K 8/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Krajowej Rady Sądownictwa dotyczył zbadania zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (u.KRS) regulujących procedurę wyboru sędziów-członków Rady. Kwestionowano art. 11b ust. 8 u.KRS w zakresie, w jakim przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości wyłączną kompetencję do potwierdzenia posiadania statusu sędziego przez osoby popierające zgłoszenie kandydata. Trybunał Konstytucyjny uznał ten przepis za niezgodny z art. 60 (prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach), art. 31 ust. 3 (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 (zasada równości), art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego i zaufania do państwa) oraz art. 10 (zasada podziału i równowagi władz) Konstytucji. Stwierdzono, że przyznanie Ministrowi Sprawiedliwości wyłącznej kompetencji stanowi nadmierną ingerencję władzy wykonawczej w funkcjonowanie władzy sądowniczej i narusza zasadę równego dostępu do służby publicznej. Ponadto, Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją art. 11b ust. 6 w związku z art. 11b ust. 5 u.KRS w zakresie, w jakim przewiduje, że nierozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy na postanowienie Marszałka Sejmu w terminie trzech dni skutkuje umorzeniem postępowania z mocy prawa, a postanowienie Marszałka Sejmu odmawiające przyjęcia zgłoszenia staje się wiążące. Trybunał uznał, że takie rozwiązanie narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i zasadę państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), ponieważ ogranicza realną możliwość ochrony sądowej i sprowadza rolę sądu do formalności. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Konstytucji dotyczących prawa do sądu, dostępu do służby publicznej, zasady równości, państwa prawnego oraz podziału władz w kontekście procedur wyborczych do organów konstytucyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o KRS i ich zastosowanie do innych sytuacji wymaga analizy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 11b ust. 8 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w zakresie, w jakim przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości wyłączną kompetencję do potwierdzenia posiadania statusu sędziego przez osoby popierające zgłoszenie kandydata do KRS, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 oraz z art. 2 i art. 10 Konstytucji.
Uzasadnienie
Przyznanie Ministrowi Sprawiedliwości wyłącznej kompetencji do potwierdzenia statusu sędziego narusza zasadę równego dostępu do służby publicznej, zasadę proporcjonalności, zasadę równości, zasadę państwa prawnego oraz zasadę podziału i równowagi władz. Stanowi to nadmierną ingerencję władzy wykonawczej w funkcjonowanie władzy sądowniczej i osłabia gwarancję jednakowych zasad dostępu do służby publicznej.
Czy art. 11b ust. 6 w związku z art. 11b ust. 5 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w zakresie, w jakim przewiduje, że nierozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy na postanowienie Marszałka Sejmu w terminie trzech dni skutkuje umorzeniem postępowania przed Sądem Najwyższym z mocy prawa, a postanowienie Marszałka Sejmu odmawiające przyjęcia zgłoszenia staje się wiążące, jest zgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.
Uzasadnienie
Takie ukształtowanie procedury odwoławczej narusza prawo do sądu, ponieważ ogranicza realną możliwość ochrony sądowej i sprowadza rolę sądu do formalności. Szybkość postępowania nie może być ważniejsza niż merytoryczne rozpoznanie skargi, a automatyczne umorzenie postępowania i związanie postanowieniem organu pozasądowego narusza zasadę państwa prawnego i zaufania do państwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | wnioskodawca |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Marszałek Sejmu | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Sejm Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Sąd Najwyższy | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (15)
Główne
u.KRS art. 11b § ust. 8
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
W zakresie, w jakim przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości wyłączną kompetencję do potwierdzenia posiadania statusu sędziego przez osoby popierające zgłoszenie kandydata do KRS, jest niezgodny z Konstytucją.
u.KRS art. 11b § ust. 6
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
W zakresie, w jakim przewiduje, że nierozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy na postanowienie Marszałka Sejmu w terminie trzech dni skutkuje umorzeniem postępowania przed Sądem Najwyższym z mocy prawa, a postanowienie Marszałka Sejmu odmawiające przyjęcia zgłoszenia staje się wiążące, jest niezgodny z Konstytucją.
Konstytucja art. 60
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasada poprawnej legislacji.
Konstytucja art. 10
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada podziału i równowagi władz.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Pomocnicze
u.KRS art. 11b § ust. 5
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Stosowany odpowiednio w kontekście art. 11b ust. 8; sankcja odmowy przyjęcia zgłoszenia w przypadku nieprawidłowej liczby podpisów.
u.KRS art. 11a § ust. 8
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Postępowanie umorzone w tym zakresie z powodu braku odrębnej argumentacji wnioskodawcy.
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania.
u.o.t.p.TK art. 47
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymogi formalne wniosku.
u.o.t.p.TK art. 79 § ust. 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Możliwość wydania postanowienia tymczasowego.
k.p.c. art. 755 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania postanowienia zabezpieczającego (w kontekście wniosku o zabezpieczenie).
k.p.c. art. 514 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do postępowania nieprocesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 11b ust. 8 ustawy o KRS przyznaje Ministrowi Sprawiedliwości wyłączną kompetencję do potwierdzenia statusu sędziego, co narusza zasadę równego dostępu do służby publicznej i równości. • Art. 11b ust. 6 w związku z art. 11b ust. 5 ustawy o KRS tworzy pozorne prawo do sądu poprzez automatyczne umorzenie postępowania w przypadku nierozpoznania skargi w terminie. • Naruszenie zasady państwa prawnego i zaufania do państwa poprzez nieprzejrzyste i arbitralne mechanizmy proceduralne. • Naruszenie zasady podziału i równowagi władz poprzez nadmierną ingerencję władzy wykonawczej w proces wyborczy do organu stojącego na straży niezależności sądownictwa.
Godne uwagi sformułowania
wyłączną kompetencję do potwierdzenia posiadania statusu sędziego • nierozpoznanie skargi przez Sąd Najwyższy w terminie trzech dni skutkuje umorzeniem postępowania przed Sądem Najwyższym z mocy prawa • prawo do sądu nie może zostać zredukowane do samego aktu wniesienia środka zaskarżenia • szybkość postępowania nie może być ważniejsza niż merytoryczne rozpoznanie skargi • nadmierna ingerencja władzy wykonawczej w funkcjonowanie władzy sądowniczej
Skład orzekający
Stanisław Piotrowicz
przewodniczący
Bartłomiej Sochański
członek
Jakub Stelina
członek
Bogdan Święczkowski
sprawozdawca
Rafał Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konstytucji dotyczących prawa do sądu, dostępu do służby publicznej, zasady równości, państwa prawnego oraz podziału władz w kontekście procedur wyborczych do organów konstytucyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o KRS i ich zastosowanie do innych sytuacji wymaga analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych dla ustroju państwa kwestii związanych z niezależnością sądownictwa, prawem do sądu i podziałem władz, co czyni ją niezwykle istotną dla prawników i obywateli zainteresowanych funkcjonowaniem państwa prawa.
“Trybunał Konstytucyjny: Kluczowe przepisy ustawy o KRS niezgodne z Konstytucją. Czy to koniec sporu o niezależność sądownictwa?”
Zdanie odrębne
Jakub Stelina
Sędzia Stelina zgłosił zdanie odrębne z przyczyn formalnych (wadliwe ukształtowanie składu orzekającego, w tym udział sędziego-przewodniczącego, który brał udział w procesie legislacyjnym) oraz merytorycznych. Kwestionuje ocenę art. 11b ust. 8 ustawy o KRS, wskazując, że Trybunał pominął prawo do sądowej kontroli działań Ministra Sprawiedliwości i błędnie ocenił przepis przez pryzmat celu, który nie został mu przypisany przez ustawodawcę. Zgłosił również zastrzeżenia co do sformułowania punktu drugiego sentencji wyroku dotyczącego art. 11b ust. 6 i 5 ustawy o KRS, sugerując bardziej precyzyjne brzmienie orzeczenia. Krytykuje również stwierdzenie o wadliwości procedury wyboru członków KRS w przypadku zastosowania przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją, wskazując, że wadliwość wystąpiłaby tylko w konkretnych sytuacjach. Kwestionuje również podstawy prawne wniosku o zabezpieczenie.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.