KIO 2137/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpoznała odwołanie złożone przez SITA Południe Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Częstochowie przeciwko Gminie Koszęcin w postępowaniu dotyczącym zamówienia publicznego na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Gmina Koszęcin udzieliła zamówienia w trybie z wolnej ręki firmie PZOM W. S., powołując się na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł przewidzieć, a która wymagała natychmiastowego wykonania zamówienia. SITA Południe zarzuciła naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp), w tym art. 67 ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 i 3 Pzp, wskazując na rażące naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Izba ustaliła, że Gmina Koszęcin, działając w imieniu ośmiu gmin, prowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia, w którym pierwotnie wpłynęły cztery oferty. Po wcześniejszym wyroku KIO nakazującym ponowną ocenę ofert i odrzucenie ofert PZOM W. S. oraz Konsorcjum Remondis, jedyna pozostała oferta SITA Południe była znacznie droższa. Gmina Koszęcin unieważniła postępowanie, a następnie udzieliła zamówienia z wolnej ręki PZOM W. S., powołując się na art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp. KIO uznała, że choć istnieje potrzeba natychmiastowego udzielenia zamówienia ze względu na specyfikę odbioru odpadów, to przyczyny opóźnienia (dwukrotne odwołania, czas postępowań, uzgodnienia z innymi gminami) leżały po stronie zamawiającego i były przewidywalne. W związku z tym stwierdzono naruszenie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp. Jednakże, uznając, że utrzymanie zawartej umowy leży w ważnym interesie publicznym, KIO skorzystała z możliwości nałożenia kary finansowej zamiast unieważnienia umowy. Na Gminę Koszęcin nałożono karę w wysokości 7 440,16 zł (5% wartości umowy). Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, obciążając nimi Gminę Koszęcin.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek stosowania trybu z wolnej ręki w Pzp (art. 67 ust. 1 pkt 3), zwłaszcza w kontekście przewidywalności opóźnień i ważnego interesu publicznego.
Dotyczy specyfiki zamówień publicznych, zwłaszcza w sektorze gospodarki odpadami, gdzie ciągłość usług jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udzielenie zamówienia publicznego w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp jest dopuszczalne, gdy sytuacja wymagająca natychmiastowego wykonania wynika z przyczyn leżących po stronie zamawiającego lub jest przewidywalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udzielenie zamówienia w trybie z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp wymaga, aby wyjątkowa sytuacja niewynikająca z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagała natychmiastowego wykonania zamówienia. Opóźnienia wynikające z procedur odwoławczych czy organizacyjnych zamawiającego są przewidywalne i nie uzasadniają zastosowania tego trybu.
Uzasadnienie
Izba uznała, że przyczyny opóźnienia w postępowaniu, takie jak dwukrotne odwołania czy konieczność zwołania sesji rad gmin, były przewidywalne i leżały po stronie zamawiającego. Nie spełnia to przesłanki 'wyjątkowej sytuacji niewynikającej z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć'.
Czy w przypadku naruszenia przepisów Pzp przy udzieleniu zamówienia z wolnej ręki, ale gdy utrzymanie umowy leży w ważnym interesie publicznym, można nałożyć karę finansową zamiast unieważnienia umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 192 ust. 3 pkt 2 lit. c Pzp, Izba może nałożyć karę finansową, jeżeli umowa została zawarta z naruszeniem przepisów, a utrzymanie jej leży w ważnym interesie publicznym.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że specyfika przedmiotu zamówienia (odbiór odpadów) przemawia za koniecznością zapewnienia ciągłości usług, co uzasadnia utrzymanie umowy w ważnym interesie publicznym, pomimo naruszenia przepisów przy jej udzielaniu. W związku z tym zastosowano art. 192 ust. 3 pkt 2 lit. c Pzp.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SITA Południe Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | odwołująca |
| Gmina Koszęcin | organ_państwowy | zamawiający |
| Prywatny Zakład Oczyszczania Miasta Waldemar S. | inne | wykonawca (wybrany w trybie z wolnej ręki) |
Przepisy (12)
Główne
Pzp art. 67 § 1 pkt 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Tryb z wolnej ręki dopuszczalny w wyjątkowej, nieprzewidywalnej sytuacji wymagającej natychmiastowego wykonania, nie wynikającej z przyczyn leżących po stronie zamawiającego.
Pzp art. 192 § 3 pkt 2 lit. c
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Możliwość nałożenia kary finansowej zamiast unieważnienia umowy, gdy utrzymanie jej leży w ważnym interesie publicznym.
Pomocnicze
Pzp art. 7 § 1 i 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Regulacje dotyczące skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Regulacje dotyczące skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Uprawnienie do wnoszenia środków ochrony prawnej.
Pzp art. 146 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przesłanka do uwzględnienia odwołania i nałożenia kary finansowej (naruszenie przepisów przy udzieleniu zamówienia).
Pzp art. 193
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wysokość kar finansowych nakładanych na zamawiającego.
Pzp art. 16 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Możliwość wspólnego przeprowadzania postępowania przez zamawiających.
Pzp art. 16 § 5
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Stosowanie przepisów dotyczących zamawiającego do zamawiających wspólnie udzielających zamówienia.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzaju kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 3 pkt 1 lit. a
Podstawa do zaliczenia wpisu od odwołania w poczet kosztów postępowania.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzaju kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 3 pkt 2 lit. b
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina Koszęcin naruszyła art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, stosując tryb z wolnej ręki w sytuacji, gdy przyczyny opóźnienia były przewidywalne i leżały po stronie zamawiającego. • Udzielenie zamówienia z wolnej ręki naruszyło zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Odrzucone argumenty
Zamawiający argumentował, że sytuacja wymagała natychmiastowego wykonania zamówienia z uwagi na wyjątkowe, nieprzewidywalne okoliczności, co uzasadniało tryb z wolnej ręki. • Zamawiający twierdził, że opóźnienia wynikały z procedur odwoławczych i konieczności uzgodnień z innymi gminami, a nie z jego winy.
Godne uwagi sformułowania
wyjątkowa sytuacja niewynikająca z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć • wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia • dwukrotne wniesienie odwołania w jednym postępowaniu nie jest niczym nadzwyczajnym i jest sytuacją z całą pewnością możliwą do przewidzenia • utrzymanie zawartej umowy leży w ważnym interesie publicznym
Skład orzekający
Ewa Sikorska
przewodniczący
Małgorzata Stręciwilk
członek
Klaudia Szczytowska - Maziarz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stosowania trybu z wolnej ręki w Pzp (art. 67 ust. 1 pkt 3), zwłaszcza w kontekście przewidywalności opóźnień i ważnego interesu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych, zwłaszcza w sektorze gospodarki odpadami, gdzie ciągłość usług jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują elastyczne przepisy Prawa zamówień publicznych, balansując między formalnymi wymogami a realnym interesem publicznym, co jest istotne dla wielu firm i jednostek samorządu terytorialnego.
“Kara za zamówienie z wolnej ręki: Kiedy interes publiczny usprawiedliwia naruszenie prawa?”
Dane finansowe
kara finansowa: 7440,16 PLN
zwrot wpisu od odwołania: 7500 PLN
zwrot kosztów postępowania (wpis i wynagrodzenie pełnomocnika): 11 100 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.