KIO 1564/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania wykonawcy Hyundai Rotem Company od czynności Zamawiającego (Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o.) polegającej na wykluczeniu go z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na zakup tramwajów. Podstawą wykluczenia był zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne orzeczony wobec wykonawcy w Korei Południowej, który Zamawiający zinterpretował jako środek zapobiegawczy w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo zamówień publicznych (Pzp). Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) uznała odwołanie za zasadne, stwierdzając, że zakaz orzeczony na gruncie prawa koreańskiego nie stanowił środka zapobiegawczego w rozumieniu polskiej ustawy Pzp. KIO podkreśliła, że środki zapobiegawcze są instytucją prawa polskiego, uregulowaną w Kodeksie postępowania karnego i ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, i służą zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania lub zapobieganiu popełnieniu nowego przestępstwa. Zakaz orzeczony wobec Hyundai Rotem Company miał charakter sankcji kończącej postępowanie, a nie środka zapobiegawczego. Izba uznała również, że wykluczenie wykonawcy było bezpodstawne, a w konsekwencji unieważnienie postępowania przez Zamawiającego na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp również było niezasadne, ponieważ oferta Hyundai Rotem Company mieściła się w budżecie Zamawiającego. KIO odrzuciła zarzut dotyczący braku oceny procedury samooczyszczenia (self-cleaning), wskazując na wewnętrzną sprzeczność argumentacji odwołującego oraz fakt, że termin na zastosowanie tej procedury mógł już upłynąć. Zarzut naruszenia obowiązku informacyjnego Zamawiającego został uznany za niezasadny, gdyż informacja o wykluczeniu zawierała uzasadnienie prawne i faktyczne, które pozwoliło na skuteczne podważenie decyzji. Ostatecznie, Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wykluczenia i powtórzenie oceny ofert, uwzględniając ofertę Hyundai Rotem Company, oraz obciążyła Zamawiającego kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 24 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo zamówień publicznych w kontekście zagranicznych zakazów ubiegania się o zamówienia publiczne oraz zasady równego traktowania wykonawców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zagraniczny zakaz nie spełniał kryteriów polskiego środka zapobiegawczego. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy zagraniczne zakazy są bliższe polskim środkom zapobiegawczym lub gdy dotyczą przestępstw o charakterze międzynarodowym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne orzeczony na podstawie prawa obcego (koreańskiego) stanowi środek zapobiegawczy w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo zamówień publicznych, uzasadniający wykluczenie wykonawcy z postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne orzeczony na podstawie prawa obcego nie stanowi środka zapobiegawczego w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo zamówień publicznych, gdyż instytucja środków zapobiegawczych jest specyficzna dla polskiego porządku prawnego i służy zabezpieczeniu toku postępowania lub zapobieganiu popełnieniu nowego przestępstwa.
Uzasadnienie
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że art. 24 ust. 1 pkt 22 Pzp odnosi się wyłącznie do środków zapobiegawczych w rozumieniu polskiego prawa (Kpk, UOPZ), które mają na celu zabezpieczenie toku postępowania lub zapobieżenie popełnieniu przestępstwa. Zakaz orzeczony w Korei Południowej miał charakter sankcji kończącej postępowanie i nie spełniał tych kryteriów. Izba podkreśliła, że wykładnia rozszerzająca podstawy wykluczenia jest niedopuszczalna, a pominięcie słowa "środek zapobiegawczy" prowadziłoby do naruszenia racjonalności ustawodawcy i wykładni systemowej.
Czy unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przez zamawiającego było uzasadnione po bezpodstawnym wykluczeniu wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, unieważnienie postępowania było nieuzasadnione, ponieważ oferta wykluczonego wykonawcy mieściła się w budżecie zamawiającego, a samo wykluczenie było wadliwe.
Uzasadnienie
Skoro wykluczenie wykonawcy Hyundai Rotem Company zostało uznane za bezpodstawne, to przesłanka unieważnienia postępowania (art. 93 ust. 1 pkt 4 Pzp) oparta na braku ofert lub ofertach przekraczających budżet, nie została spełniona. Oferta odwołującego była zgodna z warunkami SIWZ i mieściła się w przeznaczonych środkach.
Czy wykonawca może skorzystać z procedury samooczyszczenia (self-cleaning) w przypadku, gdy zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne nie stanowi środka zapobiegawczego w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 22 Pzp?
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sytuacji Izba uznała, że zarzut dotyczący braku oceny procedury samooczyszczenia był niezasadny, częściowo z powodu wewnętrznej sprzeczności argumentacji odwołującego oraz potencjalnego upływu terminu.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że jeśli odwołujący twierdzi, iż zakaz nie podlega pod art. 24 ust. 1 pkt 21 i 22 Pzp, to nie powinno być podstaw do stosowania procedury samooczyszczenia, która dotyczy przesłanek wykluczenia. Ponadto, odwołujący nie wykazał, że zdarzenie powinno być kwalifikowane jako poważne naruszenie zawodowe, a także wskazał na upływ terminu dla innej przesłanki wykluczenia.
Czy uzasadnienie wykluczenia wykonawcy przez zamawiającego było wystarczające i zgodne z przepisami?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie było wystarczające, mimo że zawierało błąd w ocenie prawnej.
Uzasadnienie
Izba uznała, że informacja o wykluczeniu zawierała podstawę prawną i faktyczną, co pozwoliło odwołującemu na skuteczne podważenie decyzji. Fakt, że zamawiający błędnie zinterpretował prawo, nie czyni samego uzasadnienia niezgodnym z art. 92 ust. 1 pkt 3 Pzp.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Hyundai Rotem Company | spółka | odwołujący |
| Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o. | spółka | zamawiający |
| Stadler Polska Sp. z o.o., SOLARIS Bus & Coach S.A., SOLARIS Tram Sp. z o.o. | konsorcjum | wykonawca (przystępujący po stronie zamawiającego) |
| Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz S.A. | spółka | wykonawca (przystępujący po stronie zamawiającego) |
| Skoda Transportstion a.s. | spółka | wykonawca (przystępujący po stronie zamawiającego) |
Przepisy (9)
Główne
Pzp art. 24 § 1 pkt 22
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne musi być orzeczony tytułem środka zapobiegawczego w rozumieniu polskiego prawa (Kpk, UOPZ).
Pzp art. 93 § ust. 1 pkt 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Unieważnienie postępowania, gdy cena jedynej pozostałej oferty przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.
Kpk art. 249 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja i cel stosowania środków zapobiegawczych.
UOPZ art. 26a § ust. 1
Ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary
Możliwość zastosowania zakazu ubiegania się o zamówienia publiczne jako środka zapobiegawczego wobec podmiotu zbiorowego.
Pomocnicze
Pzp art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zasada równego traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
Pzp art. 24 § ust. 8
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Procedura samooczyszczenia (self-cleaning).
Pzp art. 24 § ust. 9
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Uznanie dowodów samooczyszczenia za wystarczające.
Pzp art. 92 § ust. 1 pkt 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek informowania o odrzuceniu oferty wraz z uzasadnieniem.
Pzp art. 91 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Wybór oferty najkorzystniejszej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagraniczny zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne nie jest środkiem zapobiegawczym w rozumieniu polskiej ustawy Pzp. • Wykluczenie wykonawcy było bezpodstawne. • Unieważnienie postępowania było nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Procedura samooczyszczenia (self-cleaning) nie została skutecznie przeprowadzona lub nie miała zastosowania. • Uzasadnienie wykluczenia było wystarczające. • Wybór oferty najkorzystniejszej (hipotetyczny, gdyż postępowanie unieważniono).
Godne uwagi sformułowania
zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne nie stanowił środka zapobiegawczego w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 22 ustawy Pzp • nie można zgodzić się z prezentowaną przez Zamawiającego i przystępujących argumentacją, iż rzeczony środek miał charakter środka zapobiegawczego, bowiem zapobiegał udziałowi w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, eliminował wykonawcę z tego rynku. • nie można przyznać racji Zamawiającemu, iż przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 21 i 22 ustawy Pzp należy interpretować całkowicie osobno. • nie jest dopuszczalne rozszerzanie podstaw wykluczenia wykonawców z udziału w postępowaniu określonych w art. 24 ust. 1 ustawy Pzp.
Skład orzekający
Jan Kuzawiński
przewodniczący
Dagmara Gałczewska – Romek
członek
Daniel Konicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 ust. 1 pkt 22 ustawy Prawo zamówień publicznych w kontekście zagranicznych zakazów ubiegania się o zamówienia publiczne oraz zasady równego traktowania wykonawców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zagraniczny zakaz nie spełniał kryteriów polskiego środka zapobiegawczego. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy zagraniczne zakazy są bliższe polskim środkom zapobiegawczym lub gdy dotyczą przestępstw o charakterze międzynarodowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii interpretacji przepisów Pzp w kontekście międzynarodowym i zasady równego traktowania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wykonawców zagranicznych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie definicji prawnych.
“Zagraniczny zakaz w przetargu? Nie zawsze oznacza wykluczenie z polskiego zamówienia publicznego!”
Dane finansowe
WPS: 2 323 057 581 PLN
wpis od odwołania: 15 000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 18 600 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.