KIO/2106/10

Krajowa Izba OdwoławczaWarszawa2010-10-13
SAOSinnezamówienia publiczneWysokainne
zamówienia publiczneprawo zamówień publicznychodpady medyczneutylizacja odpadówwarunki udziałukonkurencjaKIO

Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie spółki Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o. od czynności Szpitala w Katowicach, nakazując zmianę warunku dotyczącego wartości wykonanych usług utylizacji odpadów niebezpiecznych, uznając dotychczasowy wymóg za nadmierny i ograniczający konkurencję.

Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o. wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej od czynności Zamawiającego (Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 7 w Katowicach) w postępowaniu o udzielenie zamówienia na utylizację odpadów medycznych. Odwołujący zarzucił, że wymóg wykazania wykonania co najmniej trzech usług utylizacji odpadów o wartości co najmniej 350 000 zł brutto każda jest nieadekwatny do przedmiotu zamówienia i utrudnia konkurencję. Izba uwzględniła odwołanie, uznając wymóg za nadmierny i naruszający zasady uczciwej konkurencji oraz proporcjonalności, nakazując zmianę warunku.

Sprawa dotyczyła odwołania wniesionego przez Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o. od czynności Zamawiającego, Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 7 w Katowicach, w postępowaniu o udzielenie zamówienia na usługi odbioru, transportu i utylizacji odpadów niebezpiecznych. Głównym zarzutem odwołującego było naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych poprzez określenie warunków udziału w postępowaniu w sposób nieadekwatny do przedmiotu zamówienia i utrudniający konkurencję. Konkretnie, chodziło o wymóg wykazania wykonania co najmniej trzech usług utylizacji odpadów o wartości co najmniej 350 000 zł brutto każda. Odwołujący argumentował, że wartość pojedynczych usług nie jest kluczowa dla oceny zdolności wykonawcy, a istotna jest łączna ilość odpadów, którą jest w stanie odebrać i unieszkodliwić. Krajowa Izba Odwoławcza, po analizie przepisów Prawa zamówień publicznych (w tym art. 7 ust. 1 i art. 22 ust. 4), uznała zarzuty odwołania za zasadne. Stwierdzono, że wymaganie wykazania doświadczenia w oparciu o trzy usługi o tak wysokiej wartości było nadmierne w stosunku do przedmiotu zamówienia, którego miesięczna ilość odpadów wynosiła 16 500 kg. Izba podkreśliła, że warunki udziału w postępowaniu muszą być związane z przedmiotem zamówienia i proporcjonalne do niego, a także zapewniać uczciwą konkurencję. Wartość wykonanych usług nie powinna być jedynym lub głównym kryterium oceny doświadczenia, zwłaszcza gdy nie znajduje to uzasadnienia w specyfice zamówienia. W konsekwencji, Izba uwzględniła odwołanie i nakazała Zamawiającemu zmianę ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia w taki sposób, aby wykonawcy mogli wykazać się wykonaniem usług o łącznej wartości co najmniej 350 000 zł brutto, obejmujących odbiór, transport i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Izba uznała ten wymóg za nadmierny, nieadekwatny do przedmiotu zamówienia i naruszający zasadę uczciwej konkurencji.

Uzasadnienie

Izba stwierdziła, że wartość pojedynczych usług nie jest kluczowym kryterium oceny doświadczenia wykonawcy w tym przypadku, a istotniejsza jest zdolność do odbioru i unieszkodliwienia określonej ilości odpadów. Wymóg ten ograniczał konkurencję i nie znajdował uzasadnienia w specyfice zamówienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnia odwołanie i nakazuje zmianę ogłoszenia o zamówieniu oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia

Strona wygrywająca

Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o.spółkaodwołujący
Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Górnośląskie Centrum Medyczne w Katowicach im. Prof. Leszka Giecainstytucjazamawiający

Przepisy (10)

Główne

p.z.p. art. 22 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie. Określenie tego warunku zależy od rodzaju postępowania, jego skomplikowania i zakresu wymaganych wiadomości.

p.z.p. art. 22 § ust. 4

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

Opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu powinien być związany z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.

p.z.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

Zamawiający jest zobowiązany przygotować postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.

p.z.p. art. 192 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

Podstawa prawna do uwzględnienia odwołania.

p.z.p. art. 192 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

Podstawa prawna do nakazania zamawiającemu wykonania czynności.

p.z.p. art. 192 § ust. 9 i 10

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.

Pomocnicze

u.o. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

Reguluje kwestie zezwoleń na zbieranie, transport oraz unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych.

u.o. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

Reguluje kwestie zezwoleń na zbieranie, transport oraz unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich dokumenty te mogą być składane art. 1 § ust. 1 pkt 3

Określa możliwość żądania przez zamawiającego wykazu usług niezbędnych do wykazania spełniania warunku wiedzy i doświadczenia, z podaniem ich wartości.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. 3 § pkt 2

Podstawa do uwzględnienia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg wykazania wykonania co najmniej trzech usług utylizacji odpadów o wartości co najmniej 350 000 zł brutto każda jest nieadekwatny do przedmiotu zamówienia. Wymóg ten narusza zasadę uczciwej konkurencji i proporcjonalności. Zamawiający nie wykazał, że warunek wiedzy i doświadczenia jest adekwatny do przedmiotu zamówienia. Odwołujący posiada zdolności do wykonania zamówienia, co potwierdzają posiadane decyzje i dane o ilości unieszkodliwionych odpadów.

Odrzucone argumenty

Zamawiający argumentował, że wymagana wartość usług jest uzasadniona stopniem skomplikowania i wielkością przedsięwzięcia oraz potrzebą posiadania doświadczenia w logistyce. Zamawiający powołał się na rozporządzenie w sprawie rodzajów dokumentów, jakie może żądać zamawiający, wskazując na możliwość żądania wykazu usług z podaniem ich wartości.

Godne uwagi sformułowania

określenie warunków udziału w postępowaniu zależy od rodzaju prowadzonego postępowania, stopnia jego skomplikowania, zakresu wymaganych wiadomości, czy umiejętności specjalnych warunki udziału w postępowaniu są konkretyzowane w indywidualnych uwarunkowaniach danego postępowania i winny być formułowane w sposób odpowiadający co do wielkości, charakteru, złożoności oraz rodzaju przedmiotowi zamówienia Izba ocenia natomiast, że żadna z ciągu czynności wchodzących w skład przedmiotu zamówienia nie ma sama w sobie szczególnie złożonego charakteru. Poglądowi temu Izba nie dała wiary. realizacja przedmiotu zamówienia nie wymaga żadnych szczególnych kompetencji logistycznych. Gwarancji prawidłowego wykonywania przedmiotu zamówienia [...] należałoby upatrywać raczej w dysponowaniu przez wykonawcę odpowiednim potencjałem technicznym lub znajdowania się w odpowiedniej sytuacji ekonomicznej i finansowej. Zamawiający jednak takich wymagań nie ustanowił. zamawiający na rozprawie nie potrafił wskazać, ilu wykonawców, jego zdaniem, posiada doświadczenie na wymaganym poziomie. przygotowując postępowania zamawiający stracił z oczu konieczność zachowania konkurencji. opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu powinien być związany z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. zamawiający winien w taki sposób dokonać opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, aby ich powiązanie i proporcje w odniesieniu do przedmiotu zamówienia nie uniemożliwiały wzięcia udziału w postępowaniu wykonawcom zdolnym do ich wykonania. Działanie przeciwne, nie tylko ogranicza konkurencję, ale pozostaje też w sprzeczności z oczywistym interesem zamawiającego. zamawiający nie wykazał, że warunek udziału w postępowaniu dotyczący wiedzy i doświadczenia jest adekwatny do przedmiotu zamówienia i pozostawał w stosunku do niego w odpowiedniej proporcji. zamawiający sformułował zaskarżone wymogi udziału w postępowaniu w sposób nie odpowiadający wielkości, charakterowi oraz rodzajowi przedmiotu zamówienia przez co uniemożliwił ubieganie się o udzielenie zamówienia wykonawcy zdolnemu do jego wykonania. de lege lata nie znajduje uzasadnienia pogląd o konieczności formułowania warunku udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia z obligatoryjnym użyciem wartości wykazywanych usług.

Skład orzekający

Magdalena Grabarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących warunków udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności zasady proporcjonalności, adekwatności do przedmiotu zamówienia oraz uczciwej konkurencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień związanych z utylizacją odpadów, ale zasady ogólne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak nadmierne lub źle skonstruowane warunki w przetargach mogą sztucznie ograniczać konkurencję, co jest istotne zarówno dla wykonawców, jak i zamawiających. Pokazuje też, jak KIO dba o zasady uczciwego rynku.

Czy wymóg 350 tys. zł za usługę utylizacji odpadów to za dużo? KIO wyjaśnia, jak nie zabijać konkurencji w przetargach.

Dane finansowe

WPS: 350 000 PLN

koszty postępowania: 18 600 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt KIO/2106/10 WYROK z dnia 13 października 2010 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Magdalena Grabarczyk Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o., 47-220 Kędzierzyn-Koźle, ul. Szkolna 15 od czynności zamawiającego Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach im. Prof. Leszka Gieca, 40-635 Katowice, ul. Ziołowa 45/47 orzeka: 1. uwzględnia odwołanie i nakazuje Samodzielnemu Publicznemu Szpitalowi Klinicznemu Nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Górnośląskiego Centrum Medycznego w Katowicach im. Prof. Leszka Gieca, 40-635 Katowice, ul. Ziołowa 45/47 dokonanie zmiany ogłoszenia o zamówieniu - sekcja III.2.3).l 1 oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia - pkt 5.1.2 i pkt 12.9.11 - w ten sposób, że w części następującej po skrócie tj. otrzymują brzmienie: „w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert - a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie - wykonał lub w przypadku świadczeń okresowych wykonuje, usługi odbioru, transportu i utylizacji odpadów niebezpiecznych o łącznej wartości co najmniej 350.000zł brutto”. 2. kosztami postępowania obciąża Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Górnośląskie Centrum Medyczne w Katowicach im. Prof. Leszka Gieca, 40-635 Katowice, ul. Ziołowa 45/47 i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) kwotę wpisu uiszczonego przez Zakład Energetyki – Blachownia Sp. z o.o., 47-220 Kędzierzyn-Koźle, ul. Szkolna 15; 2) dokonać wpłaty kwoty 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Górnośląskie Centrum Medyczne w Katowicach im. Prof. Leszka Gieca, 40-635 Katowice, ul. Ziołowa 45/47 na rzecz Zakładu Energetyki – Blachowni Sp. z o.o., 47-220 Kędzierzyn- Koźle, ul. Szkolna 15 stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Stosownie do art. 198a ust. 1 i 198b ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Katowicach. ……………………………… Sygn. akt KIO 2106/10 U z a s a d n i e n i e Zamawiający – Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 7 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego Górnośląskie Centrum Medyczne w Katowicach im. prof. Leszka Gieca - prowadzi na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759 ze zm.), w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest utylizacja odpadów medycznych. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 18 września 2010 r. pod numerem 2010/S 182-278189. Specyfikacja istotnych warunków zamówienia (siwz) została udostępniona na stronie internetowej zamawiającego 20 września 2010 r. ZAKŁAD ENERGETYKI- BLACHOWNIA Sp. z o. o. w Kędzierzynie – Koźlu wniósł odwołanie wobec treści ogłoszenia o zamówieniu i treści siwz w części dotyczącej opisu sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu. Odwołujący zarzucił zamawiającemu, że opis sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu – wymaganie dotyczące wykonania minimum trzech usług utylizacji odpadów o wartości nie mniejszej, niż 350.000 zł narusza art. 7 ust. 1 p.z.p. i art. 22 ust. 2 p.z.p. przez określenie warunków udziału w postępowaniu nieadekwatnie do przedmiotu zamówienia oraz w sposób utrudniający konkurencję i uniemożliwiający należyte ustalenie kręgu wykonawców zdolnych do wykonania zamówienia. Odwołujący zażądał usunięcia z ogłoszenia o zamówieniu Sekcji III.2.3).l 1 oraz z pkt 5.1.2 i pkt 12.9.11, i wprowadzenie w ich miejsce wymogu wykonania przez wykonawcę w okresie 3 lat co najmniej 3 (trzech) usług w zakresie odbioru i unieszkodliwiania odpadów medycznych o łącznej ilości nie mniejszej niż 594.000 kilogramów. Odwołujący wskazał, że zaskarżone postanowienia ogłoszenia o zamówieniu i siwz uniemożliwiają mu udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz złożenie oferty samodzielnie względnie wspólnie z innym wykonawcą. W uzasadnieniu wywiódł, że z opisu przedmiotu zamówienia wynika, że jego istotą jest unieszkodliwianie odpadów medycznych, w ilości określonej w załączniku Nr 4 do siwz, w okresie 36 miesięcy. Odwołujący ocenił, że w takim razie warunkiem wykonania zamierzonego zamówienia jest zdolność wykonawcy, względnie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, do odbioru i unieszkodliwienia określonej ilości odpadów w danym okresie, bez znaczenia z tego punktu widzenia jest wartość takich odpadów - wynagrodzenie za wykonanie takiej usługi, czy kilku usług. Odwołujący wywiódł, że zaskarżony sposób opisu spełnienia warunków udziału w postępowaniu w żaden sposób nie odnosi się do obiektywnych możliwości, czy zdolności do odbioru i unieszkodliwienia odpadów medycznych, ale wyłącznie do ceny za jeden kilogram odpadów. Ocenił, że eliminuje to z udziału w postępowaniu tych wykonawców, którzy w okresie 36 miesięcy kalendarzowych dokonali odbioru i unieszkodliwienia odpadów o wielkości nawet wielokrotnie przekraczającej łączną podaną wielkość, jednak na podstawie wielu umów o wartościach mniejszych niż 350.000,00 złotych każda, w tym wykonawców, którzy posiadają zdolności odbioru i unieszkodliwienia odpadów, nawet rocznie na poziomie dużo większym. Wskazał, że posiada możliwość unieszkodliwienia rocznie co najmniej 2.000 ton odpadów i jest w stanie zapewnić ich unieszkodliwienie, co wielokrotnie przekracza wielkość zamówienia i zarzucił, że zamawiający zawęził w sposób nieuzasadniony krąg wykonawców, którzy mogą ubiegać się o udzielenie zamówienia. Odwołujący podniósł, że unieszkodliwianie odpadów medycznych o wartości równej czy przekraczającej 350.000,00 złotych, mając na uwadze stawki rynkowe, jest zdarzeniem sporadycznym, a przez to opis wymagań zawarty w siwz powoduje uprzywilejowanie niektórych wykonawców przekreślające jakąkolwiek konkurencję. Odwołanie wpłynęło w formie pisemnej do Prezesa Izby 28 września 2010 r., zachowany został obowiązek przekazania zamawiającemu kopii odwołania wynikający z art. 180 ust. 5 p.z.p. Zamawiający w odpowiedzi z 11 października 2010r. wniósł o oddalenie odwołania. Wskazał, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich dokumenty te mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817) może żądać wykazu wykonanych lub wykonywanych usług z podaniem ich wartości oraz, że wymaganie wykazania wykonania przez wykonawcę, co najmniej trzech usług nie stanowi ograniczenia konkurencji. Zamawiający wskazał, że ustalone wymaganie uzasadnia stopień skomplikowania oraz wielkość przedsięwzięcia – ilość odbieranych odpadów wynosi miesięcznie 16.500 kg – co wynosi około 30.013, 50 zł brutto. Skoro w rozliczeniu rocznym zamawiający zamierza zapłacić 360.162 zł brutto, postawione wymagania są adekwatne do przedmiotu zamówienia. Zamawiający ocenił, że wartości wykonanych lub wykonywanych usług są związane ze zdolnością wykonawcy do rzetelnego wywiązania się z umowy, gdyż wykonawca, który na podstawie wielu umów o wartościach mniejszych, niż 350.000 zł każda, dokonał odbioru i unieszkodliwiania odpadów, nawet o wielkości wielokrotnie przekraczającej łączną wielkość podaną w załączniku Nr 4 do siwz, nie gwarantuje posiadania wiedzy w zakresie logistycznego wywiązania się z podpisanej umowy. Po ustaleniu na posiedzeniu, że odwołanie nie podlega odrzuceniu, Izba przeprowadziła rozprawę podczas, której strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Odwołujący zmodyfikował żądanie odwołania, żądał nakazania zamawiającemu zmianę postanowień ogłoszenia o zamówieniu oraz siwz w ten sposób, że wykonawcy zobowiązani są do wykazania, iż wykonali lub w przypadku świadczeń okresowych wykonują, usługi odbioru i unieszkodliwiania odpadów medycznych o wartości co najmniej 350.000zł brutto. Izba ustaliła, co następuje: Zamawiający opisał przedmiot zamówienia w pkt 3.1. siwz, jako utylizację odpadów medycznych i ustalił, że: - wykonawca dostarczy właściwą ilość znormalizowanych pojemników, w których gromadzone są odpady medyczne; - odbiór pojazdów własnym transportem – samochodem dostosowanym do przewozu odpadów medycznych od zamawiającego do miejsca unieszkodliwiania z zachowaniem przepisów obowiązujących przy transporcie odpadów niebezpiecznych; - pojemniki wymienne, każdorazowo poddawane dezynfekcji zgodnie z wymogami Państwowego Inspektora Sanitarnego; - unieszkodliwianie odpadów medycznych zgodnie z obowiązującymi przepisami; - odbiór pojemników od poniedziałku do piątku. W Załączniku Nr 4 do siwz zamawiający przewidział, że unieszkodliwianiu podlega 16.500 kilogramów odpadów medycznych miesięcznie Zgodnie z pkt 4 siwz zamówienie będzie realizowane w ciągu 36 miesięcy od daty podpisania umowy. W pkt 5.1.2 siwz zamawiający ustalił, że o udzielenie zamówienia ubiegać się mogą wykonawcy posiadający wiedzę i doświadczenie, tj.: w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert - a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie - wykonali lub w przypadku świadczeń okresowych wykonują, co najmniej trzy usługi utylizacji odpadów o wartości co najmniej 350.000zł brutto każda. W Sekcji III.2.3).l.1 ogłoszenia o zamówieniu oraz w pkt 12.9.11 siwz zamawiający wymagał złożenia wykazu wykonanych, a w przypadku świadczeń okresowych również wykonywanych co najmniej trzech usług utylizacji odpadów o wartości co najmniej 350 000 PLN brutto każda w zakresie niezbędnym do wykazania spełniania warunku wiedzy i doświadczenia w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie'''. Zamawiający, w pkt 5.1.1. oraz 12.9.14. siwz wymagał posiadania i złożenia aktualnego pozwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, zgodnie z ustawą z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.), nie stawiał żadnych wymagań dotyczących potencjału technicznego oraz osób zdolnych do wykonania zamówienia oraz sytuacji ekonomicznej i finansowej. Odwołujący jest uprawniony do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, w tym odpadów medycznych, co potwierdzają decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 19 czerwca 2008 r., Nr DOŚ.IV-MK-7638-2-3/08 oraz decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 17 września r., Nr DOŚ.IV-MK-7638-2-7/08, załączone do odwołania. W 2009 r. odwołujący unieszkodliwił odpady medyczne w ilości 533,4 tony, co potwierdza zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi i instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów złożone Marszałkowi Województwa Opolskiego, również załączone do odwołania. Ustalenia zapadły w oparciu o ogłoszenie o zamówieniu, siwz oraz przywołane decyzje i sprawozdanie załączone do odwołania. Izba zważyła, co następuje: Odwołujący jest uprawniony do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1 p.z.p. Zarzucane zamawiającemu naruszenia przepisów uniemożliwiają odwołującemu wzięcie udziału w postępowaniu oraz ewentualne uzyskania zamówienia. Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 2) p.z.p. o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie. Z uwagi na brak normatywnej definicji pojęcia "niezbędne", przyjmuje się, w ślad za stanowiskiem doktryny i dorobkiem orzecznictwa, że określenie przywołanego warunku udziału w postępowaniu zależy od rodzaju prowadzonego postępowania, stopnia jego skomplikowania, zakresu wymaganych wiadomości, czy umiejętności specjalnych. Warunki udziału w postępowaniu są konkretyzowane w indywidualnych uwarunkowaniach danego postępowania i winny być formułowane w sposób odpowiadający co do wielkości, charakteru, złożoności oraz rodzaju przedmiotowi zamówienia. Wymaganie wykazania doświadczenia w oparciu o trzy usługi utylizacji odpadów o wartości nie mniejszej, niż 350.000 zł Izba uznała za nadmierny do przedmiotu zamówienia. Realizacja przedmiotu zamówienia polega na wykonaniu szeregu czynności wymagających posiadania uprawnień – zezwoleń, wskazanych w art. 26 ust. 1 oraz 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz.251 ze zm.). Reglamentowanie działalności w tym przedmiocie ma na celu dopuszczenie do jej wykonywania wyłącznie takich przedsiębiorców, którzy zapewnią prawidłowe obchodzenie się z odpadami, w tym odpadami niebezpiecznymi, co jest badane są przez organ przed wydaniem zezwolenia. Izba ocenia natomiast, że żadna z ciągu czynności wchodzących w skład przedmiotu zamówienia nie ma sama w sobie szczególnie złożonego charakteru. Niewątpliwie szczególny charakter ma przedmiot czynności – odpady niebezpieczne – lecz możliwość ich prawidłowego wykonania została stwierdzona przez wcześniejsze wydanie decyzji. Zamawiający wymaga wykazania wysokiej wartości kontraktu, co jest niesporne. Powiązanie wysokiej wartości kontraktu z wymaganiem wykazania się należytym wykonaniem trzech umów o wysokiej wartości nie znajduje uzasadnienia. Przewidywany trzyletni okres obowiązywania umowy również nie uzasadnia wymagań zamawiającego. Zamawiający jako uzasadnienie powołał jedynie argument, że wykonanie usługi utylizacji o znacznej wartości wymaga posiadania doświadczenia w zakresie logistyki, które nie jest możliwe do uzyskania przy realizacji usług o mniejszej wartości. Poglądowi temu Izba nie dała wiary. Zamawiający nie wskazał, na czym owe szczególne kompetencje w zakresie organizacji i nadzorowania realizacji zamówienia miałyby polegać. Odwołujący natomiast, w oparciu o wynikające z Załącznika Nr 4 ilości odpadów przewidzianych do unieszkodliwienia, wskazał, iż prawidłowa realizacja przedmiotu zamówienia wymagać będzie dysponowania jednym samochodem spełniającym wymagania wynikające z przepisów o ładowności do 3,5 ton, jako że odpady będą odbierane z jednego miejsca. Zatem, wbrew stanowisku zamawiającego, realizacja przedmiotu zamówienia nie wymaga żadnych szczególnych kompetencji logistycznych. Gwarancji prawidłowego wykonywania przedmiotu zamówienia, mając na uwadze konieczność posiadania przez wykonawcę specjalnych pojemników i pojazdów oraz czas obowiązywania umowy, należałoby upatrywać raczej w dysponowaniu przez wykonawcę odpowiednim potencjałem technicznym lub znajdowania się w odpowiedniej sytuacji ekonomicznej i finansowej. Zamawiający jednak takich wymagań nie ustanowił. Izba ocenia zatem, że dla ustalenia doświadczenia wykonawcy związanego z odbiorem i unieszkodliwianiem odpadów, znaczenie drugorzędne ma to, czy dokonał lub dokonuje on unieszkodliwienia odpadów na podstawie jednej umowy o znacznej wartości, czy też kilku umów, o wartościach pomniejszych. Podkreślić też trzeba, ze zamawiający na rozprawie nie potrafił wskazać, ilu wykonawców, jego zdaniem, posiada doświadczenie na wymaganym poziomie. Uznać zatem trzeba, że przygotowując postępowania zamawiający stracił z oczu konieczność zachowania konkurencji. Taki stan rzeczy powoduje, również, że upada argument o możliwości zawiązania przez odwołującego konsorcjum, w celu wykazania spełnia warunku, lub powołania się przez odwołującego na potencjał podmiotu trzeciego. Skoro nie można ustalić, ilu wykonawców może posiadać doświadczenie oczekiwane przez zamawiającego, to tym bardziej, nie jest możliwa do stwierdzenia ewentualność łączenia potencjałów w zakresie wymaganego doświadczenia zawodowego, czy skorzystanie z dyspozycji art. 26 ust. 2b. p. z.p. W rozpatrywanym stanie faktycznym, łączna kwota wymaganych usług jest praktycznie zbliżona do wartości całego przedmiotu zamówienia. Izba uznaje, że w przypadku usługi będącej przedmiotem zamówienia, takie żądanie przekracza dyspozycję art. 22 ust. 4 p.z.p. Izba uznaje je za nieadekwatne, zbyt wygórowane w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz naruszające zasadę uczciwej konkurencji. Art. 22 ust. 2 w brzmieniu „zamawiający nie może opisywać warunków udziału w postępowaniu w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję został uchylony przez ustawę z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach w sprawach cywilnych (DZ.U. Nr 206, poz. 1591). Jednocześnie ustawodawca wprowadził do treści art. 22 p.z.p. nowe regulacje m. in. art. 22 ust. 4. Zgodnie z art. 22 ust. 4 p.z.p. opis sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu powinien być związany z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Jednocześnie art. 7 us 1 1 p.z.p. nakazuje zamawiającemu przygotowanie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równego traktowanie wykonawców. Zasady te winny być respektowane przez zamawiającego na każdym etapie postępowania o udzielenie zamówienia. Zatem zamawiający winien w taki sposób dokonać opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu, aby ich powiązanie i proporcje w odniesieniu do przedmiotu zamówienia nie uniemożliwiały wzięcia udziału w postępowaniu wykonawcom zdolnym do ich wykonania. Działanie przeciwne, nie tylko ogranicza konkurencję, ale pozostaje też w sprzeczności z oczywistym interesem zamawiającego. Większa konkurencja w postępowaniu daje zamawiającemu możliwość uzyskania korzystniejszej oferty. Izba zważyła, że zamawiający nie wykazał, że warunek udziału w postępowaniu dotyczący wiedzy i doświadczenia jest adekwatny do przedmiotu zamówienia i pozostawał w stosunku do niego w odpowiedniej proporcji. Dyspozycja art. 22 ust. 4 p.z.p. jest spełniona wtedy, gdy ograniczenie kręgu wykonawców mogących wziąć udział w postępowaniu znajduje uzasadnienie. Działanie przeciwne narusza zasady art. 7 ust. 1 p.z.p. Zamawiający w żaden sposób nie uzasadnił swoich wymagań, jego twierdzenia są gołosłowne i nie znajdują oparcia w treści siwz. Odwołujący natomiast wykazał, że posiada możliwość unieszkodliwienia rocznie odpadów w ilości większej niż wskazana przez zamawiającego w siwz i jest w stanie zapewnić ich unieszkodliwienie, co potwierdzają decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 19 czerwca 2008 r., Nr DOŚ.IV-MK-7638-2-3/08, decyzja Marszałka Województwa Opolskiego z dnia 17 września r., Nr DOŚ.IV-MK-7638-2-7/08 oraz zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi i instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów złożone Marszałkowi Województwa Opolskiego. Izba uznała zatem, że zamawiający sformułował zaskarżone wymogi udziału w postępowaniu w sposób nie odpowiadający wielkości, charakterowi oraz rodzajowi przedmiotu zamówienia przez co uniemożliwił ubieganie się o udzielenie zamówienia wykonawcy zdolnemu do jego wykonania. Zarzuty naruszenia art. 7 ust. 1 oraz art. 22 ust. 4 p.z.p. znalazły potwierdzenie, co może mieć wpływ na wynik postępowania. Powołanie art. 22 ust. 2 p.z.p. jako podstawy prawnej zarzutu Izba uznała za omyłkę, która pozostaje bez znaczenia dla oceny zarzutów odwołanie. Odrębną kwestię stanowi sposób zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu oraz siwz. Podnieść należy, że Izba nie jest związana żądaniami, a jedynie zarzutami odwołania (arg. a contrario z art. 192 ust. 7 p.z.p.). Izba uznała za zasadne nakazanie zamawiającemu zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu oraz siwz, w ten sposób, by wykonawcy mogli wykazać posiadanie wymaganej wiedzy i doświadczenia, jeśli w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert - a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie - wykonali lub w przypadku świadczeń okresowych wykonują, trzy usługi o łącznej wartości, co najmniej 350.000 zł brutto. Izba uznała jednak za istotne, aby przedmiot powoływanych usług stanowił odbiór, transport i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych, czyli wszystkie czynności objęte opisem przedmiotu zamówienia. Izba miała przy tym na względzie, że każda z wymienionych czynności stanowi działalność podlegającą uzyskaniu odrębnego zezwolenia. Zasadne jest zatem wymaganie doświadczenia w należytym wykonaniu każdej z nich. Izba uznała za niewłaściwe, ograniczające konkurencję, zawężenie warunku udziału w postępowaniu wyłącznie do usług dotyczących odpadów medycznych. Na marginesie podnieść należy, że de lege lata nie znajduje uzasadnienia pogląd o konieczności formułowania warunku udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia z obligatoryjnym użyciem wartości wykazywanych usług. Na gruncie § 1 ust. 2 pkt 2) poprzednio obowiązującego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich dokumenty te mogą być składane (Dz. U. Nr 87, poz. 605 ze zm.) zamawiający był uprawniony do żądania wykazu usług odpowiadających swoim rodzajem i wartością usługom stanowiącym przedmiot zamówienia, z podaniem m. in. ich wartości. Aktualnie § 1 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich dokumenty te mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817) stanowi o wykazie usług niezbędnych do wykazania spełniania warunku wiedzy i doświadczenia i pośród innych danych nakazuje podanie wartości usług. Uznać zatem trzeba, że wprawdzie ustawodawca wymaga ujawnienia wartości usług powoływanych w celu wykazania spełniania warunku, jednak nie ma żadnych podstaw do obligatoryjnego ustalania stopnia adekwatności i proporcjonalności warunku w stosunku do przedmiotu zamówienia za pomocą wartości zrealizowanych kontraktów. Zamawiający jest zatem uprawniony do tego, aby przyjąć, przy opisie sposobu oceny spełniania warunku udziału w postępowaniu, taki punkt odniesienia, który najbardziej odpowiada specyfice przedmiotu zamówienia, co jest racjonalne i uzasadnione zmiennymi cyklami koniunktury gospodarczej dyktującej poziom cen. Wartość zrealizowanych usług może, lecz w obecnym stanie prawnym nie musi, uzyskać status takiego miernika. W tym stanie rzeczy Izba na podstawie art. 192 ust. 2 p.z.p. uwzględniła odwołanie i na podstawie art. 192 ust. 3 pkt 1) p.z.p. nakazała zamawiającemu wykonanie czynności zgodnie z pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach Izba orzekła na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 p.z.p. Izba uwzględniła koszty wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego na podstawie rachunku przedłożonego do akt sprawy, zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). ……………………………………..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI