KIO 225/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez Centralę Zaopatrzenia Hutnictwa S.A. od czynności zamawiającego Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. w postępowaniu o udzielenie zamówienia sektorowego na dostawy rur. Głównym zarzutem odwołującego było naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp) oraz Kodeksu cywilnego (kc) poprzez zamieszczenie w SIWZ i projekcie umowy postanowień pozwalających zamawiającemu na niewykonanie umowy w zakresie nieprzekraczającym 50% jej wartości brutto bez podania przyczyn i bez ponoszenia odpowiedzialności. Odwołujący argumentował, że takie zapisy naruszają zasadę równości stron, swobodę umów oraz zasady współżycia społecznego, a także przepisy Pzp dotyczące zmiany umowy. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. Izba uznała, że postanowienia te nie naruszają art. 473 § 2 kc, ponieważ dotyczą sposobu wykonania umowy, a nie umyślnego wyrządzenia szkody. Stwierdzono, że takie zastrzeżenie jest prawnie dopuszczalne, zgodne z potrzebami eksploatacyjnymi kopalni i mieści się w formule art. 456 kc dotyczącej świadczeń częściowych. Izba nie podzieliła również zarzutu naruszenia art. 353¹ kc i zasady równości stron, wskazując, że swoboda umów nie zawsze oznacza równorzędność, a niekorzystne postanowienia dla wykonawcy są zazwyczaj uwzględniane przy kalkulacji ceny. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 58 kc i art. 144 Pzp również uznano za niezasadne, wskazując, że zmiana terminu wykonania umowy w określonych warunkach jest zgodna z Pzp. Odnosząc się do kar umownych, Izba stwierdziła, że nie są one rażąco wygórowane i stanowią zabezpieczenie dla zamawiającego. Ostatecznie, uznano, że zamawiający prawidłowo opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania, oddalając odwołanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul umownych w zamówieniach publicznych, dopuszczalność ograniczenia zakresu zamówienia, zasada równości stron i swobody umów w kontekście Pzp.
Dotyczy specyfiki zamówień sektorowych i konkretnych zapisów SIWZ.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, pozwalające zamawiającemu na niewykonanie umowy w zakresie nieprzekraczającym 50% jej wartości brutto bez podania przyczyn i odpowiedzialności, są zgodne z przepisami Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia są dopuszczalne prawnie, określają sposób wykonania umowy i nie naruszają zasady równości stron ani swobody umów.
Uzasadnienie
Izba uznała, że sporne postanowienia określają sposób wykonania umowy i ograniczają odpowiedzialność do umownie przyjętego procentowego poziomu jej wykonania, co jest prawnie dopuszczalne i zgodne z potrzebami zamawiającego. Nie stanowią one zastrzeżenia wyłączającego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną umyślnie ani nie naruszają zasady swobody umów czy zasad współżycia społecznego.
Czy kary umowne zastrzeżone w ogólnych warunkach umów w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego są zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kary umowne nie zostały zastrzeżone w wysokości rażąco wygórowanej i nie pozostają w kolizji z zasadą swobody umów.
Uzasadnienie
Izba uznała, że kary umowne stanowią zabezpieczenie zamawiającego przed nienależytym wykonaniem zobowiązania i nie są rażąco wygórowane, co nie narusza zasady swobody umów.
Czy opis przedmiotu zamówienia i jego oszacowanie przez zamawiającego uwzględniały wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający dokonał precyzyjnego szacowania wartości przedmiotu zamówienia i jego opisu.
Uzasadnienie
Odwołujący nie udowodnił, że zamawiający opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania bez uwzględnienia wszystkich okoliczności. Zamawiający szczegółowo opisał sposób spełnienia świadczenia, terminy i kary umowne, biorąc pod uwagę specyfikę dostaw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Centrala Zaopatrzenia Hutnictwa S.A. | spółka | odwołujący |
| Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., Zakład Logistyki Materiałowej | spółka | zamawiający |
| Urząd Zamówień Publicznych | instytucja | inne |
Przepisy (16)
Główne
Pzp art. 192 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pomocnicze
Pzp art. 198a
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 198b
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 14
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 144
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
kc art. 473 § 2
Kodeks cywilny
kc art. 353¹
Kodeks cywilny
kc art. 58
Kodeks cywilny
kc art. 456
Kodeks cywilny
kc art. 481
Kodeks cywilny
Pzp art. 29
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 32
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 192 § 9
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 192 § 10
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy określające sposób wykonania zobowiązania i ograniczające odpowiedzialność do umownie przyjętego procentowego poziomu są prawnie dopuszczalne. • Zastrzeżenie sposobu wykonania zobowiązania jest zgodne z potrzebami eksploatacyjnymi kopalni i mieści się w formule art. 456 kc. • Kary umowne nie są rażąco wygórowane i stanowią zabezpieczenie dla zamawiającego. • Zamawiający prawidłowo opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 14 i 139 ust. 1 Pzp w związku z art. 473 § 2 kc poprzez zamieszczenie pkt 17.5 SIWZ i § 1 ust. 4 Umowy. • Naruszenie art. 139 ust. 1 i art. 144 Pzp w związku z art. 353¹ kc poprzez zapisy rażąco przeczące zasadzie równości stron i swobody umów. • Naruszenie art. 58 kc poprzez nieważność czynności. • Naruszenie art. 29 i 32 Pzp poprzez określenie przedmiotu zamówienia bez uwzględnienia wszystkich okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Izba nie dostrzegła braków formalnych mogących skutkować odrzuceniem odwołania. • § 1 ust.4 załącznika nr 5 do SIWZ statuuje jedynie zasadę ograniczonego wykonania przedmiotu zamówienia polegającą na tym, że Zamawiający jest uprawniony do niewykonania umowy w zakresie nieprzekraczającym 50% wartości brutto umowy bez konsekwencji prawnych. • Takie zastrzeżenie sposobu wykonania zobowiązania jest – zdaniem Izby - prawnie dopuszczalne, w szczególności biorąc pod uwagę cel umowy w ramach którego realizowane będzie zamówienie. • Przede wszystkim należy zauważyć, iż realizacja zasady swobody umów nie przejawia się zawsze równorzędnością stron cywilnoprawnej umowy. • Według Izby powoływanie się na zasady współżycia społecznego w obrocie gospodarczym, w którym występuje profesjonalny podmiot mają bardzo ograniczone działanie. • Izba reprezentuje zapatrywanie, iż kary umowne określone w pkt 12.4 i 12.11 załącznika nr 6 do SIWZ Ogólne Warunki Umów nie zostały zastrzeżone w wysokości rażąco wygórowanej w stosunku do wartości przedmiotu zamówienia.
Skład orzekający
Robert Skrzeszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych w zamówieniach publicznych, dopuszczalność ograniczenia zakresu zamówienia, zasada równości stron i swobody umów w kontekście Pzp."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień sektorowych i konkretnych zapisów SIWZ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się zamówieniami publicznymi ze względu na analizę kluczowych klauzul umownych i ich zgodność z prawem.
“Czy zamawiający może ograniczyć zamówienie o połowę? KIO wyjaśnia.”
Dane finansowe
wpis: 15 000 PLN
koszty strony: 3711,5 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.