KIO 608/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOdwołanie wniesione przez konsorcjum wykonawców zostało oddalone przez Krajową Izbę Odwoławczą. Konsorcjum kwestionowało zasadność swojego wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, argumentując, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku (sygn. akt I C 122/10), zasądzający od jednego z członków konsorcjum karę umowną, nie stwierdza wyrządzenia szkody w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp). Krajowa Izba Odwoławcza uznała jednak, że wyrok zasądzający karę umowną na podstawie art. 483 k.c. jest orzeczeniem stwierdzającym wyrządzenie szkody. Izba podkreśliła, że kara umowna, zastrzeżona w celu naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, stanowi rekompensatę szkody i jej zasądzenie jest równoznaczne ze stwierdzeniem jej wystąpienia. Zgodnie z art. 484 § 1 k.c., kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody, co ułatwia dochodzenie odszkodowania. Izba podzieliła pogląd zamawiającego, że art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp nie uzależnia wykluczenia od wysokości ani charakteru szkody, ani od konkretnej podstawy prawnej odpowiedzialności. W konsekwencji, Izba stwierdziła, że wyrok Sądu Okręgowego potwierdza fakt wyrządzenia szkody przez nienależyte wykonanie zamówienia publicznego, co uzasadnia wykluczenie wykonawcy z postępowania. Odwołanie zostało oddalone, a koszty postępowania obciążyły wykonawcę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp w kontekście wyroku zasądzającego karę umowną jako podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania o zamówienie publiczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji nienależytego wykonania umowy i zasądzenia kary umownej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok sądu zasądzający karę umowną za nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego stanowi orzeczenie stwierdzające wyrządzenie szkody w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, uzasadniające wykluczenie wykonawcy z postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok zasądzający karę umowną na podstawie art. 483 k.c. stanowi orzeczenie stwierdzające wyrządzenie szkody, co jest podstawą do wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Uzasadnienie
Kara umowna zastępuje odszkodowanie i jej zasądzenie stanowi rekompensatę szkody. Nawet jeśli wierzyciel nie poniósł szkody, kara umowna mu się należy. Wykonawca nie wykazał braku winy ani braku szkody, a sąd stwierdził, że dokumentacja nie nadawała się do wykorzystania.
Czy ciężar dowodu zaistnienia szkody spowodowanej nienależyłym wykonaniem zamówienia spoczywa na zamawiającym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku żądania zapłaty kary umownej, żądający nie ma obowiązku wykazywania wysokości szkody. Ciężar wykazania braku szkody spoczywa na osobie zobowiązanej do zapłaty kary umownej.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 484 § 1 k.c., kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Wykonawca nie wykazał, że zamawiający nie poniósł żadnej szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Konsorcjum: Instytut Zrównoważonego Rozwoju Sp. z o.o., ZUB "Inżynier" Ireneusz Grasko | inne | odwołujący / wykonawca |
| Podlaski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Białymstoku | instytucja | zamawiający |
Przepisy (11)
Główne
Pzp art. 24 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wyklucza wykonawców, którzy wyrządzili szkodę, nie wykonując zamówienia lub wykonując je nienależycie, jeżeli szkoda ta została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, które uprawomocniło się w okresie 3 lat przed wszczęciem postępowania.
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Kara umowna jako sposób naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 484 § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
Pomocnicze
Pzp art. 89 § 1 pkt 5
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy odrzucenia oferty w związku z wykluczeniem wykonawcy.
Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje prawo do skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje prawo do skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia odwołania.
Pzp art. 154 § 1 pkt 5a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy wykazu wykonawców, którzy wyrządzili szkodę.
Pzp art. 154b § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy przekazania informacji o wykonawcy do Prezesa UZP.
Pzp art. 192 § 9 i 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Reguluje rozstrzyganie o kosztach postępowania odwoławczego.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok zasądzający karę umowną na podstawie art. 483 k.c. jest orzeczeniem stwierdzającym wyrządzenie szkody w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp. • Kara umowna stanowi rekompensatę szkody i jej zasądzenie jest równoznaczne ze stwierdzeniem jej wystąpienia. • Art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp nie uzależnia wykluczenia od wysokości ani charakteru szkody. • Ciężar wykazania braku szkody spoczywa na wykonawcy zobowiązanym do zapłaty kary umownej.
Odrzucone argumenty
Wyrok zasądzający karę umowną nie stwierdza szkody w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp. • Podstawą wykluczenia może być tylko szkoda stwierdzona orzeczeniem sądu, które orzekało o szkodzie (np. na podstawie art. 471 k.c.). • Zamawiający nie wykazał powstania szkody.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna zastrzeżona zgodnie z art. 483 k.c., tj. kary umownej zastrzeżonej celem naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. • kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. • zaistnienie jakiejkolwiek szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania jest przesłanką warunkującą możliwość żądania kary umownej.
Skład orzekający
Agata Mikołajczyk
przewodniczący
Magdalena Pazura
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 ust. 1 pkt 1 Pzp w kontekście wyroku zasądzającego karę umowną jako podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania o zamówienie publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nienależytego wykonania umowy i zasądzenia kary umownej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasądzenie kary umownej może prowadzić do wykluczenia z przetargu, co jest istotną informacją dla wykonawców. Wyjaśnia też niuanse prawne dotyczące definicji szkody w kontekście zamówień publicznych.
“Kara umowna jako bilet do wykluczenia z przetargu? KIO wyjaśnia.”
Dane finansowe
wpis od odwołania: 20 000 PLN
koszty postępowania odwoławczego (wynagrodzenie pełnomocnika i koszty dojazdu): 4030,5 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.