KIO 2180/15

Krajowa Izba Odwoławcza2015-10-21
SAOSinnezamówienia publiczneŚredniainne
prawo zamówień publicznychrażąco niska cenawyjaśnienia cenytajemnica przedsiębiorstwaKIOprzetargocena ofert

Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie wykonawcy S&T Services Polska Sp. z o.o. dotyczące oceny ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, uznając, że ceny ofert Graktiva Sp. z o.o. i IT Util Sp. z o.o. nie były rażąco niskie.

Wykonawca S&T Services Polska Sp. z o.o. wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, zarzucając Zamawiającemu (Bank Gospodarstwa Krajowego) naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych poprzez zaniechanie odrzucenia ofert Graktiva Sp. z o.o. i IT Util Sp. z o.o. z powodu zaoferowania rażąco niskiej ceny. Odwołujący kwestionował również sposób oceny wyjaśnień złożonych przez wykonawców. Izba oddaliła odwołanie, uznając, że wyjaśnienia wykonawców były wystarczające, a ceny nie były rażąco niskie, mimo pewnych uchybień proceduralnych dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa.

Sprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez S&T Services Polska Sp. z o.o. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej przeciwko Bankowi Gospodarstwa Krajowego (Zamawiającemu) w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na zakup usług profesjonalnego wsparcia użytkowników interfejsu ZSD3. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp), w szczególności art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 90 ust. 3 Pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia ofert wykonawców Graktiva Sp. z o.o. i IT Util Sp. z o.o. z powodu zaoferowania rażąco niskiej ceny. Odwołujący podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 8 ust. 2 i 3 Pzp w związku z odmową udostępnienia wyjaśnień złożonych przez Graktiva. Krajowa Izba Odwoławcza, po rozpoznaniu sprawy, oddaliła odwołanie. Izba uznała, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o tajemnicy przedsiębiorstwa (art. 8 ust. 2 i 3 Pzp) były zasadne, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania, zgodnie z art. 192 ust. 2 Pzp. W odniesieniu do zarzutów dotyczących rażąco niskiej ceny, Izba szczegółowo analizowała wyjaśnienia złożone przez wykonawców Graktiva i IT Util. Stwierdziła, że wyjaśnienia te były adekwatne do wezwań Zamawiającego i nie można było uznać zaoferowanych cen za rażąco niskie, zwłaszcza biorąc pod uwagę specyfikę zamówienia, koszty pracy w regionie, możliwość wykorzystania zasobów do innych projektów oraz fakt, że szacunkowa wartość zamówienia ustalona przez Zamawiającego mogła być zawyżona. Izba podkreśliła, że porównanie z wartością szacunkową zamówienia lub z ofertą wykonawcy S&T Services Polska, która była znacznie wyższa, nie mogło przesądzać o odrzuceniu tańszych ofert. Ostatecznie, Izba oddaliła odwołanie, obciążając Odwołującego kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w tym przypadku ceny nie zostały uznane za rażąco niskie, a wyjaśnienia wykonawców były wystarczające.

Uzasadnienie

Izba analizowała wyjaśnienia wykonawców dotyczące kosztów, biorąc pod uwagę specyfikę zamówienia, koszty pracy w regionie oraz możliwość wykorzystania zasobów do innych projektów. Stwierdzono, że ceny były rynkowe i umożliwiały należyte wykonanie zamówienia, a szacunkowa wartość zamówienia mogła być zawyżona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zamawiający (Bank Gospodarstwa Krajowego) i wykonawca Graktiva Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
S&T Services Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkaOdwołujący
Bank Gospodarstwa KrajowegoinstytucjaZamawiający
Graktiva Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkawykonawca zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego
IT Util Sp. z o.o.spółkawykonawca

Przepisy (6)

Główne

Pzp art. 89 § 1 pkt 4

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Zaniechanie odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę.

Pzp art. 90 § 3

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Zaniechanie odrzucenia oferty pomimo braku złożenia wyjaśnień potwierdzających, że cena nie jest rażąco niska.

Pomocnicze

Pzp art. 8 § 2 i 3

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Obowiązek udostępnienia wyjaśnień wykonawców, z wyjątkiem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

Pzp art. 179 § 1

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Przesłanki dopuszczalności odwołania (interes w uzyskaniu zamówienia, możliwość poniesienia szkody).

Pzp art. 192 § 2

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Uwzględnienie odwołania tylko wtedy, gdy naruszenie przepisów miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania.

u.z.n.k. art. 11 § 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjaśnienia wykonawców dotyczące ceny były wystarczające i nie potwierdzały rażąco niskiej ceny. Ceny ofert były rynkowe i umożliwiały należyte wykonanie zamówienia. Szacunkowa wartość zamówienia ustalona przez Zamawiającego mogła być zawyżona i nie stanowiła adekwatnego odniesienia do badania cen. Naruszenie przepisów o tajemnicy przedsiębiorstwa nie miało wpływu na wynik postępowania.

Odrzucone argumenty

Oferty Graktiva i IT Util zawierały rażąco niską cenę. Wyjaśnienia wykonawców były ogólnikowe i nie potwierdzały racjonalności cen. Zamawiający zaniechał odrzucenia ofert Graktiva i IT Util. Zamawiający naruszył zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. Zamawiający nie uzasadnił odmowy udostępnienia wyjaśnień Graktiva.

Godne uwagi sformułowania

nie można było dopatrzyć się w nich elementów nowatorskiego podejścia do rachunku kosztów nie można było traktować szacunku Zamawiającego jako ekonomicznie wyważonego składanie przeszacowanych ofert może wymuszać na Zamawiającym konieczność wydatkowania większych niż rzeczywiście uzasadnione ekonomicznie środków

Skład orzekający

Izabela Niedziałek-Bujak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rażąco niskiej ceny w zamówieniach publicznych, ocena wyjaśnień wykonawców, kwestia tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście wyjaśnień cenowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówienia i okoliczności konkretnej sprawy, w tym sposobu szacowania wartości zamówienia przez zamawiającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu zamówień publicznych – rażąco niskiej ceny – oraz konfliktu między potrzebą transparentności a ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa. Pokazuje, jak złożona może być ocena ofert i wyjaśnień cenowych.

Czy niska cena zawsze oznacza oszustwo? KIO wyjaśnia, kiedy oferty w przetargu są zbyt tanie.

0

Sektor

IT/technologie

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: KIO 2180/15 WYROK z dnia 21 października 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Niedziałek-Bujak Protokolant: Łukasz Listkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 9 października 2015 r. przez Odwołującego – S&T Services Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie przy ul. Postępu 21D, 02-676 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Bank Gospodarstwa Krajowego Al. Jerozolimskie 7, 00-955 Warszawa przy udziale wykonawcy Graktiva Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Toruniu przy ul. Głowackiego 20, 87-100 Toruń zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego orzeka: 1 Oddala odwołanie. 2. Kosztami postępowania obciąża Odwołującego – S&T Services Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15.000 zł 00 gr. (słownie: piętnaście tysięcy złotych, zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego – S&T Services Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie tytułem wpisu od odwołania. Sygn. akt: KIO 2180/15 2 Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: ……………………………… Sygn. akt: KIO 2180/15 3 U z a s a d n i e n i e W postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Bank Gospodarstwa Krajowego, w trybie przetargu nieograniczonego na zakup usług profesjonalnego wsparcia użytkowników interfejsu ZSD3, będącego interfejsem pomiędzy systemem ZSRK opartym na oprogramowaniu firmy SAP AG, a systemem BGK@24Biznes oraz usług serwisu dla tego interfejsu (nr postępowania: BZP/35/DRI/2015), ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich w dniu 29 lipca 2015 r., 2015/S 144-266415, wobec czynności oceny ofert Graktiva Sp. z o.o., IT Util Sp. z o.o., w dniu 9 października 2015 r. zostało wniesione do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wykonawcy S&T Services Polska Sp. z o.o. (sygn. akt KIO 2180/15). Informację o czynności stanowiącej podstawę odwołania Zamawiający przekazał Odwołującemu w dniu 29.09.2015 r. (zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej oraz odrzuceniu ofert). Do postępowania odwoławczego przystąpił w dniu 13.10.2015 r. po stronie Zamawiającego wykonawca, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza – Graktiva Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu dokonanie niezgodnych z przepisami ustawy Pzp czynności w postępowaniu, tj. oceny ofert wykonawców Graktiva Sp. z o.o. oraz IT Util Sp. z o.o., których efektem było zaniechanie odrzucenia wskazanych ofert i dokonanie wyboru jako najkorzystniejszej oferty Graktiva. W związku z tymi czynnościami Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych: 1. Art. 89 ust. 1 pkt 4 Ustawy poprzez zaniechanie odrzucenia ofert Graktiva i IT Util pomimo, że oferty tych wykonawców zawierają rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia; 2. Art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 7 Ustawy poprzez naruszenie zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców przez zaniechanie odrzucenia ofert zawierających rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia; 3. Art. 90 ust. 3 Ustawy poprzez zaniechanie odrzucenia ofert Graktiva oraz IT Util pomimo, że wykonawcy ci nie złożyli wyjaśnień, które potwierdzają, że oferowane przez nich ceny nie są rażąco niskie, w szczególności złożyli jedynie wyjaśnienia ogólnikowe, nie wskazujące realnych kosztów wykonania zamówienia; 4. Art. 8 ust. 2 i 3 Ustawy poprzez nieuzasadnioną odmowę udostępnienia wyjaśnień złożonych przez Graktiva w zakresie obliczenia ceny pomimo, iż wyjaśnienia te nie obejmują informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Sygn. akt: KIO 2180/15 4 Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienie wyboru oferty najkorzystniejszej (Graktiva), odrzucenie ofrt Graktiva i IT Util, ujawnienie wyjaśnień złożonych przez Graktiva w całości lub w części niestanowiącej tajemnicy przedsiębiorstwa, dokonanie ponownego badania i oceny ofert oraz wyboru jako najkorzystniejszej oferty Odwołującego. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów Odwołujący wskazał na kwotę, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na realizację zamówienia, która wynosi 3.342.056,42 zł., która w ocenie Odwołującego nie odbiega od szacunkowej wartości zamówienia (nie została wskazana w treści ogłoszenia). Złożone w postępowaniu oferty wynoszą odpowiednio: 495.050,40 PLN (Graktiva), 642.060,00 PLN (IT Util), 3.786.260,87 PLN (S&T). Średnia arytmetyczna cen wszystkich złożonych ofert wynosi 1.641.123,76 zł., od której oferty są niższe o 70% (Graktiva) oraz 61% (IT Util). W ocenie Odwołującego ceny w obu ofertach uniemożliwiają należyte wykonanie zamówienia i jednocześnie osiągnięcie zysku. Zamawiający zwrócił się do obu wykonawców o złożenie wyjaśnień, z których treść zawarta w wyjaśnieniach nie jest znana Odwołującemu z uwagi na ich zastrzeżenie jako tajemnicy przedsiębiorstwa. W związku z tym Odwołujący wniósł o zweryfikowanie wyjaśnień Graktiva przez Izbę pod kątem ustalenia, czy w istocie zawierają one tajemnicę przedsiębiorstwa oraz nakazanie ich ujawnienia, a także o ich zweryfikowanie pod kątem ustalenia, czy obejmują one informacje pozwalające ustalić, jaki jest rzeczywisty koszt świadczenia przez Graktiva usług objętych przedmiotowym zamówieniem. Odwołujący postawił tezę, iż udzielone wyjaśnienia nie oddają prawdziwego poziomu kosztów, jaki musi być poniesiony i zawierają niekonkretne i ogólnikowe informacje dotyczące sytuacji podmiotu. Jeżeli kalkulacja oparta jest na założeniu, iż kosztem realizacji usługi jest wyłącznie koszt wynagrodzenia w wysokości zgodnej z bezwzględnie obowiązującymi przepisami (dot. płacy minimalnej), to wyjaśnienia takie de facto potwierdzają, że zaoferowana cena jest rażąco niska i nie gwarantuje należytego wykonania zamówienia. Realizacja zamówienia wymaga zapewnienia wysoko wykwalifikowanych specjalistów, których koszt pracy jest znacząco wyższy niż najniższa, a nawet przeciętne wynagrodzenie. Odwołujący