KIO 145/18 KIO 173/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza rozpoznała dwa odwołania wniesione w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na budowę drogi ekspresowej S1. W sprawie o sygn. akt KIO 145/18, odwołanie Przedsiębiorstwa Budowy Kopalń PeBeKa S.A. dotyczyło zarzutu nadmiernych i nieproporcjonalnych warunków udziału w postępowaniu, w szczególności dotyczących wymaganego doświadczenia w budowie tuneli. Izba uznała, że zarzut ten nie znalazł potwierdzenia, gdyż przedstawione przez odwołującego doświadczenie w budowie innych konstrukcji podziemnych nie zostało wystarczająco wykazane jako równoważne z budową tuneli drogowych o znacznej długości i skomplikowaniu technicznym. W sprawie o sygn. akt KIO 173/18, odwołanie Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. dotyczyło postanowienia w projekcie umowy wyłączającego stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 357¹ KC, art. 358¹ § 3 KC, art. 632 § 2 KC) dotyczących możliwości zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych zdarzeń. Izba uznała to postanowienie za niedopuszczalne, wskazując, że wyłącza ono możliwość sądowej oceny sytuacji nadzwyczajnych i przerzuca nieprzewidywalne ryzyka na wykonawcę, co narusza zasady uczciwej konkurencji i proporcjonalności. W konsekwencji, Izba nakazała zamawiającemu wykreślenie spornego postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących warunków udziału w przetargach, proporcjonalności wymagań, a także dopuszczalności wyłączania przez zamawiającego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp oraz KC w tym kontekście.
Zagadnienia prawne (2)
Czy warunek udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dotyczący doświadczenia w budowie tuneli jest nadmierny i nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, jeśli wykonawca wykazał doświadczenie w budowie innych konstrukcji podziemnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunek nie jest nadmierny ani nieproporcjonalny, jeśli doświadczenie w budowie innych konstrukcji podziemnych nie zostało wystarczająco wykazane jako równoważne z budową tuneli drogowych o znacznej długości i skomplikowaniu technicznym.
Uzasadnienie
Izba uznała, że przedstawione przez odwołującego doświadczenie w budowie konstrukcji podziemnych nie zostało wystarczająco wykazane jako równoważne z budową tuneli drogowych o znacznej długości i skomplikowaniu technicznym, uwzględniając wymogi dotyczące wyposażenia i bezpieczeństwa tuneli drogowych. Pozorne podobieństwo tunelu drogowego z wyrobiskiem górniczym jest niewystarczające.
Czy zamawiający w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego może w projekcie umowy wyłączyć stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych zdarzeń (art. 357¹ KC, art. 358¹ § 3 KC, art. 632 § 2 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie wyłączenie jest niedopuszczalne, ponieważ przerzuca nieprzewidywalne ryzyka na wykonawcę, narusza zasady uczciwej konkurencji i proporcjonalności, a także uniemożliwia sądową ocenę sytuacji nadzwyczajnych.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że wyłączenie przepisów dotyczących zmiany umowy w sytuacjach nadzwyczajnych jest niedopuszczalne, gdyż odbiera stronom prawo do obiektywnego uregulowania stosunków przez sąd w wyjątkowych okolicznościach. Przerzucenie nieprzewidywalnych ryzyk na wykonawcę narusza zasady uczciwej konkurencji, proporcjonalności i może prowadzić do nieporównywalności ofert.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń PeBeKa S.A. | spółka | odwołujący |
| Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. | spółka | odwołujący |
| Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad | organ_państwowy | zamawiający |
| Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Katowicach | organ_państwowy | zamawiający (reprezentacja) |
| BUDIMEX S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
| SALINI POLSKA Sp. z o.o. | spółka | uczestnik postępowania |
| Polski Związek Pracodawców Budownictwa | instytucja | uczestnik postępowania |
| PORR S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (15)
Główne
ustawa Pzp art. 22 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu.
ustawa Pzp art. 22 § ust. 1a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Warunki udziału w postępowaniu określa się w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności przez wyrażenie ich jako minimalnych poziomów zdolności.
ustawa Pzp art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zamawiający przygotowuje i prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia z należytą starannością, w sposób umożliwiający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
ustawa Pzp art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia musi być dokonany w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, uwzględniając wszystkie okoliczności mające wpływ na sporządzenie oferty.
ustawa Pzp art. 29 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia nie może powodować nieuzasadnionych przeszkód w otwarciu zamówień publicznych na konkurencję.
ustawa Pzp art. 192 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Krajowa Izba Odwoławcza orzeka w sprawach środków ochrony prawnej.
Pomocnicze
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy sytuacji nadzwyczajnej zmiany stosunków, której strony nie przewidziały przy zawarciu umowy, a która powoduje nadmierne trudności lub rażącą stratę. Sąd może zmienić sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub orzec o rozwiązaniu umowy.
k.c. art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy sytuacji istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania. Sąd może zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 632 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy umów o dzieło (przez odpowiednie stosowanie do umów o roboty budowlane) i umożliwia sądowi podwyższenie ryczałtu lub rozwiązanie umowy, jeżeli wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie dzieła groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą.
ustawa Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Skarga na orzeczenie KIO do Sądu Okręgowego.
ustawa Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Termin na wniesienie skargi na orzeczenie KIO.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Niedopuszczalność czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Granice swobody umów - treść lub cel nie mogą sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Prawo geologiczne i górnicze art. 2 § ust. 1 pkt 4
Prawo geologiczne i górnicze
Ustawa ma zastosowanie do wykonywania tuneli metodami górniczymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie stosowania przepisów KC o zmianie umowy w sytuacjach nadzwyczajnych jest niedopuszczalne, gdyż przerzuca nieprzewidywalne ryzyka na wykonawcę, narusza zasady uczciwej konkurencji i proporcjonalności. • Warunki udziału w przetargu dotyczące doświadczenia w budowie tuneli nie są nadmierne, jeśli odwołujący nie wykazał równoważności doświadczenia w budowie innych konstrukcji podziemnych.
Odrzucone argumenty
Warunki udziału w postępowaniu dotyczące doświadczenia w budowie tuneli były nadmierne i nieproporcjonalne, ponieważ PeBeKa S.A. posiadało doświadczenie w budowie innych konstrukcji podziemnych.
Godne uwagi sformułowania
nie można przerzucać na jedną stronę umowy ciężaru poniesienia konsekwencji zaistnienia sytuacji, których strony nie mogły wcześniej przewidzieć. • Wyłączenie z góry dopuszczalności sądowej modyfikacji treści stosunku prawnego przez Zamawiającego w okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowi nadużycie jego pozycji. • pozorne podobieństwo tunelu drogowego z wyrobiskiem górniczym [...] jest niewystarczające do uznania, że doświadczenie w budowie wyrobisk górniczych obejmuje taki zakres czynności, o takim poziomie skomplikowania, który pozwala na prawidłowe wykonanie przedmiotu zamówienia.
Skład orzekający
Luiza Łamejko
przewodniczący
Magdalena Grabarczyk
członek
Monika Kawa-Ogorzałek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków udziału w przetargach, proporcjonalności wymagań, a także dopuszczalności wyłączania przez zamawiającego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań o udzielenie zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp oraz KC w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy dwóch kluczowych kwestii w zamówieniach publicznych: jak precyzyjne muszą być wymagania dotyczące doświadczenia wykonawców oraz czy zamawiający może wyłączyć stosowanie przepisów chroniących wykonawców przed nieprzewidzianymi zdarzeniami. Jest to bardzo praktyczne i budzące emocje zagadnienie dla firm działających w sektorze budowlanym.
“Czy zamawiający może wyłączyć ochronę wykonawcy przed nieprzewidzianymi zdarzeniami? KIO mówi stanowcze NIE!”
Dane finansowe
koszty postępowania: 24 428 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.