Orzeczenie · 2010-11-30

KIO 2518/10

Sąd

Krajowa Izba Odwoławcza

Miejsce

Warszawa

Data

2010-11-30

SAOSinnezamówienia publiczneWysokainne

zamówienia publiczneprawo zamówień publicznychtabor kolejowyelektryczne zespoły trakcyjneEZTKIOodwołaniespecyfikacja istotnych warunków zamówieniawarunki udziału w postępowaniuterminy realizacji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpoznała dwa odwołania wniesione przez NEWAG S.A. (sygn. akt KIO 2518/10) i Stadler Bussnang AG (sygn. akt KIO 2534/10) dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę pięciu elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT), prowadzonego przez Koleje Dolnośląskie S.A. (Zamawiający). Oba odwołania dotyczyły treści ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ). NEWAG zarzucał naruszenie zasady uczciwej konkurencji poprzez zbyt restrykcyjny wymóg wykazania się doświadczeniem w postaci dostaw pięciu EZT z prędkością co najmniej 160 km/h, dla których wydano świadectwo dopuszczenia do eksploatacji. NEWAG argumentował, że posiada doświadczenie w dostawie czterech takich pojazdów, które konstrukcyjnie są przystosowane do prędkości 160 km/h, a brak świadectwa wynika z ograniczonej liczby przetargów i specyfiki badań. Ponadto, kwestionowano sposób liczenia okresu doświadczenia (3 lata przed wszczęciem postępowania zamiast przed terminem składania ofert) oraz wymóg dotyczący rodzaju świadectwa dopuszczenia do eksploatacji. Stadler podnosił szereg zarzutów, w tym dotyczących niezgodności warunków doświadczenia z przepisami Pzp i rozporządzenia w sprawie rodzajów dokumentów, nieprecyzyjności i sprzeczności zapisów SIWZ, nieprawidłowego określenia terminów realizacji dostaw (uznanych za niemożliwe do dotrzymania dla wykonawców nieposiadających już uruchomionej produkcji) oraz kryteriów oceny ofert (termin dostawy pierwszych dwóch pojazdów). Stadler kwestionował również termin związania ofertą (60 dni zamiast 90 dni) i przesłankę unieważnienia postępowania związaną z brakiem środków z UE. Zamawiający w odpowiedziach na odwołania uwzględnił część zarzutów, m.in. zmniejszając wymóg liczby dostaw z pięciu do trzech, korygując okres liczenia doświadczenia oraz doprecyzowując wymogi dotyczące świadectw dopuszczenia do eksploatacji i kryterium oceny ofert. KIO, rozpoznając odwołania, uznała, że oba odwołania zasługują na uwzględnienie. Izba ustaliła, że wykonawca NEWAG nie przystąpił skutecznie do postępowania odwoławczego z uwagi na niedochowanie formy zgłoszenia. Niemniej, KIO rozpoznała merytorycznie oba odwołania. Izba oddaliła wniosek o odrzucenie odwołania Stadler z uwagi na sposób doręczenia kopii odwołania. KIO uznała za zasadne zarzuty dotyczące nieproporcjonalnego określenia ilości wymaganych dostaw i okresu ich wykazania, nakazując Zamawiającemu modyfikację ogłoszenia i SIWZ. W kwestii wymogu posiadania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji z prędkością 160 km/h, KIO podzieliła stanowisko Zamawiającego, że jest ono uzasadnione potrzebami wynikającymi z modernizacji linii kolejowych i wniosku o dofinansowanie, a doświadczenie w dostawach pojazdów z takim świadectwem jest gwarancją należytego wykonania zamówienia. Izba uznała jednak, że opis sposobu oceny spełnienia tego warunku był nieproporcjonalny i mógł utrudniać konkurencję, co naruszało art. 22 ust. 4 Pzp. KIO uznała za zasadne zarzuty Stadler dotyczące nieprawidłowego określenia terminów realizacji dostaw, uznając je za zbyt krótkie i mogące utrudniać uczciwą konkurencję, wskazując na możliwość dotrzymania ich jedynie przez PESA. Nakazano modyfikację harmonogramu dostaw, aby termin wykonania umowy wynosił do 26 miesięcy. Izba uznała za niezasadny zarzut dotyczący terminu związania ofertą (60 dni), uznając, że Zamawiający miał prawo określić go na krótszy niż maksymalny dopuszczalny termin 90 dni. Ostatecznie, KIO nakazała Zamawiającemu zmianę ogłoszenia i SIWZ w zakresie warunków doświadczenia (liczba dostaw, okres wykazania, ujednolicenie rodzaju świadectw) oraz terminów realizacji dostaw, uwzględniając żądania odwołujących. Kosztami postępowania obciążono Zamawiającego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Pzp dotyczących warunków udziału w postępowaniu, doświadczenia wykonawców, terminów realizacji zamówień oraz zasad uczciwej konkurencji w przetargach na tabor kolejowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki zamówień publicznych na tabor kolejowy i interpretacji przepisów Pzp w kontekście tych zamówień.

Zagadnienia prawne (6)

Czy wymóg wykazania się doświadczeniem w dostawach pięciu fabrycznie nowych EZT, dla których wydano świadectwo dopuszczenia do eksploatacji z prędkością co najmniej 160 km/h, jest zgodny z zasadą uczciwej konkurencji i przepisami Pzp?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg ten został uznany za nieproporcjonalny i mogący utrudniać uczciwą konkurencję, naruszający art. 22 ust. 4 Pzp w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp oraz § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie rodzaju dokumentów.

Uzasadnienie

Izba uznała, że wymóg ten, choć uzasadniony potrzebami Zamawiającego (modernizacja linii, wniosek o dofinansowanie), został opisany w sposób nieproporcjonalny, naruszając zasady Pzp. Wymóg posiadania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji z prędkością 160 km/h został uznany za uzasadniony, ale sposób jego oceny i powiązanie z liczbą dostaw było wadliwe.

Czy okres, w którym wykonawca ma wykazać się doświadczeniem w dostawach EZT, powinien być liczony od dnia wszczęcia postępowania, czy od terminu składania ofert?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Okres doświadczenia powinien być liczony od terminu składania ofert, a nie od dnia wszczęcia postępowania.

Uzasadnienie

Izba uznała zarzut nieprawidłowego określenia miarodajnego okresu dla określenia warunku doświadczenia za zasadny, wskazując na naruszenie § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie rodzaju dokumentów.

Czy terminy realizacji dostaw EZT określone w SIWZ są zgodne z przepisami Pzp i zasadą uczciwej konkurencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, terminy te zostały uznane za zbyt krótkie i mogące utrudniać uczciwą konkurencję, wskazując na możliwość dotrzymania ich jedynie przez jednego wykonawcę.

Uzasadnienie

Izba stwierdziła, że terminy realizacji były nierealistyczne dla większości wykonawców, co naruszało zasadę uczciwej konkurencji (art. 29 ust. 2 Pzp w zw. z art. 7 ust. 1 Pzp). Nakazano modyfikację harmonogramu do 26 miesięcy.

Czy wymóg wykazania się świadectwem dopuszczenia do eksploatacji z prędkością 160 km/h powinien obejmować świadectwa wydane przez organy państw spoza UE, z którymi UE zawarła umowy o równym traktowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wymóg powinien być doprecyzowany o świadectwa wydane w państwach, z którymi Wspólnota Europejska zawarła umowy o równym traktowaniu przedsiębiorców.

Uzasadnienie

Izba uznała zarzut nieprecyzyjnego opisu warunku doświadczenia w tym zakresie za zasadny, wskazując na potrzebę ujednolicenia zapisów ogłoszenia i SIWZ.

Czy Zamawiający może określić termin związania ofertą na 60 dni, podczas gdy maksymalny dopuszczalny termin wynosi 90 dni?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Zamawiający ma prawo określić termin związania ofertą na krótszy niż maksymalny dopuszczalny termin.

Uzasadnienie

Izba uznała, że sformułowanie 'nie dłużej niż' w art. 85 ust. 1 pkt 2 Pzp nie nakłada obowiązku stosowania maksymalnego terminu, a Zamawiający skorzystał z przysługującego mu uprawnienia.

Czy zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego za pomocą faksu jest skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego za pomocą faksu nie jest skuteczne, wymagana jest forma pisemna lub elektroniczna z bezpiecznym podpisem.

Uzasadnienie

Izba stwierdziła, że wykonawca NEWAG nie wypełnił prawidłowo obowiązku wynikającego z art. 185 ust. 2 Pzp, gdyż zgłoszenie faksem nie jest równoznaczne z formą pisemną lub elektroniczną z bezpiecznym podpisem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uwzględnienie odwołań i nakazanie zmiany ogłoszenia oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Strona wygrywająca

Odwołujący (NEWAG S.A. i Stadler Bussnang AG)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. NEWAG Spółka Akcyjna	spółka	Odwołujący
Stadler Bussnang AG	spółka	Odwołujący
Koleje Dolnośląskie Spółka Akcyjna	spółka	Zamawiający
Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz Spółka Akcyjna Holding	spółka	Wykonawca zgłaszający przystąpienie po stronie Zamawiającego

Przepisy (29)

Główne

Pzp art. 7

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Pzp art. 22 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Warunki udziału w postępowaniu.

Pzp art. 22 § ust. 4

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Opis sposobu dokonania oceny spełnienia warunków udziału w postępowaniu.

Pzp art. 25 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Wykazanie spełnienia warunków udziału w postępowaniu.

Pzp art. 26 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Składanie dokumentów potwierdzających spełnienie warunków.

Pzp art. 29 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Opis przedmiotu zamówienia.

Pzp art. 36 § ust. 1 pkt 3, 4, 5, 6 i 13

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Pzp art. 41 § pkt 7 i 9

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Treść ogłoszenia o zamówieniu.

Pzp art. 85 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Termin związania ofertą.

Pzp art. 93 § ust. 1a

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Przesłanki unieważnienia postępowania.

Pzp art. 138c § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Dostęp do zamówień dla wykonawców z UE.

rozporządzenie w sprawie rodzaju dokumentów art. 1 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane

Określenie okresu, w którym należy wykazać doświadczenie.

rozporządzenie w sprawie rodzaju dokumentów art. 1 § ust. 1 pkt 3

Określenie okresu, w którym należy wykazać doświadczenie.

Pomocnicze

Pzp art. 179 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Uprawnienie do korzystania ze środków ochrony prawnej.

Pzp art. 180 § ust. 5

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Sposób doręczania kopii odwołania.

Pzp art. 182 § ust. 2 pkt 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Termin do wniesienia odwołania.

Pzp art. 183 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Termin do wniesienia odwołania.

Pzp art. 185 § ust. 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zgłoszenie przystąpienia do postępowania odwoławczego.

Pzp art. 189 § ust. 2 pkt 7

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Podstawy odrzucenia odwołania.

Pzp art. 192 § ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Orzekanie przez KIO.

Pzp art. 192 § ust. 9 i 10

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. art. 21 § ust. 4

Dopuszczalna prędkość jednoosobowej obsady trakcyjnej.

u.t.k. art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Wymóg posiadania świadectwa dopuszczenia typu do eksploatacji.

u.z.n.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Zasady uczciwej konkurencji.

u.z.n.k. art. 15 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Czyn niedozwolony.

k.c. art. 111 § § 1

Kodeks cywilny

Obliczanie terminów.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 1 § ust. 1 pkt 2

Koszty postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieproporcjonalne określenie liczby wymaganych dostaw EZT. • Nieprawidłowe określenie okresu, w którym należy wykazać doświadczenie w dostawach. • Zbyt krótkie i ograniczające konkurencję terminy realizacji dostaw. • Niejasne i sprzeczne zapisy dotyczące rodzaju świadectw dopuszczenia do eksploatacji. • Niewłaściwe kryterium oceny ofert dotyczące terminu dostawy pierwszych pojazdów. • Niezgodność przesłanki unieważnienia postępowania z art. 93 ust. 1a Pzp.

Odrzucone argumenty

Określenie terminu związania ofertą na 60 dni (uznane za zasadne przez KIO). • Wymóg posiadania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji z prędkością 160 km/h (uznany za zasadny, ale sposób oceny wadliwy).

Godne uwagi sformułowania

wymóg wykazania się przez wykonawców doświadczeniem w postaci dostaw pięciu fabrycznie nowych EZT, dla których wydano świadectwo dopuszczenia do eksploatacji z prędkością co najmniej 160 km/h, co uniemożliwia Odwołującemu udział w postępowaniu • konstrukcyjnie pojazd 19 WE jest przystosowany do wykonywania przewozów z prędkością 160 km/h • termin 3-letni miarodajny dla określenia warunku doświadczenia liczy się wstecz od upływu terminu składania ofert, a nie od dnia wszczęcia postępowania • terminy realizacji są niemożliwe do dotrzymania bez narażania się na wysokie kary umowne i nierealne • opisanie przedmiotu zamówienia w sposób obiektywny, z zachowaniem zasad ustawowych, nie jest jednoznaczne z koniecznością zapewnienia możliwości realizacji zamówienia wszystkim podmiotom działającym na rynku w danej branży • dyspozycją art. 29 ust. 2 ustawy ustawodawca wprowadził zakaz opisywania przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję • termin związania ofertą wynosił 60 dni. Art. 85 ust. 1 pkt 2 Pzp stanowi, że wykonawca jest związany ofertą do upływu terminu określonego w siwz, jednak nie dłużej niż 90 dni

Skład orzekający

Ewa Rzońca

Przewodniczący

Katarzyna Ronikier - Dolańska

Członek

Ewa Sikorska

Członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Pzp dotyczących warunków udziału w postępowaniu, doświadczenia wykonawców, terminów realizacji zamówień oraz zasad uczciwej konkurencji w przetargach na tabor kolejowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych na tabor kolejowy i interpretacji przepisów Pzp w kontekście tych zamówień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów przetargów publicznych, takich jak uczciwa konkurencja i precyzyjne określanie warunków, co jest istotne dla wielu firm i prawników zajmujących się zamówieniami publicznymi. Pokazuje, jak Izba Odwoławcza koryguje błędy zamawiających.

“KIO: Zbyt restrykcyjne warunki w przetargu na pociągi? Izba nakazuje zmiany!”

Dane finansowe

koszty postępowania: 30 000 PLN

koszty postępowania: 18 600 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników