KIO 1978/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza (KIO) rozpoznała odwołanie wykonawcy P.Z.P.B. wniesione przeciwko zamawiającemu G.D.D.K.i.A. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na "Projekt i budowa drogi ekspresowej S17". Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp) oraz Kodeksu cywilnego (Kc) poprzez ukształtowanie treści SIWZ w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji, swobodę umów oraz równowagę stron. KIO uwzględniła odwołanie w zakresie dotyczącym: 1) postanowień SIWZ dotyczących umów o podwykonawstwo (Subklauzula 4.4 WSK), które nadmiernie ingerowały w swobodę umów wykonawcy z podwykonawcami, naruszając art. 353(1) Kc. 2) postanowień SIWZ dotyczących procedury zgłaszania roszczeń wykonawcy (Subklauzula 20.1 WSK), które warunkowały powstanie roszczenia od spełnienia dodatkowych wymogów proceduralnych, co było sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego i przepisami Kc dotyczącymi przedawnienia. 3) postanowień SIWZ dotyczących audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego (BRD) w Programie Funkcjonalno-Użytkowym (PFU), które przerzucały całe ryzyko związane z nieznanym zakresem prac wynikających z audytu na wykonawcę, co było sprzeczne z wcześniejszym orzecznictwem KIO i Sądu Okręgowego. KIO oddaliła odwołanie w pozostałym zakresie. Zamawiający został obciążony kosztami postępowania odwoławczego. Wyrok podkreśla znaczenie zasady swobody umów w relacjach między wykonawcą a podwykonawcą, ograniczenia ingerencji zamawiającego w te relacje oraz konieczność precyzyjnego określania przedmiotu zamówienia i ryzyka związanego z jego realizacją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących swobody umów wykonawcy z podwykonawcami, procedury zgłaszania roszczeń oraz odpowiedzialności za ryzyka związane z audytami i parametrami technicznymi.
Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych w trybie przetargu ograniczonego, w szczególności w zakresie robót budowlanych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) dotyczące umów o podwykonawstwo mogą nadmiernie ingerować w swobodę umów między wykonawcą a podwykonawcą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia SIWZ dotyczące umów o podwykonawstwo nie mogą nadmiernie ingerować w swobodę umów między wykonawcą a podwykonawcą, naruszając art. 353(1) Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Zamawiający nie może narzucać wykonawcy warunków umów z podwykonawcami, które wykraczają poza ustawowe gwarancje ochrony wynagrodzeń podwykonawców i naruszają zasadę swobody umów, która może być ograniczona tylko na podstawie wyraźnego przepisu ustawy.
Czy warunki dotyczące procedury zgłaszania roszczeń wykonawcy w SIWZ mogą uzależniać powstanie roszczenia od spełnienia dodatkowych wymogów proceduralnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunki SIWZ dotyczące procedury zgłaszania roszczeń nie mogą uzależniać powstania roszczenia od spełnienia dodatkowych wymogów proceduralnych, gdyż jest to sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego i przepisami Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Roszczenie wykonawcy powstaje z chwilą wykonania świadczenia lub zaistnienia zdarzenia, a nie od momentu spełnienia dodatkowych aktów staranności, takich jak powiadomienie Inżyniera w określonym terminie. Proceduralne ujęcie trybu dochodzenia roszczeń nie może wpływać na istnienie praw podmiotowych.
Czy zamawiający może przerzucić całe ryzyko związane z nieznanym zakresem prac wynikających z audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego (BRD) na wykonawcę w SIWZ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nie może przerzucać całego ryzyka związanego z nieznanym zakresem prac wynikających z audytu BRD na wykonawcę w SIWZ, ponieważ wykonawca na etapie składania ofert nie może przewidzieć kosztów i czasu potrzebnego na realizację tych prac.
Uzasadnienie
Postanowienia SIWZ przerzucające na wykonawcę ryzyko związane z treścią audytu BRD są nieprawidłowe, ponieważ wykonawca nie ma możliwości przewidzenia zakresu i konsekwencji wynikających z audytu na etapie składania oferty, co jest sprzeczne z zasadą uczciwej konkurencji i racjonalnego wydatkowania środków publicznych.
Czy wymagania dotyczące współczynnika tarcia nawierzchni w okresie gwarancji jakości, które są obiektywnie niemożliwe do osiągnięcia, mogą być zawarte w SIWZ?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymagania dotyczące współczynnika tarcia nawierzchni w okresie gwarancji jakości, które są obiektywnie niemożliwe do osiągnięcia zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i techniki, nie mogą być zawarte w SIWZ, gdyż prowadzi to do nieważności umowy o świadczenie niemożliwe.
Uzasadnienie
Określone przez zamawiającego parametry współczynnika tarcia nawierzchni są niemożliwe do osiągnięcia, co potwierdzają badania naukowe i doświadczenia. Wymaganie to jest sprzeczne z naturą stosunku prawnego i zasadami współżycia społecznego, a umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.Z.P.B. | spółka | odwołujący |
| G.D.D.K.i.A. | instytucja | zamawiający |
| B. S.A. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie po stronie odwołującego |
| P.P.I. S.A. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie po stronie odwołującego |
| W. S.A. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie po stronie odwołującego |
Przepisy (25)
Główne
Kc art. 353(1)
Kodeks cywilny
Pomocnicze
Pzp art. 29 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 31 § 2 i 3
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 14
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 36 § 2 pkt 11 lit. a
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych
Kc art. 353
Kodeks cywilny
Kc art. 5
Kodeks cywilny
Kc art. 483
Kodeks cywilny
Kc art. 473
Kodeks cywilny
Kc art. 647
Kodeks cywilny
Kc art. 647(1)
Kodeks cywilny
Kc art. 487 § 2
Kodeks cywilny
Kc art. 117 § 2
Kodeks cywilny
Kc art. 118
Kodeks cywilny
Kc art. 119
Kodeks cywilny
Kc art. 120 § 1
Kodeks cywilny
Kc art. 455
Kodeks cywilny
Kc art. 387 § 1
Kodeks cywilny
Kc art. 577 § 1
Kodeks cywilny
Kpc art. 1154
Kodeks postępowania cywilnego
Kpc art. 1157
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego art. 15
u.d.p. art. 24l § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 24k § 2-8
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie swobody umów wykonawcy z podwykonawcami przez nadmierną ingerencję zamawiającego w treść umów. • Naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących powstania roszczeń i przedawnienia przez uzależnienie powstania roszczenia od spełnienia dodatkowych wymogów proceduralnych. • Przerzucenie ryzyka związanego z audytem BRD na wykonawcę, mimo braku możliwości przewidzenia jego zakresu na etapie składania oferty. • Zawarcie w SIWZ wymagań dotyczących współczynnika tarcia nawierzchni, które są obiektywnie niemożliwe do osiągnięcia.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia o tej treści nie znalazły się w specyfikacji • roszczenia wykonawcy nie odnosiły się do złożenia dokumentów inżynierowi kontraktu, ale od momentu zaistnienia rzeczywistego zdarzenia • nakazuje taką zmianę treści specyfikacji • nie ma podstaw na gruncie ustawy Pzp do jej ograniczenia ze skutkiem dla stosunków prawnych pomiędzy wykonawcą i podwykonawcami • nie może prowadzić do ingerencji w stosunki prawne nawiązywane pomiędzy osobami trzecimi • warunkiem powstania roszczenia wykonawcy [...] jest zgłoszenie Inżynierowi powiadomienia • to roszczenie nie powstaje • miarodajny współczynnik tarcia nawierzchni [...] jest obiektywnie niemożliwy do osiągnięcia • umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna
Skład orzekający
Marek Koleśnikow
przewodniczący
Ewa Kisiel
członek
Daniel Konicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących swobody umów wykonawcy z podwykonawcami, procedury zgłaszania roszczeń oraz odpowiedzialności za ryzyka związane z audytami i parametrami technicznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych w trybie przetargu ograniczonego, w szczególności w zakresie robót budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w zamówieniach publicznych: swobody umów, ochrony wykonawców i ryzyka w kontraktach budowlanych. Pokazuje, jak KIO interpretuje przepisy Pzp i Kc w praktyce, co jest niezwykle cenne dla prawników i przedsiębiorców.
“KIO chroni wykonawców: Zamawiający nie może dowolnie kształtować umów z podwykonawcami i przerzucać ryzyka!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.