KIO 47/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza rozpoznała odwołanie wykonawcy BUDIMEX S.A. wniesione przeciwko Zamawiającemu – Operatorowi Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na budowę tłoczni gazu. Głównym zarzutem Odwołującego było nieprawidłowe ukształtowanie postanowień Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) oraz przyszłej umowy, które nakładały na wykonawcę odpowiedzialność za parametry techniczne (hałas, drgania) agregatów sprężarkowych dostarczonych przez samego Zamawiającego w ramach tzw. Dostawy Inwestorskiej. Odwołujący argumentował, że nie ma wpływu na te parametry, a producentem agregatów jest zewnętrzny podmiot (SIEMENS AG), z którym wykonawca nie ma relacji prawnej. Obciążenie wykonawcy odpowiedzialnością za te parametry, uzależnienie od nich odbioru inwestycji oraz możliwość naliczania kar umownych było sprzeczne z przepisami Prawa zamówień publicznych oraz Kodeksu cywilnego (art. 353¹ Kc, art. 578 Kc, art. 638 Kc), naruszając naturę stosunku zobowiązaniowego i zasady współżycia społecznego. Krajowa Izba Odwoławcza, po analizie zgromadzonego materiału i stanowisk stron, uznała odwołanie za zasadne. Stwierdzono, że Zamawiający nadmiernie przerzucił odpowiedzialność za elementy niezależne od wykonawcy, co utrudnia uczciwą konkurencję i prawidłowe oszacowanie ryzyka. W konsekwencji, Izba uwzględniła odwołanie w całości, nakazując Zamawiającemu dokonanie zmian w SIWZ, OPZ, dokumentacji przetargowej oraz wzorze umowy, w szczególności poprzez wyłączenie odpowiedzialności wykonawcy za parametry techniczne agregatów sprężarkowych, które nie są jego dostawą. Kosztami postępowania obciążono Zamawiającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad odpowiedzialności wykonawcy w zamówieniach publicznych za parametry techniczne urządzeń dostarczonych przez zamawiającego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zamawiający dostarcza kluczowe urządzenia i obciąża wykonawcę odpowiedzialnością za ich parametry.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia SIWZ i umowy, które nakładają na wykonawcę odpowiedzialność za parametry techniczne (hałas, drgania) urządzeń dostarczonych przez zamawiającego, są zgodne z przepisami Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienia są niezgodne z przepisami, ponieważ naruszają naturę stosunku zobowiązaniowego i zasady współżycia społecznego, nadmiernie obciążając wykonawcę odpowiedzialnością za elementy, na które nie ma wpływu.
Uzasadnienie
Izba uznała, że zamawiający nie może przerzucać całej odpowiedzialności za parametry techniczne urządzeń dostarczonych przez siebie na wykonawcę, zwłaszcza gdy wykonawca nie ma wpływu na te parametry ani na ich producenta. Jest to sprzeczne z naturą umowy o roboty budowlane i zasadami uczciwej konkurencji.
Czy wykonawca ma interes prawny w złożeniu odwołania od postanowień SIWZ dotyczących parametrów technicznych urządzeń, które nie są jego dostawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca deklarujący zainteresowanie zamówieniem ma interes w złożeniu odwołania, gdyż wadliwe postanowienia mogą utrudniać złożenie oferty lub prowadzić do zawarcia niezgodnej z prawem umowy.
Uzasadnienie
Na etapie przed otwarciem ofert, każdy wykonawca zainteresowany zamówieniem ma interes w kwestionowaniu postanowień SIWZ, które mogą prowadzić do hipotetycznej szkody w postaci utrudnienia dostępu do zamówienia lub konieczności ubiegania się o nie niezgodnie z prawem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| BUDIMEX S.A. | spółka | odwołujący |
| Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. | spółka | zamawiający |
| IDS-BUD S.A. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego |
| TORPOL OIL&GAS Sp. z o.o. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego |
Przepisy (18)
Główne
Pzp art. 29 § 1 i 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia musi być jednoznaczny i wyczerpujący, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności.
Pzp art. 31 § 2 i 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia musi umożliwiać uczciwą konkurencję.
Pzp art. 14
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Treść przyszłego stosunku zobowiązaniowego nie może naruszać właściwości, ustawy ani zasad współżycia społecznego.
Pzp art. 139 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Umowa w sprawie zamówienia publicznego musi być zgodna z przepisami Pzp.
Kc art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wykonawcy, uczestnikowi konkursu, a także innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy, przysługują środki ochrony prawnej określone w niniejszym rozdziale.
Pzp art. 180 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Środki ochrony prawnej przysługują od czynności zamawiającego.
Pomocnicze
Kc art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
Kc art. 58 § 3
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepisy szczególne przewidują inny skutek.
Kc art. 647
Kodeks cywilny
Przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w projekcie obiektu, wykonanego zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami, a inwestor zobowiązuje się do dokonania czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do dostarczenia projektu, udostępnienia terenu budowy i dostarczenia materiałów.
Kc art. 578
Kodeks cywilny
Jeżeli w gwarancji inaczej nie zastrzeżono, odpowiedzialność z tytułu gwarancji obejmuje tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w sprzedanej rzeczy.
Kc art. 638 § 1 zdanie drugie
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego.
Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej stronom postępowania przysługuje skarga do Sądu Okręgowego.
Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Skargę wnosi się za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej.
Pzp art. 192 § 9 i 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 3 pkt 1 i 2
Określa wysokość i sposób pobierania wpisu od odwołania.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 5 ust. 2 pkt 1
Określa rodzaje kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposób ich rozliczania.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Określa dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonawca nie powinien ponosić odpowiedzialności za parametry techniczne urządzeń dostarczonych przez zamawiającego. • Obciążenie wykonawcy odpowiedzialnością za elementy, na które nie ma wpływu, narusza zasady uczciwej konkurencji i prawo zamówień publicznych. • Postanowienia umowy naruszają naturę stosunku zobowiązaniowego i zasady współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Zamawiający próbuje całą odpowiedzialność za te materiały przerzucić na wykonawcę, podczas gdy to Zamawiający dokonał wyboru podmiotu, który dostarczy agregaty i to Zamawiający jest stroną takiej umowy. • Wykonawca w żaden sposób nie ma wpływu na wartości hałasu oraz drgań po zamontowaniu agregatów sprężarkowych. • O ile właściwe jest ukształtowanie zasad odpowiedzialności nawet na zasadzie ryzyka za elementy zależne od wykonawcy, o tyle za niewłaściwe należy uznać uzależnianie celu inwestycji od elementu niezależnego od wykonawcy.
Skład orzekający
Justyna Tomkowska
przewodniczący
protokolant
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad odpowiedzialności wykonawcy w zamówieniach publicznych za parametry techniczne urządzeń dostarczonych przez zamawiającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zamawiający dostarcza kluczowe urządzenia i obciąża wykonawcę odpowiedzialnością za ich parametry.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu zamówień publicznych – podziału odpowiedzialności między zamawiającym a wykonawcą, szczególnie w kontekście dostarczanych przez zamawiającego komponentów. Pokazuje, jak sądy interpretują zasady uczciwej konkurencji i równowagi kontraktowej.
“Kto odpowiada za hałas agregatu? KIO wyjaśnia granice odpowiedzialności wykonawcy w zamówieniach publicznych.”
Dane finansowe
koszty postępowania odwoławczego: 20 000 PLN
koszty postępowania odwoławczego: 20 000 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.