KIO 1668/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wszczął postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na zakup usług telefonii komórkowej oraz dostawę telefonów i modemów w trybie zamówienia z wolnej ręki, po tym jak poprzednie postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego zostało unieważnione z powodu odrzucenia wszystkich złożonych ofert (w tym oferty Orange Polska S.A.) z powodu niezgodności z opisem przedmiotu zamówienia. Orange Polska S.A. wniosła odwołanie, zarzucając ZUS naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp) i Dyrektywy UE, w szczególności poprzez niewykazanie przesłanek do zastosowania trybu z wolnej ręki i działanie sprzeczne z zasadami konkurencji. Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) oddaliła odwołanie. KIO uznała, że ZUS prawidłowo zastosował art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp, ponieważ zostały spełnione wszystkie przesłanki: przeprowadzono postępowanie przetargowe, wszystkie oferty zostały odrzucone z powodu niezgodności z opisem, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały istotnie zmienione. Izba podkreśliła, że przepis ten nie wymaga wykazania braku konkurencji na rynku ani obecności tylko jednego wykonawcy. KIO odrzuciła również zarzuty dotyczące naruszenia zasad konkurencji i nienależytego uzasadnienia wyboru trybu, wskazując, że wybór trybu z wolnej ręki jest dopuszczalny w określonych sytuacjach, a uzasadnienie przedstawione przez ZUS było zgodne z wymogami Pzp. KIO nie rozpoznała zarzutu dotyczącego rzekomo zawinionego odrzucenia ofert w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie został on podniesiony w odwołaniu i nie było podstaw do jego kwestionowania na tym etapie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki (art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp) oraz zgodność tego trybu z zasadami konkurencji i prawem UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji po unieważnieniu przetargu z powodu odrzucenia ofert z powodu niezgodności z opisem przedmiotu zamówienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wybór trybu zamówienia z wolnej ręki przez zamawiającego, po unieważnieniu postępowania przetargowego z powodu odrzucenia wszystkich ofert, jest zgodny z przepisami Prawa zamówień publicznych i Dyrektyw UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że wybór trybu zamówienia z wolnej ręki był prawidłowy, ponieważ zostały spełnione przesłanki określone w art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp.
Uzasadnienie
KIO stwierdziła, że przesłanki z art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp zostały spełnione: przeprowadzono postępowanie przetargowe, wszystkie oferty odrzucono z powodu niezgodności z opisem, a pierwotne warunki zamówienia nie uległy istotnej zmianie. Izba podkreśliła, że przepis ten nie wymaga wykazania braku konkurencji na rynku ani obecności tylko jednego wykonawcy.
Czy wybór trybu zamówienia z wolnej ręki, w sytuacji gdy na rynku działają inni wykonawcy, narusza zasady konkurencji i równego traktowania wykonawców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp dopuszcza zastosowanie trybu z wolnej ręki nawet przy istnieniu innych wykonawców na rynku, o ile spełnione są przesłanki ustawowe, a przepis ten jest zgodny z prawem UE.
Uzasadnienie
KIO wyjaśniła, że art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp nie zawiera 'przesłanki konkurencyjności' nakazującej zamawiającemu ustalenie, że na rynku działa tylko jeden podmiot. Hipoteza przepisu dopuszcza sytuację, gdy oferty zostały złożone, ale odrzucone, co oznacza, że na rynku może być więcej niż jeden wykonawca. KIO uznała, że przepis ten jest zgodny z Dyrektywą 2014/24/UE i nie narusza zasad TFUE.
Czy uzasadnienie wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki przez zamawiającego musi zawierać analizę gospodarczą i ekonomiczną oraz wykazywać niemożność zastosowania innych trybów konkurencyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, że zamawiający nie jest zobowiązany do wykazywania zasadności gospodarczo-ekonomicznej zastosowania trybu z wolnej ręki ani do uprzedniego wykluczenia możliwości skorzystania z innych trybów, jeśli przesłanki z art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp są spełnione.
Uzasadnienie
KIO uznała, że art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp nie wymaga podania uzasadnienia gospodarczo-ekonomicznego ani wykazania, że inne tryby nie mogły być zastosowane. Zamawiający odniósł się do przesłanek z art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp, co było wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Orange Polska S.A. | spółka | wykonawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | zamawiający |
| Polkomtel Sp. z o.o. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie |
Przepisy (21)
Główne
Pzp art. 67 § 1 pkt 4
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Umożliwia udzielenie zamówienia w trybie z wolnej ręki, gdy w poprzednim postępowaniu przetargowym nie wpłynął żaden wniosek, nie złożono ofert lub wszystkie oferty odrzucono z powodu niezgodności z opisem, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały istotnie zmienione.
Pomocnicze
Pzp art. 10 § 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Określa podstawowe tryby udzielania zamówień (przetarg nieograniczony i ograniczony).
Pzp art. 10 § 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Stanowi, że pozostałe tryby mogą być stosowane wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie.
Pzp art. 7 § 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Nakłada obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania w sposób zapewniający uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców.
Pzp art. 89 § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Określa podstawę do odrzucenia oferty z powodu jej niezgodności z opisem przedmiotu zamówienia.
Pzp art. 179 § 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Określa legitymację do wniesienia odwołania.
Pzp art. 185 § 2 i 3
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Reguluje przystąpienie do postępowania odwoławczego.
Pzp art. 192 § 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Podstawa orzekania przez Krajową Izbę Odwoławczą.
Pzp art. 192 § 9 i 10
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Podstawa orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 roku w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. § 3 pkt 1 i 2
Reguluje koszty postępowania odwoławczego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 roku w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania art. § 5 ust. 3 pkt 1
Reguluje koszty postępowania odwoławczego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ogólna zasada ciężaru dowodu, stosowana w zw. z art. 14 Pzp.
Pzp art. 14
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Stosowanie przepisów k.c. do czynności zamawiającego i wykonawców.
Pzp art. 67 § 11 pkt 5
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Dotyczy zamówień in-house, nie miał zastosowania w tej sprawie.
Pzp art. 66 § 2
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Wymogi dotyczące publikacji ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy.
Pzp art. 62 § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Podstawa do udzielenia zamówienia w trybie negocjacji z ogłoszeniem.
Pzp art. 63 § 4
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Obowiązek zaproszenia do negocjacji wykonawców, którzy złożyli oferty w poprzednim postępowaniu.
Pzp art. 6a
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Umożliwia zawarcie umowy na czas określony w celu zapewnienia ciągłości usług.
Pzp art. 93 § 1 pkt 7
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Podstawa do unieważnienia postępowania z powodu niemożliwej do usunięcia wady.
Pzp art. 198a
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Prawo do wniesienia skargi na wyrok KIO do sądu okręgowego.
Pzp art. 198b
Ustawa - Prawo zamówień publicznych
Termin do wniesienia skargi na wyrok KIO.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek z art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp, w tym odrzucenie wszystkich ofert z powodu niezgodności z opisem przedmiotu zamówienia. • Art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp nie wymaga wykazania braku konkurencji na rynku. • Przepis art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp jest zgodny z prawem UE i nie narusza zasad konkurencji. • Uzasadnienie wyboru trybu z wolnej ręki przez zamawiającego było wystarczające i zgodne z Pzp.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad Pzp i Dyrektywy UE poprzez wybór trybu zamówienia z wolnej ręki. • Niewykazanie przesłanek do zastosowania trybu z wolnej ręki. • Działanie sprzeczne z zasadami konkurencji i równego traktowania. • Nienależyte uzasadnienie prawne i faktyczne wyboru trybu zamówienia. • Naruszenie art. 67 ust. 11 pkt 5 Pzp.
Godne uwagi sformułowania
Przesłanki uprawniające do zastosowania tych trybów należy interpretować ściśle, jako wyjątki od zasady udzielania zamówień w podstawowych trybach przewidzianych w ustawie. • Przepis art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp nie zawiera „przesłanki konkurencyjności”, polegającej na obowiązku ustalenia przez zamawiającego, że na rynku jest tylko jeden podmiot i nie działają inne podmioty. • Zamawiający nie jest zobowiązany do wykazania zasadności gospodarczo-ekonomicznej zastosowania bezprzetargowego trybu udzielania zamówienia publicznego, gdyż taka przesłanka nie jest w tym przepisie określona.
Skład orzekający
Jolanta Markowska
przewodniczący
Piotr Kozłowski
członek
Aneta Mlącka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki (art. 67 ust. 1 pkt 4 Pzp) oraz zgodność tego trybu z zasadami konkurencji i prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji po unieważnieniu przetargu z powodu odrzucenia ofert z powodu niezgodności z opisem przedmiotu zamówienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa zamówień publicznych – możliwości stosowania trybu z wolnej ręki, co jest często kontrowersyjne i budzi wątpliwości co do konkurencji. Wyrok KIO wyjaśnia kluczowe przesłanki i ograniczenia.
“Czy ZUS mógł pominąć konkurencję? KIO rozstrzyga o trybie zamówienia z wolnej ręki.”
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.