KIO/225/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOdwołanie wniesione przez Centralę Zaopatrzenia Hutnictwa S.A. dotyczyło czynności Zamawiającego, Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A., w postępowaniu o udzielenie zamówienia sektorowego na dostawy rur. Głównym zarzutem Odwołującego było naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp) oraz kodeksu cywilnego (kc) poprzez zamieszczenie w SIWZ i projekcie umowy postanowień, które pozwalały Zamawiającemu na jednostronne ograniczenie wykonania umowy do 50% jej wartości bez podania przyczyn i bez ponoszenia odpowiedzialności. Odwołujący argumentował, że takie zapisy naruszają zasadę równości stron, swobodę umów oraz zasady współżycia społecznego, a także przepisy Pzp dotyczące zmiany umowy. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. Izba uznała, że art. 473 § 2 kc nie ma zastosowania, a postanowienie o ograniczeniu wykonania umowy do 50% jest prawnie dopuszczalne i określa sposób wykonania zobowiązania, uwzględniając zmienne potrzeby Zamawiającego. Izba stwierdziła również, że zasada swobody umów nie oznacza zawsze równorzędności stron, a Odwołujący nie wykazał naruszenia zasad współżycia społecznego ani ustawy. Kary umowne również uznano za dopuszczalne. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 29 i 32 Pzp, Izba stwierdziła, że Zamawiający precyzyjnie opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania, uwzględniając specyfikę dostaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących elastyczności w realizacji zamówień, dopuszczalności klauzul ograniczających zakres zamówienia oraz zasadności kar umownych.
Dotyczy specyfiki zamówień sektorowych i konkretnych zapisów SIWZ.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) i projektu umowy, pozwalające zamawiającemu na jednostronne ograniczenie wykonania umowy do 50% jej wartości bez podania przyczyn i bez ponoszenia odpowiedzialności, są zgodne z Prawem zamówień publicznych i kodeksem cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia są prawnie dopuszczalne i nie naruszają przepisów Pzp ani kodeksu cywilnego, w tym zasady swobody umów i równości stron.
Uzasadnienie
Izba uznała, że postanowienie to określa sposób wykonania zobowiązania, uwzględniając zmienne potrzeby zamawiającego, a nie stanowi zastrzeżenia wyłączającego odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną umyślnie. Nie stwierdzono naruszenia zasady równości stron ani zasad współżycia społecznego.
Czy kary umowne zastrzeżone w ogólnych warunkach umów, dotyczące niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, są rażąco wygórowane i naruszają zasadę swobody umów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kary umowne nie zostały zastrzeżone w wysokości rażąco wygórowanej i nie pozostają w kolizji z zasadą swobody umów, stanowiąc zabezpieczenie dla zamawiającego.
Uzasadnienie
Izba uznała, że kary umowne stanowią zabezpieczenie zamawiającego przed nienależytym wykonaniem zobowiązania i nie są rażąco wygórowane. Podkreślono, że podobne zabezpieczenia istnieją po stronie wykonawcy w postaci odsetek ustawowych.
Czy zamawiający opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na sporządzenie oferty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający precyzyjnie opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania, uwzględniając specyfikę dostaw.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że zamawiający szczegółowo opisał sposób spełnienia świadczenia, terminy realizacji i skutki opóźnień, biorąc pod uwagę faktyczne potrzeby wynikające z eksploatacji wydobywczej. Odwołujący nie udowodnił, że okoliczności te nie zostały uwzględnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Centrala Zaopatrzenia Hutnictwa S.A. | spółka | Odwołujący |
| Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., Zakład Logistyki Materiałowej | spółka | Zamawiający |
| Urząd Zamówień Publicznych | instytucja | inne |
Przepisy (17)
Główne
Pzp art. 192 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pomocnicze
Pzp art. 198a
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 198b
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 14
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 144
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 473 § 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
kc art. 473 § 2
Kodeks cywilny
kc art. 353¹
Kodeks cywilny
kc art. 58
Kodeks cywilny
kc art. 456
Kodeks cywilny
kc art. 481
Kodeks cywilny
Pzp art. 29
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 32
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 192 § 9
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 192 § 10
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia SIWZ i umowy dotyczące ograniczenia zakresu zamówienia są zgodne z prawem. • Kary umowne są dopuszczalne i nie są rażąco wygórowane. • Zamawiający prawidłowo opisał przedmiot zamówienia i dokonał jego oszacowania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 14 i 139 ust. 1 Pzp oraz art. 473 § 2 kc poprzez zamieszczenie pkt 17.5 SIWZ i § 1 ust. 4 Umowy. • Naruszenie art. 139 ust. 1 i 144 Pzp oraz art. 353¹ kc poprzez zapisy rażąco przeczące zasadzie równości stron i swobody umów. • Naruszenie art. 29 i 32 Pzp poprzez określenie przedmiotu zamówienia bez uwzględnienia wszystkich okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Zamawiający jest uprawniony do niewykonania umowy w zakresie nieprzekraczającym 50 % wartości brutto Umowy. Niewykonanie przez Odbiorcę umowy w wyżej wymienionym zakresie nie wymaga podania przyczyn i nie stanowi podstawy jego odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. • Realizacja zasady swobody umów nie przejawia się zawsze równorzędnością stron cywilnoprawnej umowy. • Powoływanie się na zasady współżycia społecznego w obrocie gospodarczym, w którym występuje profesjonalny podmiot mają bardzo ograniczone działanie.
Skład orzekający
Robert Skrzeszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących elastyczności w realizacji zamówień, dopuszczalności klauzul ograniczających zakres zamówienia oraz zasadności kar umownych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień sektorowych i konkretnych zapisów SIWZ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych dla wykonawców zamówień publicznych kwestii elastyczności umów i ryzyka kontraktowego, co jest tematem interesującym dla profesjonalistów z branży.
“Czy zamawiający może jednostronnie ograniczyć zamówienie o połowę? KIO odpowiada.”
Dane finansowe
wpis: 15 000 PLN
koszty postępowania: 3711,5 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.