K. 29/97

Trybunał Konstytucyjny1997-11-05
SAOSAdministracyjneprawo ubezpieczeń społecznychŚredniakonstytucyjny
ubezpieczenie zdrowotneTrybunał Konstytucyjnykonstytucjalekirefundacjalegitymacja procesowawygaśnięcie mandatu

Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej niezgodności przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z Konstytucją z powodu wygaśnięcia mandatu posłów wnioskodawców.

Pięćdziesięciu trzech posłów wniosło do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z Konstytucją, zarzucając naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i równości poprzez ograniczenie prawa do refundacji leków tylko do recept wystawionych przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże, z powodu wygaśnięcia mandatów posłów wnioskodawców po zakończeniu II kadencji Sejmu, Trybunał uznał, że utracili oni legitymację czynną do występowania w sprawie i postanowił umorzyć postępowanie.

Wniosek o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym został złożony przez pięćdziesięciu trzech posłów. Głównym zarzutem było ograniczenie możliwości refundacji leków do recept wystawionych wyłącznie przez lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego, co zdaniem wnioskodawców naruszało zasadę sprawiedliwości społecznej, równości oraz wolność wykonywania zawodu lekarza. Prokurator Generalny nie podzielił tych zarzutów. Kluczowym momentem sprawy było wygaśnięcie mandatów posłów wnioskodawców wraz z zakończeniem II kadencji Sejmu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego, utrata mandatu skutkuje utratą legitymacji do występowania w charakterze wnioskodawcy. W związku z tym, Trybunał, powołując się na przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania oraz na przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 1997 r., postanowił umorzyć postępowanie, uznając brak możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie rozpoznano merytorycznie z powodu utraty legitymacji czynnej przez wnioskodawców.

Uzasadnienie

Trybunał umorzył postępowanie, ponieważ wnioskodawcy (posłowie) utracili legitymację czynną do występowania w sprawie z powodu wygaśnięcia ich mandatów po zakończeniu kadencji Sejmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
pięćdziesięciu trzech posłóworgan_państwowywnioskodawca
Prokurator Generalnyorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (20)

Główne

u.p.u.z. art. 35

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Zarzut niezgodności z Konstytucją w zakresie ograniczenia prawa do refundacji leków.

u.k. art. 77

Ustawa Konstytucyjna

Podstawa utrzymania w mocy przepisów konstytucyjnych.

k.p. art. 1

Konstytucja RP

Zarzut naruszenia.

k.p. art. 3

Konstytucja RP

Zarzut naruszenia.

k.p. art. 67

Konstytucja RP

Zarzut naruszenia.

k.p. art. 70

Konstytucja RP

Zarzut naruszenia.

Pomocnicze

u.p.u.z. art. 7

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 31 ust. 1

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 37

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 38

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 40

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 41

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 43

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.p.u.z. art. 62

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Powiązany z art. 35.

u.o.TK art. 90

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Zastosowanie przepisów obowiązujących w dniu wszczęcia postępowania.

u.o.TK art. 39 ust. 1 pkt 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

W związku z art. 31 ust. 1, prowadzi do wniosku o konieczności umorzenia postępowania.

u.o.TK art. 31 ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

W związku z art. 39 ust. 1 pkt 1, prowadzi do wniosku o konieczności umorzenia postępowania.

u.o.TK art. 26 ust. 1

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Obowiązująca wówczas ustawa, prowadząca do wniosku o konieczności umorzenia postępowania.

u.o.TK (1985) art. 26 ust. 1

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym

Tekst jednolity z 1991 r. Dz.U. Nr 109, poz. 470 ze zm. Prowadzi do wniosku o konieczności umorzenia postępowania.

uchwała Sejmu art. 10 ust. 2

Uchwała Sejmu z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Dz.U. Nr 39, poz. 184 ze zm. Prowadzi do wniosku o konieczności umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata legitymacji czynnej przez wnioskodawców z powodu wygaśnięcia mandatów poselskich.

Odrzucone argumenty

Niezgodność art. 35 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z Konstytucją RP w zakresie ograniczenia prawa do refundacji leków.

Godne uwagi sformułowania

utrata legitymacji do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w charakterze wnioskodawcy powoduje to utratę legitymacji do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w charakterze wnioskodawcy nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy i dlatego zachodzi konieczność umorzenia postępowania

Skład orzekający

Lech Garlicki

przewodniczący

Krzysztof Kolasiński

sprawozdawca

Zdzisław Czeszejko-Sochacki

członek

Ferdynand Rymarz

członek

Błażej Wierzbowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrata legitymacji procesowej przez wnioskodawców w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym po wygaśnięciu mandatu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia mandatów poselskich i utraty legitymacji czynnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej i ustrojowej, pokazując, jak zmiany w statusie prawnym stron mogą wpływać na możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy przez Trybunał Konstytucyjny.

Czy wygaśnięcie mandatu posła kończy sprawę w Trybunale Konstytucyjnym? Analiza orzeczenia K. 29/97.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
54 POSTANOWIENIE z dnia 5 listopada 1997 r. Sygn. akt K. 29/97 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Lech Garlicki – przewodniczący Krzysztof Kolasiński – sprawozdawca Zdzisław Czeszejko-Sochacki Ferdynand Rymarz Błażej Wierzbowski po rozpoznaniu 5 listopada 1997 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku pięćdziesięciu trzech posłów o stwierdzenie: niezgodności art. 35, powiązanego z art. 7 pkt 5, 6, 7 i 9, art. 31 ust. 1 pkt 5, art. 37 i art. 38, a także art. 40, art. 41, art. 43 oraz art. 62 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153) z art. 1, art. 3, art. 67 i art. 70 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426 ze zm.) p o s t a n o w i ł: umorzyć postępowanie w sprawie. Uzasadnienie: 29 sierpnia 1997 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek pięćdziesięciu trzech posłów na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji, o stwierdzenie niezgodności art. 35, powiązanego z art. 7 pkt 5, 6, 7 i 9, art. 31 ust. 1 pkt 5, art. 37 i art. 38, a także art. 40, art. 41, art. 43 oraz art. 62 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153) z art. 1, art. 3, art. 67 i art. 70 przepisów konstytucyjnych utrzymanych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 84, poz. 426 ze zm.). Wnioskodawcy zarzucili niekonstytucyjność przepisu art. 35 ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym z uwagi na to, że uprawnienie ubezpieczonych i członków ich rodzin do zaopatrzenia w leki i materiały medyczne na warunkach określonych ustawą (leki podstawowe po wniesieniu niewielkiej opłaty ryczałtowej, leki uzupełniające lub wspomagające działanie leków podstawowych za odpłatnością w wysokości 30% albo 50% ceny leku), może być realizowane na podstawie recepty wystawionej wyłącznie przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie wnioskodawców taka regulacja prawna narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, bowiem pozbawia osoby opłacające składkę na ubezpieczenie zdrowotne możliwości skorzystania ze służących im uprawnień w przypadku wyboru lekarza innego niż z ubezpieczenia społecznego. Regulacja taka – zdaniem wnioskodawców – godzi w konstytucyjną zasadę równości, bowiem w sposób nieuzasadniony różnicuje ubezpieczonych z uwagi na status wybranego przez nich lekarza – z systemu ubezpieczeń zdrowotnych lub spoza niego – jak i z tego powodu, że uprzywilejowuje lekarzy z ubezpieczenia zdrowotnego w stosunku do innych lekarzy, przyznając tylko tym pierwszym prawo wystawiania recept na leki, których koszty są refundowane aptekom. Takie zróżnicowanie lekarzy narusza także – zdaniem wnioskodawców – zasadę wolności wykonywania zawodu przez lekarzy spoza systemu ubezpieczeń zdrowotnych i przez to jest niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawa. Prokurator Generalny , w piśmie które wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego 10 października 1997 r., nie podzielił stanowiska wnioskodawców uznając, że zaskarżony przepis nie jest niezgodny ze wskazanymi we wniosku przepisami konstytucyjnymi. 19 października 1997 r. upłynęła II Kadencja Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, na skutek czego wygasły mandaty posłów tej kadencji m.in. wnioskodawców. Zgodnie z utrwalonym przez Trybunał Konstytucyjny stanowiskiem (K. 3/91, OTK w 1992 r., cz. I, poz. 1; K. 2/93, OTK w 1993 r., cz. II, poz. 30; K. 3/93, OTK w 1993 r., cz. II, poz. 26), powoduje to utratę legitymacji do występowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w charakterze wnioskodawcy. Zgodnie z art. 90 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) do postępowania wszczętego przed wejściem w życie Konstytucji RP, tj. przed 17 października 1997 r., mają zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania. Jednakże zarówno obowiązujące wówczas przepisy, a w szczególności art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (tekst jednolity z 1991 r. Dz.U. Nr 109, poz. 470 ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 uchwały Sejmu z dnia 31 maja 1985 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 39, poz. 184 ze zm.), jak i przepisy ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 1997 r., art. 39 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 31 ust. 1, prowadzą do wniosku, że utrata legitymacji czynnej przez wnioskodawcę nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy i dlatego zachodzi konieczność umorzenia postępowania. Z tych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI