KIO 2101/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWykonawca, Zakład Sprzątania Placów i Ulic M., S. Sp. J., wniósł odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej od czynności zamawiającego - Związku Międzygminnego „Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej” - w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi utworzenia i prowadzenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Odwołujący zarzucił naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, w tym art. 22 ust. 1a, art. 7 ust. 1, art. 29 ust. 2 i 3a, oraz art. 91 ust. 2. Główne zarzuty dotyczyły warunków udziału w postępowaniu, w szczególności wymogów dotyczących posiadania zezwolenia na transport odpadów i dysponowania odpowiednią liczbą pojazdów (dopuszczając możliwość korzystania z pojazdów podmiotów trzecich), wymogu posiadania doświadczenia w zbieraniu odpadów o określonych kodach i masie, kryteriów oceny ofert (standardy środowiskowe ISO 14001 i działania edukacyjne), a także braku podziału zamówienia na części. Krajowa Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie, uznając większość zarzutów za bezzasadne. Izba potwierdziła, że dopuszczenie korzystania z pojazdów podmiotów trzecich jest zgodne z prawem i zwiększa konkurencję. Warunek doświadczenia w zbieraniu odpadów został uznany za proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Kryteria oceny ofert dotyczące standardów środowiskowych i działań edukacyjnych również zostały uznane za dopuszczalne, ponieważ odnosiły się do sposobu realizacji zamówienia lub celu edukacyjnego, a nie do właściwości wykonawcy. Izba nie dopatrzyła się również naruszenia przepisów w braku podziału zamówienia na części, wskazując na brak dowodów ze strony odwołującego potwierdzających możliwość takiego podziału bez negatywnych konsekwencji. Zarzut dotyczący wymogu zatrudnienia na umowę o pracę osób wykonujących określone czynności został oddalony z powodu braku wystarczającego uzasadnienia i dowodów ze strony odwołującego, a także z uwagi na specyfikę spółek osobowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących warunków udziału w postępowaniu (posiadanie pojazdów, doświadczenie), kryteriów oceny ofert (aspekty środowiskowe, edukacyjne) oraz braku podziału zamówienia na części w kontekście zamówień publicznych na usługi związane z gospodarką odpadami.
Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków postępowania przetargowego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych obszarach zamówień publicznych bez uwzględnienia kontekstu.
Zagadnienia prawne (5)
Czy dopuszczenie przez zamawiającego możliwości wykazywania przez wykonawcę dysponowania wymaganą liczbą pojazdów do transportu odpadów na podstawie umów z podmiotami trzecimi narusza przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych i ustawy o odpadach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczenie możliwości posiłkowania się zasobami podmiotów trzecich w zakresie wykazania określonej liczby pojazdów nie narusza przepisów i daje szansę na uzyskanie zamówienia wielu podmiotom.
Uzasadnienie
Izba powołała się na wyjaśnienia Ministra Środowiska, zgodnie z którymi posiadacz odpadu, posiadając zezwolenie na transport, może wynająć do tego celu odpowiednie środki transportu od podmiotów trzecich. Działanie zamawiającego jest zgodne z prawem i zwiększa konkurencję.
Czy wymóg wykazania przez wykonawcę doświadczenia w zbieraniu odpadów o określonych kodach i łącznej masie jest proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i zgodny z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wymóg ten jest proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i zgodny z przepisami, ponieważ przedmiotem zamówienia jest gromadzenie odpadów, a zamawiający wykazał, że wymagana masa odpadów nie jest zawyżona i pozostaje uzasadniona.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że zamawiający udowodnił proporcjonalność warunku do przedmiotu zamówienia, wskazując na masę odpadów przyjmowanych w poprzednich okresach. Wymóg wykazania doświadczenia w zbieraniu odpadów pozostaje w związku z przedmiotem zamówienia i nie jest wygórowany ani nieproporcjonalny. Zamawiający obniżył wymagany limit doświadczenia, dając szansę mniejszym przedsiębiorcom.
Czy kryteria oceny ofert dotyczące standardów środowiskowych (ISO 14001) oraz działań edukacyjnych na rzecz mieszkańców są zgodne z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności z zakazem dotyczącym właściwości wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kryteria te są zgodne z przepisami. Kryterium środowiskowe odnosi się do sposobu realizacji zamówienia i ochrony środowiska, a kryterium edukacyjne służy osiągnięciu celu edukacji społecznej mieszkańców w zakresie gospodarowania odpadami.
Uzasadnienie
Izba uznała, że kryterium środowiskowe nie dotyczy właściwości wykonawcy, lecz sposobu realizacji zamówienia i premiuje sposób postępowania z odpadami zgodny ze światowymi standardami. Kryterium edukacyjne nie narusza zakazu z art. 91 ust. 3 Pzp, ponieważ nie dotyczy właściwości wykonawcy, a służy celowi edukacyjnemu i może być realizowane we współpracy z wykonawcą. Zamawiający jasno określił sposób punktacji.
Czy brak podziału zamówienia na części, w sytuacji gdy było to możliwe, stanowi naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych i ograniczenie uczciwej konkurencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie brak podziału nie stanowił naruszenia, ponieważ odwołujący nie udowodnił możliwości takiego podziału bez negatywnych konsekwencji i nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Uzasadnienie
Izba odmówiła przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z uwagi na jego bez znaczenia dla sprawy i potencjalne zwlekanie. Odwołujący nie udowodnił, że w dwóch z trzech rejonów nie istniała możliwość utworzenia nowych punktów PSZOK. Potwierdził, że taka możliwość istnieje, ale zaniechał działań z uwagi na koszty i brak pewności. Izba uznała postawę odwołującego za pasywną i życzeniową.
Czy wymóg zatrudnienia na umowę o pracę osób wykonujących czynności organizacji, nadzoru i odbioru odpadów na Punktach Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych jest zgodny z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych i Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut został oddalony z powodu braku wystarczającego uzasadnienia i dowodów ze strony odwołującego. Dodatkowo, Izba wskazała, że w przypadku spółek osobowych, gdzie wspólnicy samodzielnie świadczą pracę, nie ma możliwości zastosowania obowiązku zatrudniania na umowę o pracę.
Uzasadnienie
Odwołujący nie przedstawił wystarczającej argumentacji ani dowodów na poparcie swojego stanowiska. Izba zinterpretowała art. 29 ust. 3a Pzp przez pryzmat celu ustawodawcy (walka z umowami śmieciowymi) i uznała, że przepis ten nie obejmuje sytuacji, gdy wspólnicy spółki osobowej samodzielnie świadczą pracę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Sprzątania Placów i Ulic M., S. Sp. J. | spółka | wykonawca |
| Związek Międzygminny „Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej” | instytucja | zamawiający |
Przepisy (17)
Główne
Pzp art. 22 § ust. 1a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określanie warunków udziału w postępowaniu i środków dowodowych musi być proporcjonalne do przedmiotu zamówienia i umożliwiać ocenę zdolności wykonawcy.
Pzp art. 29 § ust. 3a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wymóg zatrudnienia na umowę o pracę osób wykonujących określone czynności w zakresie realizacji zamówienia.
Pzp art. 91 § ust. 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy (wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w wyznaczonym miejscu i czasie, za wynagrodzeniem).
Pomocnicze
Pzp art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek prowadzenia postępowania z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 29 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zakaz opisywania przedmiotu zamówienia w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji.
Pzp art. 91 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Kryteria oceny ofert mogą dotyczyć ceny lub kosztu oraz innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia, w tym aspektów środowiskowych.
u.o. art. 28 § ust. 1
Ustawa o odpadach
Obowiązek uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów.
u.o. art. 28 § ust. 4 pkt 4
Ustawa o odpadach
Wymóg wskazania sposobów i środków transportu odpadów we wniosku o zezwolenie, bez obowiązku posiadania własnych środków.
Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Prawo do wniesienia skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Termin do wniesienia skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 179 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Legitymacja do wniesienia odwołania (posiadanie interesu w uzyskaniu zamówienia i możliwość poniesienia szkody).
Pzp art. 189 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przesłanki do odrzucenia odwołania.
Pzp art. 190 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek wskazywania dowodów przez strony postępowania odwoławczego.
Pzp art. 190 § ust. 6
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Możliwość odmowy przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.
Pzp art. 192 § ust. 9 i 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów art. 5 § ust. 3 w zw. z § 3 pkt 2
Przepisy dotyczące wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczenie korzystania z pojazdów podmiotów trzecich do transportu odpadów jest zgodne z prawem i zwiększa konkurencję. • Wymóg doświadczenia w zbieraniu odpadów jest proporcjonalny do przedmiotu zamówienia. • Kryteria oceny ofert dotyczące standardów środowiskowych i działań edukacyjnych są dopuszczalne. • Brak podziału zamówienia na części nie stanowił naruszenia w tej sprawie z uwagi na brak dowodów ze strony odwołującego. • Wymóg zatrudnienia na umowę o pracę nie dotyczy wspólników spółek osobowych wykonujących pracę samodzielnie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 22 ust. 1a Pzp poprzez nieproporcjonalne warunki udziału w postępowaniu (transport, doświadczenie). • Naruszenie art. 7 ust. 1 Pzp poprzez naruszenie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania. • Naruszenie art. 29 ust. 2 Pzp poprzez opisanie przedmiotu zamówienia w sposób naruszający uczciwą konkurencję. • Naruszenie art. 29 ust. 3a Pzp poprzez wymóg zatrudnienia na umowę o pracę osób wykonujących czynności niepodlegające pod przepisy Kodeksu pracy. • Naruszenie art. 91 ust. 2 Pzp poprzez ustanowienie kryteriów oceny ofert nie mających związku z przedmiotem zamówienia lub preferujących jednego wykonawcę. • Brak podziału zamówienia na części pomimo braku przeszkód, co ogranicza konkurencję.
Godne uwagi sformułowania
Izba uznała, że opis warunku udziału w postępowaniu oraz sposób jego spełnienia nie narusza przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz przepisów ustawy o odpadach. • Okoliczność, iż zamawiający dbając o zachowanie zasady równego traktowania wykonawców i zachowanie uczciwej konkurencji dopuścił możliwość posiłkowania się zasobami podmiotów trzecich w zakresie wykazania określonej liczby pojazdów nie może, w ocenie Izby, stanowić podstawy do uznania zarzutu za zasadnego. • Zamawiający ma pełne prawo żądać doświadczenia w zbieraniu odpadów. • Kryterium oceny ofert nie dotyczy właściwości wykonawcy, a jedynie ukierunkowane jest na osiągnięcie zamierzonego celu, polegającego na edukacji społecznej mieszkańców w zakresie przedmiotu zamówienia, tj. prawidłowego gospodarowania odpadami. • Odwołujący nie udowodnił okoliczności, które podnosił w odwołaniu. • Pasywne zachowanie wykonawcy nie może z kolei spotkać się z akceptacją Izby, wykonawcy, który w zakresie posiadanego potencjału stara się nadać zamówieniu nowe brzmienie, w sposób, który bez jakiegokolwiek zaangażowania ze strony wykonawcy miałoby umożliwić mu wystartowanie w przetargu.
Skład orzekający
Emil Kuriata
przewodniczący
Jolanta Markowska
członek
Lubomira Matczuk-Mazuś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków udziału w postępowaniu (posiadanie pojazdów, doświadczenie), kryteriów oceny ofert (aspekty środowiskowe, edukacyjne) oraz braku podziału zamówienia na części w kontekście zamówień publicznych na usługi związane z gospodarką odpadami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków postępowania przetargowego i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych obszarach zamówień publicznych bez uwzględnienia kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zamówień publicznych na usługi związane z gospodarką odpadami, co jest tematem istotnym dla samorządów i firm z branży. Analiza zarzutów wykonawcy i odpowiedzi Izby pokazuje praktyczne aspekty stosowania przepisów Pzp.
“Czy wymogi w przetargu na odpady dyskryminują firmy? KIO wyjaśnia.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.