KIO 38/12

Sygn. akt: KIO 38/12 WYROK z dnia 18 stycznia 2012 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Luiza Łamejko Protokolant: Przemysław Łaciński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 5 stycznia 2012 r. przez wykonawcę Romana Korszuna prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Roman Korszun, 78-445 Łubowo, ul. Kolejowa 11 w postępowaniu prowadzonym przez Nadleśnictwo Borne Sulinowo, 78-449 Borne Sulinowo, Al. Niepodległości 32 przy udziale wykonawcy Władysława Gąsienicy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Władysław Gąsienica, 78-550 Czaplinek, ul. Lipowa 19 zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1. oddala odwołanie, 2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę Romana Korszuna prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Roman Korszun, 78-445 Łubowo, ul. Kolejowa 11 i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Romana Korszuna prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Roman Korszun, 78-445 Łubowo, ul. Kolejowa 11 tytułem wpisu od odwołania, 2.2. zasądza od wykonawcy Romana Korszuna prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Roman Korszun, 78-445 Łubowo, ul. Kolejowa 11 na rzecz Nadleśnictwa Borne Sulinowo, 78-449 Borne Sulinowo, Al. Niepodległości 32 kwotę 4.268 zł 64 gr (słownie: cztery tysiące dwieście sześćdziesiąt osiem złotych sześćdziesiąt cztery grosze) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu kosztów pełnomocnika oraz dojazdu na posiedzenie Izby. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Koszalinie. Przewodniczący: ………………………… Sygn. akt: KIO 38/12 U z a s a d n i e n i e Zamawiający –Nadleśnictwo Borne Sulinowo prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na świadczenie usług z zakresu gospodarki leśnej w Nadleśnictwie Borne Sulinowo w roku 2012. W postępowaniu tym wykonawca Roman Korszun prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Roman Korszun zwany dalej Odwołującym w dniu 5 stycznia 2012 r. złożył odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej wobec czynności Zamawiającego polegającej na wyborze oferty złożonej przez Władysława Gąsienicę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Władysław Gąsienica jako najkorzystniejszej w zadaniu nr 5. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie: - art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. t.j. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) zwanej dalej ustawą Pzp w związku z naruszeniem fundamentalnej zasady dotyczącej równego traktowania, zapewnienia uczciwej konkurencji oraz udzielenia zamówienia wykonawcy, którego wybór winien być zgodny z przepisami ustawy Pzp, - art. 26 ust. 3 ustawy Pzp w związku z zaniechaniem czynności, do których obowiązany był Zamawiający, a odnoszących się do obowiązkowego wezwania do uzupełnienia dokumentu w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp w sytuacji braku udokumentowania przez Odwołującego spełniania warunku opisanego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia w pkt 2.4 ppkt 2.4.1.5, tj. wykazania w załączniku nr 4 pn. „wykaz osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca, i które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia” dysponowania co najmniej jedną osobą w zakresie sprawowania nadzoru technicznego, - art. 91 ust. 1 ustawy Pzp w związku z dokonaniem wyboru oferty najkorzystniejszej z naruszeniem przyjętych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia kryteriów oceny ofert (kryterium trzecie) pozbawiając prawa do uznania oferty Odwołującego za ofertę najkorzystniejszą w zadaniu nr 5. W uzasadnieniu odwołania Odwołujący podniósł, że przyznana przez Zamawiającego w toku oceny ofert ilość punktów w kryterium trzecim nie uwzględniają faktu dysponowania przez Odwołującego osobą z wykształceniem leśnym do sprawowania nadzoru technicznego. Zamawiający w kryterium tym nie przyznał Odwołującemu 5 punktów, które to zdecydowałyby o wyborze jego oferty jako najkorzystniejszej. Nie przyznając Odwołującemu punktów w ramach trzeciego kryterium Zamawiający odebrał Odwołującemu szansę na uzyskanie przedmiotowego zamówienia, mimo wykazania w treści oferty dysponowania osobą do kierowania z wykształceniem leśnym w osobie Aleksandra K. i potwierdzenia tego faktu w ramach uzupełnionego w dniu 19 grudnia 2011 r. załącznika nr 4 „wykazu osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca, i które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia” celem udokumentowania spełniania warunku - dysponowania osobą do sprawowania nadzoru technicznego w osobie Aleksandra K. Odwołujący podkreślił, że dla pełnienia nadzoru technicznego wymagane jest posiadanie odpowiedniego wykształcenia leśnego (średniego technicznego lub wyższego). Wykształcenie takie posiada wskazana przez Odwołującego osoba, którą Odwołujący dysponuje na potrzeby wykonania tego zamówienia w formie umowy o pracę. Odwołujący wskazał, że dysponowanie co najmniej jedną osobą o wymaganym wykształceniu leśnym do sprawowania nadzoru w zadaniu nr 5 stanowiło nie tylko warunek uprawniający do ubiegania się o zamówienie publiczne, ale jednocześnie gwarantowało uzyskanie 5 punktów w kryterium trzecim oceny ofert. Z uwagi na powyższe Odwołujący postanowił w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp złożyć wyprzedzająco przedmiotowy wykaz celem zarówno jednoznacznego potwierdzenia spełniania warunków określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (pkt. 2.4.1.5), jak i w celu zagwarantowania uzyskania maksymalnej łącznej liczby punków - 100 pkt. Uzupełniony wykaz zawierał już osobę o wymaganym wykształceniu do sprawowania nadzoru technicznego - tę samą osobę, którą Odwołujący wykazał w treści oferty na dzień składania ofert, lecz nie w przedmiotowym wykazie - dokumentując jednoznacznie m.in. doświadczenie i wykształcenie. Odwołujący nie zgodził się ze stanowiskiem Zamawiającego zaprezentowanym w piśmie z dnia 21 grudnia 2011 r. Stwierdził, że żaden przepis prawa nie zakazuje wykonawcom udokumentowania spełniania warunków udziału w postępowaniu; dyspozycja art. 26 ust. 3 ustawy Pzp nakazuje Zamawiającemu wezwanie wykonawcy w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp do uzupełnienia brakujących dokumentów, oświadczeń lub pełnomocnictw. Zaniechanie, w toku badania i oceny ofert, zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy Pzp stanowi, w ocenie Odwołującego, o nierównym traktowaniu wykonawców (art. 7 ust. 1 ustawy Pzp) powodując wybiórcze uznanie dogodnych dla Zamawiającego informacji zawartych w treści oferty po odrzuceniu dokumentu „wykazu osób” uzupełnionego przez Odwołującego, które to informacje w końcowej decyzji zdecydowały o wyborze oferty najkorzystniejszej, co stanowi o naruszeniu art. 7 ust. 3 ustawy Pzp. Odwołujący wniósł o: - uwzględnienie odwołania, - nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności oceny ofert z uwzględnieniem załącznika nr 4 pn. „wykaz osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca, i które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia” uzupełnionego z inicjatywy Odwołującego w toku badania i oceny ofert dnia 19 grudnia 2011 r., - nakazanie Zamawiającemu ponownego dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej, - obciążenie Zamawiającego kosztami postępowania odwoławczego. W dniu 13 stycznia 2012 r. wykonawca Władysław Gąsienica prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Władysław Gąsienica złożył do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. Izba dokonała następujących ustaleń: Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 23 listopada 2011 r. pod pozycją 2011/S 225-365494. W Rozdziale VI pkt 2.4.1. ppkt 2.4.1.5 specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający wymagał w zadaniu nr 5 wykazania się przez wykonawców dysponowaniem co najmniej 1 osobą w zakresie sprawowania nadzoru technicznego. W Rozdziale VI pkt 2.4.2. ppkt 2.4.2.5 specyfikacji istotnych warunków zamówienia Zamawiający postawił w ramach zadania nr 5 warunek dysponowania 5 osobami z kwalifikacjami drwala-operatora pilarki uprawnionego do pracy pilarką spalinową, posiadającego aktualne badania lekarskie. Na potwierdzenie spełniania ww. warunków wykonawcy zobowiązani byli złożyć wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług i kontrolę jakości, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonywania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności, oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami. Wzór wykazu stanowił załącznik nr 4 do specyfikacji (Rozdział VII pkt 4 specyfikacji istotnych warunków zamówienia). Zamawiający ustanowił następujące kryteria oceny ofert: - cena - 90%, - dysponowanie, jako właściciel lub leasingobiorca specjalistycznymi ciągnikami do zrywki (skider, forwarder) spełniającymi wymogi techniczne, określone w warunkach udziału w postępowaniu – 5%, - dysponowanie potencjałem kadrowym jako właściciel lub współwłaściciel (wspólnik) firmy lub wyznaczony pracownik działający jako sprawujący nadzór techniczny, z wykształceniem średnim lub wyższym leśnym – 5%. Zamawiający zastrzegł, że ocena zostanie dokonana na podstawie załącznika nr 4 do oferty wykaz osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca, i które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia (Rozdział XV). Odwołujący złożył załącznik nr 4 do specyfikacji „wykaz osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca, i które będą uczestniczyć w realizacji zamówienia” (strona 67 oferty), w którym wykazał dysponowanie następującymi osobami: - osobą pana Jerzego K., na podstawie umowy o pracę, wskazując jako kwalifikacje „kierownik robót”, doświadczenie – praca w lasach 10 lat, wykształcenie - zawodowe, zakres wykonywanych czynności – koordynator, - osobą pana Tadeusza B., na podstawie umowy o pracę, wskazując jako kwalifikacje „pilarz”, doświadczenie – praca w lasach 10 lat, wykształcenie - zawodowe, zakres wykonywanych czynności – pilarz, - osobą pana Romana W., na podstawie umowy o pracę, wskazując jako kwalifikacje „pilarz”, doświadczenie – praca w lasach 20 lat, wykształcenie - zawodowe, zakres wykonywanych czynności – pilarz, - osobą pana Roberta T., na podstawie umowy o pracę, wskazując jako kwalifikacje „pilarz”, doświadczenie – praca w lasach 6 lat, wykształcenie - zawodowe, zakres wykonywanych czynności – pilarz, - osoba pana Marcina T., na podstawie umowy o pracę, wskazując jako kwalifikacje „pilarz”, doświadczenie – praca w lasach 5 lat, wykształcenie - zawodowe, zakres wykonywanych czynności – pilarz, - osoba pana Dariusza W., na podstawie umowy o pracę, wskazując jako kwalifikacje „pilarz”, doświadczenie – praca w lasach 3 lata, wykształcenie - zawodowe, zakres wykonywanych czynności – pilarz. Jednocześnie, na stronie 32 oferty Odwołujący zamieścił pismo z dnia 7 grudnia 2011 r., w którym wskazał jako osoby nadzorujące wykonanie jakości robót i zarządzające wykonywaniem zleceń wystawionych przez Zamawiającego w zadaniach 2, 5, 7 i 9 właściciela zakładu Romana Korszuna, kierownika robót Aleksandra K. i kierownika robót Jerzego K. Odwołujący w piśmie tym wskazał dodatkowo, że: - Roman Korszun prowadzi działalność gospodarczą od 5 stycznia 1996 r., w tym czasie nabył duże doświadczenie w prowadzeniu zakładu, - kierownik robót Aleksander K., posiada wykształcenie średnie leśne, pracował jako podleśniczy, leśniczy, jest solidny, obowiązkowy, kontaktowy, świetnie nadaje się do kontaktu z leśniczymi, - kierownik robót Jerzy K. pracuje w Zakładzie Usług Leśnych od 10 lat, jest osobą zajmującą się dowozem ludzi, usuwaniem awarii, zaopatrzeniem w części i sprzęt do prac, a także nadzorującą wykonywaną pracę przez zatrudnionych ludzi. W dniu 19 grudnia 2011 r. Odwołujący złożył Zamawiającemu zmieniony załącznik nr 4 do specyfikacji, w którym oprócz osób, których dysponowanie wykazał w pierwotnej treści załącznika, wskazał na dysponowanie również osobą Aleksandra K. na podstawie umowy o pracę, jako kwalifikacje wskazując nadzór techniczny, 20-letnie doświadczenie pracy w lasach, wykształcenie – technik lekśnik, a zakres wykonywanych czynności – nadzór techniczny. W dniu 21 grudnia 2011 r. Zamawiający poinformował odwołującego, iż dodatkowy egzemplarz załącznika nr 4 do specyfikacji, do złożenia którego Odwołujący nie został wezwany, nie był brany pod uwagę przy ocenie ofert. Zamawiający wyraził pogląd, iż dostarczenie zmienionego załącznika nr 4 do specyfikacji stanowi niedozwoloną zmianę oferty. Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. Zamawiający powiadomił wykonawców o wynikach oceny ofert. Oferta wykonawcy Władysława Gąsienicy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Leśnych Władysław Gąsienica uzyskała następującą ilość punktów: - kryterium pierwsze - 89,63, - kryterium drugie – 5, - kryterium trzecie – 5. Łącznie: 99,63. Oferta złożona przez Odwołującego uzyskała: - kryterium pierwsze – 90, - kryterium drugie – 5, - kryterium trzecie – 0. Łącznie: 95 punktów. Na rozprawie strony podtrzymały dotychczas prezentowane stanowiska. Krajowa Izba Odwoławcza, rozpoznając złożone odwołanie na rozprawie i uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, w tym w szczególności dokumentację z niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, oraz stanowiska stron i uczestnika postępowania odwoławczego, zaprezentowane na piśmie i ustnie do protokołu rozprawy, zważyła co następuje. Izba stwierdziła, że Odwołujący legitymuje się interesem we wniesieniu środka ochrony prawnej, o którym mowa w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Zakres zarzutów, w sytuacji ich potwierdzenia się, wskazuje na pozbawienie Odwołującego możliwości uzyskania zamówienia i jego realizacji, narażając go tym samym na poniesienie w tym zakresie wymiernej szkody. Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał w złożonej ofercie spełnianie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego osób, których dysponowaniem zobowiązany był wykazać się wykonawca ubiegając się o zamówienie w zadaniu nr 5. Zamawiający od wykonawcy ubiegającego się o zadanie nr 5 wymagał wykazania się co najmniej 1 osobą sprawującą nadzór techniczny oraz 5 osobami na stanowisko pilarza (Rozdział VI pkt 2.4.1. ppkt 2.4.1.5 i 2.4.2. ppkt 2.4.2.5 specyfikacji istotnych warunków zamówienia). Innych warunków w zakresie potencjału osobowego w przedmiotowym zadaniu Zamawiający nie sformułował. Biorąc pod uwagę treść załącznika nr 4 do specyfikacji złożonego przez Odwołującego, zasadnie, w ocenie Izby, Zamawiający uznał, że Jerzy K. został wskazany jako osoba mająca sprawować nadzór techniczny. Wykonawca wskazał w załączniku nr 4 do specyfikacji właściwą ilość osób (6 osób) określając ich role – 5 jako pilarzy i 1 jako kierownika robót, koordynatora. Prawidłowości uznania Jerzego K. jako osoby wskazanej do sprawowania nadzoru technicznego nie przeczy użycie w ww. załączniku sformułowania „kierownik robót” czy „koordynator”. Przede wszystkim, Zamawiający nie wymagał wskazania osoby, która będzie pełniła rolę koordynatora czy kierownika robót, brak było zatem podstaw do wykazywania takiej osoby w „wykazie osób”. Podkreślić przy tym należy, że załącznik nr 4 służył wyłącznie wykazaniu spełniania warunku udziału w postępowaniu w zakresie potencjału osobowego, nie zaś opisywaniu własnej koncepcji wykonawcy na realizację zamówienia. Izba zważyła również, że Zamawiający nie postawił szczególnych wymagań odnośnie osoby, która miała zostać wskazana do pełnienia nadzoru technicznego, nie wskazał też definicji nadzoru technicznego. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że osoba przydzielona do sprawowania nadzoru technicznego powinna posiadać stosowne wykształcenie. Dodatkowo, informacje zawarte na stronie 32 oferty także potwierdzały, że Jerzy K. został wyznaczony do pełnienia nadzoru technicznego – to właśnie przy opisie osoby pana Jerzego K. Odwołujący wskazał, iż jest on osobą nadzorującą wykonywaną pracę przez zatrudnionych ludzi. Wobec powyższego, brak było podstaw do uznania, że Odwołujący nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu dotyczącego wymaganego potencjału osobowego. Co za tym idzie, brak było podstaw do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Obowiązek zastosowania procedury, o której mowa w ww. przepisie zachodzi wyłącznie wtedy, gdy wykonawca nie złoży wymaganych przez zamawiającego oświadczeń, dokumentów lub pełnomocnictw, lub jeżeli złożone przez niego oświadczenia, dokumenty zawierają błędy lub pełnomocnictwa są wadliwe. Dyspozycja art. 26 ust. 3 ustawy Pzp odnosi się przy tym wyłącznie do oświadczeń i dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy Pzp, tj. potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub potwierdzających spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego. Mając powyższe na uwadze, Izba stwierdziła, że zasadnie złożony przez Odwołującego wraz z ofertą załącznik nr 4 do specyfikacji stał się podstawą do oceny oferty pod kątem określonych przez Zamawiającego kryteriów oceny ofert. Należy przy tym wskazać, iż Zamawiający określając warunek udziału w postępowaniu w zakresie dysponowania co najmniej 1 osobą sprawującą nadzór techniczny nie postawił wobec takiej osoby szczególnych wymagań. Niezbędne było zatem jedynie wskazanie 1 osoby na to stanowisko. W odróżnieniu od sformułowanego warunku, w kryteriach oceny ofert Zamawiający przyjął, że punkty w ramach kryterium trzeciego zostaną przyznane wykonawcy, który wskaże do sprawowania nadzoru technicznego osobę, która jest właścicielem lub współwłaścicielem firmy lub wyznaczonym pracownikiem działającym jako sprawujący nadzór techniczny, i która posiada wykształcenie średnie lub wyższe leśne. Wykazanie osoby o takich cechach nie było zatem obligatoryjne. Wykonawca, wskazując osobę nie posiadającą cech opisanych w kryterium, mógł liczyć się z nie przyznaniem przez Zamawiającego punktów w tym kryterium, jednak nie odnosiło to skutku w postaci wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu. Do wykonawcy należało zatem skalkulowanie ewentualnego ryzyka nie wskazania do sprawowania nadzoru technicznego osoby o określonych cechach. Jednocześnie, wezwanie wykonawcy do uzupełnienia załącznika nr 4 do specyfikacji, wobec potwierdzenia spełniania warunku udziału w postępowaniu, nie tylko stanowiłoby naruszenie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, ale również naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, bowiem skutkowałoby umożliwieniem wykonawcy, po zapoznaniu się z pozostałymi ofertami, uzupełnieniem oferty w taki sposób, aby możliwe było uzyskanie większej liczby punktów niż możliwa byłaby do uzyskania przez pozostałych wykonawców. W tym stanie rzeczy Izba nie znalazła również podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 91 ust. 1 ustawy Pzp. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 192 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Pzp, orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz §5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238), tj. stosownie do wyniku postępowania. Izba uwzględniła wniosek Zamawiającego o zasądzenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów dojazdu na posiedzenie Izby w łącznej kwocie 4.268,64 PLN, zgodnie z przedłożonymi rachunkami. Jednocześnie, Izba nie uwzględniła wniosku o zasądzenie kosztów złożonego przez Przystępującego, bowiem stosownie do treści §3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania, do kosztów postępowania nie zalicza się kosztów wykonawcy zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego, za wyjątkiem sytuacji, o których mowa w §5 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz §5 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia, które w niniejszej sprawie nie zaistniały. Przewodniczący: ………………………