K. 4/97

Trybunał Konstytucyjny1997-11-05
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyprawo wyborczemniejszości narodoweprogi wyborczelegitymacja czynnadyskontynuacjakonstytucja

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie zgodności przepisów Ordynacji wyborczej z Konstytucją z powodu wygaśnięcia mandatu posłów wnioskodawców.

Grupa posłów wniosła do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności art. 5 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu RP z przepisami konstytucyjnymi, zarzucając uprzywilejowanie organizacji mniejszości narodowych. Trybunał umorzył postępowanie, ponieważ wygaśnięcie mandatu posłów wnioskodawców spowodowało utratę przez nich legitymacji czynnej do występowania przed Trybunałem.

Wniosek o stwierdzenie zgodności z Konstytucją art. 5 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego od grupy pięćdziesięciu dwóch posłów. Zarzucano, że przepis ten, umożliwiając rezygnację z progów wyborczych dla komitetów wyborczych zarejestrowanych organizacji mniejszości narodowych, narusza przepisy konstytucyjne poprzez uprzywilejowanie określonej grupy obywateli ze względu na kryterium narodowościowe. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na utrwalone stanowisko, postanowił umorzyć postępowanie. Powodem umorzenia było wygaśnięcie mandatu posłów wnioskodawców w związku z upływem II Kadencji Sejmu RP, co skutkowało utratą przez nich legitymacji czynnej do występowania przed Trybunałem. Zarówno przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania, jak i nowe przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 1997 r. prowadziły do wniosku o konieczności umorzenia postępowania w sytuacji braku legitymacji czynnej wnioskodawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Postępowanie zostało umorzone.

Uzasadnienie

Trybunał umorzył postępowanie, ponieważ wygaśnięcie mandatu posłów wnioskodawców spowodowało utratę przez nich legitymacji czynnej do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
grupa pięćdziesięciu dwóch posłówinnewnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

Ordynacja wyborcza art. 5 § 1 i 2

Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej

Kwestionowany przepis umożliwiał rezygnację z progów wyborczych dla komitetów wyborczych zarejestrowanych organizacji mniejszości narodowych.

Pomocnicze

Ustawa Konstytucyjna art. 77

Ustawa Konstytucyjna o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym

Przepisy konstytucyjne utrzymane w mocy na podstawie tego artykułu.

u. TK art. 90

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Do postępowania wszczętego przed wejściem w życie konstytucji mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania.

u. TK art. 39 § 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

W związku z art. 31 ust. 1, prowadzą do wniosku, że utrata legitymacji czynnej przez wnioskodawcę nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy.

u. TK art. 26 § 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przepis obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania, wskazujący na konieczność umorzenia w przypadku braku legitymacji.

uchwała Sejmu art. 10 § 2

Uchwała Sejmu w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Przepis obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania, wskazujący na konieczność umorzenia w przypadku braku legitymacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wygaśnięcie mandatu posłów wnioskodawców skutkuje utratą legitymacji czynnej do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Godne uwagi sformułowania

dyskontynuacja powoduje utratę legitymacji do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w charakterze wnioskodawcy utrata legitymacji czynnej przez wnioskodawcę nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy

Skład orzekający

Andrzej Zoll

przewodniczący

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

sprawozdawca

Tomasz Dybowski

członek

Lech Garlicki

członek

Stefan J. Jaworski

członek

Krzysztof Kolasiński

członek

Wojciech Łączkowski

członek

Ferdynand Rymarz

członek

Jadwiga Skórzewska-Łosiak

członek

Wojciech Sokolewicz

członek

Janusz Trzciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Utrata legitymacji czynnej przez wnioskodawców w postępowaniach przed Trybunałem Konstytucyjnym po wygaśnięciu mandatu lub zakończeniu kadencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawców będących posłami w momencie wszczęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej, pokazując, jak zmiany w statusie prawnym stron mogą wpływać na możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy przez Trybunał Konstytucyjny.

Czy wygaśnięcie mandatu posła kończy jego sprawę w Trybunale Konstytucyjnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
53 POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 1997 r. Sygn. akt K. 4/97 Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie: Andrzej Zoll – przewodniczący Zdzisław Czeszejko-Sochacki – sprawozdawca Tomasz Dybowski Lech Garlicki Stefan J. Jaworski Krzysztof Kolasiński Wojciech Łączkowski Ferdynand Rymarz Jadwiga Skórzewska-Łosiak Wojciech Sokolewicz Janusz Trzciński po rozpoznaniu 5 listopada 1997 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku grupy (pięćdziesięciu dwóch) posłów o stwierdzenie: zgodności art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej (Dz.U. z 1993 r. Nr 45, poz. 205; zm.: z 1995 r. Nr 132, poz. 640) z art. 67 ust. 2 i art. 81 ust 1 przepisów konstytucyjnych, utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184, Nr 150, poz. 729; z 1996 r. Nr 106, poz. 488) p o s t a n o w i ł: umorzyć postępowanie w sprawie. Uzasadnienie: 1. 27 stycznia 1997 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek pięćdziesięciu dwóch posłów o stwierdzenie zgodności art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 maja 1993 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej (Dz.U. z 1993 r. Nr 45, poz. 205; zm.: z 1995 r. Nr 132, poz. 640) z art. 67 ust. 2 i art. 81 ust 1 przepisów konstytucyjnych, utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426 ze zm.). Wnioskodawcy zarzucają kwestionowanemu przepisowi, iż umożliwiając rezygnację w stosunku do komitetów wyborczych zarejestrowanych organizacji mniejszości narodowych z progów wyborczych przewidzianych generalnie w art. 3 i 4 Ordynacji w stosunku do wszelkich innych komitetów wyborczych, narusza on art. 67 ust. 2 oraz art. 81 ust. 1 przepisów konstytucyjnych poprzez uprzywilejowanie w wyborach do Sejmu RP określonej grupy obywateli RP ze względu na kryterium narodowościowe. 2. 19 października 1997 roku upłynęła II Kadencja Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek czego wygasły mandaty posłów tej kadencji m.in. wnioskodawców. Zgodnie z utrwalonym przez Trybunał Konstytucyjny stanowiskiem (K. 3/91, OTK w 1992 r., poz. 1; K. 2/93, OTK w 1993 r., poz. 30; K. 3/93, OTK w 1993 r., poz. 26), dyskontynuacja powoduje utratę legitymacji do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w charakterze wnioskodawcy. Zgodnie z art. 90 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) do postępowania wszczętego przed wejściem w życie konstytucji, tj. przed 17 października 1997 r. mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Jednakże zarówno wówczas obowiązujące przepisy, a w szczególności art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (tekst jednolity z 1991 r. Dz.U. Nr 109, poz. 470 ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 uchwały Sejmu z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 39, poz. 184 ze zm.), jak i przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 1997 r., art. 39 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 31 ust. 1, prowadzą do wniosku, że utrata legitymacji czynnej przez wnioskodawcę nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy i dlatego zachodzi konieczność umorzenia postępowania. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI