KIO 2608/15

Sygn. akt: KIO 2608/15 WYROK z dnia 10 grudnia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Kisiel Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 30 listopada 2015 r. przez wykonawcę J. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Hade Zakład Handlowo-Usługowy J. D., ul. Chlebowa 11, 71-006 Szczecin w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego - Przewozy Regionalne Sp. z o.o., ul. Wileńska 14a, 03-414 Warszawa przy udziale wykonawcy Zakłady Usługowe "Centrum Usługa" Sp. z o.o., ul. Strąkowa 22, 01-100 Warszawa zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego orzeka: 1. oddala odwołanie; 2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę J. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Hade Zakład Handlowo-Usługowy J. D., ul. Chlebowa 11, 71- 006 Szczecin i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych, zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę J. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Hade Zakład Handlowo- Usługowy J. D., ul. Chlebowa 11, 71-006 Szczecin tytułem wpisu od odwołania, 2.2. zasądza od wykonawcy J. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Hade Zakład Handlowo-Usługowy J. D., ul. Chlebowa 11, 71-006 Szczecin na rzecz Zamawiającego - Przewozy Regionalne Sp. z o.o., ul. Wileńska 14a, 03- 414 Warszawa kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych, zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 907 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie: Warszawa-Praga. Przewodniczący: ………………………. Sygn. akt: KIO 2608/15 UZASADNIENIE Przewozy Regionalne Sp. z o.o. w Warszawie przy ul. Chlebowej 11 (dalej: „Zamawiający”), prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" lub "Pzp" – postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na „Utrzymanie w czystości taboru kolejowego" (nr postępowania PR-166/2015). Szacunkowa wartość przedmiotowego zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 Pzp. 20 listopada 2015 r. Zamawiający, drogą elektroniczną, zawiadomił wykonawców biorących udział w postępowaniu, w tym wykonawcę J. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą HADE Zakład Handlowo – Usługowy J. D. z siedzibą w Szczecinie przy ul. Chlebowej 11 (dalej: „Odwołujący” lub „HADE”), o jego wyniku, tj. o wyborze oferty najkorzystniejszej, za którą została uznana oferta wykonawcy Zakłady Usługowe „Centrum-Usługa" Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Strąkowej 22 (dalej „ZU Centrum-Usługa” lub „Przystępujący”). 30 listopada 2015 r. HADE wniósł do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie, w zakresie Zadania nr 10.5 Krzyż oraz Zadania nr 12 PR Szczecin, w którym zarzucił Zamawiającemu naruszenie: 1. art. 7 ust 1 Pzp, przez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania, udzielenie zamówienia w sposób, który nie zapewnia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców; 2. art. 90 ust. 3 Pzp, przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy ZU Centrum-Usługa nie przedłożyła wymaganych w art. 90 ust. 1 Pzp w zw. z art. 90 ust. 2 Pzp wyjaśnień (dokument z dnia 19 listopada 2015 r. nie może być uznany za wyjaśnienie rażąco niskiej ceny); 3. art. 90 ust. 3 Pzp, przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pismo z dnia 19 listopada 2015 r. złożone przez ZU Centrum-Usługa nosi znamiona wyjaśnień, o których mowa w art. 90 ust. 1 w zw. z art. 90 ust 2 Pzp, i tym samym uznanie, że ZU Centrum-Usługa złożyła wyjaśnienia dotyczące rażąco niskiej ceny, a zatem nie zaktualizowała się przesłanka z art. 90 ust 3 Pzp, skutkująca obowiązkiem odrzucenia oferty; 4. art. 89 ust. 1 pkt. 4 Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 Pzp, przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ZU Centrum-Usługa nie przedłożyła wymaganych w art. 90 ust. 1 Pzp w z zw. z art. 90 ust. 2 Pzp wyjaśnień (dokument z dnia 19 listopada 2015 r. nie może być uznany za wyjaśnienia rażąco niskiej ceny) - i tym samym nie obaliła domniemania co do istnienia rażąco niskiej; 5. art. 91 ust 1 Pzp, poprzez zaniechanie jego właściwego zastosowania, polegające na niedokonaniu wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Odwołującego (oferta ta na podstawie kryteriów oceny ofert zastosowanych przez Zamawiającego powinna zostać uznana za najkorzystniejszą) i wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez ZU Centrum-Usługa. W związku z powyższym Odwołujący wnosił o: • unieważnienia czynności wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez ZU Centrum-Usługa; • dokonanie przez Zamawiającego ponownej oceny i badania ofert; • wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Odwołującego. W uzasadnieniu odwołania HADE wyjaśniał, że pismem z dnia 18 listopada 2015 r. Zamawiający zwrócił się do ZU Centrum - Usługa w trybie art. 90 ust. 1 Pzp o złożenie wyjaśnień wraz z dowodami, w celu stwierdzenia, czy oferta wykonawcy zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Odwołujący podnosił, że w złożonym piśmie Zamawiający zwrócił się o udzielenie wyjaśnień, w tym również złożenie dowodów, dotyczących zaoferowanych przez cen jednostkowych w ofercie złożonej na Zadanie nr 7.1,7.2, 7.3,7.4,7.6,10.5,10.6,12. Wskazywał bowiem, że Zamawiający w 14.2. w § 4 ust. 4 pkt 2 specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: „siwz” lub „specyfikacja”) wymagał, aby w formularzu cenowym przy pozycjach gdzie liczba szacunkowa wynosi „1" (wskazująca, że obecnie w danym Oddziale nie występuje dany rodzaj taboru, ale ze względu na okoliczności, o których mowa w punkcie 1, niewykluczone, że znajdzie się tam on w przyszłości i będzie wymagał czyszczenia), Wykonawcy wycenili również te pozycje, z uwagi na możliwość wystąpienia potrzeby wykonania tych usług w przyszłości. Wątpliwości Zamawiającego wzbudziła bowiem zaoferowana cena jednostkowa w tych pozycjach formularza cenowego, gdzie liczba szacunkowa wynosiła „1". W załączonym bowiem do oferty formularzu cenowym w 2499 pozycjach zawierających liczbę szacunkową „1" widniała cena jednostkowa netto 1,00 zł. Cena ta w sposób istotny odbiegała od cen zaoferowanych w pozostałych pozycjach formularza cenowego, jak również od cen jednostkowych zaoferowanych przez innych wykonawców, którzy złożyli oferty w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem Odwołującego wykonawca, składając wyjaśnienia odnoszące się do ceny oferty, powinien wskazać, co spowodowało możliwość obniżenia ceny, ale również w jakim stopniu dzięki wskazanym czynnikom cena została obniżona. Wielkość redukcji ceny może bowiem wynikać wyłącznie z czynników. które zostaną przez niego przedstawione. Oceniając wyjaśnienia, Zamawiający może uznać za właściwy taki sposób ukształtowania ceny, który wynika z powodów o obiektywnym charakterze. Za takie należy uznać uwarunkowania, które są zgodne z prawem i nie naruszają zasad uczciwej konkurencji. Jest przy tym zobowiązany wziąć pod uwagę wszystkie czynniki wymienione w art. 90 ust. 1 Pzp (oszczędność metody wykonania zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia dostępne dla wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy, wpływ pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów), ale również inne czynniki, które wskaże wykonawca, a które bez zakłócania uczciwej konkurencji wpłynęły na wysokość ceny w złożonej ofercie. Odwołujący podnosił, że w odpowiedzi na to pismo ZU Centrum-Usługa pismem z dnia 19 listopada 2015 r. złożyło wyjaśnienia, jednakże po za ogólnymi stwierdzeniami, nie została w tym piśmie przedstawiona szczegółowo argumentacja w jaki sposób została wyliczona cena, nie załączono również żadnych dowodów odnoszących się do elementów ceny. Pomimo tego, że przed dokonaniem wyboru oferty najkorzystniejszej Zamawiający posiadał uzasadnione wątpliwości co do faktu, czy cena oferty wybranej za najkorzystniejszą nie jest rażąco niska, wobec czego wszczął procedurę zmierzającą do wyjaśnienia tej kwestii, w następstwie, której nie otrzymał wyjaśnień - to dokonał wyboru oferty jako najkorzystniejszej firmy ZU Centrum-Usługa. W ocenie Odwołującego uruchomienie przez Zamawiającego procedury w trybie art. 90 ust 1 Pzp, tworzy swego rodzaju domniemanie prawne, że zaproponowana cena nosi znamiona ceny rażąco niskiej. Domniemanie to jest oczywiście domniemaniem, które może być obalone, przy czym ciężar dowodowy w tym przypadku spoczywa na wykonawcy, w stosunku do którego Zamawiający zastosował wezwanie w trybie art. 90 ust. 1 Pzp. Zdaniem Odwołującego argumentację tę potwierdza jednak przede wszystkim sama ustawa. W przepisie bowiem art. 90 ust. 2 Pzp, jednoznacznie ustawodawca wskazał na kim spoczywa ciężar dowodowy wykazania tego, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Obaleniu tego domniemania służą właśnie składane w tej kwestii wyjaśnienia wykonawcy. Przy czym co istotne nie chodzi tutaj o jakiekolwiek wyjaśnienia, ale tzw. wyjaśnienia kwalifikowane, czyli takie które rzeczywiście obalają domniemanie rażąco niskiej ceny. Wynika to wprost z przepisu art. 90 ust. 3 Pzp w zw. z art. 90 ust. 1 Pzp i 90 ust. 2 Pzp. W ocenie Odwołującego norma prawna wyrażona szczególnie w przepisie art. 90 ust. 1 Pzp nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że wyjaśnienia te powinny być nader szczegółowe oraz w kwestiach, w których pewne okoliczności wymagają dowodów, również załączenia tych dowodów. Ponadto ustawodawca zwrócił szczególną uwagę na to, aby koszty pracy, których wartość została przyjęta do ustalenia ceny, nie była niższa od minimalnego wynagrodzenia za prace w rozumieniu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Dodatkowo wskazał na inne przykładowo wymieniony czynniki takie jak: oszczędności metody wykonania zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówień dostępnych dla wykonawcy, oryginalność projektu wykonawcy, pomoc publiczna. Koszty pracy odnoszące się do minimalnego wynagrodzenia za pracę dotyczą w szczególności tak newralgicznych usług jakimi są usługi sprzątania, a zatem usługi będące przedmiotem niniejszego zamówienia. Usługi sprzątania i ochrony, w przypadku, których w większości stosuje się tzw. „umowy śmieciowe” były właśnie podawane jako przykład usług, które przyczyniły się do wprowadzenia regulacji ustawowej w art. 90 ust. 1 Pzp, w zakresie minimalnego wynagrodzenia. Zdaniem Odwołującego złożone przez wykonawcę wyjaśnienia muszą w sposób jednoznaczny wykazać, że możliwe i realne jest rzetelne wykonanie zamówienia za zaproponowaną cenę. Wyjaśnienia te powinny być konkretne, indywidualne, szczegółowe oraz poparte dowodami. Wykonawca winien wskazać, że zaoferowana cena znajduje odzwierciedlenie w nakładach, które należy ponieść na zrealizowanie przedmiotu zamówienia, oraz iż zachodzą obiektywne czynniki, które umożliwiały mu tak istotne w stosunku do poziomu rynkowego obniżenie ceny oferty. Wyjaśnienie i dowody powinny odnosić się do podnoszonych twierdzeń i wskazywanych wartości. Istotne jest również to, że okoliczności te powinny się odnosić do tylko do oferty wykonawcy, a nie np. przez porównanie do ceny ofertowej innych wykonawców. Odwołujący wskazywał jednocześnie, że nie jest możliwe sanowanie czynności nie wykonanych przez ZU Centrum-Usługa, do których była ona zobowiązana na etapie postępowania odwoławczego toczącego się przed Krajową Izbą Odwoławczą. Zdaniem Odwołującego w sytuacji takiej jak zaistniała w niniejszym postępowaniu Zamawiający miał prawo wezwać ZU Centrum-Usługa do przedłożenia wyjaśnień, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny bowiem oferta złożona przez ZU Centrum-Usługa w Części nr 19 (Zadanie nr 10.5 Krzyż) stanowi 80,73 % kwoty jaką Zamawiający przeznaczył na sfinansowanie zamówienia, a w Części nr 26 (Zadanie nr 12 PR Szczecin) 82,54%. Istotne jest również to, że w Zadaniu nr 10,5 Krzyż ok. 166 pozycji na ogólną ilość w zadaniu 239 pozycji, a w Zadaniu nr 12 PR Szczecin ok. 981 pozycji na ogólną ilość w zadaniu 1127 pozycji zostało wycenionych na 1,00 (słownie jeden) złotych, a zatem z ceną całkowicie nierealną. Nie jest możliwe oczyszczenie jednego wagonu, przez przynajmniej 3 osoby, z użyciem środków czystości, sprzętu za cenę 1,00 zł. Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu miał zatem uzasadnione podstawy do tego, aby zwrócić się do ZU Centrum-Usługa o złożenie szczegółowych wyjaśnień wraz z dowodami, w celu wykazania, że cena ta jest ceną realną, a obowiązkiem ZU Centrum-Usługa było złożenie konkretnych wyjaśnień. W opinii Odwołującego złożone przez ZU Centrum-Usługa pismo z dnia 19 listopada 2015 r. nie może być jednak uznane za wypełnienie dyspozycji przepisów art. 90 ust. 3 Pzp w zw. z art. 90 ust 1 i ust 2 Pzp., ponieważ zawiera lakoniczne i ogólne stwierdzenia w stylu, że jest to doświadczony wykonawca, a sposób kształtowania ceny, w tym wycena poszczególnych pozycji to indywidualna sprawa każdego z wykonawców. Tego typu stwierdzenia należy jednak uznać za uniwersalne, stosowane przez wszystkich wykonawców w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, które żadną miarą nie mogą być uznane za wystarczające. Ponadto ZU Centrum-Usługa wskazała, że korzysta niejako z „efektu skali", a tym samym korzysta z licznych upustów na zakup środków eksploatacyjnych i chemicznych. Również organizacja pracy i doświadczenie pracowników pozwala im na proponowanie niższych cen w przetargach. Tego typu wyjaśnienia również należą do kategorii wyjaśnień „uniwersalnych", a nie konkretnych i rzeczowych jakie ma obowiązek złożyć wykonawca. Jeżeli ZU Centrum-Usługa ma np. opracowaną specyficzną organizację pracy to powinna ją opisać, i jednocześnie wskazać jak to się przekłada na zaoferowane ceny. Istotne jest bowiem to, że nie wystarczy wskazać okoliczności, które zdaniem wykonawcy mają wpływ na zaoferowaną ceną, ale również trzeba wskazać na to, jak to się na tę ceną przekłada. Zdaniem Odwołującego ZU Centrum-Usługa poza gołosłownymi twierdzeniami, że korzysta z licznych upustów na środki eksploatacyjne i chemiczne, nie przedstawiła żadnych dowodów w tej kwestii, w postaci np. umów z dostawcami, ofert itp. Ponadto winien wykazać ile i jakie poszczególne środki eksploatacyjne zamierza użyć po jakich cenach, tak aby można było dokonać właściwej weryfikacji realności cen. W wyjaśnieniach brak jest jakichkolwiek informacji na temat kosztów osobowych, które przy tego typu usłudze należą do głównych kosztów ponoszonych przez wykonawców. Szczegółowe wyjaśnienie tych kosztów jest istotne choćby z uwagi na to, żeby dokonać weryfikacji tego, czy przestrzegane są przepisy o wysokości minimalnego wynagrodzenia wynikającego z ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Obowiązkiem ZU Centrum-Usługa było wskazanie ile osób do wykonywania danej czynności zamierza zaangażować. Poza ogólnym rozpisaniem kosztów jakie składają się na zaoferowaną cenę w rzeczonych zadaniach, ZU Centrum-Usługa nie dokonał szczegółowego rozbicia tych kosztów, z którego wynikałaby realność (przy uwzględnieniu wymogów siwz) wykonania przedmiotu zamówienia za te ceny. Wspomniane już powyżej kilkaset pozycji z wyceną 1 złoty, w sposób oczywisty dla każdego wskazuje na to, że za taką cenę nie ma możliwości wykonania tej usługi. W ocenie Odwołującego nie stanowi żadnego rzeczowego argumentu, okoliczność że w przypadku oferty ZU Centrum- Usługa nie aktualizuje się żadna z dwóch przesłanek wymienionych w art. 90 ust. 1 Pzp. Jak było bowiem o tym wcześniej, nie jest to warunek konieczny do tego, aby Zamawiający zastosował procedurę wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. W podsumowaniu odwołania HADE uznał, że Zamawiający był uprawniony do wezwania ZU Centrum- Usługa do tego, aby firma ta złożyła stosowne wyjaśnienia, dotyczące zaoferowanej przez nią ceny. Pomimo wystosowanego wezwania, ZU Centrum-Usługa nie udźwignęła ciężaru wykazania tego, że zaoferowana cena oferty nie jest ceną rażąco niską. Złożone przez nią wyjaśnienia, są wyjaśnieniami o charakterze ogólnym, „uniwersalnym”, nie zawierającymi żadnych konkretów, szczegółów, czy jakichkolwiek dowodów. Konsekwencją tego, powinno być zatem odrzucenie tej oferty przez Zamawiającego. W dniu posiedzenia Izby z udziałem stron Zamawiający wniósł pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o odwołania jako niezasadnego. Uwzględniając treść dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia przekazanej przez Zamawiającego, stanowiska i oświadczenia stron oraz uczestnika postępowania złożone na rozprawie, Izba ustaliła i zważyła, co następuje. Stan faktyczny sprawy został wyczerpująco i zgodnie z rzeczywistością przytoczony w treści odwołania co zostało zreferowanej powyżej. Na wstępie Krajowa Izba Odwoławcza stwierdza, że Odwołujący legitymuje się uprawnieniem do korzystania ze środków ochrony prawnej, o którym stanowi przepis art. 179 ust. 1 Pzp, według którego środki ochrony prawnej określone w ustawie przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu, a także innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów niniejszej ustawy. Po dokonaniu oceny zarzutów podniesionych w odwołaniach Izba stwierdziła, że odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Osią sporu w rozpoznawanej sprawie jest stwierdzenie, czy Zamawiający powinien był odrzucić ofertę ZU Centrum – Usługa z uwagi na treść złożonych wyjaśnień ? Zdaniem Izby na tak zadane pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Podając, zgodnie z art. 196 ust. 4 ustawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia zarzutów odwołań dotyczących ceny rażąco niskiej, w pierwszej kolejności należy wskazać, iż według art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp zamawiający odrzuca ofertę, która zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Zgodnie z art. 90 ustawy: 1. Jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności w zakresie: 1) oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3–5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314); 2) pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów. 2. Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na wykonawcy. 3. Zamawiający odrzuca ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Tytułem wprowadzenia dla rozstrzygnięcia zarzutów odwołań, Izba wskazuje na regulacje dotyczące formalnych podstaw wyrokowania w danej sprawie. Mianowicie zgodnie z art. 191 ust. 2 ustawy, wydając wyrok, Izba bierze za podstawę stan rzeczy ustalony w toku postępowania. Według art. 190 ust. 1 Pzp strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Tak samo zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na wywodzącym zeń skutki prawne. Ponadto powyższe skorelowane jest z ekonomiką postępowania przed Izbą wynikającą z dyspozycji art. 189 ust. 1 Pzp określającego piętnastodniowy termin na rozpoznanie odwołania. Powyższe regulacje wymagają podkreślenia zwłaszcza w kontekście, iż możliwość orzeczenia o wystąpieniu ceny rażąco niskiej, w tym stwierdzenia domniemania jej wystąpienia oraz obalenia takiego domniemania, sprowadza się właśnie do kwestii dowodowych. Izba zwraca uwagę, że zakaz formułowania ceny rażąco niskiej wynika z art. 90 ustawy i jest wynikiem uzasadnionego podejrzenia ustawodawcy, iż wykonawca w celu uzyskania zamówienia zaproponuje cenę bardzo niską, która nie będzie gwarantowała wykonania zamówienia lub spowoduje jego wykonanie w nienależyty sposób, np. kosztem jakości czy też terminowości wykonania przedmiotu zamówienia. W takim przypadku dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt. 4 Pzp zobowiązuje Zamawiającego do odrzucenia oferty, która zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Istotnym jest, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „rażąco niska cena”. Sąd Okręgowy w Katowicach w wyroku z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt XIX Ga 128/08 stwierdził, że: „przepisy p.z.p. nie określają definicji pojęcia rażąco niskiej ceny […]. Punktem odniesienia do określenia jest przedmiot zamówienia i przyjąć można, że cena rażąco niska to taka, która jest nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i ewentualnie innych ofert złożonych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.” W związku z brakiem legalnej definicji, w orzecznictwie sądów okręgowych oraz KIO, a wcześniej w orzecznictwie arbitrażowym, ustalone zostały pewne cząstkowe lub ogólne, definicyjne ramy i odniesienia dla tego pojęcia. I tak według wyroku KIO 592/13: „o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne”. Ponadto w wyroku KIO 1562/11 wskazano: „Cena rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a rzeczona różnica nie będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi danemu wykonawcy bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, zamówienie to wykonać. Reasumując, cena rażąco niska jest więc ceną nierealistyczną, nieadekwatną do zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia poniżej jego rzeczywistych kosztów i w takim sensie nie jest ceną rynkową, tzn. generalnie niewystępującą na rynku, na którym ceny wyznaczane są m.in. poprzez ogólną sytuację gospodarczą panującą w danej branży i jej otoczeniu biznesowym, postęp technologiczno-organizacyjny oraz obecność i funkcjonowanie uczciwej konkurencji podmiotów racjonalnie na nim działających.” Również w wielu innych wyrokach dotyczących stosowania i interpretacji art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp, pojęcie rażąco niskiej ceny ujmowane jest podobnie. Na przykład według powszechnie przywoływanej w doktrynie i orzecznictwie definicji zawartej w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt XIX Ga 3/07: „o cenie rażąco niskiej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne. Rażąco niska cena jest to cena niewiarygodna, oderwana całkowicie od realiów rynkowych. Przykładem może być oferowanie towarów poniżej kosztów zakupu lub wytworzenia albo oferowanie usług za symboliczną kwotę”. Natomiast Sąd Okręgowy w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z 23 kwietnia 2009 r., XII Ga 88/09 wskazał następujące kryteria określające cenę rażąco niską: „odbieganie całkowitej ceny oferty od cen obowiązujących na danym rynku w taki sposób, że nie ma możliwości realizacji zamówienia przy założeniu osiągnięcia zysku; zaoferowanie ceny, której realizacja nie pozwala na utrzymanie rentowności wykonawcy na tym zadaniu; niewiarygodność ceny z powodu oderwania jej od realiów rynkowych”. Ponadto w opinii prawnej Urzędu Zamówień Publicznych dotyczącej ceny rażąco niskiej (opublikowanej w serwisie internetowym UZP) wskazano, m.in.: „Ustawa wprowadzając możliwość odrzucenia oferty przez zamawiającego z powodu rażąco niskiej ceny nie precyzuje jednak tego pojęcia. Nie definiują go również przepisy dyrektyw Unii Europejskiej będące u podstaw przedmiotowej regulacji. Znaczenia tego wyrażenia nie wyjaśnia również orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Mając na względzie cel przedmiotowej regulacji wydaje się, iż za ofertę z rażąco niską ceną można uznać ofertę z ceną niewiarygodną, nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień. Oznacza to cenę znacząco odbiegającą od cen przyjętych, wskazującą na fakt realizacji zamówienia poniżej kosztów wytworzenia usługi, dostawy, roboty budowlanej.” Podkreślić jednak należy, że czynność odrzucenia oferty z powodu rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia musi być poprzedzona wszczęciem procedury wyjaśniającej, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. Wystąpienie określonych faktów, czy powzięcie informacji, wskazujących na możliwość ziszczenia się przesłanki odrzucenia oferty opisanej w art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy, prowadzi po stronie Zamawiającego do obowiązku wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, a w następstwie, po stronie wykonawcy, do ich przedstawienia. Sam obowiązek przedłożenia wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego, sankcjonowany jest przez przepis art. 90 ust. 3 ustawy, ustanawiający samodzielną przesłankę odrzucenia oferty w przypadku braku przedłożenia wyjaśnień (w ogóle braku wyjaśnień dotyczących ceny, a nie wyjaśnień lakonicznych czy z innych powodów niesatysfakcjonujących Zamawiającego). Natomiast wyjaśnienia ogólnikowe, lakoniczne czy niewiarygodne, a więc takie, które nie wykazują możliwości wykonawcy do skalkulowania ceny poniżej wartości przedmiotu zamówienia, powinny stanowić podstawę do odrzucenia oferty w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp (co wielokrotnie wskazywano w co najmniej kilkudziesięciu wyrokach sądów okręgowych i KIO). Oczywiście wyjaśnienia tego typu doprowadzą do skutku w postaci możliwości odrzucenia oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp, tylko w wypadku, gdy rzeczywiście zaniżenie ceny ofertowej w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia ma miejsce. Reasumując, dopiero po otrzymaniu wyjaśnień wykonawcy w przedmiocie wyceny jego oferty i po ich ocenie, Zamawiający może zadecydować o odrzuceniu oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp. Uprzednie zastosowanie procedury wyjaśniającej cenę, w ramach której wykonawca będzie miał możliwość wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z kalkulację jego ceny, jest w tym przypadku obligatoryjne i nie może zostać pominięte, na co wskazuje zarówno redakcja przepisu krajowego (art. 90 ust. 1 Pzp), jak też orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE (vide: wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1989 r., sygn. C-103/88). Ewentualnie, w przypadku gdy wyjaśnienia nie zostaną przedłożone, albo z samej ich treści wynika, że cena jest rażąco niska (wykonawca podał tam okoliczności powyższe potwierdzające, np. wskazał, że w ogóle nie uwzględnił w swojej kalkulacji cenowej jakiejś zasadniczej, ważącej kosztowo części zamówienia lub zaniżył wartość kosztów z nią związanych), Zamawiający odrzuca ofertę na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy. Natomiast prawidłowość zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp jako przesłanki odrzucenia oferty, warunkowana będzie przez ocenę całokształtu okoliczności sprawy związanych zarówno z ustaleniem wartości samego zamówienia, jak też wiarygodnością i rzeczowością wyjaśnień wykonawcy w przedmiocie jego indywidualnych możliwości i okoliczności zaoferowania ceny obniżonej w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia. W zakresie rozkładu ciężaru dowodu w przedmiocie wykazania, że cena rażąco niska wystąpiła, tj. sposobu ustalenia i wykazania faktu jej wystąpienia, Izba podziela stanowisko wyrażone w wyroku Izby z dnia 25 lutego 2015 r. o sygn. akt KIO 178/15, KIO 197/15, KIO 198/15 w którym stwierdzono: „Zasadniczą trudność oraz wiele kontrowersji przy ocenie prawidłowości zastosowaniu art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust. 1 i 2 ustawy, stwarza rozkład ciężaru dowodu, co do ustalenia i wykazania ww. okoliczności, a także ustalenie momentu (postępowanie o udzielenie zamówienia versus postępowanie odwoławcze), w którym okoliczności te mogą, czy też powinny być wykazywane. Generalnie, wskazane wyżej przepisy ustawy i Kodeksu cywilnego dotyczące rozkładu ciężaru dowodu, nie doznają wyłączenia. Danych okoliczności dowodzić powinna więc strona, która je podnosi i na nie się powołuje, a więc strona, która wystąpienie danych faktów wywodzi, a nie im przeczy (Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat). Przy czym dla stwierdzenia wystąpienia ceny rażąco niskiej, szerokie zastosowanie znaleźć mogą różnorakie domniemania faktyczne z tym związane (żadnych domniemań prawnych adekwatne przepisy w tym zakresie nie przewidują), a więc wnioskowania o wystąpieniu jednych faktów, na podstawie faktów innych. Przy czym zaznaczyć należy, iż fakty stanowiące podstawę samego domniemania wystąpienia ceny rażąco niskiej winny wystąpić w stosownym nagromadzeniu i wadze, aby wystąpienie domniemania uzasadnić. W szczególności podstawą takiego domniemania nie jest samo wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 Pzp niewsparte dodatkowymi, indywidualnie ocenianymi dla danego postępowania okolicznościami wskazującymi na wyższą niż cena ofertowa wartość przedmiotu zamówienia, występującymi w odpowiednim kontekście i nagromadzeniu, np. takimi jak: porównanie cen ofertowych złożonych w postępowaniu, otrzymaniem niewiarygodnych i lakonicznych wyjaśnień wykonawcy, różnicami pomiędzy ceną oferowaną, a występującymi na rynku cenami za wykonanie zamówień takich samych czy podobnych, etc… Najbardziej zaawansowanym i akuratnym sposobem wykazania wartości przedmiotu zamówienia będzie oczywiście analityczne ustalenie zakresu wymaganych przy danym zamówieniu nakładów materiałowych, pracy czy innych niezbędnych do jego wykonania czynników kosztotwórczych, a następnie ich rynkowej wartości. Jak już wskazano, oferta podlega odrzuceniu na podstawie art. 90 ust. 3 Pzp w przypadku, gdy z informacji zawartych w wyjaśnieniach wynikało potwierdzenie zaoferowania ceny rażąco niskiej – przepis nie referuje natomiast do braku wykazania przez wykonawcę, iż cena rażąco niska nie jest. Wyjaśnienia ogólnikowe lub lakoniczne nie będą więc wcale, same w sobie, bezpośrednim dowodem potwierdzającym, iż zaoferowana cena jest ceną rażąco niska, jednakże mogą stać się jedną z podstaw domniemania w tym przedmiocie, uprawniającego do odrzucenia oferty z tej przyczyny na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy. Wyjaśnienia tego typu, zwłaszcza w zestawieniu z innymi „poszlakami” wystąpienia ceny rażąco niskiej, mogą przesądzić o konieczności zastosowania ww. przepisu. Przy czym jeszcze raz podkreślić należy, iż samo zwrócenie się zamawiającego o złożenie tego typu wyjaśnień żadnego domniemania faktycznego nie tworzy – stanowi tylko wyraz podjętych przez zamawiającego podejrzeń, co do charakteru ceny oferowanej (z powodu stwierdzonej przez zamawiającego różnicy w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia) i próbę ich obligatoryjnego wyjaśnienia na tej drodze. Przy przeciwnej konstatacji należałoby np. przyjąć, iż w przypadku zwrócenia się przez zamawiającego do najdroższego wykonawcy, którego cena – co można stwierdzić bez żadnego postępowania wyjaśniającego – jest horrendalnie zawyżona w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia, również powstawałoby, contra factum, domniemanie faktyczne, że jego cena jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia. Twierdzenie, że samo zwrócenie się przez zamawiającego o wyjaśnienia w sprawie ceny tworzy jakiekolwiek domniemanie faktyczne co do jej charakteru, może być jedynie traktowane jako pewien skrót myślowy. To nie ww. czynność zamawiającego jest podstawą domniemania, ale nagromadzenie odpowiednich okoliczności, które tworzą podstawę faktyczną domniemania i uprawniają do wyciągania wniosków na temat charakteru ceny. Czynność zamawiającego, co do zasady powinna być następstwem takiego domniemania, ale to nie ona domniemanie tworzy. Idealnym i zupełnym wykazaniem powstania zaniżenia cenowego w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia jest wykazanie cen danego zakresu zamówienia obowiązujących na rynku. Zresztą wykazanie, iż zaoferowana cena nie jest ceną tego typu, również może polegać na tym samym. Mianowicie – jak już wskazano powyżej – wykazanie, iż cena danej oferty jest ceną rynkową, powoduje, że nie ma dalszej potrzeby dowodzenia jakichkolwiek okoliczności wskazanych w art. 90 ust. 2 Pzp, uzasadniających jej obniżenie w stosunku do rynkowych kosztów wykonania zamówienia i cen rynkowych w tym zakresie. Zastrzec przy tym należy, iż rynek i dyktowany przezeń poziom cen, w większości przypadków uznać można za ostateczną miarę realnej wartości wszelkich dających się wycenić dóbr i usług. Dopiero w przypadku wystąpienia faktu zaniżenia ceny oferowanej w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia konieczne będzie wykazywanie i ustalanie wszelkich okoliczności związanych z możliwością obniżenia ceny, w tym odnoszących się do indywidualnych kosztów wykonawcy związanych z wykonaniem danego zamówienia. Przy czym ze względu na przebieg i specyfikę postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i ocenę różnych czynności przez jego uczestników podejmowanych, różne będę również ich role procesowe w postępowaniu odwoławczym i związana z nimi specyfika prowadzonego postępowania dowodowego. Różna będzie więc rola i cele zamawiającego w tym zakresie, inna rola odwołującego dowodzącego okoliczności wskazujących, że zaoferowana przezeń cena rażąco niska nie jest, a jeszcze inna odwołującego, który wykazuje, że rażąco niska jest cena innego wykonawcy (z dodatkowymi rozróżnieniem sytuacji czy dany wykonawca był już wzywany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 Pzp)”. Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia, Izba oceniając całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznała, iż okoliczność wystąpienia ceny rażąco niskiej w niniejszym postępowaniu, w ofercie Przystępującego, nie tylko nie została wykazana, ale również nie wskazano żadnych okoliczności, które pozwalałyby powyższe domniemać. Z ustaleń Izby wynika, że Zamawiający pismem z dnia 18 listopada 2015 r. wezwał Przystępującego, na podstawie art. 90 ust. 1 Pzp, do złożenia wyjaśnień w celu ustalenia, czy złożona oferta zawiera rażąco niską cenę. Na wezwanie Zamawiającego Przystępujący złożył pismo z dnia 19 listopada 2015 r. (NM/353/2015), zawierające wyjaśnienia w zakresie ceny złożonej oferty. W pierwszej kolejności Izba odniosła się do zarzutów HADE w zakresie naruszenia art. 90 ust. 3 Pzp w kontekście pisma ZU Centrum – Usługa. Biorąc pod uwagę powyżej zaprezentowane stanowisko Izby stwierdzić należy, że przytoczone powyżej pismo Przystępującego należy uznać za takie, które zawiera wyjaśnienia w zakresie ceny złożonej oferty, z uwzględnieniem zagadnienia ceny rażąco niskiej. Wobec tego nie sposób uznać, że ziściła się przesłanka, polegająca na braku złożenia stosownych wyjaśnień, skutkująca koniecznością odrzucenia oferty ZU Centrum – Usługa. Izba nie podziela stanowiska Odwołującego, który podnosił, że ww. pismo Przystępującego nie można być uznać za prawidłowe, ponieważ wyjaśnienia zawarte w jego treści są niewystarczające do uznania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny. Izba wskazuje, że w zakresie omawianego zarzutu, w kontekście argumentacji Odwołującego, bez znaczenia pozostaje treść wyjaśnień Przystępującego, a badaniu podlega jedynie fizyczne występowanie takiego dokumentu. Nie sposób zaprzeczyć, że pismo Przystępującego z dnia 19 listopada 2015 r. stanowiło odpowiedź na wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnienie w zakresie kwestii podejrzenia występowania ceny rażąco niskiej. Zatem potwierdzić należy, że w rozpoznawanym stanie faktycznym Przystępujący złożył wyjaśnienia, a tym samym nie wystąpiła jedna z przesłanek skutkujących odrzuceniem jego oferty na podstawie art. 90 ust. 3 Pzp. Biorąc pod uwagę powyższe Izba nie dopatrzyła się naruszenia przez Zamawiającego przepisu art. 90 ust. 3 Pzp. Następnie Izba rozpoznała zarzut naruszenia przepisu art. 89 ust. 1 pkt. 4 Pzp w zw z art. 90 ust. 3 Pzp i stwierdziła, że zgłoszony zarzut należy uznać za niezasadny. Z ustaleń Izby wynika, że: W ramach prowadzonego postępowania - w przypadku Zadania nr 10.5 Krzyż oraz Zadania nr 12 Szczecin - ceny w ofertach Przystępującego i Odwołującego kształtowały się następująco: 1. Zadania nr 10.5 Krzyż: a) ZU Centrum – Usługa – 1.318.099,98 zł b) HADE – 1.409.990,82 zł 2. Zadanie nr 12 Szczecin: a) ZU Centrum – Usługa – 8.124.744,09 zł b) HADE – 8.552.529,48 zł Ponadto, porównanie wartości szacunkowej przedmiotu zamówienia z kwotami netto zawartymi w ofercie w odniesieniu do zakwestionowanych części wahają się na poziomie około 80 %, i tak: 1.Zadanie nr 10.5 Krzyż: a) wartość szacunkowa - 1 283 061 zł, b) oferta ZU Centrum – Usługa – 1.071.626,00 zł netto; 2. Zadanie nr 12 Szczecin: a) wartość szacunkowa - 7 771 252, 60 zł, b) oferta ZU Centrum - Usługa: 6.605.483,00 zł. netto. Średnia arytmetyczna wszystkich złożonych ofert w prowadzonym postępowaniu wynosiła odpowiednio: • w przypadku Zadania nr 10.5 Krzyż – 1.364.045,40 zł • w przypadku Zadania nr 10.5 Krzyż – 9.166.542,92 zł Różnica pomiędzy średnią arytmetyczną a ceną oferty wykonawcy ZU Centrum – Usługa: • w przypadku Zadania nr 10.5 Krzyż – 3,37 % • w przypadku Zadania nr 12 Szczecin – 11,37 % W związku z powyższym, należy wskazać, iż porównanie ceny oferty Przystępującego w Zadaniu nr 10.5 Krzyż oraz Zadaniu nr 12 PR Szczecin, z cenami ofert złożonych w postępowaniu i uśrednienie ich wartości nie daje podstaw do przyjęcia, aby cena zaoferowana przez Przystępującego była rażąco niska, a to właśnie ceny ofertowe w składane w postępowaniach o udzielenie zamówienia mogą stanowić jeden ze znaczników cen rynkowych w danej branży. Cena zawarta w ofercie ZU Centrum-Usługa nie odbiega od pozostałych cen zawartych w ofertach złożonych w niniejszym postępowaniu. Również porównanie ceny ofertowej netto w ofercie Przystępującego z wartością szacunkową, określoną przez Zamawiającego dla każdego z powyższych Zadań nie pozwala na powstanie wątpliwości co do wystąpienia w ofercie ZU Centrum – Usługa ceny rażąco niskiej. W związku z tym za przekonywujące należy uznać wyjaśnienia Zamawiającego, który w toku rozprawy wyjaśniał, że wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnienia na podstawie art. 90 ust. 1 Pzp tylko dlatego, iż wpłynęły do niego zawiadomienia, z strony wykonawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu, iż złożenie oferty przez Przystępującego z poszczególnymi cenami jednostkowymi na kwotę 1 zł, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 47, poz. 211 ze zm.). Wobec Izba nie dopatrzyła się więc wystarczających rzeczowych przesłanek do stwierdzenia powstania domniemania faktycznego o wystąpieniu w ofercie ZU Centrum-Usługa ceny rażąco niskiej. Izba podkreśla, iż badaniu w zakresie kwestii rażąco niskiej ceny podlega cena oferty a nie poszczególne składniki tejże ceny, jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie od lat. Odnoszenie się do poszczególnych cen jednostkowych czy wyodrębnionych elementów nie wskazuje na cenę oferty. Konieczność odnoszenia się do ceny oferty wynika z art. 89 ust.1 pkt 4 ustawy, jaki nakłada sankcję wykluczenia wykonawców, których oferty będą złożone z rażąco niską ceną. W ocenie Izby zbędne stało się ocenianie wyjaśnień Przystępującego na okoliczność czy udowadniają realność cen i kalkulacji wykonawców w stopniu umożliwiającym obalenie domniemania wystąpienia ceny rażąco niskiej, skoro domniemanie takie nie wystąpiło. Należało więc je ocenić na okoliczność wykluczenia przypadków wskazanych w dyspozycji art. 90 ust. 3 Pzp. W tym kontekście stwierdzić należy, że same wyjaśnienia ww. wykonawcy odnosiły się do sposobu kalkulacji ceny czy podstaw jej dokonania i w tym znaczeniu nie mogą zostać uznane za niezłożone. Nie wynikały z nich również dane, które potwierdzałyby zaniżenie cen tam wskazanych. Tym samym wyjaśnienia te nie mogą zostać uznane, za potwierdzającego – w myśl art. 90 ust. 3 ustawy – fakt, iż zaoferowano cenę rażąco niską. W związku z powyższym sformułowane w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp, art. 90 ust. 1, 2 i 3 Pzp, należało uznać za niezasadne. Izba stwierdziła również brak naruszenia art. 91 ust. 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy, a zatem złożone odwołanie podlegało oddaleniu. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 192 ust. 1 Pzp orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp stosownie do wyniku sprawy oraz zgodnie z § 3 pkt 1 i 2 lit. b) oraz § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). ………………………….. Sygn. akt: KIO 2608/15 U z a s a d n i e n i e .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................... Przewodniczący: ……………………….