KIO 2243/14

Krajowa Izba OdwoławczaWarszawa2014-11-14
SAOSinnezamówienia publiczneWysokainne
prawo zamówień publicznychinżynier kontraktudoświadczenie wykonawcywarunki udziału w postępowaniuodrzucenie ofertyuzupełnienie ofertypoświadczenie wykonania usługioświadczenie wykonawcy

Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie wykonawcy PROKOM Construction Sp. z o.o. w Sosnowcu, uznając, że nie wykazał on spełnienia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na funkcję Inżyniera Kontraktu.

Wykonawca PROKOM Construction Sp. z o.o. wniósł odwołanie od czynności zamawiającego Miasta Katowice, zarzucając niewłaściwe badanie i ocenę ofert oraz odrzucenie jego oferty. Głównym zarzutem było uznanie przez zamawiającego, że wykonawca nie wykazał spełnienia warunku posiadania doświadczenia w pełnieniu funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji co najmniej dwóch zadań termomodernizacyjnych lub budowlanych o określonej powierzchni i wartości. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie, uznając, że wykonawca nie udowodnił spełnienia tego warunku, opierając się na analizie dokumentów, w tym decyzji PINB oraz korespondencji z Urzędem Miasta Gliwice.

Sprawa dotyczy odwołania wniesionego przez PROKOM Construction Sp. z o.o. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej przeciwko Miastu Katowice w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych, w szczególności dotyczące badania i oceny ofert oraz odrzucenia jego oferty z powodu braku potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu. Kluczowym elementem sporu było doświadczenie wykonawcy w zakresie pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji zadań termomodernizacyjnych lub budowlanych o określonej powierzchni (min. 1500 m2) i wartości (min. 1 mln zł brutto). Odwołujący przedstawił wykaz usług, w tym realizację zadań termomodernizacyjnych w Gliwicach oraz budowę wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie. Zamawiający zakwestionował spełnienie warunku, opierając się na informacjach uzyskanych od STRABAG Sp. z o.o. oraz analizie dokumentów. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie. Izba uznała, że odwołujący nie udowodnił, iż usługa budowy wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie obejmowała budynek o powierzchni minimum 1500 m2, opierając się na decyzji PINB Miasta Tarnowa oraz piśmie STRABAG. Ponadto, Izba stwierdziła, że odwołujący nie wykazał należytego wykonania usług termomodernizacyjnych w Gliwicach, ponieważ nie przedstawił wymaganych poświadczeń, a jego własne oświadczenia nie były wystarczające w świetle przepisów i praktyki Izby, która podkreśliła, że możliwość posłużenia się oświadczeniem wykonawcy jest wyjątkiem od reguły.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wykonawca nie wykazał spełnienia tego warunku.

Uzasadnienie

Izba uznała, że wykonawca nie udowodnił, iż usługa budowy wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie obejmowała budynek o powierzchni minimum 1500 m2, opierając się na decyzji PINB oraz piśmie STRABAG. Ponadto, wykonawca nie wykazał należytego wykonania usług termomodernizacyjnych w Gliwicach, ponieważ nie przedstawił wymaganych poświadczeń, a jego własne oświadczenia nie były wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Miasto Katowice

Strony

NazwaTypRola
PROKOM Construction Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkaodwołujący
Miasto Katowiceorgan_państwowyzamawiający
Zakład Remontowo-Budowlano-Instalatorski „BUDO-MAX” Spółka jawna R. M., P. M.spółkawykonawca (zgłaszający przystąpienie do postępowania po stronie zamawiającego)
A. D., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usług Inżynierskich PROF.-INWEST A. D.osoba_fizycznawykonawca (zgłaszający przystąpienie do postępowania po stronie zamawiającego)
Grontmij Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawykonawca (zgłaszający przystąpienie do postępowania po stronie zamawiającego)

Przepisy (11)

Główne

Pzp art. 89 § 1 pkt. 5

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Niewłaściwe zastosowanie przepisu skutkujące odrzuceniem oferty.

Pzp art. 24 § 2 pkt. 4

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Niewłaściwe zastosowanie przepisu skutkujące wykluczeniem wykonawcy.

Pzp art. 179 § 1

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Uprawnienie do wnoszenia środków ochrony prawnej.

Pzp art. 192 § 9 i 10

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Podstawa orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.

Dz. U. z 2013 r. poz. 231 art. 1 § 2 pkt. 1 i 3

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane

Dowody potwierdzające należyte wykonanie usługi (poświadczenie, oświadczenie wykonawcy w uzasadnionych przypadkach).

Pomocnicze

Pzp art. 26 § 3

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Wezwanie do uzupełnienia oferty.

Pzp art. 26 § 4

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Zaniechanie wezwania do wyjaśnień.

Pzp art. 7

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Pzp art. 198a

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Podstawa do wniesienia skargi na wyrok KIO.

Pzp art. 198b

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Podstawa do wniesienia skargi na wyrok KIO.

Dz. U. Nr 41, poz. 238

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania

Sposób rozliczania kosztów postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonawca nie wykazał spełnienia warunku posiadania doświadczenia w zakresie budowy budynku o powierzchni min. 1500 m2 w ramach inwestycji budowy wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie, co potwierdza decyzja PINB i pismo STRABAG. Wykonawca nie wykazał należytego wykonania usług termomodernizacyjnych w Gliwicach, ponieważ nie przedstawił wymaganych poświadczeń, a jego własne oświadczenia nie były uzasadnione obiektywnymi przyczynami uniemożliwiającymi uzyskanie poświadczenia.

Odrzucone argumenty

Wykonawca twierdził, że usługa budowy wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie obejmowała budynek o powierzchni ok. 1600 m2 (na podstawie załącznika do referencji). Wykonawca argumentował, że usługi termomodernizacyjne w Gliwicach zostały wykonane należycie, a brak poświadczeń wynikał z procedur Urzędu Miejskiego w Gliwicach oraz faktu, że niektóre zadania były w trakcie realizacji.

Godne uwagi sformułowania

Izba oceniła wskazane dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 190 ust. 7 ustawy Pzp. Potwierdzeniem treści decyzji jest pismo Strabag Dyrekcja Południowa Oddział Kraków z dnia 08.10.2014 r., z którego wynika, iż w ramach wskazanej inwestycji nie była realizowana budowa budynku o powierzchni przekraczającej 1.500 m2. W ocenie Izby odwołujący nie wykazał również spełniania wymaganych warunków udziału w postępowaniu poprzez wskazanie usług zawartych w poz. 2 i 3 wykazu usług... Brak jest zatem podstaw do przyznania odwołującemu uprawnienia do skorzystania z możliwości złożenia oświadczenia na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 wskazanego wyżej rozporządzenia. Usankcjonowanie praktyki masowego przedkładania oświadczeń własnych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, bez konieczności wykazywania przez wykonawców uzasadnionych i obiektywnych przyczyn niemożności dostarczenia poświadczenia, doprowadziłoby do daleko idącej patologii.

Skład orzekający

Ewa Sikorska

przewodniczący

Marta Polkowska

protokolant

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykazywania doświadczenia w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności w zakresie dowodów potwierdzających należyte wykonanie usług oraz dopuszczalności stosowania własnych oświadczeń wykonawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówienia publicznego i wymagań stawianych przez zamawiających w zakresie doświadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne dokumentowanie doświadczenia w przetargach i jakie mogą być konsekwencje niedopatrzeń formalnych, nawet jeśli wykonawca faktycznie posiadał odpowiednie kompetencje.

Błąd formalny w dokumentacji kosztował wykonawcę miliony: jak precyzja w przetargach ratuje od odrzucenia oferty?

0

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: KIO 2243/14 WYROK z dnia 14 listopada 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Sikorska Protokolant: Marta Polkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 października 2014 r. przez PROKOM Construction Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Sosnowcu w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Katowice przy udziale: A. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Zakład Remontowo-Budowlano-Instalatorski „BUDO-MAX” Spółka jawna R. M., P. M. w Częstochowie oraz A. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usług Inżynierskich PROF.-INWEST A. D. w Tarnowskich Górach, B. wykonawcy Grontmij Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Poznaniu, zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1. oddala odwołanie 2. kosztami postępowania obciąża PROKOM Construction Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Sosnowcu i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez PROKOM Construction Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Sosnowcu tytułem wpisu od odwołania. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 ze zmianami) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Katowicach. ……………………………… Sygn. akt: KIO 2243/14 Uzasadnienie Zamawiający – Miasto Katowice w Katowicach – prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji zadania pn. „Poprawa efektywności energetycznej poprzez kompleksową termomodernizację budynków użyteczności publicznej w mieście Katowice. Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 907 ze zmianami), zwanej dalej ustawą Pzp. W dniu 27 października 2014 roku wykonawcy Prokom Construction Sp. z o.o. w Sosnowcu (dalej: odwołujący) wniósł odwołanie wobec czynności zamawiającego polegających na: 1. badaniu i ocenie ofert, w zakresie badania spełniania warunków udziału w przedmiotowym postępowaniu przez odwołującego, 2. odrzuceniu oferty odwołującego wobec uznania, że podlega on wykluczeniu z przedmiotowego postępowania z powodu braku potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu, i wybór jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy Grontmij Polska Sp. z o.o., 3. z ostrożności także zaniechanie wezwania odwołującego do złożenie wyjaśnień w zakresie dokumentów i oświadczeń złożonych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu. Powyższym czynnościom odwołujący zarzucił naruszenie: 1. art. 89 ust. 1 pkt. 5 ustawy Pzp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że oferta odwołującego podlega odrzuceniu, 2. art. 24 ust 2 pkt. 4 ustawy Pzp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że odwołujący podlega wykluczeniu z przedmiotowego postępowania, 3. z ostrożności procesowej także art. 26 ust. 4 ustawy Pzp poprzez zaniechanie jego zastosowania, 4. a w ich wyniku naruszenia zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców określonych w art. 7 ustawy Pzp oraz innych wskazanych w uzasadnieniu. W związku z powyższym odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu czynności: 1. unieważnienia czynności badania i oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu, 2. unieważnienia czynności odrzucenia oferty odwołującego, 3. dokonania ponownej oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego, 4. ewentualnie dokonania czynności wyczerpujących procedurę wyjaśniania treści złożonych dokumentów w trybie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp. Wniósł także o przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu, na okoliczności tam przytoczone. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że w dniu 17.10.2014r. otrzymał informację o dokonaniu oceny ofert złożonych w przedmiotowym postępowaniu, odrzuceniu oferty i wykluczeniu odwołującego i wyboru jako najkorzystniejszej oferty wykonawcy Grontmij Polska Sp. z o.o. Odwołujący wskazał, że zamawiający w uzasadnieniu decyzji o odrzuceniu oferty odwołującego podniósł, iż wykaz złożony przez odwołującego nie potwierdza spełniania warunków udziału w postępowaniu, bowiem odwołujący nie wykazał wykonania usługi pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji, co najmniej dwóch zadań polegających na termomodernizacji lub budowie budynku o powierzchni minimum 1 500 m2 i wartości inwestycji, co najmniej 1 000 000 zł brutto. Podstawą do podjęcia takiej decyzji była ocena uzupełnionego na żądanie zamawiającego wykazu usług, w którym odwołujący przedstawił rozszerzony wykaz usług, gdzie wskazał dodatkową usługę wykonaną na rzecz podmiotu STRABAG Sp. z o.o. obejmującą wykonanie budynku wytwórni mas bitumicznych. Zamawiający wskazał, iż zwrócił się do wystawcy referencji STRABAG Sp. z o.o. o udzielenie informacji w zakresie: - Czy w ramach wykonania umowy któryś z budynków posiadał powierzchnię minimum 1 500 m2. - Jaki był termin realizacji inwestycji? W jakim dniu inwestycja została oddana do użytku? - Jaki był termin zakończenia umowy zawartej z firmą PROKOM B. M.? Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty odwołującego wskazał, iż z odpowiedzi otrzymanej od firmy STRABAG Sp. z o.o. wynikało, że nie była realizowana budowa budynku o powierzchni przekraczającej 1500 m2 w ramach inwestycji pod nazwą „Budowa Wytwórni Mas Bitumicznych w Tarnowie przy ul. Kryształowej", toteż w jego ocenie odwołujący nie spełnił warunku udziału w przedmiotowym postępowaniu w zakresie wymaganej wiedzy i doświadczenia Odwołujący nie zgodził się z takim stanowiskiem, bowiem w jego ocenie złożony w ofercie wykaz wykonanych usług potwierdza spełnianie warunku postawionego w pkt. 13. 2 a SIWZ. Zamawiający nie przedstawił ani zapytania, które zostało skierowane do firmy STRABAG, ani udzielonej odpowiedzi, jednak z dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji wynikała, iż budynek wytwórni bitumicznej (realizowany przez Odwołującego) posiada powierzchnię powyżej 1500 m2. Odwołujący powołał się na dowód z dokumentu w postaci załącznika do referencji z dnia 02.11.2011r. Zamawiający w Ogłoszeniu o zamówieniu określił w pkt. 13. 2 a SIWZ warunek udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia w sposób następujący: (...) w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy, w tym okresie wykonali, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych wykonują co najmniej dwie usługi w zakresie jn. a) pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji, co najmniej dwóch zadań, z których każde polegało na termomodernizacji lub budowie budynku, (min. 4 branż tj. branża sanitarna, konstrukcyjno-budowlana, elektryczna, telekomunikacyjna) o powierzchni minimum 1 500 m2 i wartości inwestycji co najmniej 1 000 000,00 zł brutto oraz przedłożą dowody czy zostały wykonane lub są wykonywane należycie. Na potwierdzenie spełniania ww. warunku udziału w postępowaniu odwołujący przedstawił wykaz wykonanych usług, w którym w pozycji nr 2 i 3 przedstawił usługi pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu wraz z kompleksowym nadzorem inwestorskim na następujących zadaniach -„Termomodernizacja i modernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 22 przy ul. Żeromskiego 26 w Gliwicach" - powierzchnia 1550 m2, wartość 1,2 mln zł, oraz - „Termomodernizacja i modernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 33 ul. Wiślana 12 w Gliwicach" - powierzchnia 1575 m2, wartość 1,02 mln zł. Przedstawione usługi były realizowane w ramach jednej umowy zbiorczej zawartej z Miastem Gliwice, w ramach której było wyodrębnionych 6 zadań, z których każde dotyczyło wskazanego obiektu/ budynku szkoły i przedszkola. Urząd Miasta Gliwice odmówił wystawienia na rzecz odwołującego poświadczenia należytego wykonania poszczególnych zadań, z uwagi na przyjętą w ramach wewnętrznych procedur praktykę wystawiania takowych dokumentów po zakończeniu obowiązywania umowy z wykonawcą (w tym przypadku po wykonaniu wszystkich zadań). W ocenie odwołującego nie zmienia to jednak faktu, że wskazane w poz. 2 i 3 wykazu usług zadania zostały zakończone i odebrane przez inwestora, a odwołujący w tym zakresie wykonał swoje usługi prawidłowo. Toteż mając na uwadze treść § 1 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, który w przypadku, kiedy wykonawca z uzasadnionych przyczyn o obiektywnym charakterze nie jest w stanie uzyskać poświadczenia, dopuszcza możliwość przedłożenia jako dowodu należytego wykonania usługi oświadczenia, odwołujący przedłożył oświadczenia w zakresie usług wskazanych w poz. 2 i 3 wykazu złożonego w ofercie wskazując, zgodnie ze stanem faktycznym, iż zostały wykonane należycie. Zamawiający pismem z dnia 24.09.2014 r. na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp wezwał Odwołującego do uzupełnienia oferty o wykaz wykonanych usług zawierający jeszcze jedna usługę pełnienia funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji zadania, które polegało na termomodernizacji lub budowie budynku min. 4 branż o powierzchni min. 1500 m2 i wartości inwestycji co najmniej 1 000 000 zł brutto oraz przedłożenia dowodu czy zostało ono wykonane należycie. Odwołujący stwierdził, iż mając na względzie restrykcyjny charakter normy zawartej w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, w związku z art. 46 ust. 4a ustawy Pzp, odwołujący w dniu 01.10.2014 r. w odpowiedzi na pismo zamawiającego przedłożył ponownie wykaz wykonanych usług uzupełniony, zgodnie z dyspozycją zamawiającego, o dodatkową usługę zrealizowaną na rzecz firmy STRABAG, przedkładając na potwierdzenie należytego wykonania referencje z dnia 02.11.2011r. Odwołujący wskazał, iż zamawiający dokonując oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu był zobowiązany do uwzględnienia wszystkich usług wskazanych w uzupełnionym wykazie, które w jego ocenie potwierdzają spełnianie warunku udziału w postępowaniu sformułowany w pkt. 13. 2 a SIWZ. Zamawiający tymczasem dokonał weryfikacji jedynie dodatkowej usługi wskazanej w uzupełnionym wykazie, opierając swoją ocenę o informacje uzyskane we własnym zakresie, co których odwołujący nie ma nawet wglądu. W tym względzie odwołujący zauważył, iż zamawiający nie wzywał odwołującego do udzielenia wyjaśnień co do swoich wątpliwości dotyczących przedłożonego wykazu usług. Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wniósł w części o odrzucenie, a w części o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniósł, że usługi wykazane przez odwołującego w pkt. 2-4 wykazu usług, tj.: 1) termomodernizacja i modernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 22 w Gliwicach, 2) termomodernizacji i modernizacji budynku Przedszkola Miejskiego nr 33 w Gliwicach, 3) termomodernizacji i modernizacji budynku Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 13 w Gliwicach na dzień składania ofert (15.09.2014 roku) nie zostały wykonane. Zamawiający stwierdził, że odwołujący załączył swoje oświadczenie, że usługi z pkt. 2-4 zostały wykonane należycie. Jednak nie wykazał żadnych szczególnych okoliczności, z powodu których nie był w stanie uzyskać poświadczeń dla tych usług. Zamawiający poinformował, że Urząd Miejski w Gliwicach wyjaśnił, że na dzień złożenia wniosku o wydanie poświadczeń żadne z zadań będących przedmiotem umowy nie zostało zakończone, a usługa nie ma charakteru usług ciągłych i okresowych. Dodatkowo UM Gliwice wskazał, że wniosek dotyczył realizowanej przez odwołującego umowy, a nie poszczególnych zadań, w związku z czym Miasto Gliwice nie wystawiło poświadczeń po zakończonej realizacji poszczególnych zadań, w związku z czym Miasto Gliwice nie wystawiło poświadczeń po zakończonej realizacji poszczególnych zadań. UM Gliwice poinformował również, że do dnia przekazania zamawiającemu informacji do jego urzędu nie wpłynął żaden wniosek z prośbą o poświadczenie należytego wykonania usługi pełnienia funkcji inżyniera kontraktu dla poszczególnych zakończonych zadań. Zamawiający stwierdził, iż UM Gliwice odmówił wystawienia poświadczenia nie z uwagi na przyjętą w ramach wewnętrznych procedur praktykę wystawiania takich dokumentów po zakończeniu obowiązywania umowy z wykonawcą (w tym przypadku po wykonaniu wszystkich zadań), lecz – jak wynika z pisma Urzędu w Gliwicach – po prostu odwołujący nie zwrócił się do zamawiającego o takie poświadczenia. Zamawiający oświadczył, iż odwołujący wykazał się doświadczeniem w wykonaniu tylko jednej usługi wymienionej w wykazie w poz. Nr 1. Dlatego też zwrócił się do wykonawcy z prośbą o uzupełnienie oferty. Wykonawca uzupełnił wykaz o jeszcze jedną usługę pełnienia funkcji Inżyniera wraz z pełnieniem kompleksowego nadzoru inwestorskiego na zadaniu: budowa wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie oraz załączył 2 referencje: wystawioną przez Strabag Sp. z o.o. dla PROKOM B. M. oraz wystawioną przez PROKOM B. M. dla odwołującego. W wykazie podana została informacja, że powierzchnia budowanych budynków wynosiła 2.130 m2, a więc sam wykonawca oświadczył, że nie był to jeden budynek, a jakaś nieokreślona ilość budynków. Z wykazu ani z załączonych referencji nie wynika, że wymagane przez zamawiającego cztery branże były realizowane na budynku, który posiadał powierzchnię 1.500 m2. W referencjach nie podano jaka jest powierzchnia budynków, które w ramach tej inwestycji były wykonywane. Zamawiający oświadczył, że do ww. referencji ani do przedłożonego wykazu odwołujący nie załączył żadnego załącznika, z którego wynikałoby, iż jakikolwiek budynek zrealizowany w ramach inwestycji wytwórni bitumicznej posiada powierzchnię pow. 1500 m2. Zamawiający na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy Pzp nie zwrócił się do odwołującego o wyjaśnienia, ponieważ na wykazie nie było informacji niejasnych, tylko brakowało informacji wymaganych przez zamawiającego. Izba ustaliła, co następuje: W pkt. 13 ppkt 2a SIWZ zamawiający ustanowił warunek udziału w postępowaniu, zgodnie z którym wykonawcy mieli wykazać pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji co najmniej dwóch zadań, z których każde polegało na termomodernizacji lub budowie budynku (min. 4 branż: branża sanitarna, konstrukcyjno-budowlana, elektryczna, telekomunikacyjna) o powierzchni minimum 1500 m2 i wartości inwestycji co najmniej 1.000.000,00 zł brutto wraz z przedłożeniem dowodów, że zostały wykonane lub są wykonywane należycie. Odwołujący wraz z ofertą złożył wykaz wykonanych w ciągu ostatnich trzech lat usług, w którym wskazał następujące usługi: 1) pełnienie funkcji Inżyniera (obowiązków odpowiadających funkcji Inżyniera) wraz z pełnieniem kompleksowego nadzoru w branżach konstrukcyjno-budowlanej, sanitarnej, elektrycznej i komunikacyjnej dla inwestycji „Adaptacja kuchni na oddział neurologii z pododdziałem udarowym dla potrzeb Nowego Szpitala w Olkuszu wraz z termomodernizacją budynku. Powierzchnia: 3.000 m2, wartość brutto 2,3 mln zł. 2) pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu wraz z kompleksowym nadzorem inwestorskim w branżach: konstrukcyjno-budowlanej, sanitarnej, elektrycznej, telekomunikacyjnej, drogowej na zadaniu: Termomodernizacja i modernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 22 przy ul. Żeromskiego 26 w Gliwicach, pow. 1.550 m2, wartość brutto 1,2 mln zł 3) pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu wraz z kompleksowym nadzorem inwestorskim w branżach: konstrukcyjno-budowlanej, sanitarnej, elektrycznej, telekomunikacyjnej, drogowej na zadaniu: Termomodernizacja i modernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 33, ul. Wiślana 12 w Gliwicach, pow. 1.575 m2, wartość 1,02 mln zł 4) pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu wraz z kompleksowym nadzorem inwestorskim w branżach: konstrukcyjno-budowlanej, sanitarnej, elektrycznej, telekomunikacyjnej, drogowej na zadaniu: Termomodernizacja i modernizacja budynku Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 13 przy ul. Gomułki 16a w Gliwicach, pow. 5.578 m2 wartość 2,5 mln zł (niezakończona). Odwołujący załączył referencje z dnia 18.11.2013 r. wystawione przez Nowy Szpital w Olkuszu oraz oświadczenia własne z dnia 11.09.2014 roku, złożone na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19.02.2013 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane, w których potwierdził , że usługi wykazane w pkt 2 i 3 wykazu zostały wykonane należycie, a usługa wskazana w pkt. 4 wykazu jest wykonywana należycie. W oświadczeniach stwierdził, iż zachodzi okoliczność wymieniona w treści rozporządzenia, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 3, iż z przyczyn obiektywnych nie jest w stanie uzyskać poświadczenia od zamawiającego. Zamawiający nie wydaje zaświadczeń dla usług będących w trakcie realizacji. Odwołujący załączył pismo z dnia 12 czerwca 2014 roku Urzędu Miejskiego w Gliwicach, z którego wynika, że poświadczenie wykonania usługi wykonywanej w ramach zawartej umowy będzie możliwe po zakończeniu sprawowania funkcji na ostatnim 6 zadaniu pn. ZSO Nr 13 ul. Gomułki 16a – termomodernizacja budynku – pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu. Pismem z dnia 24 września 2014 roku zamawiający wezwał odwołującego do uzupełnienia oferty o wykaz wykonanych usług potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt. 13 ppkt 2 lit. a cz. III SIWZ, zawierający jeszcze jedną usługę pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu przy realizacji zadania, które polegało na termomodernizacji lub budowie budynku (min. 4 branż, tj. branża sanitarna, konstrukcyjno-budowlana, elektryczna, telekomunikacyjna) o pow. minimum 1500 m2 i wartości inwestycji co najmniej 1.000.000 zł brutto oraz przedłożenie dowodu, czy zostało ono wykonane należycie. Zamawiający stwierdził, iż załączony do oferty wykaz wykonanych usług nie potwierdza spełnienia warunku udziału w postępowaniu dotyczącego wiedzy i doświadczenia określonego w pkt. 13 ppkt 2. Do oferty zostało załączone oświadczenie samego wykonawcy, z którego wynika, że wykonał usługi z wykazu ujęte w poz. 2, 3 i 4. Jednak oświadczenie samego wykonawcy można przyjąć tylko, jeżeli z uzasadnionych przyczyn o obiektywnym charakterze wykonawca nie jest w stanie uzyskać poświadczenia od podmiotu, na rzecz którego usługi były realizowane. A taka sytuacja w tym przypadku nie ma miejsca. Z załączonego do oferty oświadczenia Urzędu Miasta Gliwice wynika, że poświadczenie byłoby możliwe do uzyskania, gdyby usługa była już w całości wykonana. Usługi polegającej na pełnieniu funkcji inżyniera kontraktu nie można zakwalifikować do usług ciągłych lub okresowych, a tylko w przypadku usług ciągłych lub okresowych ustawa dopuszcza, że usługi wykonywane potwierdzają wymagane doświadczenie. W odpowiedzi odwołujący przedłożył nowy wykaz, w którym, oprócz usług już wykazanych, wskazał jeszcze jedną usługę polegającą na pełnieniu funkcji Menadżera (Inżyniera) wraz z pełnieniem kompleksowego nadzoru inwestorskiego w branżach: instrukcyjno-budowlanej, sanitarnej, elektrycznej, telekomunikacyjnej, drogowej na zadaniu: Budowa Wytwórni Mas Bitumicznych w Tarnowie przy ul. Kryształowej, pow, budowanych budynków: 2.130 m2, wartość brutto: 10 mln zł, w tym wartość budowanych budynków 1,5 mln zł. Podmiot, na rzecz którego usługa została wykonana: Prokom B. M. (zlecający), Strabag Sp. z o.o./Polski Asfalt Sp. z o.o. (Inwestor). Odwołujący dołączył referencje z dnia 2.11.2011 roku, wystawione przez Strabag Sp. z o.o. w Pruszkowie Dyrekcja Południowa Kraków dla Prokom B. M., potwierdzające m.in. rodzaj prac budowlanych oraz wartość inwestycji. Odwołujący dołączył też referencje o analogicznej treści z dnia 2.11.2011 roku wystawione przez Prokom B. M. na rzecz Prokom Construction Sp. z o.o. w Sosnowcu. Pismem z dnia 6 października 2014 roku zamawiający zwrócił się do Strabag Sp. z o.o. Dyrekcja Południowa Oddział Kraków w Krakowie o udzielenie wyjaśnień dotyczących inwestycji: Budowa Wytwórni Mas Bitumicznych w Tarnowie przy ul. Kryształowej, w tym: 1) Czy w ramach wykonania umowy któryś z budynków posiadał powierzchnię minimum 1.500 m2? 2) Jaki był termin realizacji inwestycji? W jakim dniu inwestycja została oddana do użytku? 3) Jaki był termin zakończenia umowy zawartej z firmą PROCOM B. M.? Pismem z dnia 8 października 2014 roku Strabag Sp. z o.o. Oddział Kraków udzielił informacji, iż: - nie dysponuje umową zawartą z firmą PROKOM B. M., - w ewidencji księgowej Strabag Sp. z o.o. nie ma rozliczeń z firmą PROKOM B. M. - Pan G. M. w 2011 roku pełnił funkcję Dyrektora Oddziału Kraków w firmie Strabag Sp. z o.o. Pismem z dnia 17 października 2014 roku zamawiający poinformował wykonawców o wyborze, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez Grontmij Polska Sp. z o.o. w Poznaniu. Jednocześnie poinformował o odrzuceniu oferty odwołującego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, czyli z uwagi na jej złożenie przez wykonawcę wykluczonego z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zamawiający powołał się na pismo Strabag i uznał, że odwołujący nie spełnił warunku, o którym mowa w art. 13 ppkt 2a SIWZ. Izba dopuściła dowody z następujących dokumentów: - decyzja 16/2012 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Tarnowa z dnia 16 kwietnia 2012 roku N/z: PINB-7353/U/57/12 – pozwolenie na użytkowanie wytwórni mas mineralno-bitumicznych typu AMMANN wraz z zapleczem technicznym, komunikacyjnym, składowo-magazynowym i socjalnym, znajdującej się przy ul. Kryształowej w Tarnowie (działka nr 81/10, 86, 85, 81/4, 84, 140/2 obr. 66). Decyzja zawiera dane techniczne obiektów kubaturowych: Budynek socjalno-biurowy 67,60 m2 Budynek laboratorium 20,20 m2 Budynek portierni 3,50 m2 Kontener obsługi wagi samochodowej 6,50 m2 Sterownia wytwórni mas bitumicznych 14,60 m2 Budynki magazynowe narzędzi i części zamiennych – 7 szt. 102,20 m2 - umowa nr IR.272.24.2014 CRU 1328/14 pomiędzy Miastem Gliwice w Gliwicach a PROKOM CONSTRUCTION Sp. z o.o. w Sosnowcu: Zgodnie z § 1 „Przedmiot umowy” Przedmiotem umowy jest pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu, tj. świadczenie usług związanych w przygotowaniem, zarządzaniem, kontrolą i nadzorem nad realizacją robót budowlanych oraz rozliczeniem końcowym przy realizacji następujących zadań inwestycyjnych: Zadanie 1 Przedszkole Miejskie nr 22, ul. Żeromskiego 22 – termomodernizacja o modernizacja budynku Zadanie 2 Przedszkole Miejskie nr 25, ul. Rydygiera 10 termomodernizacja i modernizacja budynku, Zadanie 3 Przedszkole Miejskie nr 33, ul. Wiślana 12 – termomodernizacja i modernizacja budynku Zadanie 4 Przedszkole Miejskie nr 42, ul. Młodopolska 4 – termomodernizacja i modernizacja budynku Zadanie 5 Zespół Szkół Samochodowych, ul. Kilińskiego 14A – termomodernizacja i modernizacja budynku Zadanie 6 Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 13, ul. Gomułki 16a – termomodernizacja i modernizacja budynku Zgodnie z § 3 umowy: 3. Termin zakończenia pełnienie funkcji przez Inżyniera Kontraktu upływa odrębnie dla każdego z zadań wskazanych w ust. 4, tj. 30 dnia od dnia zakończenia robót budowlanych dla danego zadania. 4. Terminy zakończenia robót budowlanych na poszczególnych zadaniach: Zadanie 1 – 31.07.2014 Zadanie 2 – 31.07.2014 Zadanie 3 – 30.08.2014 Zadanie 4 – 31.07.2014 Zadanie 5 – 25.08.2014 Zadanie 6 – 30.09.2014 Zgodnie z § 4 ust. 8 lit. b „Podstawą wystawienia faktury końcowej będzie potwierdzony przez Zamawiającego protokół odbioru sprawozdania końcowego, o którym mowa w § 2 ust. 8 pkt 3 Zgodnie z § 2 ust. 8 pkt 3 do obowiązków Inżyniera Kontraktu należy przygotowanie dla Zamawiającego sprawozdania końcowego, zawierającego wymienione dokumenty. - Załącznik z dnia 2.11.2011 r. do referencji z dnia 2.11.2014 r. dot. Budowy wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie przy ul. Kryształowej, z którego wynika, iż w zakres robót wchodziła m.in. budowa budynku przemysłowego wraz z instalacją o pow. ok. 1.600 m2 i kubaturze ok. 4.000 m2 wraz z instalacją produkcji mieszanek bitumicznych. - Korespondencja mailowa zamawiającego z Urzędem Miejskim w Gliwicach z dnia 30 października 2014 roku, z której iż wniosek odwołującego z prośbą o wystawienie poświadczenia dotyczącego realizacji umowy, której przedmiotem było pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu, został złożony do Urzędu Miejskiego w Gliwicach w dniu 10 czerwca 2014roku. Na dzień złożenia wniosku żadne z zadań będących przedmiotem umowy nie zostało zakończone, a usługa nie ma charakteru usług ciągłych lub okresowych. Wniosek odwołującego dotyczył realizowanej przez niego umowy, a nie poszczególnych zadań, w związku z czym Miasto Gliwice nie wystawiało odwołującemu poświadczeń po zakończonej realizacji poszczególnych zadań, a do Urzędu Miejskiego w Gliwicach nie wpłynął żaden wniosek odwołującego z prośbą o poświadczenie należytego wykonania usługi funkcji inżyniera kontraktu dla poszczególnych zakończonych zadań. - protokół odbioru wykonanych usług pełnienia funkcji inżyniera kontraktu na zadaniu 3 Przedszkole Miejskie nr 33 w Gliwicach. Izba zważyła, co następuje: Odwołanie jest bezzasadne. Izba stwierdziła, że odwołujący jest uprawniony do wnoszenia środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. W ocenie Izby odwołujący nie udowodnił, że wykonawca, na którego zasoby się powołał (Prokom B. M.) realizował usługę polegającą na pełnieniu funkcji Menadżera (Inżyniera) Kontraktu wraz z nadzorem inwestorskim w ramach inwestycji firmy STRABAG/POLSKI ASFALT TECHNIK, polegającej na budowie wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie przy ul. Kryształowej, podczas której wykonano budowę budynku o powierzchni minimum 1.500 m2. Podstawą takiego ustalenia była decyzja 16/2012 – pozwolenie na użytkowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Tarnowa z dnia 16.04.2012 roku, w której wyszczególniono budynki wraz z ich danymi technicznymi. Z decyzji wynika, że wybudowano budynki o pow. od 3,50 m2 do 102,20 m2. Wskazana decyzja jest dokumentem urzędowym, sporządzonym przez właściwy organ władzy publicznej i stanowi ona dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Izba uznała zatem za udowodnione to, co zostało stwierdzone w treści decyzji. Odwołujący nie wniósł o przeprowadzenie dowodu przeciw treści wskazanej decyzji, zatem Izba nie miała podstaw do tego, by kwestionować to, co zostało w niej zawarte. Potwierdzeniem treści decyzji jest pismo Strabag Dyrekcja Południowa Oddział Kraków z dnia 08.10.2014 r., z którego wynika, iż w ramach wskazanej inwestycji nie była realizowana budowa budynku o powierzchni przekraczającej 1.500 m2. Jedynym przeciwdowodem wobec treści decyzji był złożony przez odwołującego załącznik do referencji z dnia 02.11.2011 roku, z którego wynikało, iż w zakres prac obejmował m.in. budowę budynku przemysłowego wraz z instalacją o pow. ok. 1.600 m2. Dokument ten został podpisany przez dyrektora finansowego Strabag Oddział Kraków, Pana P. W. . Dokument jest dokumentem prywatnym, stanowiącym dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Izba oceniła wskazane dowody zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 190 ust. 7 ustawy Pzp i doszła do przekonania, iż budowa wytwórni mas bitumicznych w Tarnowie przy ul. Kryształowej nie obejmowała budowy budynku o powierzchni min. 1.500 m2. Powyższe Izba stwierdziła przede wszystkim w oparciu o treść decyzji 16/2012 – pozwolenie na użytkowanie, z przyczyn wskazanych wyżej. W ocenie Izby odwołujący nie wykazał również spełniania wymaganych warunków udziału w postępowaniu poprzez wskazanie usług zawartych w poz. 2 i 3 wykazu usług, tj. pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu na zadaniu: Termomodernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 22 przy ul. Żeromskiego 26 w Gliwicach oraz pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu na zadaniu: Termomodernizacja i modernizacja budynku Przedszkola Miejskiego nr 33 w Gliwicach. Podkreślić należy, że warunkiem udziału w postępowaniu było – oprócz wykazania stosownych usług – przedłożenie dowodów na okoliczność potwierdzenia, że usługi te zostały wykonane lub są wykonywane należycie. Odwołujący złożył w tym celu własne pisemne oświadczenia, wskazując, iż – zgodnie z informacją uzyskaną od Urzędu Miejskiego w Gliwicach – poświadczenie usługi wykonywanej w ramach umowy na termomodernizacje budynków w Gliwicach będzie możliwe po zakończeniu sprawowania funkcji na ostatnim – 6 zadaniu. Izba przeprowadziła dowód z korespondencji mailowej z 30 czerwca 2014 roku prowadzonej pomiędzy zamawiającym i Urzędem Miejskim w Gliwicach, z której wynika, iż wniosek odwołującego z prośbą o wystawienie poświadczenia dotyczącego realizacji umowy, której przedmiotem było pełnienie funkcji Inżyniera Kontraktu, został złożony do Urzędu Miejskiego w Gliwicach w dniu 10 czerwca 2014roku. Na dzień złożenia wniosku żadne z zadań będących przedmiotem umowy nie zostało zakończone, a usługa nie ma charakteru usług ciągłych lub okresowych. Wniosek odwołującego dotyczył realizowanej przez niego umowy, a nie poszczególnych zadań, w związku z czym Miasto Gliwice nie wystawiało odwołującemu poświadczeń po zakończonej realizacji poszczególnych zadań, a do Urzędu Miejskiego w Gliwicach nie wpłynął żaden wniosek odwołującego z prośbą o poświadczenie należytego wykonania usługi funkcji inżyniera kontraktu dla poszczególnych zakończonych zadań. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 roku w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. z 2013 roku, poz. 231) dowodami potwierdzającymi należyte wykonanie usługi jest – w przypadku zamówień na dostawy lub usługi – poświadczenie, a jeżeli z uzasadnionych przyczyn o obiektywnym charakterze wykonawca nie jest w stanie uzyskać poświadczenia - oświadczenie wykonawcy. Przez przyczyny obiektywne niemożności wystawienia poświadczenia należytego wykonania należy rozumieć sytuację gdy podmiot, który jest uprawniony do wystawienia referencji, z przyczyn niezależnych od tego podmiotu nie jest w stanie potwierdzić należytego wykonania usługi (tak Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku o sygn. akt: KIO 2873/13). W ocenie Izby w rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające posłużenie się własnymi oświadczeniami. Z przedstawionej korespondencji wynika, iż w okresie bezpośrednio poprzedzającym składanie ofert w niniejszym postępowaniu (tj. wrzesień 2014 roku) odwołujący nie czynił starań, by uzyskać poświadczenie należytego wykonania zadań objętych umową CRU 1328/14. Odwołujący wystąpił o wydanie poświadczenia do Urzędu Miejskiego w Gliwicach w czerwcu 2014 roku, a i wówczas nie wnosił o wydanie poświadczeń dotyczących wykonanych już zadań, lecz o poświadczenie dotyczące całej umowy, mimo że żadne z zadań nie zostało wówczas ukończone. Brak jest zatem podstaw do przyznania odwołującemu uprawnienia do skorzystania z możliwości złożenia oświadczenia na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 wskazanego wyżej rozporządzenia. Z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej wynika, że taka praktyka musi mieć charakter wyjątkowy: Usankcjonowanie praktyki masowego przedkładania oświadczeń własnych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, bez konieczności wykazywania przez wykonawców uzasadnionych i obiektywnych przyczyn niemożności dostarczenia poświadczenia, doprowadziłoby do daleko idącej patologii. Instytucja listów referencyjnych stałaby się wówczas w praktyce martwa, zaś na zamawiających przerzucono by uciążliwy i czasochłonny obowiązek dociekania, czy wykonawca legitymuje się wymaganą wiedzą i doświadczeniem (KIO 191/14; KIO 192/14; KIO 200/14; KIO 202/14; KIO 205/14). Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp stosownie do wyniku sprawy oraz zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). ................................

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI