K 31/06

Trybunał Konstytucyjny2006-10-04
SAOSAdministracyjneprawo wyborczeWysokakonstytucyjny
Trybunał Konstytucyjnyprawo wyborczeordynacja wyborczazabezpieczenie powództwaKonstytucjaEuropejska Karta Samorządu Lokalnegopostanowienie tymczasowek.p.c.

Trybunał Konstytucyjny odmówił zastosowania przepisów k.p.c. o zabezpieczeniu powództwa do wniosku o zbadanie zgodności przepisów ordynacji wyborczej z Konstytucją, wskazując na brak odpowiedniej regulacji prawnej.

Grupa posłów wniosła o zabezpieczenie powództwa poprzez zakazanie stosowania przez komisje wyborcze przepisów nowelizacji ordynacji wyborczej do czasu rozpatrzenia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny. Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 20 ustawy o TK i specyfikę postępowania przed Trybunałem, uznał, że przepisy k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym nie mają zastosowania w tej sprawie. Podkreślono brak kompetencji Trybunału do nakazania niestosowania przepisów korzystających z domniemania konstytucyjności przed merytorycznym rozstrzygnięciem.

Wniosek grupy posłów dotyczył zabezpieczenia powództwa w związku z wnioskiem o zbadanie zgodności ustawy z dnia 6 września 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw z Konstytucją oraz Europejską Kartą Samorządu Lokalnego. Posłowie domagali się zakazania stosowania przez komisje wyborcze określonych przepisów tej ustawy do czasu rozpatrzenia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny, wskazując jako podstawę prawną przepisy k.p.c. o zabezpieczeniu powództwa oraz art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny, odwołując się do art. 20 ustawy o TK, który nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. w sprawach nieuregulowanych w ustawie o TK, podkreślił, że odesłanie to ma charakter pomocniczy i wymaga uwzględnienia specyfiki postępowania przed Trybunałem. Stwierdzono, że przepisy k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym nie mają zastosowania do wniosku dotyczącego kontroli konstytucyjnej ordynacji wyborczej. Trybunał wskazał, że wydanie decyzji zabezpieczającej, zakazującej stosowania przepisów ustawy korzystającej z domniemania konstytucyjności przed merytorycznym rozstrzygnięciem, nie jest możliwe z uwagi na brak odpowiedniej regulacji prawnej przyznającej Trybunałowi takie kompetencje. Podkreślono, że instytucja postanowienia tymczasowego z art. 50 ust. 1 ustawy o TK dotyczy wstrzymania wykonania konkretnego orzeczenia w indywidualnej sprawie, a nie zawieszenia stosowania przepisów prawa objętych badaniem konstytucyjności, co wyklucza jego zastosowanie do rozpatrywanego wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny, powołując się na art. 20 ustawy o TK, stwierdził, że odesłanie do k.p.c. ma charakter pomocniczy i wymaga uwzględnienia specyfiki postępowania przed Trybunałem. Przepisy o zabezpieczeniu powództwa nie przystają do materii kontroli konstytucyjnej prawa publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny (w kontekście odmowy zabezpieczenia)

Strony

NazwaTypRola
grupa posłóworgan_państwowywnioskodawca
Państwowa Komisja Wyborczaorgan_państwowyuczestnik postępowania (potencjalnie)
wojewódzkie komisje wyborczeorgan_państwowyuczestnik postępowania (potencjalnie)
powiatowe komisje wyborczeorgan_państwowyuczestnik postępowania (potencjalnie)
terytorialne komisje wyborczeorgan_państwowyuczestnik postępowania (potencjalnie)

Przepisy (6)

Główne

u.TK art. 20

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. w sprawach nieuregulowanych w ustawie o TK, z uwzględnieniem specyfiki postępowania przed Trybunałem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 187 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 732

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 755

Kodeks postępowania cywilnego

u.TK art. 50 § ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Reguluje możliwość wydania postanowienia tymczasowego o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której dotyczy skarga konstytucyjna, gdy wykonanie mogłoby spowodować skutki nieodwracalne lub gdy przemawia za tym ważny interes publiczny lub inny ważny interes skarżącego. Dotyczy wstrzymania wykonania konkretnego rozstrzygnięcia, a nie zawieszenia stosowania przepisów prawa objętych badaniem konstytucyjności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy k.p.c. o postępowaniu zabezpieczającym nie mają zastosowania do wniosku o zabezpieczenie w postępowaniu przed TK dotyczącym kontroli konstytucyjności prawa publicznego. Trybunał Konstytucyjny nie posiada kompetencji do nakazania niestosowania przepisów prawa korzystających z domniemania konstytucyjności przed merytorycznym rozstrzygnięciem. Instytucja postanowienia tymczasowego z art. 50 ust. 1 ustawy o TK nie obejmuje zawieszenia stosowania przepisów prawa objętych badaniem konstytucyjności.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów k.p.c. o zabezpieczeniu powództwa do wniosku o zabezpieczenie w postępowaniu przed TK. Możliwość wydania przez TK postanowienia zabezpieczającego w formie zakazu stosowania przepisów ustawy przed merytorycznym rozstrzygnięciem.

Godne uwagi sformułowania

formuła «odpowiedniego» (mutatis mutandis) stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego nakazuje – mocą postanowienia ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – uwzględnienie, w zakresie i w sposobie sięgania po instytucje i procedury regulowane w tym kodeksie, specyfiki i funkcji postępowania przed Trybunałem nie budzi przy tym wątpliwości fakt, że odesłanie do art. 20 ustawy o TK ma charakter pomocniczy zabezpieczenie, o które wnosi wnioskodawca dotyczy materii szczególnej z zakresu prawa publicznego, do którego nie mają zastosowania wskazane przez wnioskodawcę przepisy kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu powództwa nie jest też możliwe ze względu na brak regulacji prawnej przyznającej Trybunałowi kompetencje do zabezpieczenia wniosku w drodze zakazania stosowania zaskarżonych przepisów przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku Ani przepisy Konstytucji ani żadne przepisy ustawowe nie dają Trybunałowi kompetencji do nakazania komisjom wyborczym określonych zachowań polegających na niestosowaniu przepisów ustawy korzystającej z domniemania konstytucyjności na gruncie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym nie istnieje regulacja szczególna, która umożliwiałaby «zawieszenie» stosowania zaskarżonych przepisów do czasu orzeczenia o ich konstytucyjności lub niekonstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny Regulacja ta ma zastosowanie w sprawach skarg konstytucyjnych i polega na wstrzymaniu wykonania konkretnego rozstrzygnięcia wydanego w indywidualnej sprawie, a nie na zawieszeniu stosowania przepisów prawa objętych badaniem konstytucyjności.

Skład orzekający

Marek Safjan

przewodniczący

Jerzy Ciemniewski

członek

Teresa Dębowska-Romanowska

członek

Marian Grzybowski

członek

Adam Jamróz

sprawozdawca

Wiesław Johann

członek

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska

członek

Ewa Łętowska

członek

Andrzej Mączyński

członek

Janusz Niemcewicz

członek

Jerzy Stępień

sprawozdawca

Mirosław Wyrzykowski

członek

Bohdan Zdziennicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu stosowania przepisów k.p.c. w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz kompetencji Trybunału w zakresie zabezpieczenia wniosków dotyczących kontroli konstytucyjności przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym i wniosków o kontrolę konstytucyjności, a nie standardowych postępowań cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście kontroli konstytucyjności przepisów wyborczych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem konstytucyjnym i administracyjnym.

Trybunał Konstytucyjny: Brak możliwości "zabezpieczenia" przepisów wyborczych przed wyrokiem.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
135/9/A/2006 POSTANOWIENIE z dnia 4 października 2006 r. Sygn. akt K 31/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan – przewodniczący Jerzy Ciemniewski Teresa Dębowska-Romanowska Marian Grzybowski Adam Jamróz – sprawozdawca Wiesław Johann Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska Ewa Łętowska Andrzej Mączyński Janusz Niemcewicz Jerzy Stępień – sprawozdawca Mirosław Wyrzykowski Bohdan Zdziennicki, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2006 r., wniosku grupy posłów o „zabezpieczenie powództwa” na podstawie art. 187 § 2 w związku z art. 730, art. 732 oraz art. 755 k.p.c., a także w związku z art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, złożonego wraz z wnioskiem z dnia 11 września 2006 r. o zbadanie zgodności ustawy z dnia 6 września 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 159, poz. 1127) z Konstytucją oraz Europejską Kartą Samorządu Lokalnego, sporządzoną w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 124, poz. 607 ze zm.), p o s t a n a w i a: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE: I Grupa posłów na Sejm V kadencji, wraz z wnioskiem złożonym 11 września 2006 r. o zbadanie zgodności ustawy z dnia 6 września 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 159, poz. 1127) z Konstytucją oraz Europejską Kartą Samorządu Lokalnego, sporządzoną w Strasburgu dnia 15 października 1985 r., wniosła o „zabezpieczenie powództwa”, poprzez zakazanie, odpowiednio, Państwowej Komisji Wyborczej, wojewódzkim komisjom wyborczym, powiatowym komisjom wyborczym i terytorialnym komisjom wyborczym stosowania następujących zaskarżonych przepisów ustawy z 6 września 2006 r. o zmianie ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich: art. 1 pkt 2, 3, 6, 7, 9, 11, 12, 13, 14, 15 i 16; do czasu rozpatrzenia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny. Jako podstawę prawną wniosku o zabezpieczenie wskazano art. 187 § 2 w związku z art. 730, art. 732 oraz art. 755 k.p.c., a także w związku z art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) w sprawach nie uregulowanych w ustawie do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego oznacza, że niektóre z tych przepisów w ogóle nie znajdują zastosowania bądź z uwagi na odmienną regulację danego zagadnienia w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym, bądź z powodu ich nieadekwatności (bezprzedmiotowości) w tym postępowaniu. Nie budzi przy tym wątpliwości fakt, że odesłanie do art. 20 ustawy o TK ma charakter pomocniczy (zob. A. Zieliński, Zakres stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, „Palestra” z. 7-8/1998, s. 54; Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 79; M. Masternak-Kubiak, Procedura postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej [w:] J. Trzciński red., Skarga konstytucyjna, Warszawa 2000, s. 171). Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 17 lipca 2003 r. (sygn. K 13/02) podkreślił, że: „formuła «odpowiedniego» (mutatis mutandis) stosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego nakazuje – mocą postanowienia ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – uwzględnienie, w zakresie i w sposobie sięgania po instytucje i procedury regulowane w tym kodeksie, specyfiki i funkcji postępowania przed Trybunałem, w tym zwłaszcza odmienności rozstrzygania i orzekania o zgodności aktów prawa z Konstytucją (i z aktami wyższej mocy prawnej). Sądzić należy, że instytucje i reguły postępowania stosowane w sądowym postępowaniu cywilnym mogą – w oparciu o dyspozycję art. 20 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym – znaleźć zastosowanie do postępowania przed Trybunałem tylko o tyle, o ile pozwala na to specyfika orzekania przez Trybunał Konstytucyjny oraz spraw będących przedmiotem kognicji i rozstrzygania Trybunału” (OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 72, s. 847). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym (art. 730 w związku z art. 732 i art. 755 k.p.c.) nie mają zastosowania do zabezpieczenia w związku z wspomnianym wnioskiem grupy posłów, dotyczącym kontroli konstytucyjnej ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Wnioskodawca wnosi o zakazanie komisjom wyborczym stosowania zaskarżonych przepisów ustawy z 6 września 2006 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zabezpieczenie, o które wnosi wnioskodawca dotyczy materii szczególnej z zakresu prawa publicznego, do którego nie mają zastosowania wskazane przez wnioskodawcę przepisy kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu powództwa. Wydanie przez Trybunał decyzji zabezpieczającej, zakazującej stosowania przez komisje wyborcze zaskarżonych przepisów ustawy z 6 września 2006 r., przed merytorycznym rozstrzygnięciem wniosku – nie jest też możliwe ze względu na brak regulacji prawnej przyznającej Trybunałowi kompetencje do zabezpieczenia wniosku w drodze zakazania stosowania zaskarżonych przepisów przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku. Ani przepisy Konstytucji ani żadne przepisy ustawowe nie dają Trybunałowi kompetencji do nakazania komisjom wyborczym określonych zachowań polegających na niestosowaniu przepisów ustawy korzystającej z domniemania konstytucyjności. Trybunał zwraca uwagę, że na gruncie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym nie istnieje regulacja szczególna, która umożliwiałaby „zawieszenie” stosowania zaskarżonych przepisów do czasu orzeczenia o ich konstytucyjności lub niekonstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny. Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym przewiduje możliwość wydania przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia tymczasowego w związku z toczącym się przed Trybunałem postępowaniem w sprawie skargi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Trybunał może wydać „postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie”, której dotyczy skarga konstytucyjna, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia mogłoby spowodować skutki nieodwracalne, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego lub, gdy przemawia za tym ważny interes publiczny lub inny ważny interes skarżącego. Regulacja ta ma zastosowanie w sprawach skarg konstytucyjnych i polega na wstrzymaniu wykonania konkretnego rozstrzygnięcia wydanego w indywidualnej sprawie, a nie na zawieszeniu stosowania przepisów prawa objętych badaniem konstytucyjności. Regulacja ta nie odnosi się więc do rozpatrywanego wniosku o zabezpieczenie. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI