KIO 2361/10

sygn. akt: KIO 2361/10 WYROK z dnia 15 listopada 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Paweł Trojan Protokolant: Mateusz Michalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12.11.2010 r. w Warszawie odwołania wniesionego w dniu 29.10.2010 r. przez wykonawcę wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: Budimex S.A., Eiffage Budownictwo Mitex S.A., Tchas Polska Spółka z o.o. z adresem korespondencyjnym ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego Gmina Olsztyn, Plac Jana Pawła II 1, 10-101 Olsztyn w trybie przetargu ograniczonego pn. „Zaprojektowanie i wykonanie linii tramwajowej, odcinka ulicy Obiegowej, zajezdni tramwajowych, przejścia podziemnego pod al. Piłsudskiego, przebudowy skrzyżowań dla potrzeb poprowadzenia linii tramwajowej w ramach programu budżetowego: Modernizacja i rozwój zintegrowanego systemu transportu zbiorowego w Olsztynie” orzeka: 1. oddala odwołanie. 2. Kosztami postępowania w kwocie 20 000,00 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych i zero groszy) obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: Budimex S.A., Eiffage Budownictwo Mitex S.A., Tchas Polska Spółka z o.o. z adresem korespondencyjnym ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych wpis w wysokości 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczony przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Konsorcjum: Budimex S.A., Eiffage Budownictwo Mitex S.A., Tchas Polska Spółka z o.o. z adresem korespondencyjnym ul. Stawki 40, 01-040 Warszawa tytułem wpisu od odwołania. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Olsztynie. Przewodniczący: …………………… U z a s a d n i e n i e do wyroku z dnia 15 listopada 2010 r. o sygn. akt KIO 2361/10 Zamawiający – Gmina Olsztyn, Plac Jana Pawła II 1, 10-101 Olsztyn - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu ograniczonego pn. „Zaprojektowanie i wykonanie linii tramwajowej, odcinka ulicy Obiegowej, zajezdni tramwajowych, przejścia podziemnego pod al. Piłsudskiego, przebudowy skrzyżowań dla potrzeb poprowadzenia linii tramwajowej w ramach programu budżetowego: Modernizacja i rozwój zintegrowanego systemu transportu zbiorowego w Olsztynie” Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm.). Szacunkowa wartość zamówienia jest większa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. W dniu 16.07.2010 r. Zamawiający przekazał do publikacji ogłoszenie o zamówieniu Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich. Ogłoszenia zostało opublikowane w suplemencie do Dz. U. UE z dnia 21.07.2010 r. Nr ogłoszenia 2010/S 139-213787. W dniu 22.10.2010 r. Zamawiający przekazał informację o wykluczeniu Odwołującego z postępowania. Odwołanie zostało wniesione do Prezesa KIO w dniu 29.10.2010 r. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów ustawy Pzp: 1) art. 7 i art. 23 ust. 2 oraz art. 25 Pzp poprzez jego wadliwe zastosowanie -naruszenie zasady równego traktowania wykonawców, proporcjonalności oraz zbytniego formalizmu; uznaniu, że wykonawcy nie złożyli pełnomocnictwa o treści wskazanej w ogłoszeniu oraz nadmiernie formalnych i niespełnialnych wymogów co do formy i treści pełnomocnictwa wskazanych w ogłoszeniu 2) art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp poprzez jego niewłaściwe stosownie i uznanie, że wykonawca podlegają wykluczeniu gdyż nie złożył dokumentu pełnomocnictwa; 3) art. 38 Kc i art. 368 § 1 Ksh poprzez ich pominięcie w całości i nie uznanie, że pełnomocnikiem partnerów konsorcjum jest osoba prawna działająca przez swój organ; 4) art. 96 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dalszy pełnomocnik lidera konsorcjum będącego pełnomocnikiem konsorcjum musi mieć także oddzielne pełnomocnictwa od innych członków/partnerów konsorcjum; 5) art. 104 KC poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że czynności dalszego pełnomocnika lidera będącego jednocześnie pełnomocnikiem konsorcjum są nieważne, gdyż nie posiadał on stosownego umocowania. Wobec powyższego Odwołujący wniósł o: 1. unieważnienie czynności Zamawiającego w przedmiocie wykluczenia Wykonawcy wspólnie ubiegającego się o zamówienie; 2. unieważnienie czynności Zamawiającego polegającej na wyborze innych wykonawców zaproszonych do składania ofert i udziału; 3. powtórzenie czynności badania i oceny wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu z uwzględnieniem wniosku Odwołującego. W uzasadnieniu Odwołujący odniósł się do zapisów treści ogłoszenia zawartych w punkcie III. 1.3) ppkt 2, V 1.3) ppkt 7 oraz V 1.3) ppkt 13 w którym Zamawiający wskazał m.in., że w każdym jednak przypadku w treści dokumentu /Pełnomocnictwa/ należało wymienić wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zamówienia i wskazać ich pełnomocnika. Wskazał, iż w całości i w pełni spełnił ten wymóg, gdyż wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału załączono dwa dokumenty pełnomocnictwa wystawione przez uczestników konsorcjum, tj. spółki Eiffage Budownictwo Mitex S.A. oraz Tchas Polska Sp. z o.o., gdzie każda ze spółek ustanawia pełnomocnikiem w przedmiotowym postępowaniu spółkę Budimex S.A. W ocenie Odwołującego treść tych dwóch dokumentów jest jednoznaczna i nie może budzić żadnych wątpliwości zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy Pzp, co do skuteczności oświadczenia woli oraz spełnienia ustawowego obowiązku. Wskazał ponadto, iż w pełni odpowiada treści wskazanej przez Zamawiającego w ogłoszeniu: - zawiera umocowanie do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu i zawarcia umowy; - jest podpisane przez osoby upoważnione do reprezentowania mocodawców; - wymienia wszystkich wykonawców ubiegających się wspólnie. W uzasadnieniu zostało również wskazane, iż Odwołujący tak jak w złożonych w dniu 18 października 2010 r. wyjaśnieniach, wskazuje że pełnomocnikiem wspólnie ubiegających się wykonawców jest lider konsorcjum, spółka, osoba prawna, a nie jak błędnie i z niezrozumiałych powodów przyjął Zamawiający osoba fizyczna pan Marcin S Wskazał również, tak jak w przywołanych wyżej wyjaśnieniach, że osoba pełnomocnika, który także jest jednym z członków konsorcjum sam sobie pełnomocnictwa udzielić nie może. Powołał się na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 18 maja 2010 r. o sygn. akt KIO/UZP 773/10. Tym samym wskazał, iż wymóg Zamawiającego z litery b) pkt III. 1.3) ppkt 2 by było tyle pełnomocnictw ile jest wykonawców jest niewykonalne, niezgodne z prawem oraz dyskryminujące wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, gdyż stawia im dodatkowe wymagania nieprzewidziane w przepisach. W tym miejscu Odwołujący podniósł także, że tak formalistycznie określona treść pełnomocnictwa stoi w sprzeczności także z art. 25 ustawy Pzp i określonym tam wymogiem „niezbędności". W ocenie Odwołującego w żadnej mierze nie można się zgodzić z Zamawiającym, który stwierdził, że „przyczyną wykluczenia jest nie złożenie dokumentu (pełnomocnictwa)", gdyż pełnomocnictwa uczestników konsorcjum dla jego lidera do reprezentowania ich w postępowaniu zostały załączone do wniosku wykonawców. Wskazał, że pełnomocnikiem konsorcjum w przedmiotowym zamówieniu jest osoba prawna, spółka lidera Budimex S. A. i tak też jak orzekła Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z dnia 18 maja 2010 r. sygn.: KIO/UZP 773/10, w którego uzasadnieniu zostało wskazane, że: „W przypadku pełnomocnictwa udzielonego osobie prawnej nie ma potrzeby wskazywania w jego treści upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw, gdyż osoba prawna z istoty swej nie działa "osobiście", lecz za pośrednictwem osób fizycznych, które wchodzą w skład organów upoważnionych do jej reprezentacji, lub są jej pełnomocnikami." Tym samym, w ocenie Odwołującego, Zamawiający w całości pominął oczywistą tezę wyroku oraz stosowne ustawowe przepisy art. 38 Kc i art. 368 § 1 Ksh. Na te przepisy wskazywał Odwołujący w przywołanych wyjaśnieniach z dnia 18.10.2010 r. W przedmiotowej sytuacji spółka Budimex S.A. działając przez osobę wchodzącą w skład organu reprezentacji, Prezesa Zarządu - uprawnionego do jednoosobowej reprezentacji, ustanowiła swoim pełnomocnikiem w przedmiotowym postępowaniu pana Marcina S. Wobec tego pełnomocnik konsorcjum - osoba prawna Budimex S.A. - w przedmiotowym postępowaniu działa przez swego pełnomocnika p. Marcina S, co jest w całości zgodne z art. 96 Kc w związku z art. 38 Kc i 23 ust. 2 ustawy Pzp. W świetle powyższego, w ocenie Odwołującego, całkowicie niezrozumiałym jest dlaczego Zamawiający domaga się dla p. M. Sawickiego pełnomocnictw od uczestników konsorcjum spółek Eiffage Budownictwo Mitex S.A. oraz Tchas Polska Sp. z o.o.. Odwołujący wskazał, iż w żadnej mierze nie jest on ich pełnomocnikiem czy pełnomocnikiem konsorcjum, ale osobą reprezentującą na mocy pełnomocnictwa (art. 96 Kc) osobę prawną właśnie ustanowioną pełnomocnikiem konsorcjum (art. 23 ust. 2 ustawy Pzp), która wobec Zamawiającego reprezentuje konsorcjum - wszystkich trzech jego uczestników. Tym samym, zdaniem Odwołującego, w żadnej mierze nie można uznać, jak to wskazał w wykluczeniu Zamawiający, że pan M. S działał jednostronnie bez umocowania i w tym przypadku ma zastosowanie art. 104 Kc i jego czynności obarczone są nieważnością, gdyż miedzy innymi był umocowany tylko do reprezentowania jedynie Budimex S.A. Otóż, w ocenie Odwołującego, był tak samo uprawniony jak członkowie zarządu wskazani w odpisie z KRS do reprezentowania osoby prawnej Budimex S.A., która zgodnie z wolą członków konsorcjum działała przez swojego przedstawiciela w imieniu swoim i innych wykonawców uczestników całego konsorcjum. I w tym znaczeniu należy zgodzić się z Zamawiającym, że pan Marcin Sawicki nie był pełnomocnikiem spółek Eiffage Budownictwo Mitex S.A. oraz Tchas Polska Sp. z o.o., gdyż był przedstawicielem spółki Budimex S.A., która złożonymi pełnomocnictwami niepodważalnie wykazała swoje umocowanie do reprezentowanie pozostałych partnerów konsorcjum. W dalszej części uzasadnienia Odwołujący wskazał, że nie ma znaczenia kiedy udzielono, a raczej jakie było następstwo czasowe udzielanych pełnomocnictw. Ważne by w chwili składania oświadczenia woli (wniosku o dopuszczenie) prawo do reprezentowania mocodawcy danej osobie przysługiwało. Idąc tokiem rozumowania Zamawiającego można by uznać, że także prezes zarządu nie mógłby reprezentować Budimex S.A. jako lidera konsorcjum i pełnomocnika konsorcjum osobiście, gdyż na funkcję prezesa został także powołany wcześniej tj. zanim zawiązano konsorcjum i Budimex S.A. i otrzymał od spółek Eiffage Budownictwo Mitex S.A. oraz Tchas Polska Sp. z o.o. pełnomocnictwo w przedmiotowym postępowaniu. W ocenie Odwołującego całe nieporozumienie związane z datami pełnomocnictw wiąże się faktem pominięcia przez Zamawiającego normy art. 38 Kc i art. 368 § 1 Ksh oraz oczywistej tezy przywołanego powyżej wyroku Krajowej Izby Odwoławczej o sygn. akt KIO/UZP 773/10 - pan Marcin S był w dacie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału należycie umocowany do reprezentowania spółki Budimex S.A., która w tej dacie była należycie umocowana do reprezentowania pozostałych partnerów konsorcjum. Odwołujący w tym miejscu przywołał tezę wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. akt: KIO/UZP 1041/09; KIO/UZP 1063/09, które, zdaniem Odwołującego, potwierdza jego argumentację wskazując, że: „Udzielanie pełnomocnictw w imieniu konsorcjum przed formalnym podpisaniem czy parafowaniem porozumienia o jego powołaniu, w przypadku posiadania właściwego umocowania do reprezentowania wszystkich wykonawców ubiegających się/zamierzających ubiegać się o udzielenie zamówienia wspólnie wykonawców, gdy nie istnieją wątpliwości, co do ich rzeczywistej woli i zamiaru w tym przedmiocie (wola wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia nie musi być promulgowana na piśmie) jest prawidłowe i dopuszczalne." Ponadto Odwołujący podniósł, iż wszyscy członkowie konsorcjum w sposób jednoznaczny wyjaśnili i potwierdzili swoją wolę w złożonym Zamawiającemu w dniu 18 października 2010 r. wyjaśnieniu. Tym samym, w ocenie Odwołującego, wykonawca w sposób właściwy odpowiedział na wezwanie Zamawiającego do złożenia oświadczeń, dokumentów i wyjaśnień. Zdaniem Odwołującego, powyższej jest wynikiem następujących okoliczności: - wykonawca jednoznacznie wskazał, że pełnomocnikiem konsorcjum w rozumieniu art. 23 ust 2 ustawy Pzp jest spółka Budimex S. A.; - wykonawca następnie wyjaśnił, że z mocy art. 38 Kc pełnomocnik konsorcjum działa przez swe organy, które ustanowiły pełnomocnika w osobie p. Marcina S; - wykonawca wskazał, że z treści oświadczeń (wniosku o dopuszczenie) złożonych Zamawiającemu wynika jednoznacznie, że dotyczą wszystkich członków konsorcjum; - wykonawca, wobec treści wezwania Zamawiającego wskazującą na nie odróżnienie pełnomocnictwa (23 ust. 2 ustawy Pzp) dla osoby prawnej, od zasad reprezentacji osoby prawnej (art. 38 i 96 Kc), dla uniknięcia wątpliwości, rzec można z „ostrożności procesowej", przedłożył ponadto oświadczenia członków konsorcjum potwierdzających czynności ich pełnomocnika - osoby prawnej, działające przez osobę ją reprezentującą. Zdaniem Odwołującego, mając powyższe na względzie oraz z uwagi na fakt, iż interes prawny Wykonawcy polegający na możliwości ubiegania się i pozyskania przedmiotowego zamówienia został naruszony wniósł o uwzględnieni odwołania w zakresie wniosków i żądań. Izba ustaliła, że podstawą wniesienia odwołania była czynność Zamawiającego polegająca na wykluczeniu Odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. Skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej, po przeprowadzeniu rozprawy w przedmiotowej sprawie, na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym w szczególności z ogłoszeniem o zamówieniu, wnioskiem złożonym przez Odwołującego w postępowaniu, korespondencja prowadzoną pomiędzy Zamawiającym a wykonawcami ubiegającymi się o udzielenie zamówienia publicznego jak również po zapoznaniu się z odwołaniem, po wysłuchaniu oświadczeń, jak też stanowisk Stron złożonych ustnie do protokołu w toku rozprawy ustalił i zważył, co następuje. W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że wobec wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, którego dotyczy rozpoznawane przez Izbę odwołanie, po dniu 29 stycznia 2010 r., tj. po dniu wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1778), do rozpoznawania niniejszej sprawy odwoławczej mają zastosowanie przepisy ustawy Pzp w brzmieniu nadanym ww. ustawą nowelizującą. W drugiej kolejności Izba ustaliła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek, o których stanowi art. 189 ust. 2 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania. Izba stwierdziła, że wypełniono materialnoprawną przesłankę interesu w uzyskaniu zamówienia, określoną w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Zdaniem Izby w przypadku uwzględnienia odwołania i nakazania Zamawiającemu unieważnienia czynność wykluczenia Odwołującego z postępowania, powtórzenia czynności oceny i kwalifikacji wniosków ma on szansę na uzyskanie przedmiotowego zamówienia. Izba wskazuje, iż Zamawiający nie dokonał oceny punktowej wniosku Odwołującego na podstawie posiadanego doświadczenia zawodowego. Brak jest w przekazanej dokumentacji postępowania informacji o wynikach oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w zakresie doświadczenia wskazanego we wniosku złożonym przez Odwołującego. Tym samym podniesione przez Zamawiającego na etapie posiedzenia zarzut dotyczący odrzucenia odwołania na podstawie art. 189 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp ze względu an brak interesu w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp wobec nie kwestionowania przez Odwołującego pozostałych wniosków złożonych w postępowaniu i ewentualnego wpływu zarzutów na wynik postępowania mogłyby, w ocenie Izby, mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jedynie w przypadku potwierdzenia się któregokolwiek z zarzutów. Jednakże w powyższym zakresie miałby zastosowanie art. 192 ust. 2 ustawy Pzp. Oznacza to, iż skutek w postaci uwzględnienia odwołania, w przypadku potwierdzenia naruszenia któregokolwiek z przepisów ustawy Pzp wskazanych w treści odwołania, ma miejsce wówczas, gdy zostaje wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w art. 192 ust. 2 ustawy Pzp. Izba dopuściła w niniejszej sprawie dowody z dokumentacji postępowania o zamówienie publiczne, nadesłanej przez Zamawiającego do akt sprawy w kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem, w tym w szczególności z treści ogłoszenia o zamówieniu, wniosku złożonego w postępowaniu przez Odwołującego, całokształtu korespondencji pomiędzy Zamawiającym a wykonawcami prowadzonej w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również oświadczeń Zamawiającego i Odwołującego złożonych ustnie do protokołu w trakcie rozprawy. W odniesieniu do stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia Izba jako zasadniczy dowód uznała dokumentację przedmiotowego postępowania w postaci treści ogłoszenia o zamówieniu, treści wniosku złożonego przez Odwołującego w postępowaniu, całokształtu korespondencji pomiędzy Zamawiającym a wykonawcami prowadzonej w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak również oświadczeń Zamawiającego i Odwołującego złożonych ustnie do protokołu w trakcie rozprawy. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu skład orzekający Izby stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. I. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przez Zamawiającego art. 7 i art. 23 ust. 2 oraz art. 25 ustawy Pzp poprzez jego wadliwe zastosowanie – naruszenie zasady równego traktowania wykonawców, proporcjonalności oraz zbytniego formalizmu; uznaniu, że wykonawcy nie złożyli pełnomocnictwa o treści wskazanej w ogłoszeniu oraz nadmiernie formalnych i niespełnianych wymogów co do formy i treści pełnomocnictwa wskazanych w ogłoszeniu Izba uznała, że nie zasługują one na uwzględnienie. Na wstępie Izba wskazuje, w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 ustawy Pzp, iż przepis te zawiera trzy ustępy, w tym reguluje w ust. 3 kwestie związane z udzieleniem zamówienia, tj. związane z czynnością, która w przedmiotowym postępowaniu nie miała miejsca. Izba wskazuje, iż obowiązkiem Odwołującego jest precyzyjne sformułowanie zarzutu. Jest to wynikiem faktu, że ocena naruszenia przez Zamawiającego określonych w odwołaniu przepisów ustawy Pzp jest każdorazowo rozpatrywana w zakresie dokonanej przez Zamawiającego czynności. Tym samym to wskazane przez Odwołującego podstawy faktyczne decydują o potwierdzeniu, bądź nie potwierdzeniu zarzutu podniesionego w ramach wniesionego środka ochrony prawnej. Wszakże zgodnie z art. 180 ust. 3 ustawy Pzp odwołanie powinno wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której zarzuca się niezgodność z przepisami ustawy, zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, określać żądanie oraz wskazywać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie odwołania. Wobec niedoprecyzowania w treści odwołania oraz w toku rozprawy przez Odwołującego, które przepisy zawarte w art. 7 ustawy Pzp zostały naruszone przez Zamawiającego, oraz wobec braku doprecyzowania w wyniku jakich czynności doszło do ich naruszenia Izba uznała, iż w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie doszło do naruszenia powyższego przepisu w całości. Jednakże biorąc pod uwagę sposób sformułowania zarzutu Izba uznała, iż na skutek odniesienia się w treści odwołania do kwestii naruszenie zasady równego traktowania wykonawców, przedmiotem zarzutu jest art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. Ponadto wskazanie przez Odwołującego w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 25 ustawy Pzp, co wynika z analizy uzasadnienia odwołania, iż w ogłoszeniu o zamówieniu zostały zawarte nadmiernie formalistyczne i niespełnialne wymogi, co do formy i treści pełnomocnictwa wskazuje, że zarzut ten dotyczy treści ogłoszenia. Wobec powyższego Izba uznała powyższy zarzut za spóźniony. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 23 ust. 2 ustawy Pzp, który reguluje kwestie związane z wspólnym ubieganiem się wykonawców o udzielenie zamówienia publicznego Izba wskazuje, iż ewentualne naruszenie powyższego przepisu jest ściśle powiązane z oceną przez Zamawiającego treści dołączonych do wniosku pełnomocnictw oraz ściśle powiązany z zarzutem naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. Tym samym, wobec uznania przez Izbę, iż wykluczenie przez Zamawiającego Odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp było czynnością uprawnioną nie doszło tym samym do naruszenia zasad udzielania zamówień publicznych, w tym zasady równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji wyrażonych w art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. Tym samym Izba uznała ponadto, iż w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie doszło do naruszenia przez Zamawiającego art. 23 ust. 2 i art. 25 ustawy Pzp. II. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przez Zamawiającego art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykonawca podlega wykluczeniu gdyż nie złożył dokumentu pełnomocnictwa Izba uznała, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Skład orzekający Izby dokonał następujących ustaleń faktycznych w odniesieniu do ww. zarzutu. Po pierwsze Izba ustaliła, iż w ramach przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożyli wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego w składzie Budimex S.A. (Lider), Tchas Polska Spółka z o.o. oraz Eiffage Budownictwo Mitex S.A. Po drugie Izba ustaliła, że Zamawiający w sekcji III pkt 1.3) ppkt 2 oraz sekcji VI pkt 3) ppkt 13 ogłoszenia o zamówieniu wskazał, iż w przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu należało złożyć dokument ustanawiający Pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Pełnomocnictwo powinno być podpisane przez osoby upoważnione do reprezentowania poszczególnych wykonawców i w formie oryginału lub kopii poświadczonej notarialnie powinno zostać złożone wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Zamawiający dopuścił aby pełnomocnictwo mogło być udzielone w szczególności: 1) łącznie przez wszystkich wykonawców (jeden dokument); 2) oddzielnie przez każdego z nich (tyle dokumentów ilu wykonawców). Zamawiający w ogłoszeniu o zamówieniu wskazał również, iż w każdym jednak przypadku w treści dokumentu /pełnomocnictwa/ należało wymienić wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zamówienia i wskazać ich pełnomocnika. Po trzecie Izba ustaliła, że wykonawcy Tchas Polska Spółka z o.o. oraz Eiffage Budownictwo Mitex S.A. na podstawie dwóch pełnomocnictw z dnia 20.09.2010 r. udzielili wykonawcy Budimex S.A. pełnomocnictwa m.in. do złożenia wniosku w przedmiotowym postępowaniu, ustanawiając jednocześnie Odwołującego pełnomocnikiem wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. Izba ustaliła ponadto, iż złożony przez Odwołującego wniosek został podpisany przez pana Marcina S działającego na podstawie pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. podpisanego przez Dariusza Blochera – Prezesa Zarządu Budimex S.A. W powyższym pełnomocnictwie Budimex S.A., zwana dalej „mocodawcą” lub „spółką” udzieliła pełnomocnictwa do jednoosobowego reprezentowania spółki w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Z ustaleń poczynionych w oparciu o dokumentację postępowania wynika, iż Zamawiający pismem z dnia 08.10.2010 r. wezwał Odwołującego na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp m.in. do uzupełnienia pełnomocnictwa upoważniającego osobę, która podpisała wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu do reprezentowania wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. W uzasadnieniu Zamawiający wskazał, iż pełnomocnictwo z dnia 18.08.2010 r. obejmuje szerszy zakres umocowania, niż pełnomocnictwo udzielone Liderowi konsorcjum przez pozostałych wykonawców, jak również zostało wystawione z datą wcześniejszą niż pełnomocnictwa udzielone na rzecz Lidera konsorcjum oraz obejmuje umocowanie do działania wyłącznie w imieniu Lidera – Budimex S.A. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Odwołujący złożył wyjaśnienia wskazując, iż przedłożone wraz z wnioskiem pełnomocnictwa, w tym pełnomocnictwo z dnia 18.08.2010 r. są zgodne z zapisem ogłoszenia o zamówieniu (sekcja III pkt 1.3. ppkt 2 lit. b). Ponadto Odwołujący wraz z powyższym pismem przedłożył oświadczenie podpisane przez przedstawicieli Tchas Polska Spółka z o.o. oraz Eiffage Budownictwo Mitex S.A. potwierdzające, ze pełnomocnictwo z dnia 18.08.2010 r. odpowiada zakresowi umocowania udzielonego przez te podmiotu Liderowi konsorcjum – Budimex S.A., a także jest zgodne z zawartą przez Budimex S.A., Tchas Polska Spółka z o.o. oraz Eiffage Budownictwo Mitex S.A. umowa konsorcjum w celu złożenia wspólnej oferty i wspólnej realizacji przedmiotowego zamówienia. Zamawiający pismem z dnia 22.10.2010 r. poinformował Odwołującego, iż na skutek nie uzupełnienia pełnomocnictwa wykluczył wykonawcę z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. W ocenie Izby treść złożonego wraz z wnioskiem pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. udzielonego panu Marcinowi S wskazuje, iż Budimex S.A. umocował tę osobę do reprezentowania mocodawcy, tj. Budimex S.A. w zakresie szeregu czynności w ramach przedmiotowego postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, w tym podpisania wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W dalszej kolejności należy wskazać, iż pozostali uczestnicy konsorcjum, tj. Tchas Polska Spółka z o.o. oraz Eiffage Budownictwo Mitex S.A ustanowili na podstawie dwóch pełnomocnictw z dnia 20.09.2010 r. Liderem wykonawcę Budimex S.A., w tym m.in. do złożenia wniosku oraz składania wszelkich oświadczeń woli i dokumentów. W ocenie Izby powyższe uprawnienia, tj. m.in. uprawnienie do działania przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika lub pełnomocników, wynikające z treści dwóch wskazanych wyżej pełnomocnictw z dnia 20.09.2010 r. wskazuje, iż Lider - pełnomocnik konsorcjum (Budimex S.A.) był uprawniony nie tylko do ustanawiania dalszych pełnomocników ale również do posługiwania się w ramach udzielonego umocowania pełnomocnikami, których ustanowienie nastąpiło przed datą udzielenia pełnomocnictwa z dnia 20.09.2010 r. Powyższe wynika jednoznacznie z treści pełnomocnictwa z dnia 20.09.2010 r. Tym samym nie sposób uznać, wbrew twierdzeniom Zamawiającego, iż na brak umocowania wpływ ma data udzielenia pełnomocnictwa panu Marcinowi Sawickiemu. Wszakże udzielenie pełnomocnictwa jest czynnością wywołująca skutki na przyszłość (pro futuro), jednakże mocodawcy udzielający pełnomocnictwa z prawem substytucji mogą rozszerzyć w treści dokumentu umocowanie do działania również na ustanowionych wcześniej pełnomocników, co miało miejsce w niniejszym stanie faktycznym. Wszakże prawo substytucji nie ogranicza pełnomocnika do korzystania jedynie z ustanowionych po udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego pełnomocników, gdyż fakt, czy pełnomocnik substytucyjny został ustanowiony po jego udzieleniu, czy też przed udzieleniem jest zdarzeniem irrelewantnym w odniesieniu do skutków jakie niesie ze sobą fakt udzielenia takiego prawa pełnomocnikowi. Otóż w takim wypadku mocodawca już w momencie udzielenia pełnomocnictwa z prawem substytucji może mieć świadomość, iż pełnomocnik, któremu udziela prawa do jego reprezentowania, działa przez pełnomocników, w tym pełnomocników stałych lub ustawowych, co w takim wypadku należy odczytać jako rozciągnięcie skutków umocowania również na te osoby. Sytuacja taka nie stoi w sprzeczności z instytucją substytucji. Istotnym jedynie w tym względzie jest ustalenie w toku dokonywanych przez pełnomocników substytucyjnych czynności, czy zakres ich umocowania obejmuje prawo do dokonywania określonych czynności. W takim wypadku zakres umocowania pełnomocnika substytucyjnego, przy uwzględnieniu dokonywanej czynności prawnej, nie może być węższy niż zakres umocowania określony w pełnomocnictwie udzielonym mocodawcy pełnomocnika substytucyjnego. Tym samym istotne znaczenie ma w tym wypadku wykładnia złożonych w treści pełnomocnictw oświadczeń woli. W przedmiotowym stanie faktycznym mamy do czynienia z sytuacją, gdzie ogłoszenie o zamówieniu precyzowało jeden z istotnych elementów treści pełnomocnictwa wskazując, że w każdym jednak przypadku w treści dokumentu /pełnomocnictwa/ należało wymienić wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zamówienia i wskazać ich pełnomocnika. Wobec powyższego każdorazowo z treści pełnomocnictwa winno wynikać, w czyim imieniu działa pełnomocnik, tj. treść pełnomocnictwa powinna wskazywać wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie przedmiotowego zamówienia. Wbrew zarzutom podniesionym w treści odwołania przez Odwołującego, takiego wymogu nie sposób uznać jako przejawu nadmiernego formalizmu ze strony Zamawiającego. To w czyim imieniu i na czyją rzecz działa ustanowiony pełnomocnik jest istotnym elementem treści pełnomocnictwa w kontekście oceny skuteczności dokonywanych przez niego czynności prawnych. Zatem, w niniejszym przypadku, z treści pełnomocnictwa każdorazowo winno wynikać, iż pełnomocnik działa w imieniu Tchas Polska Spółka z o.o., Eiffage Budownictwo Mitex S.A. oraz Budimex S.A. W ocenie Izby wymóg ten jest wymogiem merytorycznym, co do treści pełnomocnictwa, gdyż określa on istotne postanowienia tego pełnomocnictwa. Nie sposób uznać ten wymóg za wymóg formalny, jak również nie sposób uznać, iż jego nie spełnienie nie ma wpływu na zakres umocowania pełnomocnika. Potwierdza to podniesiona w toku rozprawy przez Zamawiającego teza, iż w swojej decyzji o wykluczeniu odniósł się również do merytorycznej treści pełnomocnictwa. Izba ustaliła, iż Zamawiający w zawiadomieniu Odwołującego o wykluczeniu z postępowania zawartego w piśmie z dnia 22.10.2010 r. wskazał m.in., że: „(..) pełnomocnictwo udzielone w dniu 18.08.2010 r. Panu Marcinowi Sawickiemu przez Prezesa Zarządu Spółki Akcyjnej BUDIMEX z siedzibą w Warszawie (…) i obejmuje umocowanie do działania wyłącznie w imieniu spółki akcyjnej BUDIMEX, a nie w imieniu Konsorcjum w/w firm”. Z treści pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. udzielonego na rzecz pana Marcina S nie wynika, iż został on umocowany do działania w imieniu wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego. Wprost przeciwnie, z treści powyższego pełnomocnictwa wyraźnie wynika, iż osoba umocowana (pan Marcin S) działa tylko i wyłącznie w imieniu Budimex S.A. Oznacza to, iż pełnomocnik ten nie został umocowany do reprezentowania wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego i tym samym podpisując wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu był umocowany jedynie do działania w imieniu na rzecz wykonawcy Budimex S.A. Biorąc pod uwagę fakt, iż z treści złożonego w postępowaniu wniosku wynika, iż jest on składany przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego należy wskazać, iż pod względem podmiotowym, tj. dotyczącym faktu w czyim imieniu pełnomocnik może działać, zakres pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. jest węższy niż zakres podmiotowy pełnomocnictwa z dnia 20.09.2010 r. Powyższe wskazuje również, iż podpisując wniosek w imieniu Tchas Polska Spółka z o.o., Eiffage Budownictwo Mitex S.A. oraz Budimex S.A przekroczył on zakres umocowania, gdyż jego uprawnienie do reprezentowania w postępowaniu było ograniczone jedynie do wykonawcy Budimex S.A. Należy również wskazać, iż analiza pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. wskazuje, iż wielce prawdopodobnym jest, że Budimex S.A. ustanowił pana Marcina S pełnomocnikiem, którego czynności miały zmierzać do zawarcia konsorcjum z innymi podmiotami i wraz z nimi złożenia wniosku w przedmiotowym postępowaniu. Na powyższe mogą wskazywać zapisy pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. dotyczące uprawnień do podpisania umowy o poufności oraz prowadzenia negocjacji. W szakle w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu ograniczonego brak jest wspomnianych wyżej czynności. Nie ulega wątpliwości, iż złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu stanowi jednostronną czynność prawną. Złożenie wniosku nie wymaga bowiem akceptacji ze strony zamawiającego. Jedynie upoważnia go do badania takiego wniosku pod względem dochowania wymaganej formy, zgodności z przepisami o reprezentacji, jak również oceny, czy złożone wraz z wnioskiem dokumenty potwierdzają spełnianie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu. Wobec powyższego do tego rodzaju czynności będzie miał zastosowanie wprost art. 104 ustawy Kodeksu cywilnego, w związku z art. 14 ustawy Pzp, który stanowi, że jednostronna czynność prawna dokonana w cudzym imieniu bez umocowania lub z przekroczeniem jego zakresu jest nieważna. Jak wynika z powyższej normy prawnej czynność taka jest bezwzględnie nieważna bez możliwości jej konwalidowania. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, na tezę zawartą w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 1989 roku sygn. akt III CZP 69/98, w której skład Sądu wskazał, że: oświadczenie o odwołaniu darowizny, złożone przez osobę nie mającą do tego umocowania od darczyńcy, jest - gdy obdarowany nie wyraził zgody na działanie tej osoby bez pełnomocnictwa - czynnością prawną bezwzględnie nieważną (art. 104, 900 k.c.), i stąd, przez późniejsze pełnomocnictwo nie może ono być konwalidowane. Izba wskazuje, wbrew twierdzeniom Odwołującego podniesionym w toku rozprawy, że z treści udzielonego panu Marcinowi S pełnomocnictwa z dnia 18.08.2010 r. nie wynika wola, aby pełnomocnik działał w imieniu wszystkich wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia. Należy również wskazać, iż do pełnomocnika w osobie pana Marcina Sawickiego nie mają zastosowania reguły dotyczące organów zarządzających osób prawnych, w tym spółek kapitałowych prawa handlowego. Czym innym jest działanie zarządu w imieniu spółki kapitałowej prawa handlowego, gdyż jest on organem zarządzającym uprawnionym z mocy ustawy do działania w imieniu i na rzecz spółki, czym innym jest ustanowienie pełnomocnika na podstawie czynności prawnej, której zakres należy oceniać na podstawie wykładani dokumentu pełnomocnictwa. Treść tego dokumentu winna określać zakres umocowania. Wskazuje to, iż uprawniony z mocy prawa do reprezentowania Lidera konsorcjum zarząd udzielił pełnomocnictwa osobie fizycznej jedynie do reprezentowania Lidera konsorcjum, choć był uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania całego konsorcjum. Otóż czynność prawna w postaci złożenia w przedmiotowych postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wniosku, dokonana przez przedstawiciela działającego w cudzym imieniu, opiera się, zgodnie z treścią art. 96 ustawy Kodeks cywilny, na oświadczeniu reprezentowanego, tj. pełnomocnictwie i tym samym jego wykładnia ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii zakresu jego umocowania. Nieważność czynności prawnej polegającej na złożeniu wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu poskutkowało wykluczeniem Odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, gdyż stawa Pzp nie przewiduje innych konsekwencji związanych z takimi okolicznościami. Tym samym Izba uznała, iż w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przez Zamawiającego art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp wskutek wykluczenia Odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. III. W odniesieniu do zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszenia art. 38 ustawy Kodeks cywilnego i art. 368 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych (poprzez ich pominięcie w całości i nie uznanie, że pełnomocnikiem parterów konsorcjum jest osoba prawna działająca przez swój organ), art. 96 ustawy Kodeks cywilny poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dalszy pełnomocnik lidera konsorcjum będącego pełnomocnikiem konsorcjum musi mieć także oddzielne pełnomocnictwa od innych członków – partnerów konsorcjum oraz art. 104 ustawy Kodeks cywilny (poprzez jego wadliwe zastosowanie i uznanie, że czynności dalszego pełnomocnika lidera będącego jednocześnie pełnomocnikiem konsorcjum są nieważne, gdyż nie posiadał on stosownego umocowania) Izba wskazuje, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy Pzp środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu, a także innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów niniejszej ustawy. Tym samym Krajowa Izba Odwoławcza nie jest organem uprawnionym do orzekania w zakresie przepisów innych ustaw niż ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Wskazane przez Odwołującego przepisy mogą być jedynie wskazane w powiązaniu z przepisami ustawy Pzp lub stanowić element argumentacji prawnej związanej z naruszeniem przepisów ustawy Pzp. Izba wskazuje, iż Odwołujący formułując zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 38 ustawy Kodeks cywilny oraz art. 368 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych nie wskazał na powiązanie powyższego zarzutu z zarzutami dotyczącymi przepisów ustawy Pzp. Nie mogą zaś one stanowić przedmiotu samodzielnych zarzutów. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 96 oraz art. 104 ustawy Kodeks cywilny Izba wskazuje, iż powyższe zarzut podniesione w treści odwołania należy odnieść i powiązać z zarzutem naruszenia przez Zamawiającego art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, gdyż z pisma z dnia 22.10.2010 r. (zawiadomieni wykonawcy o wykluczeniu z postępowania) wynika, iż powyższe przepisy były podstawą do podjęcia przez Zamawiającego decyzji o wykluczeniu Odwołującego z postępowania. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż Izba nie stwierdziła naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp, w tym również art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, powyższe zarzuty również nie uległy potwierdzeniu. Uzasadnienie w zakresie powyższych zarzutów zostało zawarte w pkt II dotyczącym zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. Na marginesie Izba pragnie wskazać, w odniesieniu do argumentacji Odwołującego zawartej w treści odwołania, iż wskazane przez Odwołującego przepisy ustawy Kodeks spółek handlowych nie mają zastosowania do czynności podejmowanych przez pełnomocnika, gdyż wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został podpisany przez osobę działającą na podstawie pisemnego pełnomocnictwa, stanowiącego oświadczenie reprezentowanego w rozumieniu art. 96 ustawy Kodeks cywilny, nie został zaś podpisany przez organ wykonawczy osoby prawnej – spółki kapitałowej prawa handlowego, zatem nie mamy tutaj do czynienia z oświadczeniem woli złożonym przez przedstawiciela ustawowego – zarząd spółki. Zamawiający wszakże nie kwestionuje uprawnienia do działania pana Marcina S w imieniu i na rzecz Budimex S.A., lecz jedynie jego uprawnienie do występowaniu w imieniu i na rzecz pozostałych członków konsorcjum. Tym samym Izba uznała, iż w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przez Zamawiającego art. 38, art., 96 oraz 104 ustawy Kodeks cywilny, jak również nie doszło do naruszenia art. 368 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych wskutek wykluczenia Odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. Zgodnie z treścią art. 192 ust. 2 ustawy Pzp Izba uwzględnia odwołanie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Wobec powyższego stwierdzenie przez Izbę, iż w przedmiotowym postępowaniu nie doszło do naruszenia przez Zamawiającego art. 7 ust. 1, art. 23 ust. 2, art. 24 ust. 2 pkt 4 oraz art. 25 ustawy Pzp powoduje, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie została wypełniona hipoteza normy prawnej wyrażonej w art. 192 ust. 2 ustawy Pzp. W związku z powyższym, na podstawie art. 192 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, oraz w oparciu o przepisy § 3 pkt 1 oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Przewodniczący: ……………………