Orzeczenie · 2001-11-21

K. 31/01

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2001-11-21
SAOSinneprawo konstytucyjneWysokakonstytucyjny
Trybunał KonstytucyjnyKodeks spółek handlowychprawo własnościprawa nabytychzwiązki zawodowelegitymacja procesowaprzymusowy wykup akcjiakcjonariat pracowniczy

Komisja Krajowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 418 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych z Konstytucją RP. Kwestionowany przepis dotyczył przymusowego wykupu akcji drobnych akcjonariuszy, a związek argumentował, że narusza on prawo własności, zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa, a także prawa nabyte pracowników nabywających akcje w procesie prywatyzacji. Prokurator Generalny uznał przepis za zgodny z Konstytucją, wskazując na jego cel ochronny wobec spółki i akcjonariuszy większościowych oraz ważne względy gospodarcze. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, umorzył postępowanie z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. Uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 191 ust. 2 Konstytucji, ogólnokrajowy organ związku zawodowego może występować z wnioskami tylko w sprawach objętych zakresem jego działania, który jest ściśle związany z ochroną praw i interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy. Zakwestionowany art. 418 KSH dotyczył wykupu akcji wszystkich akcjonariuszy mniejszościowych, niezależnie od ich statusu pracowniczego, a zatem nie mieścił się w konstytucyjnie określonym zakresie działania związku zawodowego. W związku z brakiem uprawnienia wnioskodawcy, Trybunał umorzył postępowanie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie ścisłego zakresu legitymacji procesowej związków zawodowych do występowania z wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw związanych z legitymacją procesową związków zawodowych w postępowaniach przed TK.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ogólnokrajowy organ związku zawodowego jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisu Kodeksu spółek handlowych dotyczącego przymusowego wykupu akcji, który nie dotyczy bezpośrednio praw i interesów zawodowych lub socjalnych ludzi pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, związek zawodowy nie jest uprawniony do wystąpienia z takim wnioskiem, jeśli kwestionowany przepis nie dotyczy spraw objętych zakresem jego działania, wyznaczonym przez Konstytucję i ustawy jako ochrona praw i interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że uprawnienie związków zawodowych do inicjowania postępowań przed TK jest ograniczone do spraw objętych zakresem ich działania, czyli ochrony praw i interesów zawodowych i socjalnych pracowników. Artykuł 418 KSH, dotyczący przymusowego wykupu akcji wszystkich akcjonariuszy mniejszościowych, wykracza poza ten zakres, ponieważ ma szersze zastosowanie i nie dotyczy bezpośrednio statusu pracowniczego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Komisja Krajowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego “Solidarność”organ_państwowywnioskodawca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (6)

Główne

Konstytucja RP art. 191 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres działania związku zawodowego, ograniczony do spraw objętych jego konstytucyjnym i ustawowym zakresem działania, czyli ochrony praw i interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy.

ustawa o TK art. 39 § 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku braku uprawnienia wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem.

k.s.h. art. 418

Kodeks spółek handlowych

Przepis dotyczący przymusowego wykupu akcji drobnych akcjonariuszy, zakwestionowany przez wnioskodawcę.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 191 § 1 pkt 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o związkach zawodowych art. 1 § 1

Ustawa o związkach zawodowych

Definicja związku zawodowego jako podmiotu powołanego do reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy.

ustawa o związkach zawodowych art. 4

Ustawa o związkach zawodowych

Zakres działania związków zawodowych obejmujący obronę godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych członków, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Związek zawodowy nie jest uprawniony do występowania z wnioskiem w sprawach, które nie dotyczą bezpośrednio praw i interesów zawodowych lub socjalnych ludzi pracy.

Odrzucone argumenty

Art. 418 KSH narusza prawo własności. • Art. 418 KSH narusza zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa. • Art. 418 KSH narusza nakaz ochrony praw nabytych pracowników. • Przymusowy wykup akcji jest niczym nieuzasadniony i pozbawiony kontroli sądowej.

Godne uwagi sformułowania

Umorzyć postępowanie z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. • Przedmiotowy i podmiotowy zakres uprawnień związku zawodowego określa w sposób ogólny powołany przez wnioskodawcę art. 1 ust.1 ustawy, zgodnie z którym związek zawodowy jest powołany do reprezentowania i obrony praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy. • Kwestionowany przepis nie zawiera zatem regulacji, która dotyczy wyłącznie i bezpośrednio praw i interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy.

Skład orzekający

Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska

przewodnicząca

Krzysztof Kolasiński

członek

Andrzej Mączyński

sprawozdawca

Janusz Niemcewicz

członek

Jerzy Stępień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie ścisłego zakresu legitymacji procesowej związków zawodowych do występowania z wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw związanych z legitymacją procesową związków zawodowych w postępowaniach przed TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do Trybunału Konstytucyjnego dla organizacji społecznych, co ma znaczenie dla kontroli konstytucyjności prawa.

Czy związek zawodowy może kwestionować przepisy Kodeksu spółek handlowych? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia granice legitymacji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst