KIO 1333/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza rozpoznała odwołanie wykonawcy A. P. S.A. wniesione przeciwko zamawiającemu Innogy Stoen Operator Sp. z o.o. w postępowaniu prowadzonym w trybie zamówienia z wolnej ręki. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp), w tym art. 7 ust. 1, art. 66 ust. 2 pkt 2, art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b), art. 67 ust. 1 pkt 3 Pzp, poprzez nieuzasadnione faworyzowanie firmy N. S.A., brak podania uzasadnienia faktycznego wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki oraz zastosowanie tego trybu pomimo braku przesłanek ustawowych. Zamawiający argumentował, że zamówienie może być świadczone tylko przez jednego wykonawcę z przyczyn technicznych i związanych z ochroną praw wyłącznych, a także ze względu na wyjątkową sytuację wymagającą natychmiastowego wykonania. Krajowa Izba Odwoławcza uznała odwołanie za zasadne. Stwierdziła, że zamawiający nie wykazał spełnienia przesłanek do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki. W szczególności Izba ustaliła, że zamawiający nie udowodnił obiektywnych przyczyn technicznych, nie wykazał, że nie istnieją rozsądne rozwiązania alternatywne, ani że sytuacja była wyjątkowa i nieprzewidywalna. Izba podkreśliła, że ciężar wykazania przesłanek spoczywał na zamawiającym, który nie podołał temu obowiązkowi. Nie przedstawiono dowodów na poniesienie znaczących kosztów, a argumenty dotyczące czasu i ryzyka uznano za bezpodstawne. W konsekwencji Izba nakazała zamawiającemu unieważnienie czynności podjętych w postępowaniu i obciążyła go kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania trybu zamówienia z wolnej ręki, obowiązek podania uzasadnienia faktycznego, ciężar dowodu spoczywający na zamawiającym, analiza przesłanek z art. 67 Pzp.
Dotyczy specyfiki zamówień publicznych w sektorze IT, gdzie kwestie praw autorskich i technicznych mogą być wykorzystywane do uzasadnienia trybu niekonkurencyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zamawiający prawidłowo zastosował tryb zamówienia z wolnej ręki, powołując się na przyczyny techniczne, ochronę praw wyłącznych oraz wyjątkową sytuację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nie wykazał spełnienia przesłanek do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki.
Uzasadnienie
Zamawiający nie udowodnił obiektywnych przyczyn technicznych, braku rozsądnych rozwiązań alternatywnych, ani wyjątkowej sytuacji. Ciężar dowodu spoczywał na zamawiającym, który nie przedstawił wystarczających dowodów, w tym na poniesione koszty, brak możliwości dotrzymania terminów czy istnienie konfliktu między wykonawcami.
Czy podanie jedynie podstawy prawnej uzasadnienia zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki jest wystarczające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podanie jedynie podstawy prawnej nie jest wystarczające; zamawiający zobowiązany jest do podania uzasadnienia faktycznego.
Uzasadnienie
Ograniczenie się jedynie do zacytowania przepisów ustawy nie stanowi wyjaśnienia dla zastosowania trybu niekonkurencyjnego i utrudnia wykonawcom odniesienie się w drodze odwołania.
Czy brak przejścia autorskich praw majątkowych na zamawiającego uzasadnia zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak przejścia autorskich praw majątkowych na zamawiającego nie może uzasadniać zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki.
Uzasadnienie
Okoliczność, że zamawiający nie zapewnił sobie przejścia autorskich praw majątkowych do systemu, jest obciążeniem dla zamawiającego i nie może stanowić podstawy do wyboru trybu niekonkurencyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. S.A. | spółka | odwołujący |
| Innogy Stoen Operator Sp. z o.o. | spółka | zamawiający |
| N. S.A. | spółka | wykonawca zgłaszający przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego |
Przepisy (12)
Główne
Pzp art. 134 § ust. 6 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 67 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 67 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 67 § ust. 1 pkt 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pomocnicze
Pzp art. 66 § ust. 2 pkt 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 66 § ust. 2 pkt 3
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 7 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 10 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 179 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Pzp art. 192 § ust. 9 i 10
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania § § 3 pkt 1
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania § § 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zamawiający nie wykazał obiektywnych przyczyn technicznych uzasadniających tryb zamówienia z wolnej ręki. • Zamawiający nie wykazał braku rozsądnych rozwiązań alternatywnych. • Zamawiający nie wykazał zaistnienia wyjątkowej sytuacji, której nie mógł przewidzieć. • Zamawiający nie udowodnił poniesienia znaczących kosztów, które uzasadniałyby oszczędność wynikającą z wyboru trybu z wolnej ręki. • Zamawiający nie wykazał, że dotrzymanie terminu jest niemożliwe w trybie konkurencyjnym. • Brak przejścia autorskich praw majątkowych na zamawiającego nie uzasadnia wyboru trybu z wolnej ręki. • Zamawiający nie wykazał, że nie można uzyskać praw do analizy od wykonawcy. • Zamawiający nie przedstawił dowodów na rozwiązanie umowy z poprzednim wykonawcą. • Zamawiający nie wykazał istnienia konfliktu między wykonawcami. • Podanie jedynie podstawy prawnej bez uzasadnienia faktycznego jest niewystarczające.
Godne uwagi sformułowania
Zamawiający nie wykazał, że spełnione zostały wskazane przez niego przesłanki zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki. • Obiektywny charakter oznacza, że zaistnienie przesłanek winno nastąpić niezależnie od Zamawiającego, co w niniejszym postępowaniu nie miało miejsca. • Zamawiający sam stworzył warunki do zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki. • Okoliczność, że Zamawiający poniósł koszty na realizację części zadania, nie zwalnia Zamawiającego z konieczności stosowania przepisów prawa. • Zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki ma charakter wyjątkowy – i przesłanki dla zastosowania tego trybu powinny być ściśle przestrzegane, a także wykazane i uzasadnione przez Zamawiającego, co w niniejszym postepowaniu nie nastąpiło. • Zamawiający nie wykazał, aby porozumienie z Urzędem Regulacji Energetyki (URE) jest obwarowane nieprzekraczalnym terminem realizacji zamówienia do 30 czerwca 2018 roku. • Nawet porozumienie z Urzędem Regulacji Energetyki nie zwalnia Zamawiającego z obowiązków wynikających z innych ustaw – w tym ustawy Prawo zamówień publicznych, która dla wydatkowania środków publicznych przewiduje przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w trybie konkurencyjnym. • Okoliczność ta w żadnym razie nie może uzasadniać zastosowania przez Zamawiającego trybu zamówienia z wolnej ręki, uzasadnionego ochroną praw wyłącznych w postaci autorskich praw majątkowych, jakie przysługują wykonawcy N. S.A.
Skład orzekający
Aneta Mlącka
przewodniczący
Izabela Niedziałek – Bujak
członek
Anna Packo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania trybu zamówienia z wolnej ręki, obowiązek podania uzasadnienia faktycznego, ciężar dowodu spoczywający na zamawiającym, analiza przesłanek z art. 67 Pzp."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych w sektorze IT, gdzie kwestie praw autorskich i technicznych mogą być wykorzystywane do uzasadnienia trybu niekonkurencyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie wyboru trybu zamówienia publicznego i jak Izba Odwoławcza skrupulatnie analizuje przesłanki, nawet w skomplikowanych technicznie przypadkach.
“Zamówienie z wolnej ręki odrzucone: KIO kwestionuje uzasadnienie techniczne i prawne zamawiającego.”
Sektor
IT/technologie
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.