowywane i wzbogacane o funkcjonalności, które poprawiają wydajność pracy nad projektami, co pozwala na realne zmniejszenie ilości godzin potrzebnych do wykonania dokumentacji wykonawczej (o ok. 30 % w porównaniu do ilości godzin, jakie byłyby potrzebne do wykonania takich samych prac bez wykorzystania tego oprogramowania). W załączeniu GAZOPROJEKT S.A. złożył umowę na wdrożenie programu URBANO. Jako element wpływającym na oszczędność wykonania zamówienia GAZOPROJEKT S.A. wskazał zakładaną wysokość składki wymaganego przez zamawiającego ubezpieczenia. Wyjaśnił, że należy do grupy kapitałowej PGNiG i jest objęty grupowym ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej w ramach umowy ubezpieczenia całej grupy. Złożył również dokument wyjaśniający kwestię korzystania z pomocy publicznej. Dodatkowo wyjaśnił, że posiada ogromne, bo blisko 60-cio letnie, doświadczenie w projektowaniu obiektów objętych przedmiotowym zamówieniem publicznym. Doskonała znajomość rynku, dostępność sprzętu, personelu (ok. 190-osobowy zespół doświadczonych ekspertów wielu branż), baza sprawdzonych podwykonawców, wdrożony i stosowany od wielu lat zintegrowany system zarządzania jakością ISO zgodny z normami PN-EN ISO 9001:2009, PN-EN ISO 14000, sprawiają, iż oferowana cena obliczona została z pełnym rozeznaniem, rzetelnie i przy uwzględnieniu wszystkich wymogów zamawiającego. GAZOPROJEKT S.A. oświadczył, że wszystkie dokumenty załączone do pisma zawierają informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust, 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdyż są to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa, a także przedstawiające istotną wartość gospodarczą. Nie mogą być one udostępniane innym podmiotom ani innym osobom, poza tymi którym zamawiający powierzył przeprowadzenie postępowania. Wyjaśnił, że pozyskanie przez konkurencyjne podmioty wiedzy o tak istotnych kwestiach związanych z funkcjonowaniem GAZOPROJEKT S.A. może narazić spółkę na poważne szkody. Izba zważyła, co następuje: Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1 Pzp, gdyż uwzględnienie odwołania da możliwość uznania jego oferty za najkorzystniejszą i zawarcia umowy z zamawiającym. Odwołanie jest zasadne. Zamawiający i GAZOPROJEKT S.A. budowali swoje stanowisko jako próbę wykazania, że cena oferty GAZOPROJEKT S.A. nie jest ceną rażąco niską, czyli ceną nierynkową, obliczoną poniżej kosztów i GAZOPROJEKT S.A. nie składa oferty za „symboliczną złotówkę”. Uszło jednak ich uwadze, że za cenę rażąco niską należy uznać również taką cenę, co do której zaistniały wątpliwości dotyczące rzetelności jej obliczenia, które mimo wezwania dokonanego przez zamawiającego nie zostały wyjaśnione w sposób należyty w toku postępowania o udzielenie zamówienia. Zmiana przepisów ustawy, która weszła w życie 19 października 2014 r. mimo użycia w art. 190 ust. 1a sformułowania „ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny” nie daje możliwości, aby w postępowaniu odwoławczym ponawiać w całości badanie ceny oferty. Przeciwnie, skoro przedmiotem oceny Izby jest – zgodnie z art. 180 ust. 1 Pzp – wyłącznie czynność lub zaniechanie zamawiającego, to w przypadku oceny oferty, po uzyskaniu wyjaśnień dotyczących elementów mających wpływ na jej cenę, Izba bada, czy uzyskane wyjaśnienia zostały prawidłowo ocenione przez zamawiającego i uzasadniają wysokość ceny ofertowej. Powołana nowelizacja w art. 190 ust. 1a Pzp wskazuje podmiot uczestniczący w postępowaniu odwoławczym, który jest zobowiązany powołać dowody na okoliczność prawidłowego zbadania przez zamawiającego ceny oferty, natomiast nie zmienia przedmiotu dowodu – czyli czynności lub zaniechania zamawiającego z uwzględnieniem zaistniałych w postępowaniu o udzielenie zamówienia okoliczności faktycznych i prawnych. Jeśli wykonawca wezwany przez zamawiającego nie złożył wyjaśnień adekwatnych do wezwania, szczegółowych, odpowiednio umotywowanych, jego oferta podlega odrzuceniu. Brak złożenia wyjaśnień przekonujących o rzetelności obliczenia ceny zrównane jest bowiem w skutkach z niezłożeniem wyjaśnień. Ratio legis przepisów dotyczących badania ceny oferty jest bowiem nie tylko zapewnienie uczciwego konkurowania wykonawców o zamówienie publiczne, ale również ochrona zamawiających przed nienależytym wykonaniem zamówienia w przyszłości. Zaniżenie kosztów wykonania zamówienia naraża zamawiających na ryzyko nienależytego wykonania umowy. Oferta GAZOPROJEKT S.A. podlega odrzuceniu na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 3 Pzp, gdyż wykonawca wezwany przez zamawiającego zgodnie z art. 90 ust. 1 Pzp do złożenia wyjaśnień, złożył wyjaśnienia w istocie ogólnikowe, a przede wszystkim nieadekwatne do wezwania zamawiającego. Zamawiający powołał w treści wezwania elementy istotne z punktu widzenia obliczenia ceny oferty wskazane w art. 90 ust. 1 Pzp, jednak nie sposób uznać, że wezwanie to miało charakter ogólny. Przywołany przepis, mimo że zawiera otwarty katalog elementów mających wpływ na wysokość ceny stanowi regulację kazuistyczną, która dodatkowo w 30 marca 2015 r. w treści wezwania nie została powielona mechanicznie. Zamawiający, żądał wskazania kosztów pracy. Podał wprawdzie, w ślad za wskazanym przepisem, że ich wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, lecz jednocześnie doprecyzował, że wymaga wyszczególnienia kosztów pracy dla poszczególnych osób biorących udział w projekcie wraz ze wskazaniem ilości godzin zaangażowania tych osób. Obowiązkiem wykonawcy było zatem szczegółowe wskazanie zamawiającemu kosztów pracy przyjętych do ustalenia ceny oferty w tym konkretnym postępowaniu, a GAZOPROJEKT S.A. tego nie uczynił. Nie sposób uznać za adekwatną odpowiedź na żądanie zamawiającego wywody na temat porównywalności ceny oferty złożonej w tym postępowaniu z cenami ofert GAZOPROJEKT S.A. w innych postępowaniach albo porównanie z cenami ofert w innych postępowaniach prowadzonych przez zamawiającego. Lektura wyjaśnień złożonych przez przystępującego wraz z załączonymi dowodami nie pozwala na ustalenie, jakie wynagrodzenie przystępujący przeznaczył dla poszczególnych specjalistów, ani nawet jaka jest łączna kwota przeznaczona na wynagrodzenia osób niezbędnych do wykonania zamówienia. Już to powoduje, że oferta GAZOPROJEKT S.A. podlega odrzuceniu, gdyż nie ma sporu co do tego, że wynagrodzenia są najbardziej istotnym kosztowo elementem cenotwórczym, a ich wysokość nie została podana i wyjaśniona. Wskazać też trzeba, że wyjaśnienia GAZOPROJEKT S.A. w pozostałym zakresie, iż cena oferty jest rynkowa i zapewnia mu godziwy zysk, a wykonawca jest podmiotem niezwykle doświadczonym, mają charakter ogólny i niewątpliwie twierdzenia takie mogą zgłaszać wszyscy wykonawcy, którzy złożyli oferty w tym postępowaniu. Twierdzenia o oszczędnościach wynikających z zastosowania dedykowanego oprogramowania i korzystnego ubezpieczenia pozostały całkowicie gołosłowne. Obowiązkiem wykonawcy wezwanego do udzielenie wyjaśnień jest wykazanie rzeczywistego wpływu powołanych czynników na cenę oferty, a tego GAZOPROJEKT S.A. nie uczynił. Postępowanie o zamówienia publiczne jest prowadzone pisemnie i powinno być transparentne. Niedopuszczalne jest zatem, aby zamawiający domniemywał poprawność obliczenia ceny oferty. Pogląd ten jest szczególne aktualny w obecnym stanie prawnym, który ciężar dowodu co do poprawności i rzetelności obliczenia ceny oferty nakłada na wykonawcę. Brak jest podstaw do tego, aby uznać, że różnica miedzy ceną oferty a sumą zysku i kosztów wynikająca z przedstawionej kalkulacji zostanie przeznaczona na wynagrodzenia pracowników, gdyż nie wynika to ze złożonych wyjaśnień. Okoliczności sprawy wskazują, że wezwanie GAZOPROJEKT S.A. do udzielenia wyjaśnień nie było podyktowane jedynie obowiązkiem wynikającym z ustawy – przekroczeniem progu 30%. Dostrzec bowiem należy, że nie tylko przekroczenie to nastąpiło, ale też cena kolejnej oferty była prawie dwukrotnie wyższa od ceny oferty przystępującego, a poziom cen wszystkich pozostałych ofert był zbliżony. Średnia arytmetyczna wszystkich ofert wynosi 5 448 801,60 zł. Znacząca rozbieżność ceny oferty GAZOPROJEKT S.A. w stosunku do cen wszystkich pozostałych ofert powinna skłonić wykonawcę do szczególnej staranności przy udzielaniu wyjaśnień, a zamawiającego do ich wnikliwej oceny. Jest to tym bardziej istotne, że cena wszystkich złożonych ofert istotne przewyższała szacunki zamawiającego. Mając na uwadze te okoliczności Izba uznała, że przystępujący nie wywiązał się z ciążącej na nim powinności dowodowej w toku postępowania, co powinno przynieść skutek odrzucenia jego oferty. Zaniechanie tej czynności przez zamawiającego doprowadziło do naruszenia prawa. Izba nie uwzględniła dowodów złożonych przez GAZOPROJEKT S.A. na rozprawie uznając przede wszystkim, że wykonawca mógł i powinien złożyć je zamawiającemu w odpowiedzi na wezwanie oraz, że pozostają one bez związku z wysokością ceny oferty. Po dokonaniu oceny załączników do wyjaśnień GAZOPROJEKT S.A. oraz treści uzasadnienia zastrzeżenia Izba zważyła, że wykonawca jest uprawniony do ochrony tożsamości swoich kontrahentów oraz treści umów, które nie są jawne. W pozostałym zakresie zastrzeżenie informacji jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa okazało się niezasadne. Informacje zawarte w Tabeli 1 wyliczenia oparte na minimalnym wynagrodzeniu za pracę nie zasługują na ochronę. Nie stanowią też tajemnicy informacje o liczbie godzin wycenionej w ofercie, zwłaszcza w zakresie podanym w jawnej części wyjaśnień. Z uwagi wskazanie, że wycena dokonana przez podwykonawców ma charakter rynkowy, również informacje zawarte w Tabeli nr 2 powinny być ujawnione. Nawet w przypadku, gdyby były dla GAZOPROJEKT S.A. szczególnie korzystne uzyskują one wartość gospodarczą dopiero w połączeniu z firmami danych podmiotów, które nie podlegają ujawnieniu. Zamawiający powinien ujawnić również Tabelę Nr 3 zawierającą zgodnie z oświadczeniem GAZOPROJEKT S.A. koszty materiałów i opłat administracyjnych wspólne dla wszystkich wykonawców. Oświadczenie o korzystaniu z pomocy publicznej również nie powinno być niedostępne konkurentom, gdyż fakt korzystania z takiej mocy można ustalić z legalnych źródeł. Zamawiający bezprawnie odmówił dostępu do wymienionych załączników do wyjaśnień GAZOPROJEKT S.A. dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny i naruszył art. 8 ust. 3 i art. 96 ust. 3 PZP. Naruszenie to nie ma i nie może mieć wpływu na wynik postępowania, gdyż oferta GAZOPROJEKT S.A. podlega odrzuceniu, w związku z czym Izba nie nakazała w sentencji ich ujawnienia. W tym stanie rzeczy Izba na podstawie art. 192 ust. 1 i 2 Pzp orzekła, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Izba orzekła na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp, uwzględniając koszty wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego w kwocie 3.600 zł, zgodnie z § 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Przewodniczący: ................................

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI