K 7/96Zgodnosc art 49 kkw z konstytucją wynagrodzenie skazanych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego był art. 49 par. 3 Kodeksu karnego wykonawczego w brzmieniu nadanym przez nowelizację z 1995 r., który zezwalał na obniżenie należności za pracę skazanego poniżej stawki minimalnego wynagrodzenia, jeśli skazany wyraził na to zgodę. Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł zarzut naruszenia konstytucyjnych przepisów dotyczących prawa do pracy (art. 68) oraz zasady równości (art. 67 ust. 2). Trybunał Konstytucyjny, analizując cel nowelizacji, jakim było ułatwienie zatrudniania skazanych w obliczu rosnącego bezrobocia w zakładach karnych, uznał, że przepis ten nie jest sam w sobie niezgodny z Konstytucją. Podkreślono, że stawka minimalnego wynagrodzenia jest elementem konstytucyjnego prawa do pracy i nie może być dowolnie uchylana. Zgoda skazanego na niższe wynagrodzenie może dotyczyć jedynie ustalenia należności niższej niż wynikająca z zasad wynagradzania pracowników, ale nie może oznaczać rezygnacji z gwarancji minimalnego wynagrodzenia. Sąd wskazał, że obniżenie wynagrodzenia poniżej stawki minimalnej mogłoby negatywnie wpłynąć na możliwość uzyskania zasiłku dla bezrobotnych po opuszczeniu zakładu karnego. Podkreślono również, że choć stosunek zatrudnienia skazanych nie jest stosunkiem pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, to jednak zasady konstytucyjne dotyczące prawa do pracy muszą być respektowane. Ostatecznie, Trybunał orzekł, że art. 49 par. 3 Kkw jest zgodny z przepisami konstytucyjnymi, pod warunkiem że nie prowadzi do uchylenia stawki minimalnego wynagrodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja konstytucyjnego prawa do pracy w kontekście zatrudnienia skazanych i znaczenia minimalnego wynagrodzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia skazanych i interpretacji konkretnego przepisu Kodeksu karnego wykonawczego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 49 par. 3 Kodeksu karnego wykonawczego, zezwalający na obniżenie wynagrodzenia skazanego poniżej stawki minimalnej za jego zgodą, jest zgodny z przepisami konstytucyjnymi, w szczególności z prawem do pracy (art. 68) i zasadą równości (art. 67 ust. 2)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten jest zgodny z przepisami konstytucyjnymi, pod warunkiem że nie prowadzi do całkowitego uchylenia stawki minimalnego wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stawka minimalnego wynagrodzenia jest elementem konstytucyjnego prawa do pracy i nie może być dowolnie uchylana. Zgoda skazanego na niższe wynagrodzenie może dotyczyć jedynie ustalenia należności niższej niż wynikająca z zasad wynagradzania pracowników, ale nie może oznaczać rezygnacji z gwarancji minimalnego wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
k.k.w. art. 49 § 3
Kodeks karny wykonawczy
Zezwala na obniżenie należności za pracę skazanego poniżej stawki minimalnego wynagrodzenia przysługującego pracownikom, ale tylko za zgodą skazanego i pod warunkiem, że nie uchyla to całkowicie gwarancji minimalnego wynagrodzenia.
Przepisy konstytucyjne art. 1
Przepisy konstytucyjne art. 67 § 2
Zasada równości.
Przepisy konstytucyjne art. 68
Prawo do pracy (do zatrudnienia według ilości i jakości pracy).
Ustawa o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym art. 2 § 9 lit. a
Nowelizacja art. 49 par. 3 k.k.w.
Pomocnicze
Ustawa Konstytucyjna o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym art. 77
Przepisy konstytucyjne pozostawione w mocy na podstawie tej ustawy.
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 23 § 2 pkt e
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych uzależnione od podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy (co najmniej najniższe wynagrodzenie).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stawka minimalnego wynagrodzenia jest elementem konstytucyjnego prawa do pracy i nie może być dowolnie uchylana. • Obniżenie wynagrodzenia poniżej stawki minimalnej może negatywnie wpłynąć na możliwość uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. • Choć stosunek zatrudnienia skazanych nie jest stosunkiem pracy, zasady konstytucyjne dotyczące prawa do pracy muszą być respektowane.
Odrzucone argumenty
Argumentacja, że skoro dopuszczalne jest nieodpłatne zatrudnianie skazanych, to tym bardziej dopuszczalne jest zatrudnienie za najniższe wynagrodzenie. • Argument o niższej wydajności pracy skazanych jako podstawa do odstąpienia od stawki minimalnego wynagrodzenia. • Argument, że skazani nie ponoszą kosztów utrzymania.
Godne uwagi sformułowania
stawka wynagrodzenia minimalnego stanowi element definiujący konstytucyjne pojęcie prawa do pracy • zatrudnienie pracownika za niższe wynagrodzenie, niż minimalne, nie jest wyrazem realizacji konstytucyjnego prawa do pracy • nie można stawiać znaku równości między potrąceniami z wynagrodzenia na koszty utrzymania więźniów [...] z pozostawieniem naczelnikom zakładów karnych pełnej swobody określenia [...] wysokości wynagrodzenia [...] z pominięciem stawki wynagrodzenia minimalnego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnego prawa do pracy w kontekście zatrudnienia skazanych i znaczenia minimalnego wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrudnienia skazanych i interpretacji konkretnego przepisu Kodeksu karnego wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw człowieka - prawa do godziwego wynagrodzenia, nawet w warunkach pozbawienia wolności, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Czy więźniowie mogą pracować za "grosze"? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.