KIO 1432/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuOdwołanie zostało wniesione przez konsorcjum wykonawców IDS-BUD S.A., POLIMEX-MOSTOSTAL S.A. i POLIMEX BUDOWNICTWO sp. z o.o. sp.k. (dalej „Odwołujący”) przeciwko decyzji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (dalej „Zamawiający”) o wykluczeniu ich z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na budowę muzeum. Odwołujący zarzucili Zamawiającemu naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp), w tym art. 24 ust. 1 pkt 12, 16 i 17 Pzp, poprzez bezpodstawne wykluczenie z postępowania. Kwestionowali również niezastosowanie przez Zamawiającego procedury uzupełniania dokumentów (art. 26 ust. 3 i 4 Pzp). Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) oddaliła odwołanie, uznając je za niezasadne. Izba stwierdziła, że Odwołujący nie wykazał spełnienia dwóch kluczowych warunków udziału w postępowaniu: 1. **Doświadczenie w budowie nowych budynków użyteczności publicznej:** Zamawiający wymagał wykazania się wykonaniem co najmniej 3 nowych budynków użyteczności publicznej o wartości co najmniej 80 mln zł netto każdy, z wyłączeniem odbudowy, rozbudowy, remontu, modernizacji czy nadbudowy. Odwołujący wskazał m.in. budowę Centralnego Uniwersalnego Sklepu Handlowego (TSUM) w Kijowie. KIO uznała, że inwestycja ta nie spełnia warunku budowy nowego budynku, ponieważ wykorzystano zabytkową fasadę, która stanowiła element konstrukcyjny, a budynek został uznany za pomnik architektury. Izba podzieliła ustalenia Zamawiającego, że inwestycja ta była w istocie przebudową lub odbudową, a nie budową nowego obiektu. 2. **Doświadczenie kierownika robót w zakresie betonu architektonicznego:** Wymagano doświadczenia w realizacji co najmniej 2 inwestycji kubaturowych, gdzie wykonano minimum 100 m2 jednolitej powierzchni eksponowanej ściany betonowej z betonu architektonicznego. Odwołujący wskazał realizację w Szpitalu Sióstr Elżbietanek w Warszawie. KIO uznała, że ściana ta została pomalowana, co uniemożliwiało zweryfikowanie walorów estetycznych betonu architektonicznego i tym samym nie spełniała warunku „ekspozycji”. Izba uznała również, że Odwołujący wprowadził Zamawiającego w błąd, przedstawiając nieprawdziwe informacje dotyczące spełniania warunków udziału w postępowaniu. W przypadku warunku dotyczącego budowy nowych budynków, Izba stwierdziła niedbalstwo Odwołującego w weryfikacji informacji od podmiotu trzeciego (Altis Construction sp. z o.o.). W przypadku betonu architektonicznego, stwierdzono lekkomyślność. Wprowadzenie w błąd uzasadniało wykluczenie Odwołującego na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 Pzp. KIO odrzuciła zarzuty dotyczące braku możliwości uzupełnienia dokumentów, wskazując, że uzupełnienie nie może służyć zastąpieniu nieprawdziwych informacji prawdziwymi, co naruszałoby zasadę uczciwej konkurencji. Ostatecznie, odwołanie zostało oddalone, a koszty postępowania obciążono Odwołującego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków dotyczących budowy nowych budynków, definicji betonu architektonicznego i wymogu jego ekspozycji w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych. Kwestie odpowiedzialności wykonawcy za przedstawienie nieprawdziwych informacji i obowiązków weryfikacji danych od podmiotów trzecich. Znaczenie należytej staranności zawodowej i wniosków o wyjaśnienie SIWZ.
Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków postawionych w konkretnym postępowaniu, ale zasady interpretacji i odpowiedzialności mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy wykonawca wykazał spełnienie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego budowy co najmniej 3 nowych budynków użyteczności publicznej, gdy jeden z wskazanych budynków był w istocie przebudową lub odbudową zabytkowego obiektu z wykorzystaniem jego fasady?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie wykazał spełnienia tego warunku, ponieważ inwestycja polegająca na budowie Centralnego Uniwersalnego Sklepu Handlowego w Kijowie, mimo wykorzystania zabytkowej fasady, stanowiła przebudowę lub odbudowę, a nie budowę nowego budynku w rozumieniu SIWZ.
Uzasadnienie
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że definicja 'budowy nowego budynku' w SIWZ wyłączała odbudowę, rozbudowę, remont, modernizację czy nadbudowę. Wykorzystanie zabytkowej fasady jako elementu konstrukcyjnego (przegrody zewnętrznej) w inwestycji w Kijowie, a także fakt, że budynek był pomnikiem architektury, dyskwalifikowały tę inwestycję jako spełniającą warunek budowy nowego budynku.
Czy wykonawca wykazał spełnienie warunku udziału w postępowaniu dotyczącego doświadczenia kierownika robót w zakresie wykonania eksponowanej ściany betonowej z betonu architektonicznego, gdy wskazana ściana została pomalowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie wykazał spełnienia tego warunku, ponieważ pomalowanie ściany uniemożliwiło zweryfikowanie walorów estetycznych betonu architektonicznego, co było kluczowe dla spełnienia wymogu 'ekspozycji'.
Uzasadnienie
KIO stwierdziła, że definicja betonu architektonicznego w SIWZ kładła nacisk na walory estetyczne (fakturę, barwę, kształt). Pomalowanie ściany oznaczało ukrycie tych walorów, a tym samym brak 'ekspozycji' w rozumieniu warunku. Nawet jeśli ściana była eksponowana przed pomalowaniem, nie miało to znaczenia dla oceny w momencie weryfikacji przez zamawiającego.
Czy przedstawienie przez wykonawcę nieprawdziwych informacji dotyczących spełniania warunków udziału w postępowaniu, w tym przypadku dotyczących charakteru budowy i betonu architektonicznego, uzasadnia jego wykluczenie z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 16 lub 17 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedstawienie nieprawdziwych informacji, które mogły mieć istotny wpływ na decyzje zamawiającego, uzasadnia wykluczenie wykonawcy, zwłaszcza gdy działał on w warunkach niedbalstwa lub lekkomyślności.
Uzasadnienie
KIO uznała, że Odwołujący wprowadził Zamawiającego w błąd co do charakteru inwestycji w Kijowie (niedbalstwo) oraz co do spełnienia warunku betonu architektonicznego (lekkomyślność). Te nieprawdziwe informacje mogły wpłynąć na decyzję o zakwalifikowaniu wykonawcy do dalszego etapu postępowania, co uzasadniało wykluczenie na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 Pzp.
Czy zamawiający miał obowiązek ponownie wezwać wykonawcę do uzupełnienia dokumentów lub wyjaśnień, jeśli wykonawca przedstawił nieprawdziwe informacje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nie miał takiego obowiązku, ponieważ uzupełnienie dokumentów nie może służyć zastąpieniu informacji nieprawdziwej prawdziwą, co naruszałoby zasadę uczciwej konkurencji.
Uzasadnienie
KIO podkreśliła, że zasada uczciwej konkurencji (art. 7 ust. 1 Pzp) wyklucza możliwość korygowania nieprawdziwych informacji poprzez kolejne wezwania do uzupełnień. Wykonawca ponosi odpowiedzialność za prawidłowość złożonych oświadczeń i dokumentów.
Czy wykonawca, który miał wątpliwości co do treści warunków udziału w postępowaniu, ale nie zwrócił się o ich wyjaśnienie do zamawiającego przed upływem terminu składania ofert, dochował należytej staranności zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezwrócenie się o wyjaśnienie treści SIWZ w razie uzasadnionych wątpliwości może uzasadniać zarzut niedochowania należytej staranności zawodowej.
Uzasadnienie
KIO powołała się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (IV CSK 626/13), zgodnie z którym brak wniosku o wyjaśnienie SIWZ w sytuacji uzasadnionych wątpliwości może świadczyć o niedbalstwie. W tym przypadku wątpliwości Odwołującego ujawniły się dopiero na etapie postępowania odwoławczego, co potwierdzało lekkomyślność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| IDS-BUD S.A. | spółka | Odwołujący |
| POLIMEX-MOSTOSTAL S.A. | spółka | Odwołujący |
| POLIMEX BUDOWNICTWO sp. z o.o. sp.k. | spółka | Odwołujący |
| Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie | instytucja | Zamawiający |
| WARBUD S.A. | spółka | Przystępujący po stronie Zamawiającego |
Przepisy (15)
Główne
Pzp art. 24 § 1 pkt 12
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który nie wykazał spełniania warunków udziału w postępowaniu.
Pzp art. 24 § 1 pkt 16
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji, że spełnia warunki udziału w postępowaniu.
Pzp art. 24 § 1 pkt 17
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Podstawa wykluczenia wykonawcy, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd zamawiającego, mogące mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu.
Pomocnicze
Pzp art. 7 § ust. 1 i 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Zasady prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w tym zasada uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 26 § ust. 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek zamawiającego wezwania do uzupełnienia dokumentów lub wyjaśnień.
Pzp art. 26 § ust. 4
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Obowiązek zamawiającego wezwania do złożenia wyjaśnień.
Pzp art. 198a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Prawo do wniesienia skargi na wyrok KIO do sądu okręgowego.
Pzp art. 198b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Termin do wniesienia skargi na wyrok KIO.
Pzp art. 179 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Legitymacja do wniesienia odwołania.
Pzp art. 185 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dopuszczenie wykonawcy jako uczestnika postępowania odwoławczego.
Pzp art. 192 § ust. 9 i 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Rozstrzyganie o kosztach postępowania odwoławczego.
PrBud art. 3 § pkt 6
Ustawa Prawo budowlane
Definicja 'budowy'.
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Należyta staranność zawodowa.
k.c. art. 14
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów k.c. do czynności zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania § § 5 ust. 4
Podstawa rozliczenia kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonawca nie wykazał spełnienia warunku budowy nowych budynków użyteczności publicznej z uwagi na charakter inwestycji w Kijowie (przebudowa/odbudowa zabytkowego obiektu). • Wykonawca nie wykazał spełnienia warunku dotyczącego betonu architektonicznego z uwagi na pomalowanie wskazanej ściany. • Przedstawienie nieprawdziwych informacji przez wykonawcę uzasadnia jego wykluczenie z postępowania. • Uzupełnienie dokumentów nie może służyć korygowaniu nieprawdziwych informacji. • Niezwrócenie się o wyjaśnienie treści SIWZ w razie wątpliwości świadczy o niedbalstwie.
Odrzucone argumenty
Zamawiający bezpodstawnie wykluczył wykonawcę. • Zamawiający naruszył przepisy Pzp, nie wzywając do uzupełnienia dokumentów. • Zamawiający nieprawidłowo zinterpretował warunki udziału w postępowaniu. • Wykonawca dochował należytej staranności przy weryfikacji informacji.
Godne uwagi sformułowania
„Zamawiający wymaga wykazania się doświadczeniem obejmującym wyłącznie budowę nowego budynku z wyłączeniem odbudowy, rozbudowy, remontu, modernizacji czy nadbudowy” • „za beton architektoniczny Zamawiający uzna powierzchnię betonową eksponowaną, wykonaną z zachowaniem odpowiedniej techniki umożliwiającej osiągnięcie oczekiwanego przez Projektanta lub Inwestora założonego efektu estetycznego, w tym o sprecyzowanej fakturze, barwie, kształcie dla danej powierzchni betonu” • „nie sposób uznać, że przedmiotowa ściana jest – zgodnie z wymogami SIWZ – ścianę betonową eksponowaną. Warunek ekspozycji betonu architektonicznego nie jest spełniony w sytuacji, w której eksponowana powierzchnia jest pokryta farbą” • „nie sposób uznać, że budynek ów został wybudowany od nowa, skoro elementem jego konstrukcji jest pozostałość po poprzednim budynku” • „niezwrócenie się przez wykonawcę, w razie uzasadnionych wątpliwości, o wyjaśnienie treści SIWZ może uzasadniać zarzut niedochowania należytej staranności zawodowej” • „uzupełnienie dokumentów nie może prowadzić do zastąpienia informacji nieprawdziwej, inną, prawdziwą informacją, ponieważ byłby to przejaw naruszenia zasady uczciwej konkurencji”
Skład orzekający
Daniel Konicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dotyczących budowy nowych budynków, definicji betonu architektonicznego i wymogu jego ekspozycji w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych. Kwestie odpowiedzialności wykonawcy za przedstawienie nieprawdziwych informacji i obowiązków weryfikacji danych od podmiotów trzecich. Znaczenie należytej staranności zawodowej i wniosków o wyjaśnienie SIWZ."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych warunków postawionych w konkretnym postępowaniu, ale zasady interpretacji i odpowiedzialności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w zamówieniach publicznych: precyzji warunków SIWZ, odpowiedzialności wykonawcy za weryfikację informacji i potencjalnych pułapek związanych z 'nowym budownictwem' oraz specyficznymi materiałami jak beton architektoniczny. Pokazuje, jak drobne niedopatrzenia lub błędne interpretacje mogą prowadzić do wykluczenia z postępowania o ogromnej wartości.
“Beton architektoniczny i 'nowy budynek' – jak nie dać się wykluczyć z przetargu za 200 milionów?”
Dane finansowe
wpis od odwołania: 20 000 PLN
wynagrodzenie pełnomocnika: 3600 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.