zakwestionował również wyjaśnienia jakich udzielił IT Util, jako nie zawierających konkretnych informacji dotyczących obiektywnych czynników wpływających na wysokość ceny. Przede wszystkim nie ma w nich wskazania na wysokość konkretnych kosztów, co czyni je ogólnikowymi, zawierającymi informacje niezwiązane bezpośrednio z przedmiotowym postępowaniem, jak np. wskaźniki statystyczne dotyczące kosztów prowadzenia działalności w województwie Kujawsko-Pomorskim. Jedyna informacja bezpośrednio dotycząca kosztów to zapewnienie IT Util, iż koszt pracy osób przyjęty przy Sygn. akt: KIO 2180/15 5 kalkulacji ceny „nie jest niższy” niż wartość minimalnego wynagrodzenia. W ocenie Odwołującego wykonawca zamierza zaangażować osoby o kwalifikacjach niewystarczających dla jego należytego wykonania. Do wyjaśnień nie załączono żadnych dowodów a ich treść wskazuje pośrednio, iż cena jest rażąco niska. Ponieważ koszty zamówienia w niniejszym postępowaniu opierają się w zdecydowanej większości na kosztach zatrudnienia osób świadczących usługi na rzecz Zamawiającego Odwołujący przedstawił własne wyliczenia uwzględniające zakresy wymaganych prac, stopień ich skomplikowania, które determinują ilość osób potrzebnych do świadczenia usługi i ich kompetencje. Usługa wsparcia świadczona na rzecz 300 jednostek wymaga, aby były one wykonywane przez co najmniej dwie osoby pracujące w trybie ciągłym udzielających pomocy w korzystaniu z systemu w formie konsultacji telefonicznych, mailowych oraz za pośrednictwem systemu HP Services Manager udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Mają być one świadczone maksymalnie przez 6 miesięcy, w dni robocze, po 8 godzin dziennie. Przy średniej liczbie dni roboczych w miesiącu (20 dni) wykonawca zobowiązany jest zapewnić 2 konsultantów przez 120 dni (240 roboczodni) aby należycie świadczyć usługi wsparcia. Rynkowa stawka za dzień pracy konsultanta kształtuje się na poziomie ok. 1000 zł. netto. Usługa serwisu z uwagi na zakres prac wymaga, zdaniem Odwołującego, oddelegowania przynajmniej dwóch konsultantów przez cały okres wykonywania umowy (36 miesięcy). Wymaga to zatem skalkulowania 11.520 roboczogodzin pracy, czyli 1.440 roboczodni. Ponadto do należytego świadczenia usługi niezbędne jest oddelegowanie analityka mającego szerokie rozeznanie w strukturach ZSD3 i PSCD oraz konsultanta SAP z dziedziny PSCD, FI oraz FM. Rynkowa stawka za dzień pracy takich osób kształtuje się na poziomie 1200-2000 zł. Usługi programistyczne (objęte w całości prawem opcji) mogą być zamówione w wymiarze nieprzekraczającym 1200 roboczogodzin, a wykonawca zobowiązany będzie do dostarczenia w terminie 5 dni roboczych analizy wstępnej obejmującej wpływ żądanej modyfikacji na produkcyjną wersję rozwiązania, pracochłonności realizacji oraz terminu rozpoczęcia prac. Pomimo zatem, iż usługi wynoszą jedynie 150 roboczodni, a więc 7 i pół miesiąca to okoliczność, iż nie będą one świadczone ciągle powoduje, że wykonawca musi pozostawać w ciągłej gotowości do świadczenia usług, a co za tym idzie posiadać odpowiednie zasoby ludzkie. Do świadczenia usług programistycznych potrzebny jest programista ABAP z doświadczeniem w SAP PSCD. Zdaniem Odwołującego do należytego wykonania zamówienia konieczne jest zatrudnienie co najmniej jednej osoby na min. ½ etatu. Rynkowa stawka za dzień pracy takiej osoby kształtuje się na poziomie 800-1500 PLN. Sygn. akt: KIO 2180/15 6 Minimalny nakład pracy. Zgodnie z pkt. VI ust. 2 siwz Zamawiający uzna, że wykonawca spełnia warunek dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia jeżeli wykaże, że dysponuje 4 różnymi osobami spełniającymi określone warunki, z czego rolę Głównego Analityka oraz Głównego Architekta muszą spełniać dwie różne osoby i nie mogą one jednocześnie pełnić innych funkcji. Oprócz Głównego Analityka i Głównego Architekta wykonawca powinien dysponować dwiema osobami będącymi: specjalistą z zakresu należności depozytów sądowych, specjalistą w zakresie technologii warstwy aplikacji i prezentacji SAP (udział w projekcie w zakresie modułu SAP PSCD lub SAP CA), specjalistą w zakresie technologii warstwy aplikacji i prezentacji SAP (udział w projekcie w zakresie szyny ESB: SAP-PI systemu SAP). Odwołujący oszacował minimalne zaangażowanie w świadczenie usługi wysoko wykwalifikowanego personelu na około 1830 roboczodni. Nawet przy założeniu, że Graktiva dysponuje własnym personelem, koszt który musi ponieść wynosi około 915.000 (przy przeciętnym wynagrodzeniu około 10.000 zł. brutto). Koszty postępowania w niniejszym postępowaniu opierają się w zdecydowanej większości na kosztach zatrudnienia osób świadczących usługi na rzecz Zamawiającego. Zarówno zakres wymaganych prac jak i stopień ich skomplikowania determinują ilość osób potrzebnych do świadczenia usług jak i ich kompetencje. W ocenie Odwołującego, obecnie nie ma możliwości zatrudnienia potrzebnych specjalistów po stawkach niższych niż wskazane w treści odwołania. Aby zagwarantować należyte wykonanie zamówienia, projektu o wysokim stopniu skomplikowania, nie należy zakładać zatrudnienia personelu po niższych stawkach, za jakie gotowe są pracować jedynie osoby początkujące, nie posiadające wystarczającej wiedzy i doświadczenia. Odwołujący wskazał również na inne elementy zamówienia, które generują koszty konieczne do uwzględnienia, a dotyczące: - możliwości żądania zapewnienia własnego systemu do obsługi zgłoszeń (§ 8 ust. 1 wzoru umowy), - koszty bezpośrednie związane ze świadczonym wsparciem i serwisem takie jak koszty przejazdów do lokalizacji Zamawiającego, koszty komunikacji (telefon, wymiana danych), koszty wyposażenia inżynierów i konsultantów, - koszty ogólne przedsiębiorstwa, które w części obciążają realizację przedmiotowego zamówienia, - kalkulację ryzyk związanych z realizacją przedmiotowego zamówienia, - koszt utrzymania zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Sygn. akt: KIO 2180/15 7 Stanowisko Izby Izba na posiedzeniu niejawnym prowadzonym z udziałem stron w dniu 21 października 2015 r. uznała, iż nie zachodzą przeszkody formalne uniemożliwiające rozpoznanie merytoryczne zarzutów i skierowała odwołanie na rozprawę, do udziału w której dopuszczony został wykonawca - Graktiva Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu, który w terminie zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.), tj. po zmianie dokonanej ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych (Dz. U poz. 1232), zwanej dalej „Ustawą”. Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba w pierwszej kolejności zobowiązana była do oceny wypełnienia przesłanek z art. 179 ust. 1 Ustawy, tj. istnienia interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez Odwołującego szkody w wyniku skarżonych czynności Zamawiającego. Skutkiem zaskarżonych czynności było dokonanie oceny ofert, w wyniku której oferta Odwołującego uzyskała trzecią lokatę, a ofertą najkorzystniejszą okazała się być oferta wykonawcy Graktiva Sp. z o.o. Odwołanie zmierza do uchylenia niekorzystnych dla niego czynności dokonanych z uchybieniem przepisów Ustawy, a tym samym odwołanie ma na celu ochronę interesu tego wykonawcy w uzyskaniu zamówienia, poprzez powtórzenie oceny ofert niepodlegających odrzuceniu, co stworzy Odwołującemu realną szansę na uzyskanie zamówienia. Żądania Odwołującego zmierzają do odrzucenia ofert dwóch wykonawców, co skutkowałoby tym, że jedyną w postępowaniu podlegającej ponownej ocenie byłaby oferta Odwołującego. W świetle powyższego należało uznać, iż spełnione zostały przesłanki określone w art. 179 ust. 1 Ustawy do merytorycznego rozpoznania odwołania. Przy rozpoznaniu odwołania Izba miała na uwadze całokształt okoliczności ustalonych w sprawie przy rozstrzyganiu w przedmiocie podniesionych zarzutów, które to ustalenia znajdują się poniżej. Zasadniczo podstawa faktyczna zarzutów sprowadza się do oceny wyjaśnień złożonych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przez wykonawców Graktiva Sp. z o.o. i IT Util Sp. z o.o. pod kątem wykazania ich niedostatecznej treści dla uznania, że oferty nie zawierają rażąco niskiej ceny. Dodatkowo Odwołujący podważał zasadność uznania, iż wyjaśnienia wykonawcy Graktiva w całości obejmowały informacje Sygn. akt: KIO 2180/15 8 stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zamawiający ustalił wartość zamówienia na kwotę 2.717.119,03 zł. netto, w tym wartość zamówienia podstawowego na kwotę 897.576,26 zł. oraz wartość opcji na kwotę netto 1.526.859,84 zł. Wartość szacunkowa zamówienia stanowi jednocześnie budżet Zamawiającego na sfinansowanie zamówienia określony kwotą brutto 3.342.056,42 zł. Postępowanie w sprawie przedmiotowego zamówienia jest drugim jakie Zamawiający prowadził, a pierwsze ogłoszone w Biuletynie Zamówień Publicznych w październiku 2014 r., zakończyło się jego umorzeniem w marcu 2015 r., z uwagi na przekroczenie środków, jakie Zamawiający mógł przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia (983.200,00 zł. brutto). Jedyną ofertę w postępowaniu unieważnionym złożył obecnie Odwołujący się wykonawca S&T Services Poland Sp. z o.o. w konsorcjum z S&T Serbia d o.o. oferując wykonanie zamówienia za kwotę brutto 3.794.995,20 zł. Na rozprawie Zamawiający oświadczył, iż przygotowując się do ponownej procedury udzielenia zamówienia uwzględnił wysokość oferty złożonej w pierwszym postępowaniu zwiększając budżet do kwoty 3.342.056,42 zł. brutto. Dokonał jednocześnie złagodzenia wymagań stawianych personelowi, a także zmodyfikował w niewielkim zakresie zakres świadczenia (skrócił czas świadczenia usługi wsparcia użytkowników do 3 miesięcy oraz poszerzył zamówienie opcjonalne o 3-miesięczny okres usługi wsparcia dla użytkowników). W obecnym postępowaniu oferty złożyło trzech wykonawców oferując wykonanie zamówienia za kwoty: 495.050,40 PLN (Graktiva), 642.060,00 PLN (IT Util) oraz 3.786.260,87 PLN (S&T). Na cenę oferty brutto składały się ceny jednostkowe wskazane w formularzu cenowym dla składowych zamówienia podstawowego i opcjonalnego. Wykonawcy w formularzach cenowych wskazywali ceny jednostkowe brutto dla wartości zamówienia podstawowego w rozbiciu na świadczenie usługi wsparcia dla użytkowników interfejsu ZSD3 oraz świadczenie usług serwisu oprogramowania interfejsu ZSD3 w I roku obowiązywania umowy, stanowiące wynagrodzenie za jeden miesiąc (poz. 1 i 2). W pozycjach od 3 do 4 formularza cenowego wykonawcy wskazywali ceny jednostkowe dla prawa opcji przedłużenia w rozbiciu na usługę serwisu dla oprogramowania SAP-ZSD3 w II i III roku obowiązywania umowy i usługę wsparcia dla użytkowników interfejsu ZSD3, stanowiące wynagrodzenie za jeden miesiąc. Pozycja nr 5 dotyczyła ceny jednostkowej świadczenia usług dotyczących modyfikacji interfejsu ZSD3 na podstawie zleceń (opcja modyfikacji), stanowiącej wynagrodzenie za jedną roboczogodzinę. W ofercie Graktiva Sp. z o.o. zamówienie podstawowe wycenione zostało w oparciu o ceny jednostkowe wynagrodzenia miesięcznego brutto świadczenia usługi wsparcia przez okres trzech miesięcy – 37.994,70 PLN, a za usługę serwisu przez okres 12 miesięcy – 15.276,60 Sygn. akt: KIO 2180/15 9 PLN. Dla zamówienia w ramach prawa opcji oferta wyceniona została w oparciu o ceny jednostkowe wynagrodzenia za jeden miesiąc brutto świadczenia usługi serwisu przez okres 24 miesięcy – 3.444,00 PLN oraz świadczenia usługi wsparcia przez okres 3 miesięcy – 16.223,70 PLN, a także wynagrodzenia za jedną roboczogodzinę świadczenia usługi modyfikacji interfejsu przy maksymalnej liczbie roboczogodzin (1200) – 55,35 PLN. W ofercie IT Util Sp. z o.o. zamówienie podstawowe wycenione zostało w oparciu o ceny jednostkowe wynagrodzenia miesięcznego brutto świadczenia usługi wsparcia przez okres trzech miesięcy – 12.300,00 PLN, a za usługę serwisu przez okres 12 miesięcy – 12.300,00 PLN. Dla zamówienia w ramach prawa opcji oferta wyceniona została w oparciu o ceny jednostkowe wynagrodzenia za jeden miesiąc brutto świadczenia usługi serwisu przez okres 24 miesięcy – 9.840,00 PLN oraz świadczenia usługi wsparcia przez okres 3 miesięcy – 12.300,00 PLN, a także wynagrodzenia za jedną roboczogodzinę świadczenia usługi modyfikacji interfejsu przy maksymalnej liczbie roboczogodzin (1200) – 153,75 PLN. W ofercie Odwołującego zamówienie podstawowe wycenione zostało w oparciu o ceny jednostkowe wynagrodzenia miesięcznego brutto świadczenia usługi wsparcia przez okres trzech miesięcy – 93.586,96 PLN, a za usługę serwisu przez okres 12 miesięcy – 106.956,52 PLN. Dla zamówienia w ramach prawa opcji oferta wyceniona została w oparciu o ceny jednostkowe wynagrodzenia za jeden miesiąc brutto świadczenia usługi serwisu przez okres 24 miesięcy – 64.173,91 PLN oraz świadczenia usługi wsparcia przez okres 3 miesięcy – 93.586,96 PLN, a także wynagrodzenia za jedną roboczogodzinę świadczenia usługi modyfikacji interfejsu przy maksymalnej liczbie roboczogodzin (1200) – 334,24 PLN. W związku z dużą rozbieżnością cen w stosunku do wartości szacunkowej zamówienia oraz średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert Zamawiający wystąpił do wykonawców Graktiva oraz IT Util o złożenie wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 Ustawy. W wezwaniu z dnia 22.09.2015 r. skierowanym do wykonawcy IT Util Sp. z o.o. żądał złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, oczekiwał przedstawienie obiektywnych czynników wpływających na wysokość ceny w szczególności w zakresie: oszczędności metod wykonania usługi, sprzyjających warunków dostępnych dla wykonawcy, zastosowanych rozwiązań technicznych, kosztów pracy (nie niższych od minimalnego wynagrodzenia ) oraz innych czynników warunkujących wysokość zaoferowanej ceny. Jednocześnie Zamawiający wskazał na obowiązek udowodnienia, w sposób niebudzący wątpliwości, że składowe ceny są racjonalne i umożliwiają, przy zachowaniu należytej staranności, prawidłowe wykonanie przedmiotu zamówienia. W związku z powyższym Zamawiający wezwał do udzielenia wyjaśnień i przedstawienia szczegółowych wyliczeń i kalkulacji cenowych, wyjaśniających sposób obliczenia zaproponowanej ceny ofertowej. Wezwanie skierowane do wykonawcy Graktiva Sp. z o.o. w piśmie z dnia 22.09.2015 r. różniło się w swej treści brzmieniem dodatkowego akapitu, w którym Zamawiający wskazał, Sygn. akt: KIO 2180/15 10 iż W trakcie oceny ofert Zamawiający zwrócił uwagę na znaczne zróżnicowanie kwot za świadczenie usług wsparcia dla użytkowników interfejsu ZSD3 w ramach zamówienia podstawowego i w ramach prawa opcji. Według Zamawiającego wyjaśnienia wymaga także sposób kalkulacji ceny jednostkowej za roboczogodzinę w przypadku świadczenia usług dotyczących modyfikacji interfejsu ZSD3 na podstawie zleceń (prawo opcji). Kwota ta odbiega znacznie od kwot zaoferowanych przez pozostałych dwóch oferentów i to budzi obawę, czy jej wartość wyczerpuje czynniki ceno i kosztotwórcze w ramach przedmiotowej usługi. IT Util złożył w piśmie z dnia 25.09.2015 r. wskazał między innymi na możliwość obniżenia kosztów administracyjno-operacyjnych serwisu, jaką stwarza świadczenie usługi serwisu utrzymaniowego i rozwoju systemów SAP dla innych klientów. Odnośnie kosztów zatrudnienia wskazał na możliwości zatrudnienia konsultantów głównie z terenu województwa kujawsko-pomorskiego, na którym przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto dla sektora „informacja i komunikacja” wyniosło w roku 2014 r. 5.048,00 zł, podczas gdy w województwie mazowieckim w tym samym okresie wynagrodzenie brutto wynosiło 7.814,00 zł. Wykonawca wskazał również na niższy koszt wynajmuj metra kwadratowego biura klasy A+. Wykonawca przewidział realizację prac przy wykorzystaniu własnych pracowników, bez udziału podwykonawców. Koszt pracy pracownika przyjęty do kalkulacji ceny ofertowej nie jest niższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2012 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Graktiva złożyła wyjaśnienia w piśmie z dnia 25.09.2015 r., nakładając na całość informacji klauzulę tajemnicy przedsiębiorstwa. Zamawiający uznał, iż wyjaśnienia w całości obejmują informacje prawnie chronione i odmówił Odwołującemu udostępnienia treści pisma wraz z załączonymi do niego dowodami. W wyjaśnieniach wskazane zostało, iż koszt wykonania części prac oszacowany został w oparciu o oferty podwykonawców (załączone do wyjaśnień). Wykonawca oszacował wysokość dalszych kosztów, które łącznie wynoszą około 440.000,00 zł. brutto z uwzględnieniem rezerwy na dodatkowe koszty (30.000,00 zł). Jednocześnie odnosząc się do różnicy w wycenie usługi wsparcia użytkowników interfejsu ZSD3 dla zamówienia podstawowego oraz opcji wykonawca wskazał na cechę charakterystyczną tej usługi jaką jest pewien wymiar odpłatności za gotowość do jej świadczenia, przy czym na etapie składania ofert nie jest możliwe dokładne określenie wielkości tego zapotrzebowania. Zdobyte doświadczenie przy projektach realizowanych na rzecz sądownictwa powszechnego przy tworzeniu systemu ZSRK wskazuje, iż w pierwszym okresie konieczny jest zwiększony nakład pracy, zaś w okresie wsparcia nakład ten jest zdecydowanie mniejszy. Odnośnie usług programistycznych wykonawca wskazał na przeciętne wynagrodzenie dla województwa kujawsko-pomorskiego, które w pierwszym kwartale 2015 r. wyniosło 3.497,69 zł. brutto, co przy zakładanym czasie pracy programisty Sygn. akt: KIO 2180/15 11 nie przekroczy kwoty 34.000 zł. Ponadto Graktiva posiada struktura biura pomocy (tzw. HelpDesk), funkcjonujące na potrzeby Ministerstwa Sprawiedliwości i Sądów, co ogranicza koszty do ich użytkowania i utrzymania. W uzasadnieniu utrzymania w poufności informacji zawartych w wyjaśnieniach wykonawca wskazał na ich wartość gospodarczą z uwagi na know-how w zakresie sposobu skalkulowania ceny oferty zdobyte w toku działalności gospodarczej na rynku usług informatycznych. Ich ujawnienie miałoby dawać konkurencyjnym podmiotom przewagę rynkową z uwagi na możliwość przygotowania swoich ofert z uwzględnieniem wiedzy na temat sposobu w jaki przygotowywane są oferty wykonawcy, co mogłoby wykonawcy utrudnić uzyskanie zamówień w przyszłości. Uwzględniając powyższe ustalenia Izba uznała, iż czynność oceny ofert wykonawców Graktiva oraz IT Util w zakresie złożonych wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny nie naruszała przepisów Ustawy. Jednocześnie Izba uznała, iż wyjaśnienia Graktiva nie zawierały w całości informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, co jednak nie wpływało na ocenę merytoryczną oferty i pozostawało bez wpływu na wynik postępowania. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż słuszne były zarzuty Odwołującego co do bezzasadności objęcia w całości informacji zawartych w wyjaśnieniach Graktiva tajemnicą przedsiębiorstwa (art. 8 ust. 2 i 3 Ustawy). Wskazane przez wykonawcę uzasadnienie objęcia klauzulą całości wyjaśnień (wraz z dowodami),sprowadza się do oceny charakteru informacji znajdujących się w wyjaśnieniach, mających wskazywać na know-how wykonawcy co do sposobu skalkulowania ceny oferty. W ocenie Izby, objęcie pojęciem know-how elementu kalkulacji ceny oferty, w sytuacji, kiedy wykonawca nie wskazuje unikalnych rozwiązań, nie może być skuteczną podstawą do wyłączenia jawności dokumentu składanego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Nie budzi żadnych wątpliwości, iż informacje zawarte w wyjaśnieniach w żadnym zakresie nie dotyczą sposobu realizacji samej usługi, czy też nowatorskiego wykorzystania potencjału kadrowego, jako elementu organizacji i przygotowania do świadczenia usługi. Wykonawca wskazywał informacje powszechnie znane (wysokość przeciętnego wynagrodzenia w województwie kujawsko-pomorskim, czy też wysokość minimalnego wynagrodzenia), jak też znane publicznie w związku z odbiorcą usługi przy realizacji której wykonawca zdobyć miał potrzebne doświadczenie i wiedzę (Ministerstwo Sprawiedliwości). Faktycznie większość wyjaśnień ma walor ogólnych danych, wykładni przepisów z odwołaniem się do orzecznictwa i tym samym w przeważającym zakresie nie wypełnia przesłanek do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Nie można również dopatrzyć się w nich elementów nowatorskiego podejścia do rachunku kosztów, tym bardzie, iż wyliczenia nie są Sygn. akt: KIO 2180/15 12 szczegółowe (co ewentualnie mogłoby nieść walor poznawczy i ekonomicznie wartościowy dla tego rodzaju usługi, gdzie zasadniczym elementem kosztotwórczym jest wynagrodzenie pracowników). W ocenie Izby jedynie załączone do wyjaśnień oferty wraz z informacją zawartą w treści pisma o podmiotach, które uczestniczyły w oszacowaniu części kosztów mogą mieć wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy konkurującego na rynku usług informatycznych i zasługują na ochronę. Powyższe czyniło zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 i 3 Ustawy zasadnym, z uwagi jednak na brak wpływu uchybienia tym przepisom na wynik oceny oferty (wyjaśnień), Izba uznała za właściwe oddalenie odwołania w całości w związku z brzmieniem art. 192 ust. 2 Ustawy. Zgodnie z przywołanym artykułem Izba uwzględnia odwołanie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Aby móc stwierdzić, że naruszenie zasady jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego miało wpływ na jego wynik, konieczne było stwierdzenie w przedmiotowym stanie faktycznym adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy odmową udostępnienia Odwołującemu treści wyjaśnień, a wynikiem oceny oferty Graktiva pod kątem ustalenia braku podstaw do jej odrzucenia na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 Ustawy. Niewątpliwe brak wiedzy co do treści wyjaśnień udzielonych w trybie art. 90 ust. 1 Ustawy stanowi obiektywne utrudnienie dla weryfikacji przez innych wykonawców zasadności dokonanej przez Zamawiającego oceny wyjaśnień, a w konsekwencji oferty, co jednak nie czyni jeszcze tej oceny nieprawidłową. Należy mieć na uwadze, iż ocena zasadności utrzymania klauzuli tajemnicy przedsiębiorstwa dokonywana przez Zamawiającego obok oceny merytorycznej informacji jest niezależna i opiera się na innych przesłankach niż ocena treści wyjaśnień prowadzona pod kątem ustalenia czy nie doszło do zaoferowania rażąco niskiej ceny. Stwierdzenie, że informacje zawarte w wyjaśnieniach nie spełniają przesłanek opisanych w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji skutkuje jedynie tym, że Zamawiający odtajnia treść wyjaśnień (zgodnie z uchwałą SN z 21.10.2005 r., sygn. akt III CZP 74/05), nie ma to natomiast wpływu na ewentualne odrzucenie oferty na podstawie art. 89 ust. 1 Ustawy. W związku z powyższym Izba uznała, iż zaniechanie udostępnienia Odwołującemu wyjaśnień Graktiva wprawdzie naruszało przepisy Ustawy (art. 8 ust. 3), to jednak nie było możliwe stwierdzenie, aby naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania, tj. uznanie oferty Graktvia za najkorzystniejszą o czym zdecydowały okoliczności omówione przy zarzucie zaniechania odrzucenia oferty Graktiva na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 oraz art. 90 ust. 3 Ustawy. Odnosząc się do zarzutów związanych z zaniechaniem odrzucenia ofert wykonawców Graktiva oraz IT Utiul na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 oraz art. 90 ust. 3 Sygn. akt: KIO 2180/15 13 Ustawy Izba skupiła się na ocenie merytorycznej wyjaśnień obu wykonawców dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. Izba nie dopuściła dowodu z przesłuchania świadka zgłoszonego przez Odwołującego na okoliczność wadliwej kalkulacji kosztów osobowych oraz powiązanym z nią ustaleniem pracochłonności usługi wsparcia użytkowników systemu. Odwołujący chciał powołać na świadka pracownika, który realizował usługę wsparcia systemu w miesiącu marcu po jego wdrożeniu na rzecz Zamawiającego i który miał mieć unikatową wiedzę co do rzeczywistej pracochłonności wynikającej z ilości zgłoszeń i błędów sygnalizowanych przez użytkowników systemu (300 sądów). Izba nie dopuściła dowodu z zeznań świadka uznając, iż nie jest on przydatny do rozstrzygnięcia o istotnych okolicznościach związanych z oceną wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny. To wyjaśnienia były przedmiotem badania, a nie ustalenie warunków w jakich świadczona była przez Odwołującego usługa wsparcia, czy też przyjęta przez tego wykonawcę koncepcja oszacowania kosztów świadczenia usługi. Złożone przez Odwołującego wyliczenie własne kosztów wynagrodzenia, jakie miały być przyjęte w ofertach Graktiva oraz IT Util nie miały waloru dowodowego, tak z uwagi na sporządzającego je wykonawcę zainteresowanego pozytywnym rozpoznaniem odwołania, jak i przyjęte dla podstawy wyliczeń subiektywne założenia pracochłonności oraz liczebności personelu (obiegające od wymagań minimalnych ustalonych w siwz). W ocenie Izby wyjaśnienia obu wykonawców były adekwatne do wezwań Zamawiającego i nie mgły być oceniane w oderwaniu od okoliczności faktycznych sprawy dotyczących ustalenia wartości szacunkowej zamówienia oraz specyfiki przedmiotu zamówienia. Wprawdzie czynność wezwania do złożenia wyjaśnień nie była objęta zakresem zarzutów, to same okoliczności dotyczące ustalenia sposobu szacowania wartości zamówienia miały znaczenie dla oceny, czy wycena prac dokonana przez wykonawców Graktiva oraz IT Util rzeczywiście uniemożliwia należyte wykonanie przedmiotu zamówienia. Izba uznała, iż na szacunek Zamawiającego wpływ miało unieważnione w marcu 2015 r. postępowanie, w którym jedyna złożona oferta znacząco odbiegała od szacunków Zamawiającego. Przygotowując się do nowego postępowania Zamawiający zadbał o zabezpieczenie większych środków na sfinansowanie zamówienia, które jednocześnie stanowiły szacunkową wartość zamówienia. Nie można dopatrzeć się innej przyczyny zwiększenia wartości zamówienia niż ta wskazana powyżej, tym bardziej, iż Zamawiający nie dokonał istotnej zmiany zakresu przedmiotu zamówienia w stosunku do opisu z pierwszego postępowania, dla którego oszacował wartość poniżej 1 mln złotych. Okoliczności w jakich Zamawiający dokonał oszacowania wartości zamówienia skłaniają do wniosku, iż Zamawiający w obecnie prowadzonym postępowaniu znacząco doszacował wartość prac w oderwaniu od ich zakresu rzeczowego w celu zapewnienia większej kwoty na sfinansowanie Sygn. akt: KIO 2180/15 14 zamówienia. Faktycznie Zamawiający dopasował budżet do poziomu ceny zaoferowanej w pierwszym postępowaniu, którą złożył obecnie Odwołujący się. Szacowanie wartości zamówienia nie dostarczało żadnych danych co do sposobu szacowania kosztów przez Zamawiającego, a tym samym nie można było wskazać na konkretne wytyczne pomocne dla wyceny prac przez wykonawców, stąd nie były one również przywołane w wezwaniach do złożenia wyjaśnień. Zamawiający w przypadku wykonawcy IT Util ograniczył się do przywołania brzmienia przepisu, co pozostawiało temu wykonawcy dużą swobodę co do stopnia szczegółowości wyjaśnień. W odniesieniu do Graktiva Zamawiający wskazał dodatkowo na konkretną potrzebę wyjaśnienia przyczyn różnego oszacowania usługi wsparcia dla zamówienia podstawowego oraz opcji, a także ceny za roboczogodzinę. Generalnie wykonawcy wezwani zostali do wskazania okoliczności, które pozwalały na obniżenie kosztów świadczenia usługi oraz przedstawienia wyliczeń. Okoliczności powoływane przez oba podmioty (działające na tym samym rynku) były w pewnym zakresie spójne i dotyczyły niższych niż w województwie mazowieckim wynagrodzeń. Wyliczenia miały charakter opisowy, a brak szczegółowej kalkulacji, zdaniem Izby, nie miał większego znaczenia poznawczego, gdyż faktycznie sprowadzałoby się również do wykazywania poziomu wynagrodzenia, stawek (tak jak uczynił to Odwołujący). Istotnym w niniejszej sprawie była również to, że Zamawiający nie wymagał zatrudnienia specjalistów wyłącznie na potrzeby tego zamówienia, a zatem w ramach wynagrodzenia za pracę specjaliści mogli być kierowani do różnych zadań. Stąd rzeczywista stawka wynagrodzenia specjalisty (konsultanta) rozkładać mogła się na inne zadania, jakie realizują ci wykonawcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Izba uwzględniła również element swobody jaką mieli wykonawcy w oszacowaniu kosztów, a która wynikała z charakteru przedmiotu zamówienia, opierającego się zasadniczo na kosztach osobowych specjalistów. Nie budziło wątpliwości, iż ten element kosztotwórczy ma faktyczne znaczenie dla wyceny prac. Izba uznała, iż wykonawca Graktiva przedstawił w wyjaśnieniach informacje dotyczące podstawy kalkulacji tych kosztów wskazując na wycenę części prac realizowanych z udziałem podwykonawców (poparte dowodami – ofertami), czy też koszt pracy programisty w zakładanym okresie odpowiadające przeciętnemu wynagrodzeniu dla województwa kujawsko-pomorskiego. Wprawdzie kalkulacja nie była prezentowana w postaci rozbicia składników kosztotwórczych w ramach poszczególnych cen jednostkowych, to informacje zawarte w wyjaśnieniach pozwalały na zweryfikowanie wskazanych w formularzu cenowym wartości i ustalenia, że usługa będzie świadczona z zyskiem. Odnośnie różnego wycenienia prac objętych zamówieniem podstawowym oraz opcjonalnego, Izba ustaliła, że wykonawca w wyjaśnieniach wskazał na przyczynę uzasadniającą ten sposób kalkulacji odwołując się do cechy charakterystycznej przedmiotowej usługi, która ma wymiar odpłatności za gotowość Sygn. akt: KIO 2180/15 15 do jej świadczenia, przy czym na etapie składania ofert nie jest możliwe dokładne określenie wielkości tego zapotrzebowania. Niewątpliwe przy tego rodzaju usługach elementem trudnym do oszacowania jest rzeczywisty wymiar prac, którego nie determinuje czas trwania umowy, lecz faktyczna potrzeba wsparcia, czy też serwisu. Powyższe czyniło zatem kalkulację kosztów w pewnym zakresie subiektywną, wynikającą z różnego oszacowania ryzyka. W świetle powyższego wyliczenia prezentowane przez Odwołującego nie mogły być wyznacznikiem dla oceny prawidłowości ocen innych wykonawców, działających na innym rynku, na którym koszty wynagrodzenia odbiegają od wynagrodzeń w województwie mazowieckim (co jest wiedzą notoryjną). Ponadto Odwołujący przy wyliczeniu kosztów zawyżył potrzebną do wykonania usługi ilość pracowników, co zmieniało opisane w siwz wymagania minimalne Zamawiającego, a jednocześnie wpływało w sposób istotny na wysokość zasadniczych kosztów wynagrodzenia pracowników. Odnośnie wyjaśnień udzielonych przez IT Util Izba uznała, iż mogły być one ocenione jako zbyt mało szczegółowe, gdyby nie charakter tego zamówienia wskazany powyżej. W niniejszej sprawie Izba uznała, iż istotna informacja dotyczącą kalkulacji kosztów osobowych została ujęta w wyjaśnieniach i dotyczyła wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w województwie kujawsko-pomorskim dla sektora „informacja i komunikacja” oraz kosztów wynajmu powierzchni biurowej. Wprawdzie wykonawca nie przedstawił szczegółowego wyliczenia wpływu tych czynników na kalkulację ceny ofertowej, w ocenie Izby przy tym zamówieniu przedstawienie wyliczeń, których wynikiem byłyby ceny jednostkowe wskazane w ofercie niewiele wniosłoby do rozstrzygnięcia. Również kalkulacja Odwołującego sprowadzała się do wykazania stawek wynagrodzenia, a nie szczegółowej kalkulacji cen jednostkowych. Odnośnie braku dowodów, Izba uznała, iż obowiązek złożenia dowodów wskazany w przepisie art. 90 ust. 1 Ustawy dotyczy sytuacji, w których takie dowody istnieją, tj. mogą być obiektywnie pozyskane. Skro istotnym w niniejszym postępowaniu był koszt osobowy pracy personelu, to przy braku podwykonawstwa, wykonawca może przedłożyć własne wyliczenia. Ewentualne złożenie umów o prace nie było obiektywnie potrzebne, gdyż nie pozwalałoby to na ustalenie jaki udział wynagrodzenia ustalonego w umowie przypadać miałby na to konkretne zamówienie. Tym samym Izba uznała wyjaśnienia wykonawcy za wystarczające przy uwzględnieniu specyfiki zamówienia a także okoliczności w jakich Zamawiający szacował wartość szacunkową zamówienia. Całokształt omówionych powyżej okoliczności skłaniał do postawienia tezy, iż obie kwestionowane oferty prezentowały poziom cen rynkowych świadczenie usługi wyrażonych w cenach ofertowych, których rzetelności nie podważała sama okoliczność, iż inny wykonawca oczekiwał wyższego wynagrodzenia, przekraczającego nawet budżet Zamawiającego. Nie można było w przedmiotowym stanie faktycznym traktować szacunku Sygn. akt: KIO 2180/15 16 Zamawiającego jako ekonomicznie wyważonego, a tym samym stanowiącego adekwatne odniesienie dla badania ofert pod kątem rażąco niskiej ceny. Należy mieć na uwadze, iż czynność szacowania wartości zamówienia wyłączona jest spod kontroli wykonawców (poprzedza czynność podejmowane w postępowaniu), a jednocześnie stanowi jedną z okoliczności, istotną z punktu widzenia badania ofert pod kątem rażąco niskiej ceny. W związku z powyższym, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, o rażąco niskiej cenie nie mogło przesądzać samo porównanie z wartością szacunkową zamówienia, które zdecydowało o wszczęciu postępowania w trybie art. 90 ust. 1 Ustawy. Uwzględniając przede wszystkim specyfikę kalkulacji kosztów przy tego rodzaju usługach, jak objęta przedmiotem zamówienia różnice w cenach mogą być znaczne, co wynika przede wszystkim z różnego oszacowania pracochłonności oraz ryzyka wystąpienia dużej ilości zgłoszeń w ramach usługi wsparcia. Ponadto na wycenę usługi wpływa jej charakter wynikający z konieczności zapewnienia gotowości do naprawy bądź rozbudowy systemu (tzw. assistance), a nie stałego świadczenia pracy. Ponieważ na wyliczoną średnią cenę wszystkich złożonych ofert wpływ miała cena Odwołującego, zbliżona do zaoferowanej w unieważnionym postępowaniu oferty Izba uznała, podobnie jak w przypadku wartości szacunkowej zamówienia, iż porównanie z nią ofert Graktiva oraz IT Util nie mogło przesądzać o odrzuceniu tych ofert. Izba nie kwestionuje zasadności same wszczęcia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 90 ust 1 Ustawy (co nie jest objęte przedmiotem zarzutów), dla którego ustawodawca zdecydował wprowadzić mechanizm oceny, czy w sprawie występuje uzasadnione podejrzenie zaoferowania rażąco niskiej ceny. Wskazuje natomiast na potrzebę uwzględnienia całokształtu okoliczności dla ostatecznej oceny wypełnienia przesłanek do odrzucenia oferty. W ocenie Izby w przedmiotowej sprawie istotną okolicznością była specyfika zamówienia, które nie obejmuje tworzenia systemu, ale zapewnienie jego wsparcia, co pozostawiało w gestii wykonawców oszacowanie stopnia zaangażowania pracowników w okresie świadczenia usługi. Również sam Zamawiający stwierdził na rozprawie, iż pierwsze szacowanie przedmiotu zamówienia (w unieważnionym postępowaniu) było bliższe realiom rynkowym, a ustalona dla tego postępowania wartość zamówienia podyktowana była wysokością jedynej oferty jaką Zamawiający otrzymał w pierwszym postępowaniu. Ponieważ i w tym postępowaniu ofertę złożył wykonawca ubiegający się ponownie o to zamówienia złożona przez niego oferta nie odbiegała znacząco od pierwszej oferty, chociaż nadal przewyższała środki Zamawiającego. W obu postępowaniach poziom ceny oferty tego wykonawcy wpływał na czynności podejmowane w postępowaniach (pierwsze postępowanie unieważnione, a w obecnym dwie znacząco tańsze oferty były poddane weryfikacji pod kątem rażąco niskiej ceny). Należy zauważyć, iż może to prowadzić do wypaczenia celu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jakim jest Sygn. akt: KIO 2180/15 17 wybór oferty najkorzystniejszej dla Zamawiającego. Składanie przeszacowanych ofert może wymuszać na Zamawiającym konieczność wydatkowania większych niż rzeczywiście uzasadnione ekonomicznie środków na sfinansowanie zamówienia. Takie praktyki nie mogą w ocenie Izby prowadzić do odrzucania ofert korzystnych ekonomicznie, co do których brak jest przekonujących argumentów i dowodów, że uniemożliwiają prawidłowe wykonanie zamówienia. Mając powyższe na względzie odwołanie podlegało oddaleniu na podstawie art. 192 ust. 1 i 2 Ustawy. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 192 ust. 9 oraz art. 192 ust. 10 Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 3 i § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis od odwołania i obciążyła nimi Odwołującego. Przewodniczący: ……………………….

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI