KIO 293/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza rozpoznała odwołanie wykonawców FBSerwis S.A. i Ferrovial Servicios S.A. dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na konserwację oświetlenia ulicznego w Warszawie. Odwołujący zarzucili zamawiającemu naruszenie przepisów poprzez wybór oferty wykonawcy A. Ś., której złożenie miało stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. Głównym zarzutem było zaoferowanie stawki roboczogodziny za roboty awaryjne i eksploatacyjne na poziomie znacznie niższym niż minimalne koszty pracy wynikające z przepisów prawa pracy i ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Odwołujący argumentowali, że taka stawka była manipulacją kryteriami oceny ofert, mającą na celu uzyskanie wyższej punktacji kosztem innych wykonawców i zamawiającego. Podkreślali, że stawka ta była niższa od minimalnych kosztów zatrudnienia pracownika na umowie o pracę (14,36 zł) oraz na umowie cywilnoprawnej (15,68 zł), podczas gdy A. Ś. zaoferował 8,30 zł. Izba uznała te zarzuty za zasadne, stwierdzając naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 3 Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Nakazano unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej i odrzucenie oferty A. Ś. jako zawierającej czyn nieuczciwej konkurencji. Kosztami postępowania obciążono zamawiającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rażąco niskiej ceny, czynów nieuczciwej konkurencji w zamówieniach publicznych, znaczenia minimalnego wynagrodzenia za pracę w kontekście stawek ofertowych oraz oceny kryteriów przetargowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stawka roboczogodziny jest kluczowym kryterium oceny ofert i jest rażąco zaniżona.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zaoferowanie stawki roboczogodziny poniżej minimalnych kosztów pracy stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaoferowanie stawki roboczogodziny znacznie zaniżonej, poniżej minimalnych kosztów pracy wynikających z przepisów prawa, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, naruszając dobre obyczaje i interesy innych przedsiębiorców oraz zamawiającego.
Uzasadnienie
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zaoferowanie stawki roboczogodziny na poziomie 8,30 zł, podczas gdy minimalne koszty pracy wynosiły 14,36 zł (umowa o pracę) lub 15,68 zł (umowa cywilnoprawna), stanowiło manipulację kryteriami oceny ofert i czyn nieuczciwej konkurencji. Działanie to miało na celu uzyskanie wyższej punktacji kosztem innych wykonawców i zamawiającego, zniekształcając uczciwą konkurencję.
Czy zaoferowanie stawki roboczogodziny rażąco zaniżonej, poniżej kosztów pracy, może być podstawą do odrzucenia oferty jako zawierającej rażąco niską cenę lub koszt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaoferowanie stawki roboczogodziny rażąco zaniżonej, która stanowi istotną część składową ceny oferty, może być podstawą do odrzucenia oferty, zwłaszcza gdy nie została przeprowadzona procedura wyjaśniająca przez zamawiającego.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że stawka roboczogodziny jest istotną częścią składową ceny oferty, ocenianą odrębnie w kryteriach oceny. Zaniżenie tej stawki poniżej minimalnych kosztów pracy, w połączeniu z brakiem procedury wyjaśniającej ze strony zamawiającego, uzasadnia zarzut naruszenia art. 90 ust. 1 Pzp i potencjalne odrzucenie oferty.
Czy zamawiający prawidłowo ocenił kryteria oceny ofert, w szczególności stawkę roboczogodziny, uwzględniając przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia za pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nieprawidłowo ocenił kryteria oceny ofert, ponieważ nie uwzględnił obowiązku stosowania minimalnego wynagrodzenia za pracę przy ustalaniu stawki roboczogodziny, a także nie przeprowadził procedury wyjaśniającej w zakresie tej stawki.
Uzasadnienie
Izba uznała, że zamawiający powinien był uwzględnić przepisy dotyczące minimalnego wynagrodzenia za pracę przy ocenie stawki roboczogodziny, która była kluczowym kryterium oceny. Brak wezwania do wyjaśnień w tej kwestii stanowił naruszenie przepisów.
Czy zaoferowanie stawki roboczogodziny poniżej kosztów pracy, w celu uzyskania zamówienia, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na sprzedaży usług poniżej kosztów wytworzenia w celu eliminacji innych przedsiębiorców?
Odpowiedź sądu
Nie, Izba uznała ten zarzut za niezasadny, ponieważ odwołujący nie wykazał, że działanie uczestnika postępowania miało na celu eliminację innych wykonawców z rynku, a jedynie manipulację punktacją.
Uzasadnienie
Chociaż Izba uznała zaniżenie stawki za czyn nieuczciwej konkurencji z innych powodów (manipulacja punktacją), zarzut sprzedaży poniżej kosztów w celu eliminacji innych przedsiębiorców nie został udowodniony, ponieważ odwołujący nie wykazał zamiaru eliminacji konkurencji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| FBSerwis Spółka Akcyjna | spółka | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| Ferrovial Servicios S.A. | spółka | wykonawca wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia |
| Miasto Stołeczne Warszawa – Zarząd Dróg Miejskich | organ_państwowy | Zamawiający |
| A. Ś. (Firma Ś. A. Ś.) | osoba_fizyczna | wykonawca zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego |
Przepisy (10)
Główne
Pzp art. 89 § 1 pkt 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Pzp art. 89 § 1 pkt 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Pzp art. 90 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu, w szczególności w zakresie kosztów pracy.
Pzp art. 90 § 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Pzp art. 91 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
u.z.n.k. art. 3 § 1
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Czynnikiem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.
Pomocnicze
u.z.n.k. art. 15 § 1 pkt 1
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Czynem nieuczciwej konkurencji jest utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególności przez sprzedaż towarów lub usług poniżej kosztów ich wytworzenia lub świadczenia albo ich odprzedaż poniżej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsiębiorców.
k.p. art. 13
Kodeks pracy
Każdy pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę, przy czym warunki tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności przez ustalenie minimalnego wynagrodzenia za pracę.
ustawa MWP art. 6 § 1
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
Wysokość wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonego w trybie art. 2 i 4 ww. ustawy.
ustawa MWP art. 8a § 1
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
W przypadku umów zlecenia lub umów o świadczenie usług, wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług nie była niższa niż wysokość minimalnej stawki godzinowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaoferowanie stawki roboczogodziny poniżej minimalnych kosztów pracy stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. • Zaniżona stawka roboczogodziny jest istotną częścią składową ceny oferty i powinna być badana pod kątem rażąco niskiej ceny. • Zamawiający zaniechał przeprowadzenia procedury wyjaśniającej w zakresie stawki roboczogodziny, naruszając art. 90 ust. 1 Pzp.
Odrzucone argumenty
Zarzut sprzedaży usług poniżej kosztów wytworzenia w celu eliminacji innych przedsiębiorców (art. 15 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k.) nie został udowodniony.
Godne uwagi sformułowania
stawka roboczogodziny za roboty awaryjne lub eksploatacyjne poniżej stawek wynikających z przepisów prawa • manipulacja stawką roboczogodziny za wykonanie prac o charakterze awaryjnym i jej znaczącym zaniżeniu wyłącznie w celu maksymalizacji uzyskanej punktacji • oferowanie usług poniżej kosztów ich świadczenia w celu eliminacji innych przedsiębiorców • koszty pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej • działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta
Skład orzekający
Katarzyna Prowadzisz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rażąco niskiej ceny, czynów nieuczciwej konkurencji w zamówieniach publicznych, znaczenia minimalnego wynagrodzenia za pracę w kontekście stawek ofertowych oraz oceny kryteriów przetargowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której stawka roboczogodziny jest kluczowym kryterium oceny ofert i jest rażąco zaniżona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy manipulacji cenami w przetargach publicznych i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, nawet w kontekście kryteriów oceny ofert. Pokazuje też, jak można skutecznie kwestionować nieuczciwe praktyki konkurencji.
“Przetarg publiczny: Jak zaniżona stawka roboczogodziny może doprowadzić do unieważnienia wyboru oferty?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.